Lâm Hoài Thạch/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Đoàn cải lương Tiếng Hát Quê Hương, do nghệ sĩ Ngân Linh sáng lập và làm trưởng đoàn, vừa tổ chức Lễ Tri Ân Tổ Nghiệp Sân Khấu tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, Westminster, trưa Chủ Nhật, 27 Tháng Chín.
Theo ban tổ chức, ngày xưa, người dân miền Nam Việt Nam thường nghe hai câu đối “Cải cách hát ca theo tiến bộ/Lương truyền tuồng tích sánh văn minh.” Hai câu này chính là tuyên ngôn đánh dấu sự ra đời của bộ môn nghệ thuật Cải Lương Nam Bộ. Năm 1920, hai câu đối này lần đầu tiên xuất hiện trên bảng hiệu của gánh hát Tân Thịnh tại Sài Gòn, người ta đã lấy hai chữ đầu của cặp câu đối này là, chữ Cải (trong cải cách) và chữ Lương (trong lương truyền), rồi ghép lại thành danh từ Cải Lương. Sau đó, theo giải thích của cố Giáo Sư Trần Văn Khê, thì danh từ Cải Lương mang ý nghĩa là sửa đổi cho tốt hơn.
Nghệ sĩ Liên Thảo điều hợp chương trình nói: “Hằng năm, vào ngày 12, Tháng Tám Âm Lịch, các nghệ sĩ cải lương trở về nguồn cội trong ngày Giỗ Tổ Cải Lương, để tri ân tổ nghiệp, gồm Thập Nhị Công Nghệ tổ sư đã có công gầy dựng sân khấu màu sắc rực rỡ, y trang và trang sức sặc sỡ cho các nghệ sĩ trình diễn trên sân khấu. Từ ý nghĩa lịch sử của các vị tổ ngành sân khấu cải lương, các bộ môn ca diễn, kịch nghệ, phim ảnh… cũng xem ngày Giỗ Tổ Cải Lương như là tổ nghiệp của họ, và được gọi chung là Tổ Nghiệp Sân Khấu.”
Sau nghi thức dâng hương, nghệ sĩ Ngân Linh nói: “Các nghệ sĩ hải ngoại, cho dù cuộc sống như thế nào đi nữa, đến ngày giỗ tổ thì phải tề tựu về để cùng tri ân tổ nghiệp. Trong bất cứ thời gian nào, cải lương vẫn là nghệ thuật cổ truyền của dân tộc Việt Nam. Chúng ta rời xa đất mẹ mang theo những văn hóa và nghệ thuật cổ truyền của quê nhà, trong đó có sân khấu cải lương. Vì thế, cho dù hoàn cảnh như thế nào, chúng ta cũng không thể để nghệ thuật cải lương bị mai một trên xứ người. Little Saigon là nơi đã tổ chức nhiều chương trình ca cổ, đó cũng là dịp để cho các nghệ sĩ chúng tôi được xuất hiện trên sân khấu đầy sắc màu lộng lẫy cải lương trên xứ người.”
Mở đầu chương trình là bài “Thương Hoài Hai Tiếng Cải Lương,” được nhạc sĩ Cao Minh Thu soạn theo thể điệu ngũ cung Nam bộ, qua phần trình diễn của Minh Hùng và Hà Như Thủy, làm nức lòng khán giả qua những lời trìu mến, “Trăm năm tình thương, trong cõi vô thường/Mà lưu luуến hoài điệu hò bài bản cải lương/Thương chi rồi xa, mê lắm đau nhiều/Yêu chi cõi sầu u hoài giai điệu trần ai/Đêm qua làm vua, công chúa cung vàng/Màn nhung ánh đèn theo người nghệ sĩ cải lương/Thương câu tầm dâu, canh cánh trong lòng/Ɓôn ba kiếp người cho đời chỉ một lời ca…”
Chương trình được tiếp nối với những ca nghệ sĩ Ngân Linh, Kim Hoa, Xuân Mỹ, Minh Tâm, Tuấn Phong, Ngọc Mai, Ngân Tâm, Phượng Hồng, Bình Trang, Liên Thảo, Thạch Lan Anh, Nguyệt Cầm, Bảo Sơn, Trà Mi, Hồng Loan, Bảo Lộc, Tuấn Hồ, Ngọc Mai, Tường Vy, Ái Liên, và nhiều người khác.
Nghệ sĩ Bảo Quốc nói: “Tổ nghiệp đã cho chúng tôi nghề rất cao quý. Qua đó, Lễ Tri Ân Tổ Nghiệp Sân Khấu là dịp để các nghệ sĩ chúng tôi cùng đến thắp nén hương lòng cho tổ nghiệp, và các bậc tiền nhân đã có công khai sáng, và truyền nối bộ môn cải lương qua nhiều thế kỷ. Đây cũng là điểm tựa tinh thần thiêng liêng để người nghệ sĩ cầu mong được tổ nghiệp soi sáng, ban lộc, và tiếp thêm động lực để cho sự ca diễn của các nghệ sĩ được thăng hoa hơn.”
Nghệ sĩ Xuân Mỹ tâm tình: “Trong nghi thức tri ân, các nghệ sĩ cùng nhau dâng lời ca tiếng hát để dâng lên tổ nghiệp. Đây không chỉ là lễ nghi mà còn là dịp để anh chị em nghệ sĩ thắt chặt tình đồng nghiệp, lắng lòng hướng về cội nguồn nghệ thuật dân tộc. Những ánh đèn sân khấu, những màu sắc y phục rực rỡ của các nghệ sĩ cải lương vẫn còn tỏa sáng trên xứ người, đó cũng là nhờ sự đóng góp, ngưỡng mộ của khán giả đồng hương. Tại hải ngoại, giữa khán giả và các nghệ sĩ cải lương là tình người, là tình yêu quê hương đất nước, và sự bảo tồn văn hóa cổ truyền của dân tộc Việt Nam.”
Sau nhiều năm lưu diễn tại Little Saigon và nhiều nơi khác, đoàn cải lương Tiếng Hát Quê Hương đã hoạt động theo tâm niệm giữ lửa nghệ thuật cổ truyền dân tộc trên xứ người. Đoàn thường tổ chức các buổi văn nghệ trong những lễ hội truyền thống Việt, bao gồm các trích đoạn tuồng tích lịch sử, xã hội, những bài tân cổ gieo duyên đã thắm nhuần khán giả mộ điệu sân khấu cải lương tại hải ngoại. Những buổi tổ chức thường thu hút đông đảo khán giả, nghệ sĩ đồng nghiệp, và các vũ đoàn đến chung vui, hỗ trợ. [đ.d]
