SACRAMENTO, California (NV) – California đang chống chọi với biến đổi khí hậu và cư dân cũng it sử dụng xe chạy bằng xăng hơn, doanh thu từ thuế xăng sẽ giảm đáng kể, làm thiếu tiền để sửa chữa đường sá, theo phân tích mới nhất của Văn Phòng Phân Tích Quốc Hội California (LAO) đưa ra hồi Tháng Mười Hai, 2023.
Ngoài ra, theo báo mạng CalMatters, hôm 13 Tháng Mười Hai, thuế xe điện sẽ chỉ giải quyết một phần sự thiếu hụt nên các nhà lập pháp cần có các nguồn ngân sách mới.
Theo phân tích của LAO, nguồn ngân sách từ thuế xăng của California sẽ giảm gần $6 tỷ trong 10 năm tới do các quy định của tiểu bang về xe điện và các chương trình khí hậu khác, vì thế, “có thể dẫn đến tình trạng đường sá xuống cấp, gây khó khăn cho người lái xe.”
Khi California thực hiện các chính sách lớn nhằm giảm sự hâm nóng toàn cầu, như quy định đối với xe hơi và xe tải không xả khí thải, người tiêu dùng mua ít xăng và dầu diesel hơn, và do đó doanh thu thuế bị giảm.
Khoản tiền thuế sụt giảm đó sẽ được bù đắp một phần bằng phí cải thiện đường sá (road improvement fee) của tiểu bang mà người lái xe phải trả khi đóng thuế lưu hành xe điện.
Nhưng LAO nhấn mạnh rằng nhìn chung, tiểu bang vẫn sẽ bị giảm $4.4 tỷ (31%) trong một thập kỷ, vì vậy Quốc Hội và thống đốc phải đưa ra các nguồn ngân sách mới đáng kể.
Các nhà phân tích viết, trừ khi sự sụt giảm này được bù đắp bằng các khoản phí mới, hoặc nguồn tài trợ khác, nếu không, sẽ có ít ngân quỹ đáng kể hơn cho các chương trình bảo trì xa lộ cũng như đường sá địa phương. Công việc hỗ trợ xe buýt, xe lửa, và các phương tiện giao thông công cộng khác toàn tiểu bang cũng sẽ phải gặp tình trạng giảm kinh phí.
“Khi tiểu bang cố gắng đáp ứng các mục tiêu đầy tham vọng về khí hậu, thông qua việc áp dụng các phương tiện không xả khí thải và tiết kiệm nhiên liệu hơn đối với các phương tiện thông thường, báo cáo của LAO nhận thấy rằng chúng ta sẽ thấy doanh thu từ thuế xăng sụt giảm,” ông Frank Jimenez, một chuyên gia tài chính, nói với CalMatters.
Thuế xăng và lệ phí phương tiện tài trợ khoảng một phần ba chi tiêu của tiểu bang cho giao thông vận tải. Ngân sách năm nay, được thông qua vào Tháng Sáu, bao gồm khoảng $14.2 tỷ do tiểu bang tài trợ cho giao thông vận tải.
Báo cáo của LAO dự kiến sẽ giảm $5 tỷ (hay 64%) thuế tiêu thụ đặc biệt về xăng của tiểu bang, $290 triệu (hay 20%) thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu diesel và $420 triệu (hay 20%) thuế tiêu thụ dầu diesel trong thập kỷ tới.
Báo cáo cũng cho biết việc bảo trì xa lộ được tài trợ chủ yếu từ thuế xăng “và do đó sẽ phải đối mặt với sự sụt giảm kinh phí đáng kể.” Báo cáo viết: “…Chúng tôi dự đoán nguồn tài trợ cho các chương trình này sẽ giảm khoảng $1.5 tỷ (26%) trong thập kỷ tới, từ $5.7 tỷ xuống còn $4.2 tỷ.”
“Caltrans đang xem xét báo cáo nhưng không bình luận về các đề xuất lập pháp,” một phát ngôn viên của cơ quan này nói.
Các nhà lập pháp có thể bù đắp những thiếu hụt trong nhiều chương trình này bằng cách chi tiêu ít hơn cho giao thông vận tải, nhưng điều này có thể đồng nghĩa với việc làm đường sá và xa lộ trở nên tồi tệ hơn cũng như cắt giảm một số phương tiện giao thông công cộng.
Họ cũng có thể xem xét tăng thêm thuế xăng hoặc lệ phí phương tiện. Nhưng điều đó có thể có tác động quá lớn đến các cộng đồng có thu nhập thấp, những người sẽ sử dụng các phương tiện không xả khí thải chậm hơn so với người có thu nhập trung bình hoặc cao.
Các nhà lập pháp cũng có thể xem xét sử dụng các nguồn quỹ khác của tiểu bang cho giao thông vận tải hoặc thực hiện thu phí đường bộ, sẽ đánh thuế người dân dựa trên số dặm họ lái xe.
Báo cáo này được đưa ra khi California đang chuẩn bị cho khoản thâm hụt ngân sách dự trù là $68 tỷ vào năm tới. Bộ Tài Chính California đã ra lệnh các cơ quan chính phủ phải kiểm soát chi tiêu cho mọi thứ, từ đi lại đến vật dụng văn phòng.
California đặt mục tiêu giảm 85% lượng phát thải khí nhà kính (greenhouse gas emissions) so với mức của năm 1990 vào năm 2045, khi tiểu bang dự kiến sẽ đạt được mục tiêu toàn tiểu bang về lượng phát thải ròng bằng 0. Một trong những cách nổi bật nhất mà chính phủ tiểu bang đang thực hiện là cấm bán tất cả xe mới chạy bằng khí đốt vào năm 2035. (ĐG) [đ.d.]
