Nguyễn Văn Khanh
Tin “Hoa Kỳ sẽ oanh tạc Syria” đang được đồn thổi ở thủ đô Washington D.C. Tin đồn được nhiều người nói đến ngay sau khi giới chức cao cấp của Ngũ Giác Đài xác nhận đồng minh Israel đã oanh tạc một địa điểm nằm sát phi trường Damascus, nơi chính quyền Syria cất dấu võ khí của Iran gửi giúp lực lượng dân quân Hezbollah đang hoạt động ở Lebanon.
Không rõ đồn đãi này xuất phát từ đâu, chỉ thấy có những trùng hợp khá lạ lùng: cuộc oanh kích do không quân Israel thực hiện diễn ra lúc sáng sớm sáng thứ Sáu, tức chỉ vài giờ đồng hồ sau cuộc họp về chiến lược diễn ra ở Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ giữa ông Tổng Trưởng Chuck Hagel và người điều khiển Bộ Quốc Phòng Anh Quốc là ông Phillip Hammond. Tin chính thức nói 2 ông bàn thảo với nhau về những điều cần phải làm “trong trường hợp chính phủ Bashar Al-Assad sử dụng võ khí hóa học,” nhưng tin “bán chính thức” cho hay trong cuộc họp này, ông Hagel và người đối tác Hammond đồng ý với nhau rất nhiều điểm, nhẹ nhất là “bãi bỏ cấm vận võ khí” để lực lượng nhân dân nổi dậy Syria có thể mua súng đạn, cho đến việc “Hoa Kỳ và NATO oanh kích các cứ điểm quân sự, đặc biệt là hệ thống phòng không của Syria”.
Tin đồn trở thành đáng tin hơn sau khi Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama tuyên bố ở Mexico rằng ông không tính đến chuyện “sẽ đưa quân vào Syria” và ý nghĩ này “được tán thành bởi nhiều nhà lãnh đạo Trung Đông” ông có dịp nói chuyện. Phát biểu của người đang lãnh đạo nước Mỹ khiến giới theo dõi thời cuộc nhớ đến lời phát biểu của ông Tổng Trưởng Quốc Phòng Hagel trong cuộc họp báo chung với ông Hammond: “Đúng, chúng tôi đang suy tính lại (những gì sẽ làm đối với nhà cầm quyền Damascus).”
“Không đổ quân vào Syria có thể có nghĩa là Washington D.C. đang tính đến chuyện sẽ oanh kích,” một nhân viên của Ủy Ban Quốc Phòng Thượng Viện Hoa Kỳ nói với báo chí sáng hôm qua, thứ Bảy mùng 4 tháng Năm 2013. Nhắc lại nhiều lần câu “chúng tôi chưa được bên hành pháp thông báo gì về những biện pháp cứng rắn hơn đối với Syria”, viên chức yêu cầu được dấu tên này cho biết “các vị Nghị Sĩ trong Ủy Ban sẽ rất vui nếu điều này xảy ra,” nhắc lại từ đầu năm ngoái khi cuộc chính biến mới khởi đầu, “cả 2 đảng Dân Chủ và Cộng Hòa ở Thượng Viện đều thúc giục Tổng Thống phải có thái độ cứng rắn hơn đối với ông Al-Assad,” chẳng hạn như mới đây Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa John McCain có nói rằng “để yên cho Damascus vượt lằn ranh giới hạn mà chính Tổng Thống Obama đã vạch ra (red line) có nghĩa là bật đèn xanh (grren light) cho Al-Assad muốn làm gì thì làm.”
Nếu “làm,” Hoa Kỳ “sẽ làm” những gì?
