Kalynh Ngô/Người Việt
PINELLAS PARK, Florida (NV) – “Tôi chảy nước mắt. Tôi vậy chứ…tôi già chứ…tôi cũng mạnh mẽ lắm. Tôi cố gắng vui, nhưng trong lòng tôi bùi ngùi nghen cô. Vui quá nên bùi ngùi đó cô.”
Bà Liêng Lê, 86 tuổi, người phụ nữ gốc Việt “homeless” nhiều năm ở Pinellas Park, Florida, chủ của nhà hàng Café Bích Nga, nói với nhật báo Người Việt về cảm xúc của bà khi đứng trước ngôi nhà mơ ước của đời mình và tấm ngân phiếu trị giá $205,441. Đó là món quà từ hàng triệu cư dân mạng xã hội tặng bà sau một chiến dịch gây quỹ do nhà sáng tạo nội dung Julian Becerra kêu gọi.
Sự sắp đặt của Chúa
Bà Liêng Lê đối diện với cảm xúc “vui quá nên bùi ngùi” ở tuổi 86, cái tuổi đã vượt xa mức “thất thập cổ lai hy.” Lời chia sẻ chân tình khiến câu chuyện dẫn vào cuộc đời của người phụ nữ này trở nên nhẹ nhàng và gần gũi.
Bà vừa trở về sau một tuần nằm bệnh viện. Những căn bệnh cũ cộng với tuổi già, lao lực, làm cho bà kiệt sức. Trong một tuần đó, người đến thăm bà thường xuyên chính là anh Julian Becerra, người mà bà gọi là “Chúa đã đưa ông ấy đến gặp tôi.”
“Ngày hôm đó rất ế, không một bóng người,” bà Liêng kể lại. “Cậu ấy vào quán khoảng hai, ba tiếng cũng không có một người khách nào. Cậu ấy ngồi ăn, tôi đâu có biết cậu ấy quay phim tôi. Tôi dốt những chuyện đó lắm,” bà Liêng kể lại cái ngày “định mệnh” thay đổi cuộc đời bà.
Chính người khách này, anh Julian Becerra, cũng tin rằng Thượng Đế đã sắp đặt điều này.
Anh chia sẻ với nhật báo Người Việt: “Tôi đã gặp một người phụ nữ bị lãng quên nhiều năm, một người sống điềm tĩnh, đầy phẩm giá, mà mọi người vô tình lướt qua. Khi biết câu chuyện của bà, tôi không hề nghĩ đến việc làm nội dung hay bất cứ điều gì tương tự. Cảm giác lúc đó giống như là cần phải có ai đó hành động, và tôi nghĩ mình phải là người đó. Tôi thực sự tin rằng Chúa đặt những khoảnh khắc này ngay trước mắt chúng ta và chờ xem chúng ta sẽ thực sự làm gì. Đây chính là một khoảnh khắc như vậy, và tôi không muốn trở thành kẻ chỉ biết lướt màn hình rồi bỏ qua.”
Đó là ngày 23 Tháng Tư. Người khách duy nhất của quán lúc đó hỏi bà Liêng nhiều thứ, từ cách đọc tên quán, ý nghĩa của chữ Bích Nga, cho đến cách đọc món “phở đặc biệt.”
Bà Liêng giải thích: “Bích Nga là cái tên chỉ một người con gái đẹp.”
Trong video, anh Julian thể hiện những biểu cảm vô cùng thích thú khi thưởng thức món “phở đặc biệt” đã chọn. Khi đứng lên trả tiền, anh vẫn là người khách duy nhất.
Nhưng bà chủ 86 tuổi vẫn nhất quyết không nhận tiền, thay vào đó, bà nói “hãy giới thiệu cho nhiều người nào đói bụng đến đây nhé.”
Đúng lời hứa, hai ngày sau, người khách quay lại. Chủ quán và nhân viên vui mừng cảm ơn. Quán Café Bích Nga đã thật sự “bận rộn với những chiếc bàn không còn chỗ trống vào giờ cao điểm,” người nhân viên cảm ơn và nói. Khi đó, bà Liêng lại có dịp trò chuyện với người khách trẻ tuổi, to cao gấp ba lần trọng lượng cơ thể của bà.
