Nguyễn Chính Kết
Ða dạng và khác biệt là quy luật muôn đời của vũ trụ vạn vật. Muôn sự thì muôn vẻ, không sự nào vật nào hoàn toàn giống nhau. Nơi con người thì “bá nhân bá tánh,” “năm người mười ý,” chẳng ai giống ai.
Chính vì thế, những quyết định của người ta, dù hoàn cảnh có hoàn toàn như nhau, thì mỗi người quyết định mỗi khác, chẳng mấy ai giống ai. Mà hoàn cảnh thì có hoàn cảnh nào giống hoàn cảnh nào đâu? Nhiều khi bề ngoài có vẻ giống nhau đấy, nhưng thực tế có khi khác nhau một trời một vực. Khi quyết định, ai cũng có lý do mà họ tự đánh giá là chính đáng cho quyết định của mình.
Quy luật đa dạng của vũ trụ cũng áp dụng cho tình trạng trong tù và quyết định của mỗi người trong tù, đừng bao giờ nghĩ họ quyết định giống nhau hay đòi buộc họ giống nhau. Có người như linh mục Nguyễn Văn Lý, nhà thơ Nguyễn Hữu Cầu thà chết rũ tù vì bệnh chứ không chấp nhận được phóng thích mà bị trục xuất ra hải ngoại. Có người như Luật sư Cù Huy Hà Vũ, Nhà văn Trần Khải Thanh Thủy mặc dù không muốn ra hải ngoại, nhưng vẫn có thể bất đắc dĩ chấp nhận điều kiện đó để thoát cảnh tù đày. Sự khác biệt trong quyết định là tùy cách suy nghĩ, cách nhìn vấn đề, và tùy tâm tính, hoàn cảnh vốn rất khác biệt nhau của mỗi người. Nói theo toán học, với những biến số khác nhau thì hàm số khác nhau là chuyện hết sức bình thường. Quyết định như thế nào hoàn toàn là quyền tự do của mỗi người, ta nên tôn trọng, miễn đó không phải là điều xấu và nhất là được lương tâm của đương sự cho phép.
Voltaire nói: “Tôi có thể không đồng ý những điều anh nói nhưng tôi sẵn sàng chết để bảo vệ quyền anh được nói những điều đó” (Je désapprouve ce que vous dites, mais je me battrai jusqu’à la mort pour que vous ayez le droit de le dire). Trong tinh thần ấy, người nào thật sự tranh đấu cho nhân quyền, cho quyền tự do của con người hẳn nhiên sẽ tôn trọng quyết định cá nhân của mỗi người khi quyết định ấy không phương hại đến quyền lợi chính đáng của người khác.
Tù ngục là nơi mà các tù nhân phải chịu biết bao đau khổ, thậm chí có thể chết như thầy giáo Ðinh Ðăng Ðịnh mới đây. Tù của các nước tôn trọng nhân quyền mà còn khổ, huống hồ tù của một nước độc tài, vô luân, chà đạp nhân quyền như CSVN. Ai cũng biết câu: “Nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại” (một ngày trong tù dài lê thê tựa như ngàn ngày ở ngoài). Việc mong muốn hay nhu cầu ra khỏi tù rất lớn. Những người chưa từng ở tù cộng sản thiết tưởng khó mà hiểu được những khó chịu, đau đớn, khổ cực và ước mong được tự do của những tù nhân trong chế độ cộng sản.
Ðừng nói tới những trường hợp tù ngục, ngay cả những người ở ngoài tù trong chế độ cộng sản cũng muốn thoát khỏi chế độ tàn bạo khủng khiếp này. Bằng chứng là có hàng triệu người đã vượt biên tìm tự do, bất kể sống chết, bất kể bị chết đói chết khát, bất kể bị làm mồi cho cá mập, bất kể bị cướp bóc, bị hiếp dâm, bất kể bị thất bại và bị công an cộng sản bắt vào tù. Trong dân gian hậu 1975 có câu: “Cái cột đèn nếu biết đi cũng sẵn sàng bỏ nước ra đi.”
