Nguyễn Văn Khanh
Hỏi: Muốn gặp gỡ, bắt tay, nói chuyện, chụp hình với những ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng Hòa, không biết có khó không? Trả lời: Chắc không khó lắm đâu. Hỏi: Gặp họ ở đâu, lúc nào, điều kiện ra sao? Trả lời: Gặp họ tại thủ đô Washington, DC, trong tuần này, điều kiện phải là dân biểu, thượng nghị sĩ, hoặc là chánh văn phòng cho các vị dân cử liên bang.
Thống Ðốc Scott Walker rời National Republican Club sau khi gặp một số thành viên Quốc Hội. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)
Không rõ vô tình hay cố ý, tuần này thủ đô chính trị của nước Mỹ sẽ nhộn nhịp hơn bình thường vì sự xuất hiện của 3 ứng cử viên đang đứng hàng đầu bên đảng Cộng Hòa. Trong ngày Thứ Ba, các vị dân cử được mời gặp riêng ông Thống Ðốc Scott Walker từ Wisconsin lên thăm, sau đó lại được mời dùng cơm riêng với ông cựu Thống Ðốc Jeb Bush của tiểu bang Florida, đến trưa ngày Thứ Năm sẽ có cuộc gặp giữa Thượng Nghị Sĩ Marco Rubio và quý ông bà chánh văn phòng của những vị dân cử liên bang cùng đảng. Tất cả những cuộc gặp gỡ nên trên đều được nói “nhằm mục đích làm quen với người cùng đảng bên lập pháp,” để “dễ dàng làm việc chung trong tương lai.”
Sự xuất hiện của những ứng cử viên “nặng ký” của đảng Cộng Hòa được chú ý tới vì ngay từ ngày tỏ ý muốn ra tranh cử hoặc khởi đầu cuộc vận động, tất cả những chính trị gia đang nuôi mộng trở thành vị tổng thống thứ 45 của nước Mỹ đều lên tiếng chê bai đường lối và cách làm việc ở thủ đô, xem đó là nơi “đưa ra những chính sách sai lạc, không phù hợp ý muốn của người dân” hoặc là nơi “không biết làm việc chung, thường xuyên tranh cãi vô ích, vừa tốn thì giờ vừa chẳng đem lại kết quả.” Trong những buổi nói chuyện trước công chúng, cả 3 ông Walker, Bush và Rubio đều lên tiếng cho hay nếu được cử tri tín nhiệm để lãnh đạo quốc gia, việc đầu tiên sẽ làm là “sửa đổi hẳn lối làm việc của thủ đô.”
Chỉ trích thì quả có chỉ trích, chê bai thì quả có chê bai, nhưng “họ (các ứng cử viên) vẫn cần phải nói chuyện với các vị dân cử cùng đảng, vì những ông bà dân biểu, thượng nghị sĩ này là những người có những phương tiện để giúp họ trong những cuộc bầu cử vòng sơ bộ,” theo trình bày của ông Charlie Black, cố vấn chính trị của Thượng Nghị Sĩ John McCain khi ông McCain dự cuộc đua tranh cử tổng thống hồi 2008. “Hai điều mà tất cả các các vị dân cử đương nhiệm đều có là hệ thống vận động và hệ thống quyên tiền tranh cử ở địa phương.” Ngoài ra ở bước đầu tiên, các ứng cử viên “ai cũng muốn có sẵn một danh sách những người cùng đảng ủng hộ mình, danh sách này càng dài càng tốt vì chứng tỏ thực lực chính trị của họ ở trong và ngoài đảng.” Vì thế ông Black gọi những buổi tiếp xúc tổ chức trong tuần này “nhắm vào mục đích lôi kéo người ủng hộ, kéo được càng nhiều càng tốt.”
Mặc dù từ chối trả lời câu hỏi có nhận lời mời gặp các ứng cử viên của đảng hay không, nhưng Dân Biểu Tom Cole (Cộng Hòa-Oklahoma) cho rằng việc những người ra tranh cử tổng thống muốn tiếp xúc với Quốc Hội “là điều cần phải làm.” Ông giải thích thêm “tất cả các vị dân cử là người biết rất rõ tình hình chính trị địa phương, có thể góp ý kiến cho các ứng cử viên (tổng thống) biết nên làm gì và không nên làm gì nếu muốn thu hút lá phiếu của người dân,” nhấn mạnh “cử tri mỗi địa phương có lối suy nghĩ khác nhau, điều họ cần cũng khác nhau, thành ra các ứng cử viên cần nghe ý kiến của chúng tôi.”
Không chỉ đường lối, mục tiêu tranh cử của mỗi ông khác nhau mà ngay cả cách “lôi kéo” người ủng hộ cũng khác nhau.
Sáng Thứ Ba, Thống Ðốc Walker dùng nhà hàng Capitol Hill Club làm nơi gặp riêng chừng 100 ông bà dân biểu và thượng nghị sĩ, hầu hết là những người “ông gặp lần đầu” theo tiết lộ xuất phát từ văn phòng Dân Biểu Reid Ribble của tiểu bang Wisconsin, người được yêu cầu đứng ra tổ chức cuộc họp mặt. Tin tức cũng cho biết người giới thiệu ông Walker là Dân Biểu Paul Ryan (Cộng Hòa-Wisconsin), chủ tịch Ủy Ban Thuế Hạ Viện, mới hơn hai năm trước đây đứng phó cho liên danh Mitt Romney. Buổi chiều cùng ngày, ông Jeb Bush cũng mời khoảng 100 ông bà dân cử cùng đảng dự buổi cơm tối “để vừa ăn vừa chuyện trò,” theo lời bà Sally Bradshaw, một nhân vật thân tín của ông cựu thống đốc Florida. Buổi gặp gỡ “thân mật” này được tổ chức khá kín đáo: chỉ những người nhận lời mời mới biết sẽ gặp nhau ở đâu.
Sang ngày Thứ Năm, tới phiên ông Rubio dùng nhà riêng của người bạn để tổ chức buổi ăn sáng với những chánh văn phòng của các vị dân biểu Cộng Hòa, vài giờ sau đó đến một nhà hàng nằm gần trụ sở Quốc Hội để ăn trưa với các chánh văn phòng của những thượng nghị sĩ cùng đảng. Theo những người thân cận với ông, “chánh văn phòng chính là nhân vật thân cận nhất của các vị dân cử” ông Rubio dùng hai cuộc gặp riêng biệt này “để làm quen với những người thường đứng đằng sau hậu trường nhưng đóng góp ý kiến quan trọng cho sếp của họ, kể cả ý kiến nên ủng hộ ai và tại sao lại ủng hộ người này mà không ủng hộ người khác” ở cuộc đua 2016.
