Bản ghi chép do Quỳnh Anh thực hiện. Bài học được phát trên Hồn Việt Television.
QUỲNH ANH: Ðây là chương trình Anh Ngữ Trong Ðời Sống Hàng Ngày do Bùi Bảo Trúc phụ trách. Bùi Bảo Trúc , Trúc Giang và Quỳnh Anh xin kính chào quí vị. Chương trình đến với quí vị hàng tuần để ôn lại một số điều liên quan đến Anh ngữ mà quí vị gặp trong đời sống. Quí vị có thắc mắc xin liên lạc với Hồn Việt nhờ chuyển lại.
TRÚC GIANG: Thưa chú tuần này có thư của thính giả yêu cầu chú giải thích cách dùng của WOULD ALWAYS và cho biết động từ này có khác USED TO không.
BÙI BẢO TRÚC: Trước hết, hãy nói về động từ USED TO+VERB đã. Ðộng từ này chỉ có một thì (tense) duy nhất, đó là thì SIMPLE PAST. Chúng ta dùng USED TO để nói về một thói quen, một việc làm xảy ra nhiều lần, hay thường xảy ra trong quá khứ, nhưng bây giờ không còn xảy ra, không còn diễn ra nữa. Việc đó đã chấm dứt hẳn rồi, đã ngưng hẳn trong quá khứ. Thí dụ MY MOTHER USED TO WEAR VIETNAMESE TRADITIONAL DRESSES IN SAIGON, nghĩa là hồi ở Sài Gòn, mẹ tôi thường mặc áo dài truyền thống Việt Nam nhưng thói quen đó nay không còn nữa. I USED TO COME TO LA PAGODE FOR COFFEE IN THE MORNING là hồi ấy tôi hay tới quán La Pagode để uống cà phê vào buổi sáng.
Chuyện tôi ra ngồi ở quán La Pagode là chuyện tôi thường làm mỗi sáng nhưng nay tôi không còn làm nữa, giản dị là tôi không còn ở Sài Gòn nữa. Ðộng từ USED TO cũng được dùng để nói về một sự thực, một chuyện đã (rất thường) xảy ra trong quá khứ nhưng nay không còn nữa. Thí dụ HE USED TO EAT A LOT OF RED MEAT BUT NOW HE IS A VEGETARIAN là anh ấy trước đây ăn nhiều thịt đỏ nhưng nay anh chỉ ăn rau thôi, không còn ăn thịt nữa.
QUỲNH ANH: Như vậy động từ USED TO có khác những động từ ở thì SIMPLE PAST không, thưa anh?
BBT: Có. Hai cô nghe thử hai câu sau đây; HE USED TO COME TO THE LIBRARY EVERYDAY và HE CAME TO THE LIBRARY EVERYDAY.
Cả hai câu đều cho biết ông ấy đến thư viện mỗi ngày. Nhưng USED TO cho thấy việc đến thư viện của ông ấy là một thói quen, ngày nào ông ấy cũng đến thư viện, cho dù là trời mưa hay trời nắng. USED TO mạnh hơn SIMPLE PAST vì khi nói HE CAME TO THE LIBRAY EVERYDAY thì ông ấy có đến thư viện mỗi ngày đấy, nhưng nếu mưa thì ông ấy ở nhà, hay khi bận một chuyện gì thì ông ấy không đến.
TRÚC GIANG: Cháu thấy như vậy thì USED TO cũng giống hệt như WOULD ALWAYS phải không thưa chú?
