Thiện Lê/Người Việt
SACRAMENTO, California (NV) – Người Mỹ gốc Á Châu và Thái Bình Dương (AAPI) là cộng đồng có thể nói đa văn hóa nhất trong bầu cử. Họ còn là nhóm cử tri phát triển nhanh nhất. Tuy nhiên, họ vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong việc bầu cử. Và đó là chủ đề của buổi hội thảo do Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tổ chức hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Mười.
Hoa Kỳ có đến 17 triệu cử tri AAPI, và 56% bỏ phiếu trong cuộc bầu cử năm 2024. Tuy vậy, cộng đồng AAPI đa văn hóa, đa ngôn ngữ, có nhiều hoàn cảnh kinh tế xã hội và chính kiến khác nhau, nhưng thường bị coi chỉ là một cộng đồng chung.
Với cuộc bầu cử giữa kỳ ngày càng đến gần, các diễn giả của hội thảo nói về những thông tin mới nhất về bầu cử của người AAPI. Họ nói về khó khăn khi thu hút cử tri trẻ và cử tri có xu hướng thấp. Họ cũng đề cập các rào cản trong bầu cử và những suy nghĩ sai lệch về bầu cử, cũng như những câu chuyện tại các tiểu bang “chiến trường.”
Diễn giả đầu tiên là ông Karthick Ramakrishnan, sáng lập viên và giám đốc tổ chức nghiên cứu AAPI Data, nói về khảo sát cử tri người Mỹ gốc Á năm 2026.
Báo cáo cho thấy những khó khăn về bầu cử trong các cộng đồng AAPI và những xu hướng chính trị của họ.
Đầu tiên là nhu cầu về ngôn ngữ và những thông số quan trọng.
Ông cho biết các cộng đồng AAPI có nhiều người không thông thạo Anh Ngữ hơn so với các sắc dân khác như người Latino. Ông nhấn mạnh, hỗ trợ ngôn ngữ cho người AAPI rất quan trọng trong bầu cử.
Tuy có tỉ lệ nghèo khó không cao, người AAPI có nhiều lo âu về kinh tế, được lan truyền rộng rãi trong cộng đồng. Những thứ làm họ lo lắng là giá cả thực phẩm, y tế, và nhà ở.
Một điểm cần chú ý khác mà ông Ramakrishnan nhắc đến là các vấn đề di trú của người AAPI. Người Mỹ gốc Á là sắc dân duy nhất ở Hoa Kỳ có phần lớn của dân số là người sinh ra ở nước ngoài.
Trong những năm gần đây, các cộng đồng có dân số tăng nhanh là người Kazakhstan, Uzbekistan, Nepal, và Mông Cổ.
Những vụ thi hành chính sách di trú của chính phủ liên bang hiện nay làm 41% người lớn gốc AAPI mang theo căn cước hoặc có quen biết người làm điều đó trong một năm qua. Đối với những người gốc Nam Á, tỉ lệ đó tăng lên 53%.
Tình trạng bắt bớ người nhập cư làm sự ủng hộ trục xuất hàng loạt trong các cộng đồng AAPI cũng giảm, với sự ủng hộ 38% vào Tháng Mười Hai, 2024 giảm xuống còn 29% vào Tháng Hai, 2026.
Về bầu cử của năm 2026, báo cáo cho thấy có đến 90% cử tri đã ghi danh cho biết sẽ bỏ phiếu trong bầu cử giữa kỳ. Ngoài ra, còn có 64% nói họ “chắc chắn” bỏ phiếu, cho thấy cử tri có thể đi bỏ phiếu nhiều như mức kỷ lục của bầu cử giữa kỳ năm 2018.
Những vấn đề được cử tri AAPI chú ý nhiều nhất là chi phí sống và lạm phát.
Về đảng phái, các ứng cử viên Dân Chủ vẫn dẫn trước trên phiếu bầu cho Quốc Hội và vẫn được chú ý đến nhiều hơn về các vấn đề cộng đồng. Cử tri AAPI tự nhận mình theo đảng Dân Chủ nhiều hơn Công Hòa gần như gấp đôi, và có khoảng 25% đến 33% nhận mình là cử tri tự do.
Cử tri trẻ tuổi thì có vẻ như chọn các ứng cử viên Dân Chủ nhiều hơn, nhưng lại không chắc chắn sẽ đi bỏ phiếu nhiều hơn, và đó là một điểm cần chú ý cho các hoạt đông giao tế với cử tri.
Diễn giả thứ hai là bà Mary Lou Akai-Ferguson, tổng giám đốc Mạng Lưới Sức Mạnh Người Mỹ Gốc Á (AAPN). Bà cho biết mạng lưới này hoạt động quanh năm để quyết định nhiều vấn đề quan trọng về bầu cử.
