GARDEN GROVE, California (NV) – Trưa Chủ Nhật, 12 Tháng Ba, đông đảo đồng hương đến tham dự buổi họp mặt “Kỷ Niệm 120 Năm Trường Quốc Học và 100 Năm Trường Ðồng Khánh” do Hội Ái Hữu Quốc Học-Ðồng Khánh Nam California tổ chức tại nhà hàng Seafood Place, Garden Grove.
Theo ban tổ chức, đây là dịp để các cựu học sinh ở cố đô Huế và các cựu giáo sư, nhân viên và đồng hương gặp nhau hàn huyên, kể chuyện cũ, nhớ lại kỷ niệm ngày xưa, nhất là tôn vinh sự đóng góp của hai trường trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục, chính trị, trong đó là sự đóng góp của những người xuất thân từ hai trường này trong suốt chiều dài lịch sử.
Bác Sĩ Võ Ðình Hữu, chủ tịch Hội Ái Hữu Quốc Học-Ðồng Khánh Nam California, trưởng ban tổ chức, cho biết: “Ðây là hai trường xưa nhất của Việt Nam đã hoạt động từ lâu. Trong suốt chiều dài lịch sử, phần đông những vị lãnh đạo của đất nước được xuất thân từ hai ngôi trường này,” ông nói.
“Trên 35 năm thành lập hội, mục đích của chúng tôi là tương trợ và ái hữu để hâm nóng tình của các cựu học sinh Quốc Học-Ðồng Khánh xa quê hương. Ðây còn là cơ hội giúp nhau tại xứ người; giúp cho các thầy cô cũ và đồng hương khó khăn tại Việt Nam, cũng như các nạn nhân thiên tai bão lụt tại quê nhà. Mặc dù xa quê hương, nhưng chúng tôi vẫn nhớ về quê nhà, bằng cách là chúng tôi dạy cho con cái luôn nhớ về đất nước để mong có một ngày trở về quê hương trong thanh bình và tự do thật sự.”
Ông Nguyễn Minh Trì điều hợp nghi thức khai mạc.
Sau đó, ban văn nghệ Quốc Học-Ðồng Khánh đồng ca bài “Quốc Học Trường Xưa” của nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương.
Ðiều hợp chương trình bà Bùi Bích Hà, bà Như Hảo và bà Quỳnh Hoa.
Bác Sĩ Võ Ðình Hữu ngỏ lời chào mừng mọi người đến tham dự. “Ngày xưa còn nhỏ tao mi/Ngày nay đã lớn vẫn còn mi tao/Giờ đây, mi có “mần” chi/Tình thân bạn cũ cả đời mi tao. Chúng ta chung một mái trường, chung một đất nước, một quê hương, thì không có lý gì mà giận hờn nhau cả, chúng ta rất vui mừng cho buổi họp mặt rất đông đảo này dù cho ban tổ chức có chút gì sơ sót,” ông chia sẻ.
“Ngày xưa, chúng ta đã đóng góp rất nhiều trong tiến trình phát triển của đất nước Việt Nam. Khi ra hải ngoại thì cựu học sinh Quốc Học và Ðồng khánh vẫn tiếp tục công việc đó, vẫn tiếp tục đóng góp cho cộng đồng, vẫn tiếp tục đi vào vòng chính làm phồn thịnh cho đất nước này. Nhưng quan trọng là, chúng ta không bao giờ quên quê hương, và mong rằng, sẽ có một ngày nào đó chúng ta sẽ trở về. Và ngày vui nhất là ngày chúng ta được tổ chức Quốc Học-Ðồng Khánh hội ngộ của hai trường trên bờ sông Hương. Tôi nghĩ rằng, ngày đó sẽ không xa vì chúng ta đồng tâm hỗ trợ cho tất cả những cuộc đấu tranh của đồng bào trong nước,” ông nói thêm.
Ông Nguyễn Minh Trì đọc tiểu sử trường Quốc Học. Ông cho biết, “Trường Quốc Học được thành lập theo chỉ dụ của vua Thành Thái giao cho ông Ngô Ðình Khả làm hiệu trưởng và được toàn quyền Ðông Dương ký quyết định ngày 18 Tháng Mười Một, 1896. Quốc Học là trường trung học đệ nhất cấp đầu tiên ở Huế. Ngay từ lúc sáng lập, được dạy bằng tiếng Việt cùng với tiếng Pháp.”