BBT: Không hẳn vậy. WOULD ALWAYS giống USED TO ở chỗ cả hai đều được dùng để nói về những hành động xảy ra nhiều lần trong quá khứ, về những việc làm có thể là những thói quen nhưng nay không còn diễn ra nữa. Thí dụ HE USED TO SIT HERE WITH A CUP OF COFFEE IN THE MORNING và HE WOULD ALWAYS SIT HERE WITH A CUP OF COFFEE IN THE MORNING thì cả hai câu đều nói về cái thói quen của ông ấy, đó là ngồi đây với một ly cà phê buổi sáng. Nhưng khác với USED TO là khi dùng WOULD ALWAYS, người ta muốn ngầm ý nói rằng người làm công việc đó có nhiều cố ý trong việc ngồi với ly cà phê. Việc đó có thể làm cho vài ba người vui nhưng cũng có thể làm cho mấy người khác khó chịu. Thí dụ THE DOG WOULD ALWAYS WAIT FOR HIS MASTER AT THE BUS STATION EVERY EVENING. Việc con chó chờ chủ nó là việc mỗi chiều nó mỗi làm, và việc nó chờ chủ nó có thể làm cho những người đi xe bus thấy vui vào lúc cuối ngày. Nhưng câu HE WOULD ALWAYS SLAM THE DOOR LOUDLY WHEN HE CAME HOME thì việc anh ấy hôm nào cũng giập mạnh cửa khi vào nhà rõ ràng là việc làm cho hàng xóm không vui. Cô Quỳnh Anh cho nghe hai thí dụ tương tự coi.
QUỲNH ANH: THE DOG WOULD ALWAYS BARK ALL NIGHT, chuyện con chó sủa suốt đêm là một chuyện gây nhiều khó chịu cho hàng xóm. THE BOY WOULD ALWAYS WHISTLE EVERY TIME HE PASSED BY thì việc huýt sáo của cậu bé có thể làm cho người nghe thấy vui vui.
BBT: Cám ơn Quỳnh Anh. Còn Trúc Giang?
TRÚC GIANG: MY ELDEST GIRL WOULD ALWAYS CARY AN OLD RAG DOLL WITH HER, con gái lớn của cháu lúc nào cũng ôm theo con búp bê bằng vải của nó, đây là việc làm của nó mà cháu rất ghét. MY HUSBAND WOULD ALWAYS COOK BREAKFAST FOR THE FAMILY ON SATURDAYS AND SUNDAYS, ba chúng nó luôn luôn làm ăn sáng cho cả nhà trong hai ngày Thứ Bảy và Chủ Nhật. Việc này thì cháu không phản đối bao giờ.
QUỲNH ANH: Thưa anh, ngược lại với WOULD ALWAYS là gì, nghĩa là để nói một việc người ấy KHÔNG BAO GIỜ LÀM trong quá khứ, nhưng bây giờ thì lại làm?
BBT: Trong trường hợp này, chúng ta dùng WOULD NEVER+VERB để nói về những việc người ta không làm, nhất định không làm, quyết không bao giờ làm trong quá khứ nhưng nay thì lại sẵn sàng làm. Thí dụ FOR MANY YEARS , HE WOULD NEVER OWN ANYTHING MADE IN JAPAN. Ông ấy ghét Nhật từ sau trận Trân Châu Cảng nên trong suốt nhiều năm ông ấy không bao giờ dùng hàng Nhật, nhưng bây giờ thì ông ấy lái một chiếc Honda, đeo trên cổ cái máy ảnh Nikon. Quỳnh Anh cho nghe hai thí dụ với WOULD NEVER coi.
QUỲNH ANH: WHEN I FIRST CAME TO CALIFORNIA, I THOUGHT I WOULD NEVER DRIVE ON A FREEWAY là khi mới tới California, Quỳnh Anh nghĩ chắc sẽ không bao giờ dám lái xe trên freeway. MY PARENTS WOULD NEVER THINK OF SPEAKING TO THEIR GRANDCHILDREN IN ENGLISH là ba má Quỳnh Anh hồi đó không bao giờ nghĩ phải nói chuyện với các cháu nội ngoại bằng tiếng Anh.
BBT: Còn Trúc Giang?
TRÚC GIANG: WE WOULD NEVER IMAGINE OUR KIDS GOING TO BED WITH AN IPAD là vợ chồng cháu không bao giờ có thể tưởng tượng mấy đứa con tối tối đi ngủ ôm theo cái iPad. I WOULD NEVER THINK OF FEEDING MY CHILDREN WITH FAST FOODS là cháu không bao giờ nghĩ sẽ cho mấy đứa con ăn đồ ăn nhanh (fast foods).