Ðể biểu lộ lòng yêu nước hay đấu tranh cứu nước, có nhiều lựa chọn khác nhau, không nhất thiết chỉ một cách duy nhất. Khi Miền Nam Việt Nam thất thủ năm 1975, để biểu lộ lòng yêu nước và phản đối chế độ cộng sản, có người tự sát như các tướng Nguyễn Khoa Nam, Hồ Ngọc Cẩn…; có người vượt biên ra hải ngoại để có thể đem vũ khí trở về nước chiến đấu như tướng Hoàng Cơ Minh, sinh viên Trần Văn Bá…; có những người ở lại trong nước để chiến đấu như Lm Nguyễn Văn Lý, người tù thế kỷ Nguyễn Hữu Cầu…; có biết bao người sau khi vượt biên đến bến bờ tự do đã đấu tranh cho tự do dân chủ bằng cách yểm trợ hữu hiệu cho cuộc đấu tranh tại quốc nội về tài chánh qua việc tiếp tế cho các nhà đấu tranh trong nước, về chính trị qua hoạt động quốc tế vận, về thông tin qua các đài phát thanh, truyền hình, Internet, paltalk, v.v… biến hải ngoại trở thành một hậu phương vững chắc cho quốc nội. Tất cả những cách biểu lộ lòng yêu nước hay hình thức đấu tranh khác nhau đó, dù ở lại trong nước hay ra hải ngoại, đều đáng trân quý, đều không những ích lợi mà còn rất cần thiết, không thể thiếu. Thật vậy, nếu tất cả đều ở lại trong nước thì sẽ không có lực lượng yểm trợ tại hải ngoại như hiện nay. Ðó là sự phân công tự nhiên và đa dạng của cuộc đấu tranh.
Trong lịch sử, thời thực dân Pháp cai trị chắc chắn không hà khắc và tàn bạo như CSVN hiện nay nhiều nhà yêu nước và đấu tranh nổi tiếng như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, và rất nhiều người khác, đã từng bỏ nước ra đi mặc dù chẳng phải trong tình trạng tù tội. Các vị đã làm được nhiều việc khiến tổ quốc phải tri ân.
Việc đấu tranh cũng như làm chính trị thì “thiên biến vạn hóa,” người càng nhiều mưu lược thì khả năng “tùy cơ ứng biến” càng cao và sự biến hóa càng khó có thể tiên đoán hay tưởng tượng được. Ðấu tranh hay làm chính trị mà chỉ nghĩ được một chiến lược, một chiến thuật duy nhất để đối phó trong tất cả mọi hoàn cảnh, bất chấp hoàn cảnh thay đổi khác nhau, thì hoàn toàn đi ngược lại với nguyên tắc “tùy cơ ứng biến” của binh pháp mà các nhà đấu tranh cần phải hiểu rõ. Người đấu tranh hay làm chính trị có thể chủ trương ở trong nước, mà cũng có thể chủ trương ra hải ngoại. Tùy tình thế! Không nhất thiết chỉ có một đường!
Trước sự việc Luật gia Cù Huy Hà Vũ ra hải ngoại, biết bao nhiêu người lên tiếng phát biểu ý kiến trên các diễn đàn Internet, người đồng ý thì chúc mừng, cho đấy là một quyết định khôn ngoan; người không đồng ý thì phản đối, cho đấy là đầu hàng, là hèn nhát; người đứng trung lập thì không phát biểu gì cả… Ðồng ý hay phản đối cũng có nhiều mức độ khác nhau. Dù đồng ý hay bất đồng, dù ủng hộ hay phản đối, ai cũng đều đưa ra được lý do mà mình cho là hợp lý, là đúng. Nếu không cho điều mình nghĩ là đúng thì đâu còn là lập trường nữa. Thiết tưởng mọi người đều có quyền phát biểu ý nghĩ của mình, và các nhà đấu tranh cho nhân quyền và tự do dân chủ không những cần tôn trọng mà còn phải đấu tranh bảo vệ quyền ấy.
Ý kiến khác biệt đủ kiểu ấy cho thấy luật đa dạng của vũ trụ vạn vật trong xã hội con người. Người viết bài này cảm thấy rất thích thú về luật này, đồng thời tạ ơn Trời vì đã tạo nên luật đa dạng ấy. Nếu không có luật đa dạng ấy thì mọi vật trong vũ trụ đều đồng dạng, đều giống nhau, lúc ấy vũ trụ này chắc là buồn chán lắm. Ngay trong chuyện ăn uống, nếu thức ăn mà không có nhiều thứ khác nhau để thay đổi, cứ ăn hoài một món dù là món mình thích nhất chắc là… chán lắm, nuốt không trôi!
