Sổ tay phóng viên
Thiên An/Người Việt
Kỳ 2: Những người bạn tại Seoul
Seoul, Nam Hàn (NV) – Khi chuẩn bị lên đường đến Seoul đề tường trình về Hội Nghị Hòa Bình của Liên Minh Tôn Giáo Thế Giới tôi đã tự nhủ sẽ tìm cho bằng được đến khu người Việt Nam sinh sống, dù chưa biết mình sẽ bắt đầu từ đâu.
Rất may, tại một nhà hàng do người Việt Nam làm chủ, tôi không chỉ được thưởng thức một bát bún bò Huế đậm đà hương vị quê hương, mà còn làm quen được với một anh bạn đồng hương dễ mến, để được nghe về những niềm vui nỗi buồn rất riêng của người Việt tạm cư tại Nam Hàn.
Khu thương mại và du lịch Myeongdong mà Phú dẫn tôi đến. Hình chụp một cửa hàng “chỉ dành cho người nước ngoài.” (Hình: Thiên An/Người Việt)
Anh bạn người Việt
Anh cho biết mình tên Phú, chương trình cao học hai năm ngành công nghệ máy tính đưa anh sang Nam Hàn ba năm trước. Sau đó, công việc hiện tại ở một công ty đa quốc gia giữ chân anh lại nơi này thêm gần một năm nay.
Phú cho biết, đa số các đại học tư tại Seoul đều có du học sinh từ Việt Nam sang. Trường nơi anh từng học có độ 80 người Việt trong tổng số 3,000 sinh viên. Sinh viên quốc tế học bằng Tiếng Anh là chính. Anh ở trọ cùng một người bạn, giá thuê phòng khoảng $500/tháng. Mỗi năm, anh về Việt Nam thăm gia đình một lần. Cuối tuần, bạn bè cũng hay rủ nhau đi chơi. Anh thấy sinh viên Việt ở Hàn Quốc phần lớn là người Bắc.
Theo anh, người Việt ở Seoul nay đông hơn trước nhiều. “Cũng đủ để chia phe phái,” anh đùa.
Phú mua giúp tôi vé xe điện ngầm. (Hình: Thiên An/Người Việt)
“Nhưng chưa đủ để người bản xứ quen thuộc và tôn trọng cộng đồng người Việt”, tôi tự nhủ, sau khi nghe những lời chia sẻ tiếp theo của anh.
Vừa thưởng thức dĩa cơm tấm, anh vừa nhận xét rằng tiệm ăn hay các sinh hoạt khác của người Việt tại Hàn, thường biệt lập với dòng chính. “Vì người Hàn không thích dân nhập cư,” anh nói. Anh đưa ra nhiều dẫn chứng từ báo, đài, như vụ án mạng tại Incheon bị dư luận đổ cho dân nhập cư đến khi tìm chưa ra được thủ phạm.
Anh cho lý do dẫn đến sự thua thiệt của người nhập cư hoặc vì họ theo diện lao động thường để làm những việc nặng nhọc, hoặc vì họ theo diện kết hôn với người có thu nhập thấp.
Phú sau đó dẫn tôi đến nhiều nơi của Seoul. Tại một tiệm thực phẩm nhỏ mà Phú gọi là chợ Việt Nam và cũng gần nhà hàng mà chúng tôi ăn tối, cô Trâm chủ tiệm cho biết người chủ tiệm cũ vừa mới sang lại tiệm khoảng một tháng nay.
“Ở đây dân bất hợp pháp nhiều, người đến rồi đi, ở một thời gian rồi về hoặc bị đuổi về,” cô nói. Cô cũng cho biết tất cả những món rau tại tiệm, như khổ hoa hay rau muống, đều do người Việt tự trồng và mang đến bán.
Rời “chợ Việt Nam” tôi đi theo Phú đến nhiều nơi khác, mà vì tiếng Hàn, một chữ bẻ đôi tôi không biết, nên đi đến đâu thì tôi quên tên đến đó. Chỉ nhớ chúng tôi có vào một khu mua sắm sang trọng gần trạm Wangsimni, đi xe điện ngầm, đến khu thương mại và du lịch sầm uất Myeongdong, thăm nhà thờ cổ miền Đông, đi thử xe bus, mua quà tại siêu thị gần trạm tàu lửa trung tâm thành phố…
Tôi mua vài món quà lưu niệm cho người nhà và đồng nghiệp, không mua quần áo thời trang như sở thích của rất đông các du khách lịch người Trung Quốc. Theo tôi, hàng hóa ở Seoul tương tự hàng Mỹ mà giá cả thì có phần đắt đỏ hơn.
Mỗi người một tâm trạng
Không tính những người gặp gỡ trong một tuần làm việc, thì ngoài Phú, tôi cũng có dịp đi chơi Seoul cùng hai người bạn khác.
Joe (góc trái, đeo balô) đưa tôi đi ăn súp đậu hũ và mua quà lưu niệm. (Hình: Thiên An/Người Việt)
Một là Tâm, cô bạn từng học cùng đại học với tôi ở Bắc California. Cô đến Daegu (cách Seoul bốn giờ xe, khoảng 230 cây số) dạy Tiếng Anh mới ba tuần này. Người còn lại là Joe, anh bạn da trắng ở Seoul cũng từ California sang đây dạy Tiếng Anh, nhưng đã hơn một năm. Qua Tâm, tôi và Joe biết nhau, cùng hẹn đi ăn trong ngày đầu tiên tôi đến Nam Hàn.