BBT: Ngoài việc dùng WOULD ALWAYS, người Anh , người Mỹ cũng hay dùng WOULD OFTEN (hay), WOULD CONSTANTLY (thường xuyên), WOULD SELDOM (ít khi), WOULD OCCASIONALLY (thỉnh thoảng)… và theo sau là động từ chính để nói về những thói quen trong quá khứ.
QUỲNH ANH: Bây giờ Quỳnh Anh muốn hỏi anh về sự khác biệt giữa SORRY và EXCUSE ME. Quỳnh Anh hiểu cả hai đều được dùng để xin lỗi, nhưng hình như chúng có hơi khác nhau thì phải.
BBT: Ðúng vậy. Thí dụ tôi vô ý đạp lên chân người bên cạnh thì tôi phải xin lỗi về việc làm đó ngay. Tôi sẽ nói I AM SORRY chứ không nói EXCUSE ME. Tôi nói SORRY để xin lỗi đã đạp lên chân ông ấy làm ông ấy đau hay khiến cho ông ấy bực mình về việc làm của tôi. Nhưng nếu ông ấy đứng choán đường đi, tôi cần đi qua hay để mở cái cửa, lấy cuốn sách trên kệ mà ông ấy chặn ngay phía trước, hay để ngồi vào cái ghế của tôi và muốn ông ấy đứng nhích ra bên cạnh mở lối cho tôi đi thì tôi nói EXCUSE ME.
TRÚC GIANG: Cháu cũng nghe người ta nói PARDON ME hay I BEG YOUR PARDON. Cả hai đều dùng để xin lỗi phải không thưa chú?
BBT: Ðúng vậy, nhưng tùy theo cách lên hay xuống giọng (INTONATION) thì PARDON hay PARDON ME và I BEG YOUR PARDON có khác nhau.
Nếu xuống giọng ở cuối câu thì I BEG YOUR PARDON nghĩa là xin lỗi ông/bà. Câu này cũng cùng nghĩa với SORRY và EXCUSE ME như tôi đã nói ở trên. Nhưng nếu lên giọng ở cuối thì I BEG YOUR PARDON phải thêm dấu hỏi (QUESTION MARK) vào cuối để thành I BEG YOUR PARDON? Lúc ấy, I BEG YOUR PARDON? Có nghĩa là EXCUSE ME, WHAT DID YOU SAY? PLEASE SAY IT AGAIN.
PARDON hay PARDON ME cũng thế. Khi lên giọng thì người ta hiểu đó là lời xin yêu cầu nhắc lại điều vừa nói. Trong hai trường hợp này, ở cuối phải có dấu hỏi (?).
QUỲNH ANH: Quỳnh Anh còn nghe mấy đứa con, trước khi nói SORRY, còn nói cái gì nghe như “ÚP-XÌ” là gì vậy thưa anh?
BBT: Tôi chắc đó là tán thán từ (INTERJECTION) OOPS, viết với hai chữ “O”. OOPS được dùng để bày tỏ ngạc nhiên hay khó chịu, bực bội, nó cũng được dùng để xin lỗi về một hành động hay một câu nói nào đó. Thí dụ OOPS, I KNOCKED OFF THE GLASS là úi giời, tôi làm đổ cái ly nước… hay OOPS , I DIDN’T MEAN TO DO THAT là xin lỗi, tôi không định nói thế. Cũng có khi viết là WHOOPS hay WOOPS.
OOPS WE ARE OUT OF TIME… Ui gia, hết giờ rồi hai cô…
QUỲNH ANH: Thưa quí vị, chương trình Anh Ngữ Trong Ðời Sống Hàng Ngày đến đây xin tạm chấm dứt. Chương trình sẽ trở lại tuần tới cùng với các chương trình khác của Hồn Việt Television. Bùi Bảo Trúc, Trúc Giang và Quỳnh Anh xin chào tạm biệt quí vị và hẹn gặp lại trong chương trình tới.