“Tôi thành thật nói tôi nghèo lắm, không có tiền, tôi ‘hôm lét’. Cậu ấy hỏi thiệt không. Tôi nói thiệt, tôi ‘no hôm,’” bà kể.
Sau cuộc trò chuyện này, anh Julian đăng đoạn video thứ hai trên trang mạng Instagram juulianbecerra, kể rằng bà Liêng “đã sống vô gia cư nhiều năm, ngủ trên chiếc ghế xếp ở sảnh nhà hàng vào ban đêm, sau khi làm việc nhiều giờ liền mỗi ngày.”
Anh kêu gọi một đợt gây quỹ. Chỉ trong vòng 24 giờ, số tiền quyên góp đạt gần $127,000. Vài tuần sau đó, con số này đã vượt mốc $200,000.
Vào ngày 1 Tháng Sáu, với sự hỗ trợ từ một số tổ chức phi lợi nhuận và doanh nghiệp tại địa phương, anh Julian mang đến tặng cho bà Liêng tấm ngân phiếu chứa toàn bộ số tiền này, cùng với một ngôi nhà đã được trang bị đầy đủ tiện nghi, chu đáo từ trang trí cho đến vật dụng cần thiết trong nhà.
Ngày anh Julian đón bà Liêng từ bệnh viện trở về, cũng là ngày anh chở bà đến ngôi nhà mới, cách quán Café Bích Nga vài phút lái xe.
“Không ngờ đó cô à. Sự may mắn đó cô. Tôi tự nhủ với mình trước giờ mình có giúp ai gì đâu. Mình nghèo quá mà, tiền ăn không có thì lấy gì giúp thiên hạ, sao mình lại được cái phước như vầy,” bà Liêng nói.
Không phải chỉ riêng người nhận ơn lành, mà người mang đến cho bà câu chuyện cổ tích cuối đời cũng xúc động không kém. Khi được hỏi về cảm giác như thế nào khi nhìn thấy bà Liêng có được ngôi nhà của bà, anh Julian nói đó là “lòng biết ơn, và thú thật là cả sự xúc động nghẹn ngào nữa.”
“Đó là một trong những khoảnh khắc mạnh mẽ và đáng nhớ nhất đời tôi. Nhưng điều khiến tôi thực sự xúc động là việc này không chỉ do một mình tôi làm. Hàng ngàn người xa lạ đã chung tay đóng góp vì họ tin rằng cuộc đời bà thực sự đáng quý. Đó mới là điều cốt lõi. Mọi chuyện chưa bao giờ là về việc tôi trở thành người hùng nào cả. Vấn đề là cho mọi người thấy rằng khi những người bình thường cùng chung sức, họ có thể thay đổi hoàn toàn thế giới của một ai đó. Đó chính là ý nghĩa mà tôi muốn dành cho cuộc đời mình,” anh Julian nói.
17 năm vô gia cư của “người của giang hồ”
Bà Liêng Lê, tên đầy đủ theo tiếng Việt là Lê Thiêng Liêng.
Bà giải thích: “Ông bà xưa mình đặt như vậy đó cô. Liêng là Thiêng Liêng đó, chứ không phải liên kết với nhau. Liêng có chữ ‘gờ.’”
Câu chuyện về cuộc đời bà Liêng có thể ví von như những nốt trầm, bổng trong bản trường ca của người phụ nữ một thân một mình cùng đứa con lai sang Mỹ khi đã quá nửa đời người.
Năm 1994, từ Phan Rang, bà Liêng khi đó khoảng 50 tuổi, cùng con gái di dân theo diện con lai của người con trai cả. Bà để lại Sài Gòn người chồng và hai cô con gái, với lời hứa gia đình sẽ sớm sum họp. Chuyến đi đó, thoáng chốc gần nửa thế kỷ. Chồng của bà qua đời năm 2003. Người con trai lai của bà vừa mất hai năm trước. Hai người con gái vẫn còn ở Việt Nam và “cũng khổ lắm, cô ơi.”
Khi đặt chân đến Mỹ, bà Liêng đi làm ở siêu thị Publix ở Orlando. “Công việc của tôi là đẩy xe, xếp bọc. Tôi làm một thời gian, có giấy tờ, có tiền dành dụm, tôi mở một nhà hàng nhỏ, mướn nhà ở,” bà nói.
