Nguyễn Văn Khanh
Chỉ nghe tranh cãi đã đủ để đoán trước kết quả cuộc bỏ phiếu mới hoàn tất khoảng 6 giờ chiều Thứ Năm, mùng 8 Tháng Năm, 2014, ở Hạ Viện Liên Bang Hoa Kỳ.
Trước diễn đàn, ông Chủ Tịch Cộng Hòa John Boehner lên tiếng nói mục tiêu duy nhất “vẫn là phải tìm cho ra sự thật, không chấp nhận bất cứ một che đậy nào.” Cũng trước diễn đàn và sau đó là ở cuộc họp báo, Dân Biểu Adam Schiff của đảng Dân Chủ nhắc đi nhắc lại câu “chúng ta đã mở biết bao nhiêu cuộc điều tra rồi, câu hỏi nào cũng được đặt ra, câu trả lời nào cũng đã có. Xin quý ông bà đồng viện (Cộng Hòa) ngưng ngay trò hề chính trị này đi.”
Dân Biểu Rob Woodall (Cộng Hòa-Georgia), thành viên Ủy Ban Quy Tắc Hạ Viện, phát biểu trước cuộc bỏ phiếu. (Hình: AP Photo/J. Scott Applewhite)
Ðề tài được nói đến: vụ khủng bố xảy ra ở Benghazi, Lybia, hôm 11 Tháng Chín 2012, khiến 4 nhà ngoại giao Mỹ trong đó có ông Ðại Sứ Chris Stevens thiệt mạng. Mục tiêu được nhắm tới: thành lập ủy ban điều tra lưỡng đảng để tìm hiểu ngọn ngành chuyện gì đã xảy ra, lỗi từ đâu đến và quan trọng nhất, các viên chức bên hành pháp có che giấu sự thật khi được gọi ra điều trần trước Quốc Hội hay không. Kết quả: 232 phiếu thuận (trong đó có 7 phiếu của phía Dân Chủ), 186 phiếu chống (không có phiếu nào của đảng Cộng Hòa).
Hai mươi tháng sau ngày biến cố Benghazi xảy ra, đây là lần thứ 8 các vị dân cử Cộng Hòa ủng hộ ý kiến “phải điều tra để tìm hiểu hư thực” của câu chuyện được các nhà quan sát chính trị thủ đô dự đoán “sẽ kéo dài cho tới sau ngày bầu cử tổng thống 2016 mới tạm kết thúc.” Bảy cuộc điều tra trước đây được thực hiện ở nhiều cấp khác nhau, trong đó có cả cuộc điều tra do Ủy Ban Ngoại Giao và Ủy Ban Tình Báo Hạ Viện thực hiện, nhưng kết quả vẫn chưa làm hài lòng “cánh Cộng Hòa đang bêu riếu bên Dân Chủ một cách vô ích” như lời một nhân viên dưới quyền của bà trưởng khối thiểu số Nancy Pelosi từng nói với báo chí.
Bên Cộng Hòa đưa ra cái nhìn khác, cho biết “chúng tôi vẫn không tin vào những gì hành pháp đã trình bày, chúng tôi muốn đi tìm sự thật, tìm công lý (cho những nhà ngoại giao đã hy sinh khi bị khủng bố tấn công)” như trình bày của Dân Biểu Trey Gowdy, người được chọn giữ vai trò chủ tịch ủy ban mới được thành lập. Dân Biểu Gowdy cũng nói đến việc những cuộc điều tra trước đây xác nhận Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã sai trái khi không cung cấp đủ phương tiện an ninh cho những nhà ngoại giao Mỹ làm việc tại Lybia “cho dù thấy trước những nguy cơ có thể xảy ra” và đã có một số nhân viên ngoại giao ở Washington D.C. bị khiển trách về điều này, nhưng ông và các thành viên của ủy ban “sẽ đào sâu hơn,” tìm hiểu kỹ lưỡng những gì xảy ra trước và sau ngày biến cô này xảy ra.
