Tâm Việt
Mặc dầu trong mấy ngày qua, do gặp phản ứng khá mạnh từ nhiều phía đối với quyết định mà họ đã tính đưa ra nhằm cắt 2/3 số nhân viên của Ban Việt Ngữ Ðài Tiếng Nói Hoa Kỳ, ban quản trị các đài phát thanh phát hình của Mỹ, trong tiếng Anh là BBG (tắt cho Broadcasting Board of Governors), đã có quyết định trì hoãn việc đó song Nghị hội Toàn quốc Người Việt tại Hoa kỳ vẫn cho rằng chúng ta cần cảnh giác vì rõ ràng là đã có một mạch nước ngầm muốn dẹp bỏ một trong những phương tiện đại chúng chính mà chính phủ và nhân dân Mỹ hiện có để thông tin và trao đổi với người ở trong nước Việt Nam.
Ðược hỏi về vấn đề này, ông Nguyễn Ngọc Bích, chủ tịch nghị hội, cho biết: “Chúng tôi được biết về tin này, nghĩa là tin BBG tính cắt Ban Việt Ngữ ở VOA xuống còn có chừng 4-5 người từ cách đây cả hơn một tháng. Chính vì thế mà Dân Biểu Dana Rohrabacher (Cộng Hòa, California), hôm mồng 8 tháng 3, sau khi được tin là BBG tính cắt tới 10 nhân viên trong Ban Việt Ngữ đài VOA, đã đưa ra một tu chính án để đi kèm với Dự luật 1410 về nhân quyền cho VN do Dân Biểu Chris Smith (Cộng Hòa, New Jersey) đệ nạp, nhằm ngăn chặn ý đồ cắt nhân viên Ban Việt ngữ xuống đến độ vô nghĩa (10 chỗ trên 14 nhân viên hiện hữu).”
Không những thế, BBG lại còn định bỏ đi hai chức vụ quan trọng trong ban để cho ban gần như không còn có đầu nữa.
Gốc gác của vấn đề
Ban Việt Ngữ Ðài VOA đã có mặt từ năm 1942 trong Thế Chiến II. Thế có nghĩa là nó đã liên tục làm việc trong 70 năm qua, chỉ thua tuổi thọ của chính đài VOA có 5 năm thôi. Ấy vậy mà BBG đã định đang tâm dẹp bỏ.
Sở dĩ có chuyện này là vì có một thứ mạch nước ngầm cho rằng phát thanh qua làn sóng ngắn là một hình thức cổ lỗ, không còn hợp thời nữa. Ngày nay, theo những người chủ trương chuyện này thì họ cho rằng giờ đây mạng Internet toàn cầu đã thay thế những nguồn tin như radio và Tivi. Vì sao? Vì họ cho rằng muốn nghe Radio hay Tivi, chúng ta phải chờ cho tới một giờ nhất định nào rồi mới nghe được. Trong khi đó, tin tức thì đầy dẫy trên mạng, ta muốn vào giờ nào để cập nhật tin tức cũng được.
Ðiều này không hoàn toàn đúng bởi cách nhìn đó là cách nhìn của một nước như Hoa Kỳ hay các nước Tây phương hoặc tân tiến như Ðại Hàn, Nhật Bản, nơi mà ta không bị cản trở khi đi vào Net tìm các nguồn tin. Chứ đi vào mạng tìm tin loại “lề trái” ở VN là không dễ tí nào. Ấy vậy mà mặc dù VNCS dựng tường lửa không cho khoảng 6,000 websites của người Việt hải ngoại và thậm chí cả của một số đài phát thanh quốc tế nữa, họ vẫn tìm cách thuyết phục các quan sát viên ngoại quốc là ở VN người dân hoàn toàn tự do đi vào bất cứ nguồn tin nào. (Tại sao họ đánh lừa được các quan sát viên quốc tế? Tại vì các quan sát viên quốc tế thì đâu có bao nhiêu người biết về các trang mạng của người Việt tự do, họ chỉ quen với Google hay CNN, Washington Post hoặc New York Times… Mà những trang mạng này ở VN thì vào được một cách dễ dàng, không bị ngăn cấm.) Ðã có ông tướng công an còn hãnh diện, khoe là người của ông ta đã phá được trên 300 địa chỉ trên mạng để ngăn chặn “diễn biến hòa bình” ở VN.