Một số chuyên gia quân sự Hoa Kỳ nghĩ rằng giải pháp hay nhất vẫn là “Hoa Kỳ và đồng minh oanh tạc các căn cứ quân sự của Damascus, phi trường, hệ thống phòng không và những kho đạn dược” như chuyên gia Michael O’Hanlon từng nói đến và được rất nhiều người ủng hộ, kể cả các tướng lãnh đang phục vụ trong quân đội cũng như các vị tường đã giải ngũ. Theo ông O’Hanlon, “chúng ta có thể bắn hỏa tiễn Tomahawk từ các tầu chiến đang thả neo ở Địa Trung Hải, may bay của Hoa Kỳ và đồng minh NATO có thể bắn hỏa tiễn mà không cần phải tiến vào không phận của Syria.” Ông cũng tin “thành quả của những cuộc oanh kích từ xa này chắc không thể bằng những cuộc thả bom trực tiếp, nhưng đảm bảo an toàn cho binh sĩ Mỹ và binh sĩ đồng minh.”
Lý do để mọi người dự đoán Washington sẽ oanh kích từ xa vì Syri “có một hệ thống phòng không rất hùng hậu” theo lời bà Dân Biểu Trưởng Khối Thiểu Số Nancy Pelosi, người thường xuyên dự những buổi báo cáo mật về tình hình an ninh nội địa và quốc tế. Khi nói chuyện với báo chí hồi tuần trước, bà Pelosi có nói đến việc phải làm sao “đảm bảo tổn thất của Hoa Kỳ và NATO ở mức tối thiểu” trước khi nghĩ đến chuyện sử dụng giải pháp quân sự đối với Syria. Bà cũng tiết lộ được nghe Tòa Bạch Ốc nói “chủ trương của Tổng Thống Obama là chúng ta chỉ hành động với sự ủng hộ của các nước đồng minh.”
Ngay sau cuộc tiếp xúc với báo chí đó, một trong những cố vấn của bà Pelosi cho biết theo quan điểm của cá nhân ông, dù sẽ mang danh nghĩa là NATO “nhưng tất cả mọi diễn biến quân sự nếu có, cũng vẫn do Hoa Kỳ, Anh và Pháp thực hiện, y hệt như trường hợp đã xảy ra với Lybia hồi 2011” cũng như “chắc chắn sẽ gặp sự phản đối của chính phủ Nga”, là quốc gia vẫn luôn bênh vực nhà cầm quyền Al-Assad, vẫn tiếp tục bán võ khí cho Syria và có cả một căn cứ hải quân nằm tại đó. Ông này cũng dự đoán các quốc gia đồng minh của Hoa Kỳ tại Trung Đông “không phản đối nếu Washington dẫn đầu chiến dịch oanh kích Syria, nhưng họ sẽ không trực tiếp tham gia.”
Một trong những điều được giới truyền thông Hoa Kỳ nói đến là giả sử những cuộc oanh kích này xảy ra như đồn đoán, Washington “sẽ cố tránh không oanh kích những kho chứa võ khí hóa học của Syria dù phần lớn những kho võ khí này nằm sát phi trường”, theo lời những sĩ quan tham mưu tiết lộ với nhật báo The New York Times. Những vị sĩ quan này giải thích khi kho chứa võ khí hóa học phát nổ “sẽ tạo độc hại, gây nguy hiểm đến tính mạng của người dân.”
Về điểm này, một sĩ quan cao cấp Hoa Kỳ cho biết điều kiện lý tưởng nhất là “tịch thu số võ khí hóa học mà chính phủ Damascus đang có, kiểm soát thật chặt chẽ số võ khí nguy hiểm này để không lọt vào tay bọn khủng bố, sau đó đem ra thiêu hủy như Hoa Kỳ đã làm với số lượng võ khí hóa học của mình”. Nhưng theo một giới chức Mỹ nói với tờ Times, “chuyện đó đòi hỏi phải mất nhiều năm trời, chúng ta không có thời gian nhiều như thế, chúng ta cũng chẳng thể đưa quân vào Syria”.
Liệu đó có phải là dấu hiệu những cuộc oanh kích do Hoa Kỳ cùng đồng minh thực hiện sắp sửa diễn ra, và mạnh đến mức độ chỉ trong một thời gian rất ngắn sẽ thay đổi cục diện chính biến đang xảy ra ở Syria? Không ai trả lời câu hỏi này, dù chuyện này đang được đồn đãi thật sôi nổi ở thủ đô Washington D.C.