Ông nói thêm,“Trường Quốc Học được xây dựng trên nền của Dinh Thủy sư (nơi huấn luyện binh sĩ hải quân của quân đội triều Nguyễn), ban đầu trường được xây dựng theo kiểu cũ, nhà tranh vách đất, tổng cộng có ba tòa nhà. Ðịa điểm của trường nằm xoay ra đường Jules Ferry (sau năm 1955 là đường Lê Lợi). Công trình kiến trúc được xây dựng theo kiểu Pháp vào đầu thế kỷ 20.”
Bà Công Tôn Kim Chi, hội phó đọc tiểu sử của trường Ðồng Khánh, bà cho biết, “Ngày 15 Tháng Bảy 2017 sắp đến, ngôi trường hồng diễm lệ nằm cạnh trường Quốc Học, mang tên vị vua Ðồng Khánh, sẽ ăn mừng tuổi thọ một trăm năm. Ðây là ngôi trường nữ đầu tiên, duy nhất, dành cho nữ sinh 13 tỉnh miền Trung, và trong buổi lễ đặt viên đá đầu tiên đã sự hiện diện chứng giám vinh hạnh của vua Khải Ðịnh.”
Bà nói thêm, “Trong khi quan niệm, thế giới của phụ nữ vẫn là sau cánh cửa thì việc thành lập ngôi trường Nữ Ðồng Khánh là một sự kiện mới mẻ và trọng đại, thêm vào đó nền giáo dục khoa bảng Việt Nam đầu thế kỷ 20 còn quá giới hạn cho nam giới thì nói chi đến nữ giới. Khi thành lập trường Ðồng Khánh người Pháp chỉ có mục đích duy nhất là đào tạo phụ nữ An Nam biết tiếng Pháp, để phục vụ chính quyền bảo hộ, nên trong mấy thập niên đầu, hiệu trưởng vẫn là người Pháp.”
“Họ quên rằng, phụ nữ Việt Nam, mang dòng máu Trưng Triệu, đã là những nhân tố của dân chủ, độc lập, tự do, và bình đẳng, nay với mái trường Ðồng Khánh và những luồng gió Tây học đã tạo cho phụ nữ Việt Nam trọn vẹn vai trò: Trong cánh cửa tròn vai nội tướng, ngoài xã hội biết kề vai sát cánh với nam giới trong công việc xã hội kể cả việc đấu tranh cho tự do và quyền làm người.”
“Trong lãnh vực văn hóa nghệ thuật, đã có những người tên tuổi như bà Tuần Chi, điêu khắc gia Ðiềm Phùng Thị, Giáo Sư Tiến Sĩ Thái Kim Lan, nữ ca sĩ Hà Thanh, nhiếp ảnh gia Ðào Hoa Nữ,… hay cho dù không tên tuổi, nữ sinh Ðồng Khánh cũng đã trở thành bất tử trong thơ nhạc như “Tà Áo Tím” của nhạc sĩ Hoàng Nguyên, “Cô Nữ Sinh Ðồng Khánh” của nhạc sĩ Thu Hồ, “Ðây Thôn Vĩ Dạ” của thi sĩ Hàn Mặc Tử…”
“Trăm năm, mấy lần đổi tên, thay màu áo, ngôi trường ấy đã đào tạo cho đất nước bao thế hệ học trò và nhân tài, cũng là nơi lưu giữ hình bóng tuổi trẻ cho những ai đang muốn tìm lại quảng thời gian đã mất…Trăm năm trong cõi người ta, ngôi trường Ðồng Khánh vẫn còn trăm năm.”
Tiếp theo bà Như Hảo giới thiệu thành phần quan khách đến tham dự và ban tổ chức.
Chương trình văn nghệ rất phong phú với những tiếng hát của cựu học sinh Quốc Học-Ðồng Khánh và thân hữu. Ðặc biệt với sự hợp tác của đoàn vũ Việt Cầm, đoàn vũ Hậu Duệ Ðền Hùng, và nhiều đoàn thể khác.
Mời độc giả xem phóng sự: Dạy thi quốc tịch Mỹ ở Little Saigon
