WASHINGTON (AP) – Tối Cao Pháp Viện liên bang hôm Thứ Hai đưa ra phán quyết về luật di dân SB 1070 của Arizona, bác bỏ nhiều điều khoản tuy nhiên chấp nhận một điều khoản đã gây nhiều tranh cãi hơn hết là cảnh sát được quyền xét hỏi giấy tờ người họ nghi là di dân bất hợp pháp.
Những người chống đạo luật di dân biểu tình tại Phoenix, Arizona, hồi cuối tháng 4.
(Hình: AP/Matt York)
Phán quyết với số phiếu 5-3 tái xác định chỉ có chính quyền liên bang mới có quyền quy định chính sách về di dân.
Thẩm Phán Anthony Kennedy viết trong bản phán quyết: “Arizona có thể có thất vọng dễ hiểu về những vấn đề gây ra bởi tình trạng di dân bất hợp pháp trong hoàn cảnh như đến nay, nhưng tiểu bang không thể áp dụng các chính sách trái với luật pháp liên bang”. Bốn thẩm phán ủng hộ phán quyết là chánh thẩm John Roberts và các thẩm phán Steven Breyer, Ruth Bader Ginsburg và Sonia Sotomayor.
Trong số những điều khoản khác của đạo luật SB1070 bị Tối Cao Pháp Viện bác bỏ có các điều:
-Cho phép cảnh sát bắt di dân bất hợp pháp không cần trát tòa nếu có bằng cớ vi phạm tội trạng có thể bị tống xuất.
-Ðược coi là tội hình sự ở tiểu bang nếu không mang giấy tờ hợp lệ để xác minh “không phải di dân bất hợp pháp”.
-Cấm những người không được phép làm việc ở Hoa Kỳ nạp đơn xin việc, đề nghị nhận việc hay làm việc. Ðiều khoản này liên quan đến cả những di dân bất hợp pháp đứng chờ ở các bãi đậu xe “ra dấu hay gật đầu” cho biết sẵn sàng nhận việc làm.
Ðiều khoản không bị bác, là phần cho phép cảnh sát đòi xem giấy tờ di trú nếu nghi ngờ người ta là di dân bất hợp pháp.
Các thẩm phán Antonin Scala, Samuel Alito và Clarence Thomas không đồng ý với phán quyết. Thẩm Phán Scalia viết trong bản tuyên bố: “Nếu giữ an ninh lãnh thổ theo cách này không thuộc thẩm quyền của Arizona, thì chúng ta nên ngưng việc coi tiểu bang là có chủ quyền”.
Thẩm Phán Elena Kagan không tham gia quyết định vì trước khi được bổ nhiệm vào Tối Cao Pháp Viện năm ngoái, bà đã chống đạo luật với tư cách là luật sư của chính quyền liên bang.
Thống Ðốc Jan Brewer nói rằng phán quyết của Tối Cao Pháp Viện cho duy trì điều khoản này là “chúng ta thắng”. Trong bản thông cáo đưa ra, bà viết: “Cơ quan công lực lãnh trách nhiệm nếu áp dụng sai điều khoản này theo cách vi phạm đến dân quyền của một cá nhân”.
Những người chống đối đạo luật di dân của Arizona cho rằng việc cho phép cảnh sát xét giấy tờ bất cứ ai có vẻ đáng nghi là một hình thức kỳ thị chủng tộc vì trước hết sẽ căn cứ vào nhân dạng của đương sự.
Tòa Bạch Ốc đưa ra một thông cáo theo đó Tổng Thống Obama “hài lòng” nhưng “vẫn còn lo ngại” đối với phán quyết về đạo luật di dân SB 1070 của Arizona.
Nói về điều khoản còn được hiệu lực, tổng thống nói: “Không thể có người dân Mỹ nào phải sống mãi trong nỗi ám ảnh chỉ bởi vì họ trông giống như” người di dân bất hợp pháp. “Chúng ta phải được bảo đảm rằng nhân viên công lực Arizona không thể áp dụng luật này theo cách vi phạm đến dân quyền của những người dân Mỹ như Tối Cao Pháp Viện đã ghi nhận”. (H.C.)