Sau vài năm kinh doanh, bà Liêng có được $25,000. Bà dùng hết số tiền đó để mua một ngôi nhà.
“Tôi trả tiền mặt luôn đó cô,” người phụ nữ này kể lại với giọng nói vẫn còn chút tự hào về thành quả của lao động chăm chỉ của mình.
Cuộc sống không mỉm cười lâu với bà. Năm 2001, nước Mỹ bị tấn công. Vụ 9/11 đưa kinh tế toàn nước Mỹ vào thời gian khó khăn. Những người kinh doanh nhỏ như bà Liêng bị ảnh hưởng ngay lập tức. Thêm vào đó, bà bị tai biến. Khó khăn chồng chất khó khăn. Bà phải bán ngôi nhà, bán nhà hàng, trở lại cuộc sống đi làm thuê.
“Từ đó tôi nghèo luôn đó cô,” bà Liêng nói.
Năm 2009, người con gái của bà cho bà nhà hàng là Café Bích Nga hiện tại với lý do “con cho mẹ cái tiệm, mẹ làm kiếm tiền để sống.” Bà vừa trở thành chủ nhà hàng, vừa là người vô gia cư từ lúc đó.
“Con gái tôi thấy tôi đi làm cực khổ nên để lại cho tôi cái tiệm. Nó có chồng. Con rể tôi người Tàu, nên cũng khó. Tôi nghĩ chắc con rể không thích tôi, nên tôi ở trong nhà hàng, ngủ ở đây luôn. Vài ngày thì tôi đến nhà bạn tôi tắm rửa,” bà Liêng kể lại một giai đoạn trong cuộc đời của bà.
“Hồi trước tôi đâu có vốn. Ngày nào cũng đi chợ. Mua thùng giá cũng phải nhờ người chạy đi mua về. Tiệm cũng vắng khách. May mắn mà cậu Julian quay phim giới thiệu, khách xôn xao hơn. Tôi có được chút tiền nên bây giờ tôi có thể đặt hàng để họ giao tới tiệm. Tôi đâu biết tiếng Anh. Tôi nói với cậu Julian là ‘thank you 100 ten’ (xin cảm ơn 10 lần 100),” bà Liêng kể với giọng cười sảng khoái.
Bà Liêng vừa trở về sau một tuần nằm bệnh viện. Hơn 30 năm làm việc, thêm nhiều sóng gió để lại cho bà một hồ sơ sức khỏe không khả quan. Nhưng tiếng nói của bà Liêng vẫn còn đậm dấu ấn của một người phụ nữ kiên cường, không dễ gục ngã – một phụ nữ không dễ bị người khác ức hiếp hoặc cho phép ai lừa dối mình.
Anh Julian cũng nói ấn tượng sâu sắc nhất chính là tinh thần của bà.
Anh kể: “Bà có đủ mọi lý do để oán trách cuộc đời, nhưng bà lại không hề làm thế. Ở bà toát lên sự dịu dàng và lòng biết ơn. Điều đó thực sự làm tôi xúc động. Tôi thì có quá nhiều thứ, còn bà chẳng có gì đáng kể, vậy mà chính bà lại là người sở hữu sự bình an trong tâm hồn.”
“Cuộc đời tôi như một cuốn phim vậy đó cô, từ ngày tôi bước ra coi như là ‘giang hồ’ đến bây giờ,” bà Liêng nói, kèm theo giọng cười sảng khoái.
“Giang hồ” theo định nghĩa của bà là khi cô gái Lê Thiêng Liêng bắt đầu quen và yêu một người Mỹ. Tấm hình bà ẵm một bé trai chỉ vừa vài tháng tuổi, chụp trong phi trường ở Phan Rang vào Tháng Giêng, 1968, phía sau là những chiếc xe quân đội Mỹ, là một trong những bằng chứng cho hồ sơ di dân của bà Liêng.
Khi kể lại với Người Việt vài trang trong hồi ký cuộc đời mình, bà Liêng Lê đang ở trong ngôi nhà do bà làm chủ, chấm dứt kiếp “hôm lết” ngủ trên chiếc ghế xếp ở nhà hàng mỗi đêm 17 năm qua. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