Hiện nay, AAPN đã liên lạc với số người nhiều gấp đôi so với khi được thành lập vào năm 2022. Họ đến 450,000 căn nhà khắp Hoa Kỳ để giao tế, và còn trò chuyện qua điện thoại với hơn 85,000 cử tri gốc Á.
Một điểm đáng chú ý trong các hoạt động của họ là bầu cử ở Michigan. Tiểu bang này có hơn 26,000 cử tri Á Châu đã bỏ phiếu sớm. Với số phiếu cần có để giành ghế Quốc Hội ở Michigan là 55,000, phiếu bầu của người AAPI sẽ nắm vai trò quyết định.
Tuy đông người đi bỏ phiếu sớm, bà Akai-Ferguson cho biết cử tri trẻ ít hăng hái với bầu cử vì muốn chống lại các chính sách của chính quyền hiện nay, thay vì hào hứng muốn ủng hộ cho các ứng cử viên hay các đề luật trên phiếu bầu.
Bà cho rằng tuy số cử tri đi bỏ phiếu vẫn sẽ đông vì các lý do chính sách và kinh tế, nhưng sẽ không đông như dự đoán vì thiếu giáo dục chính trị từ sớm và lâu dài.
Diễn giả thứ ba là ông Shekar Narasimhan, chủ tịch Quỹ Chiến Thắng AAPI, nói về những chiến thuật vận động cử tri ở một số tiểu bang.
Alaska có khoảng 660,000 cử tri đã ghi danh và cách biệt để chiến thắng thường là 10,000 phiếu. Vì vậy, cộng đồng AAPI có thể là những lá phiếu quyết định. Tiểu bang này có nhiều cư dân gốc Philippines. Vì vậy, Alaska đang tìm cách vận động nhiều cử tri AAPI đi bỏ phiếu.
Michigan thì có sự hợp tác của nhiều tổ chức cộng đồng, tổ chức các sự kiện hay sinh hoạt văn hóa, và còn mời gọi nhiều người trên mạng xã hội đến để vận động cử tri.
Tổ chức của ông Narasimhan còn nhắc đến những ứng cử viên đang tranh cử ở những khu vực bảo thủ, nhưng lại được ủng hộ vì biết cách kết nối với cử tri. Một người làm điều đó là bà Cyndi Munson, dân biểu tiểu bang Oklahoma người gốc Nam Hàn đang tranh cử thống đốc, cho thấy ứng cử viên AAPI có thể thắng ở những khu vực bảo thủ tuy ít dân hơn.
Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của cử tri trẻ tuổi, cho biết họ chú ý đến các vấn đề như nhà ở, chi phí sống, và có thể bị mất việc làm vì công nghệ trí khôn nhân tạo (AI). Họ cũng muốn có những lãnh đạo đích thực, sẵn sàng đấu tranh vì lợi ích của cư dân.
Diễn giả cuối cùng là bà Christine Chen, đồng sáng lập viên và là tổng giám đốc tổ chức AAPI Vote. Bà mở đầu bằng nhấn mạnh quan điểm của các diễn giả trước là lá phiếu của người AAPI nắm vai trò quan trọng, nhất là trong năm 2026. Điều đó là các tổ chức cộng đồng tìm cách vận động cử tri qua những vấn đề quan trọng như thù ghét người Á Châu, bất ổn kinh tế, y tế, giáo dục, và các khó khăn di trú.
Theo bà, các cộng đồng AAPI vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong bầu cử như một số tiểu bang đang nghiêm ngặt về căn cước hơn như Indiana không cho sử dụng thẻ căn cước sinh viên để chứng minh danh tánh nữa. Các tiểu bang như Texas, Florida, Georgia, Arizona, Ohio, và Utah đặt thêm nhiều yêu cầu cho việc bỏ phiếu qua thư.
Bà còn nhắc đến Tarrant County ở Texas giảm số phòng phiếu từ 316 phòng xuống còn 224, ảnh hưởng đến cả triệu cử tri, trong đó có khoảng 75,000 cử tri AAPI.
Các tiểu bang như Texas, Iowa, Georgia, và Oklahoma còn tạo ra nhiều giới hạn tại các thùng phiếu, cũng như giảm ngày bỏ phiếu sớm nên gây khó khăn cho những cộng đồng dựa vào việc bỏ phiếu sớm.
Thêm vào đó là các chiến thuật gây sợ hãi bằng cách hù dọa có Cảnh Sát Di Trú (ICE) xuất hiện tại các phòng phiếu, làm nhiều người không dám đi bỏ phiếu.
Để giúp đỡ các cộng đồng AAPI, tổ chức AAPI Vote đã gửi thư giải thích về nhiều vấn đề bầu cử trong 11 ngôn ngữ đến cho 1.2 triệu gia đình khắp 19 tiểu bang, và mở đường dây điện thoại hỗ trợ cử tri. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
