Ngân Hà/Người Việt
GARDEN GROVE, California (NV) – Ông Steve Carlin, phó chủ tịch cấp cao của GKN Aerospace, trong lần đầu tiên xuất hiện tại buổi họp đặc biệt của Hội Đồng Thành Phố (HĐTP) Garden Grove hôm Thứ Ba, 9 Tháng Sáu, giải thích một số vấn đề, xin lỗi người dân, nhưng chưa giải đáp được nhiều thắc mắc.
Đại diện của công ty chịu trách nhiệm vụ rò rỉ hóa chất tại Garden Grove hôm 21 Tháng Năm làm 50,000 cư dân phải di tản xuất hiện tại buổi họp theo yêu cầu của các dân cử thành phố.
Công khai xin lỗi
Ông Steve Carlin mở đầu phần trình bày bằng lời xin lỗi gửi đến cư dân Garden Grove.
“Thay mặt GKN và nhà máy tại Garden Grove, tôi muốn gửi lời xin lỗi vì sự việc này xảy ra,” ông nói.
Tuy nhiên, khi được các thành viên HĐTP và cư dân hỏi liệu công ty có di dời các bồn chứa hóa chất nguy hiểm khỏi khu dân cư hay không, ông Carlin cho biết cuộc điều tra vẫn đang được tiến hành và còn quá sớm để đưa ra kết luận.
Các câu hỏi liên quan đến trách nhiệm của công ty, quy trình bồi thường thiệt hại và tương lai hoạt động của nhà máy cũng chưa nhận được câu trả lời cụ thể. Ông Carlin cho biết chưa thể xác định thời điểm công ty sẽ đưa ra quyết định.
Sự thiếu cam kết rõ ràng khiến nhiều người tham dự thất vọng.
Cư dân yêu cầu minh bạch và trách nhiệm
Nhiều cư dân cho rằng lời xin lỗi là chưa đủ và GKN cần công khai kết quả điều tra cũng như các biện pháp bảo đảm an toàn trong tương lai.
Bà Sophia Peng, cư dân Stanton, kêu gọi công ty công bố lịch sử kiểm tra an toàn, các cảnh báo trước đây, và những thay đổi cụ thể nhằm ngăn sự việc tương tự tái diễn.
Anh Peter Võ Trần, cư dân Garden Grove, cho rằng GKN vẫn chưa giải thích rõ nguyên nhân sự việc hoặc cách công ty sẽ chịu trách nhiệm với cộng đồng.
“Hiện công ty đang phối hợp với United Way để hỗ trợ một số khoản cứu trợ, nhưng đó không phải là trách nhiệm trực tiếp,” anh nói.
Anh cũng mong muốn HĐTP có lập trường mạnh mẽ hơn trong việc yêu cầu công ty giải trình.
Theo anh, cộng đồng người Việt là một trong những nhóm bị ảnh hưởng nhiều nhất vì có đông cư dân sinh sống trong khu vực di tản, trong đó nhiều người lớn tuổi gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin do rào cản ngôn ngữ.
Học sinh, giới giáo dục, và chuyên gia lên tiếng
Buổi họp cũng thu hút sự tham gia của nhiều học sinh, phụ huynh, và chuyên gia.
Hai học sinh trường trung học Rancho Alamitos Tim Vũ và Andreas Rubio cho rằng việc một công ty gây ra sự việc nghiêm trọng nhưng vẫn tiếp tục hoạt động gần trường học và khu dân cư khiến nhiều người bất an. Em Andreas nói nếu sự việc xảy ra trong giờ học, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn rất nhiều.
Bà Teri Rocco, ủy viên Học Khu Garden Grove, cho biết toàn bộ 12 trường học trong khu vực bị ảnh hưởng phải đóng cửa trong thời gian xảy ra khủng hoảng. Theo bà, nhiều gia đình mất thu nhập, một số người phải ngủ trong xe hơi hoặc không biết đi đâu khi lệnh di tản được ban hành.
Luật Sư Carlos Colorado của X-Law Group, đại diện một vụ kiện tập thể liên quan đến GKN Aerospace, cho biết nhóm luật sư đã nộp đơn kiện nhằm đòi bồi thường cho các cư dân bị lệnh di tản ảnh hưởng và thiệt hại về giá trị bất động sản.
“Tôi cho rằng công ty sẽ không đưa ra câu trả lời nếu không chịu áp lực,” ông nói, đồng thời cho rằng hành động pháp lý có thể là con đường hiệu quả để buộc công ty chịu trách nhiệm.
Tiến Sĩ Mai Đỗ, quản lý nghiên cứu và chính sách của Harbor Institute for Immigrants and Economic Justice, cho rằng sự việc này bộc lộ nhiều hạn chế trong công tác ứng phó khẩn cấp, đặc biệt đối với các cộng đồng di dân.
Theo bà, nhu cầu về thông tin, dịch vụ thông dịch và hỗ trợ khẩn cấp là rất lớn, nhưng nhiều cư dân vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn hỗ trợ cần thiết. Bà cũng cho rằng trách nhiệm của GKN không chỉ dừng lại ở việc bồi thường thiệt hại mà còn phải bảo đảm những sự việc tương tự không tái diễn.
Tương lai của GKN tại Garden Grove
Một trong những chủ đề được nhắc đến nhiều nhất trong buổi họp là tương lai của cơ sở GKN tại Garden Grove.
Nhiều cư dân, nhà hoạt động cộng đồng và chuyên gia đề nghị thành phố xem xét việc di dời các bồn chứa hóa chất MMA hoặc yêu cầu công ty chuyển các hoạt động liên quan đến hóa chất nguy hiểm sang khu công nghiệp phù hợp hơn.
Theo họ, sự việc vừa qua cho thấy những rủi ro khi một cơ sở chứa hóa chất dễ cháy nằm gần trường học và khu dân cư đông đúc.
Tuy nhiên, cũng có cư dân ghi nhận nỗ lực của thành phố, lực lượng cảnh sát, cứu hỏa, và các cơ quan ứng phó khẩn cấp trong việc bảo vệ cộng đồng suốt thời gian xảy ra sự việc.
Nhiều câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ
Dù cuộc họp kéo dài nhiều giờ và đánh dấu lần đầu tiên đại diện GKN trực tiếp xuất hiện trước công chúng sau vụ rò rỉ hóa chất, nhiều cư dân cho rằng những câu hỏi quan trọng nhất vẫn chưa được trả lời.
Ai sẽ chịu trách nhiệm cho sự việc? Công ty có bồi thường đầy đủ cho những người bị ảnh hưởng hay không? Các bồn chứa hóa chất nguy hiểm có tiếp tục được đặt gần khu dân cư hay không?
Dù lời xin lỗi của GKN được ghi nhận, thông điệp chung từ cư dân khá rõ ràng. Đó là cộng đồng không chỉ muốn nghe lời xin lỗi mà còn muốn thấy những câu trả lời cụ thể và những hành động thực tế để bảo đảm một sự việc tương tự không xảy ra lần nữa. [đ.d.]