Một cuộc đánh giá vào tháng 5, 2011
Người Mỹ làm cái gì cũng có tính toán. Và để tránh cho người ngoài có cảm tưởng là mình độc đoán, BBG vào đầu tháng 5 năm ngoái đã mời họp một “panel of experts” (“toán chuyên gia”) để duyệt lại hiệu quả của các chương trình phát thanh của Mỹ.
Theo toán chuyên gia này thì vì VN hiện có một ngành truyền thông rất tân tiến nên phủ sóng khắp nước (nhà nào cũng có TV, 60% còn có cáp nữa, 90% có điện thoại di động, 20% dùng Internet) gần như không còn ai nghe các đài phát thanh ngoại quốc nữa. Chỉ còn khoảng 1% dân số là nghe đài ngoại quốc. Do đó nên BBG cho rằng để cho hữu hiệu, Hoa kỳ phải tìm cách đến với người dân VN bằng cách khác hơn là phát thanh, tỷ dụ như bằng con đường Internet.
Tuy nhiên, lại cũng chính toán chuyên gia trên cho biết là Internet bị trở ngại đáng kể (“local censorship will continue to be a challenge”).
Ðó là những lý do tại sao BBG muốn cắt chương trình của Ban Việt Ngữ đài VOA. Tuy nhiên, BBG chỉ quên đôi ba điều trong những lý luận trên. Thứ nhất là VOA chưa có một chương trình thông tin bằng Internet phong phú mà có thể thay cho chương trình phát thanh 2 lần một ngày. Mà dù như có đi nữa thì vẫn còn bị chặn ở VN. Phải giỏi lắm mới biết được cách vượt tường lửa để vào xem. Hiện người dùng Internet mới đến có 20%, thế có nghĩa là 80% vẫn không có cách vào Internet. Ðó là chưa kể, radio là một phương tiện cả nhà nghe được, vào những giờ thuận tiện trong ngày, và như vậy có thể trao đổi bàn tán với nhau. Càng về nông thôn, radio càng quan trọng bởi Internet chưa thẩm nhập đến vùng sâu, vùng xa.
Vẫn cần duy trì Ban Việt Ngữ đài VOA
Vì những lý do như được phân tích trên đây, nghị hội cho rằng cho đến khi BBG tìm ra được một phương thức thay thế hữu hiệu thì BBG cần duy trì Ban Việt Ngữ đài Tiếng Nói Hoa Kỳ. Cũng bởi thế mà nghị hội mong được phát động một phong trào cũng tương tự như phong trào Thỉnh Nguyện Thư để vận động duy trì Tiếng Nói Hoa Kỳ trên làn sóng về VN. Vì sao? Vì ngày hôm nay, hơn 1 triệu rưỡi người Việt trên đất Mỹ đa phần đã là công dân Mỹ. Tiếng Nói Hoa Kỳ chính là tiếng nói của chúng ta! (Trong một bài viết trước, chúng tôi đã đề nghị một mẫu thư để gởi cho các dân biểu, nghị sĩ của chúng ta. Việc này, bất cứ ở đâu ta cũng có thể làm được, chỉ mất một cái phong bì và một con tem là làm được.)
Còn về các tiếng nói dân chủ của Việt Nam, cả ở trong lẫn ở ngoài nước, thì đã có đài Á Châu Tự Do. Như vậy, chúng ta vẫn giữ được bản sắc của chúng ta khi chúng ta làm việc với đài Á Châu Tự Do (RFA) và thúc đẩy được tiến trình dân chủ hóa đất nước qua con đường đó!
Với những độc giả nào muốn có tin và tham gia vào trong cuộc vận động này, quý vị có thể liên lạc với nghị hội qua ÐT: (703) 971-9178 hoặc qua địa chỉ: Nghị Hội, 6433 Northanna Drive, Springfield , VA 22150 1335.
