Gần đến kỳ thi cuối khóa ở trung học hay đại học, sinh viên học sinh nên xem chừng đến các thứ đồ ngọt như nước ngọt hay kẹo bánh. Một nghiên cứu qua các con chuột tại trường đại học UCLA cho thấy, fructose khiến cho chức năng làm việc của não bộ và trí nhớ bị chậm lại. Tiêu thụ nhiều đồ ngọt quá cũng cản trở đến việc học. Khám phá này được công bố trong tập san Journal of Physiology, đồng thời cũng cho thấy, chất acid béo omega-3 giúp làm trung hòa được hiệu ứng trên.
Những nghiên cứu trước đây cho thấy fructose gây ra tiểu đường, mập phì và tích tụ mỡ trong gan, nhưng đây là nghiên cứu đầu tiên cho thấy đường ảnh hưởng đến não bộ như thế nào. Tại Mỹ, “high-fructose corn syrup” (HFCS) được xài rộng rãi, trong khi ở Âu và Á Châu thì sucrose lại phổ thông hơn. Nghiên cứu này chỉ nhắm riêng đến fructose.
Fernando Gomez-Pinilla, giáo sư thần kinh học thuộc phân khoa y khoa David Geffen của trường đại học UCLA nói: “Khám phá cho thấy, những gì chúng ta ăn ảnh hưởng đến suy nghĩ của chúng ta. Tiêu thụ nhiều đường fructose trong thời gian lâu dài, làm thay đổi khả năng học hỏi và sự nhớ của não bộ chúng ta. Nhưng nếu thêm chất acid béo omega-3 vào bữa ăn có thể làm giảm thiểu thiệt hại nói trên.”
Một người Mỹ trung bình xài khoảng 45 pound đường và 35 pound HFCS khác mỗi năm. Vào cuối thế kỷ 19, con số này chỉ là 2 pound mỗi năm. Bệnh tiểu đường, mập phì và thậm chí cả ung thư đều có liên hệ đến thức ăn có nhiều đường của chúng ta. Thực phẩm làm sẵn như bánh mì, ngũ cốc, yourt, súp, nước trái cây,… kể cả hamburger và thịt làm sẵn, thường được thêm ngọt bằng HFCS. Do vậy, tránh bớt đường không phải chỉ đơn giản bớt uống nước ngọt hay bớt ăn kẹo là xong.
Gomez-Pinilla, cũng là thành viên của Viện Nghiên Cứu Não Bộ và Trung Tâm Nghiên Cứu Thương Tổn của Não, thuộc trường UCLA, giải thích thêm: “Chúng ta không quan tâm mấy đến fructose tự nhiên có trong trái cây, vốn có chứa lượng antioxidant quan trọng. Chúng ta quan tâm nhiều hơn đến fructose có chứa trong HFCS, vốn được thêm vào trong sản phẩm thực phẩm làm sẵn với tính cách làm cho ngọt và bảo quản cho thực phẩm được lâu hư.
Ðể tiến hành nghiên cứu, Gomez-Pinilla và Rahul Agrawal, đồng tác giả bản nghiên cứu, và là khách mời có văn bằng hậu tiến sĩ từ Ấn Ðộ, cùng khảo sát hai nhóm chuột. Cả hai nhóm đều được cho uống nước có pha dung dịch fructose, chỉ khác là nhóm thứ nhì được thêm chất dầu có chứa omega-3, được cho là bảo vệ các khớp nối thần kinh (synapse) khỏi bị hư hại. Synapse cần cho sự liên kết luồng điện giữa các tế bào não.
Các chú chuột thuộc hai nhóm được cho chạy qua các mê trận hai lần mỗi ngày, dọc lộ trình có đánh dấu để chúng có thể nhớ. Sau sáu tuần, nhóm thứ hai chạy qua mê trận nhanh hơn nhiều so với nhóm không được cung cấp omega-3. Nhóm thiếu omega-3 chứng tỏ có sự giảm hoạt động của các synapse. Tế bào não không còn truyền tín hiệu với nhau dễ dàng, làm khả năng suy nghĩ rõ ràng của chuột bị rối loạn và gặp khó khăn trong việc nhớ lộ trình.
Ðồng thời nhóm không có acid béo cũng bắt đầu tỏ dấu hiệu đề kháng với insulin. Gomez-Pinilla suy luận rằng, đây có thể chính là nguyên nhân đưa đến sự mất trí nhớ, vì insulin liên quan đến sự điều hòa của tế bào não trong việc sử dụng và tích trữ đường cho năng lượng cần thiết để tiến hành sự suy nghĩ cũng như cảm xúc.
Ông Gomez-Pinilla khuyên chúng ta nên ăn uống ít đường lại và dùng nhiều acid béo omega-3. Ông đề nghị nên dùng một gram docosahezaenoic acid (DHA) mỗi ngày và ăn thực phẩm như cá salmon, hạt điều, flax-seed, là những thứ giàu DHA.
Ông kết luận: “Khám phá của chúng tôi cho thấy, tiêu thụ DHA thường xuyên giúp bảo vệ não bộ tránh bị hư hại do fructose gây nên.”
Nghiên cứu của UCLA được cơ quan National Institute of Neurological Disorders and Stroke bảo trợ. (TP)