Nhưng điều buồn cười là có rất nhiều người lại không muốn hay không chấp nhận tính đa dạng của tự nhiên. Con người muốn tất cả mọi người đều phải quan niệm giống mình, hoạt động giống mình, ai giống mình thì đúng, ai khác mình thì sai. Ai khác mình thì phải tìm cách bắt họ giống mình. Họ không chịu giống mình thì chửi rủa, mạt sát họ, hạ họ xuống bùn đen.
Mọi chế độ độc tài trên thế giới đều phát sinh từ tâm thức này. Một đất nước mà đa số người dân đều có tâm thức này thì hẳn nhiên chế độ mà họ sản sinh ra phải là một chế độ độc tài. Người Mỹ có câu: “Such people, such government” (dân nào chính phủ nấy). Thật vậy, người dân mà có tâm thức độc tài thì làm sao sinh xuất được một chế độ dân chủ?
Nhiều người phê bình chỉ trích người khác mà không hề nhìn lại mình là ai. Chính mình cũng trốn chạy cộng sản và chưa bao giờ có được một hành động nào anh hùng như Cù Huy Hà Vũ, thậm chí kém xa ông ấy một trời một vực, lại lên tiếng chỉ trích việc ông bất đắc dĩ phải ra hải ngoại, lại còn dạy ông phải can đảm thế này thế khác! Ôi! Ngao ngán thay cảnh “thờn bơn méo miệng chê trai lệch mồm” hay cảnh “dạy đĩ vén váy!” (xin lỗi độc giả, do không tìm được một hình ảnh nào khác ngoài thành ngữ bình dân này để minh họa, dù không xứng hợp).
Thiết tưởng chúng ta đừng vội phán đoán một con người đã từng có những hành động anh hùng đáng phục mà rất hiếm người làm được như Luật gia Cù Huy Hà Vũ. Chúng ta hãy chờ xem khi ra hải ngoại, ông làm gì? ông nói gì? ông làm lợi gì cho cuộc đấu tranh dân chủ trong nước? Nếu thấy ông có ý chí tiếp tục đấu tranh thì chúng ta phải ủng hộ ông, phải tiếp tay giúp phương tiện cho ông đấu tranh.
Giả như (chỉ “giả như” thôi!), giả như ông im tiếng luôn thì mình cũng nên tự hỏi: người Việt hải ngoại – trong đó có mình – có quan tâm tạo điều kiện cho ông đấu tranh không? Ngay như ở trong nước nếu không có sự yểm trợ của người Việt hải ngoại, thì những người yêu nước làm sao đấu tranh lâu dài được khi bị công an bao vây kinh tế? Làm sao họ yên tâm đấu tranh lâu dài được khi bụng họ đói, gia đình họ nheo nhóc?
Người mới từ trong nước ra hải ngoại nếu cứ phải vật lộn với cuộc sống suốt ngày suốt tháng suốt năm, nếu cuộc sống của họ chưa ổn định được, làm sao họ tiếp tục đấu tranh mạnh mẽ được? Người chỉ biết trách người mà không hề xét xem mình có đáng trách không thì còn đáng trách hơn người bị mình trách nữa.
Người ta đấu tranh là do lòng yêu nước và sự tự nguyện của người ta. Họ đấu tranh không phải vì ta khuyến khích họ, lại càng không phải vì ta trả lương cho họ… Giả như họ ngừng đấu tranh thì đó là quyền của họ, ta không có quyền trách móc phê phán họ, nhất là khi ta chưa từng đấu tranh anh dũng như họ. Chỉ cần dám can đảm lên tiếng đấu tranh bất chấp tù tội như Lê Chí Quang, Nguyễn Vũ Bình, Nguyễn Phong, v.v… dù bây giờ họ đã im tiếng hay không còn đấu tranh mạnh mẽ như trước, thì họ vẫn là những người đáng phục hơn rất nhiều những người chưa từng làm được như họ.
Khi phê bình chỉ trích ai, nhất là những người cùng chiến tuyến với mình, xin hãy tự hỏi: lời chỉ trích này có lợi cho ai? cho độc tài cộng sản hay cho tự do dân chủ? Coi chừng kẻo chúng ta đang lạm dụng quyền tự do dân chủ của các nước tự do để vi phạm nhân quyền hay quyền tự do của người khác.
(Houston, ngày 11 tháng 4, 2014)