Điều giống nhau giữa ba người bạn này? Cả ba đều quá dễ thương và đón tiếp tôi hết tình, tôi không biết phải cám ơn sao cho hết.
Và điểm khác nhau giữa họ? Vì hoàn cảnh đến Nam Hàn khác nhau, nên họ có những nhận xét rất riêng, có lúc trái ngược Seoul. Sau đây là một vài dẫn chứng nho nhỏ.
Tâm (góc phải) cô bạn cùng trường vừa sang Nam Hàn được ba tuần đến Seoul gặp tôi. (Hình: Thiên An/Người Việt)
Với Phú, người học cử nhân xong muốn đi du học nước ngoài thì thủ tục đến Hàn cũng dễ, và bạn bè cùng đi Nam Hàn cũng nhiều. Phú cho biết anh dự tính sẽ dạy tiếng Anh ở Châu Âu nhưng điều kiện khó hơn, nên trong thời gian này dạy ở Nam Hàn trước đã.
Với Tâm thì hồi còn đi học cũng muốn du học tại nước ngoài nhưng không có dịp đi. Nay muốn ra nước ngoài một chuyến, nên nhận dạy Tiếng Anh ở Nam Hàn.
Về những ngày đầu tiên đặt chân đến Seul, Phú cho rằng “Seoul dễ sống hơn mình tưởng. Không biết tiếng Hàn, cứ tưởng khó khăn lắm, ai ngờ cũng dễ dàng. Các phương tiện giao thông rất tiện lợi.”
Trong khi đó với Tâm thì “ở đây thật khó sống. Thức ăn không hợp khẩu vị chút nào. Mình ngủ cứ mơ về đồ ăn Mỹ. Giao thông khó đi quá, toàn chữ Hàn.”
Joe, người bạn da trắng đến Nam Hàn dạy tiếng Anh thì nói: “Vì đã nghiên cứu trước khi đi, Seoul cũng không có gì làm mình ngạc nhiên. Chỉ có điều, đàn ông Hàn diện quá.”
Cái nhìn của họ về công việc cũng rất khác biệt.
Phú ca ngợi đồng nghiệp của mình: “những người làm chung của mình giỏi lắm, biết nói mấy thứ tiếng. Đi làm rồi mới thấy mình còn thua kém nhiều lắm.” Còn Tâm thì hơi tỏ ra hối tiếc: “Ước gì mình đã không ký hợp đồng. Công việc rất tốt, bà hiệu trưởng có vẻ quý mình. Học sinh con nhà giàu thì hơi phá nhưng cũng biết sợ. Nhưng mình vẫn hối hận đã bỏ Mỹ mà đến đây.” Trong khi đó Joe lại hân hoan: “Mọi thứ đều rất tốt. Mình tiếp tục ký hợp đồng dạy thêm một năm nữa.”
Ngay cả việc thích gì hay không thích gì về Seoul, mọi người cũng không có chung một cái nhìn.
Phú thích nhất “sự hiện đại” của thành phố này, và không thích việc “dân Seoul không thích người nhập cư.” Trong khí đó Tâm “chưa thấy thích gì cả” nhưng lại rất không thích việc “nhiều người không thân thiện với người lạ. Mình hỏi đường mà họ quay đi làm như mình không tồn tại.” Còn Joe thì thấy Seoul “rất thành thị, khác với vùng San Bernardino nơi Joe ở,” và “không thích những món ăn dai dai như cải chua, hay bạch tuộc.”
—
Tôi đồng cảm với những gì Tâm chia sẻ. Dù một cô bạn người Hàn đã cho cảnh báo trước về thái độ lạnh nhạt này của một số người địa phương dành cho người lạ, tôi vẫn lấy làm buồn khi bị đối xử như thế.
Một phần đã quen với tính tình xởi lởi của người Việt và người Mỹ, một phần vì thời gian đến Nam Hàn mới đếm được theo ngày, tôi và Tâm bắt đầu kể nhau nghe những kinh nghiệm theo mình là “quái lạ”, như hỏi đường không được trả lời, hay đưa máy hình nhờ chụp thì bị hất tay ra…
Dù vậy, chúng tôi vẫn công nhận rằng đa số người Hàn cũng rất tốt bụng. Khi bị người này từ chối, Tâm và tôi nhờ người khác. Dù sao thì cuối cùng cũng có người sẽ giúp, sẽ chỉ tận tình đến nơi đến chỗ…
Phú thì khác. Từ lâu anh đã không nhờ đến người Hàn. “Người Hàn vậy đó, họ không thích người nước ngoài như mình,” anh nói và khuyên tôi bỏ đi. Joe thì hoàn toàn không trải qua những gì ba đứa tôi than phiền. Anh cho biết là chưa bao giờ bị đối xử không tốt.
Khác Joe, cả ba người tôi, Tâm, và Phú đều gặp qua những kinh nghiệm không vui của người không nói được tiếng Hàn và không phải da trắng. Khác Phú, với tôi và Tâm, điều này “không thể nào chấp nhận được”.
Xuất xứ, thời gian ở Seoul, hay tính cách cá nhân? Tôi cũng không rõ đâu là nguyên do của sự khác biệt trong suy nghĩ của chúng tôi.
Tôi trở lại Mỹ vào cuối tuần, hẹn gặp lại Phú, Joe, và Tâm khi có dịp.
Với tôi, bún bò Huế ở Seoul ngon, nhưng vẫn không ngon bằng bún bò Huế … Little Saigon.
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