Ðiều quan trọng nhất: vụ Benghazi xảy ra trước ngày bầu cử tổng thống 2012 có vài tuần lễ, mọi người muốn biết liệu có chuyện che đậy để Tổng Thống Barack Obama không bị trở ngại khi vận động tranh cử – và tái đắc cử – nhiệm kỳ 2 hay không? Chính vì thế nên sau khi cuộc bỏ phiếu kết thúc với kết quả ủy ban sẽ được thành lập, phát biểu đầu tiên của ông Chủ Tịch John Boehner là nhắc lại lời hứa đã đưa ra 2 ngày trước đó: “Chúng tôi không lập ủy ban này để làm chuyện đùa, chúng tôi phải tìm cho ra sự thật mà người dân muốn biết.”
Dựa theo những điều được phía Cộng Hòa nói đến trước ngày cuộc bỏ phiếu diễn ra, các quan sát viên chính trị Hoa Kỳ tin rằng mục tiêu của ủy ban “không chỉ nhắm vào chuyện cũ 2012 mà còn nhắm đến chuyện tương lai 2016.” Một trong những dẫn chứng được đưa ra là phát biểu của Dân Biểu Cộng Hòa Ileana Ros-Lehtinen, với đại ý cho rằng trong lúc người dân Hoa Kỳ sốt ruột trước tin Tòa Tổng Lãnh Sự Mỹ ở Benghazi bị tấn công thì bà Ngoại Trưởng Hillary Clinton “vẫn có thái độ nhởn nhơ, tìm cách tránh né” không muốn trả lời các câu hỏi bên lập pháp nêu ra. Bà dân biểu của tiểu bang Florida nhắc lại sự kiện cả tháng sau ngày được mời ra điều trần, bà Clinton mới xuất hiện trước Ủy Ban Ngoại Giao Hạ Viện, nêu lý do bà bị cảm, sau đó lại bị ngã và cuối cùng còn phải vào nhà thương vì chứng máu đọng ở gần não.
Chính vì thế nên đến tối hôm qua (Thứ Năm, mùng 8 Tháng Năm, 2014), phe Dân Chủ Hạ Viện vẫn chưa quyết định có cử người vào ủy ban điều tra hay không. Một nhân viên thân cận với bà Nancy Pelosi cho hay “điều chúng tôi lo ngại nhất là nếu tham gia có nghĩa là tạo cơ hội cho họ (Cộng Hòa) rêu rao rằng việc họ làm có chính nghĩa, nếu không tham gia thì lại có nghĩa là tạo cơ hội cho họ muốn làm gì thì làm, không có cơ hội bảo vệ cho những người bị họ gọi ra đối chất, trong đó thế nào họ cũng gọi bà Clinton.”
Ngay bà Clinton cũng biết cánh Cộng Hòa Hạ Viện đang tìm cách gây trở ngại chính trị cho bà, bất kể bà có ra tranh cử tổng thống vào năm 2016 hay không. Thứ Tư vừa rồi trong một buổi nói chuyện ở New York, bà cựu ngoại trưởng Mỹ cho hay bà “hài lòng với tất cả những gì được nhân viên dưới quyền báo cáo liên quan đến chuyện xảy ra ở Benghazi,” đồng thời bày tỏ sự hoài nghi về những lý do phía Cộng Hòa đưa ra để thành lập ủy ban điều tra.
“Ðương nhiên họ có nhiều lý do,” bà Clinton nói, “Sau biết bao nhiêu buổi điều trần, sau biết bao nhiêu chi tiết được cung cấp, nhưng vẫn có những người nhất định không hài lòng, nhất định đòi phải tiếp tục điều tra tiếp. Ðó là quyết định của họ, cho dù tôi thấy chẳng có lý do gì để tiếp tục điều họ muốn làm cả. Nhưng đó là quyết định của họ, họ đang nắm khối đa số ở Hạ Viện, do đó họ muốn làm gì cũng được.”
Tin cuối cùng cho biết ủy ban sẽ có 12 thành viên, 7 Cộng Hòa và 5 Dân Chủ (phía Dân Chủ đề nghị mỗi bên 6 người những cánh Cộng Hòa không đồng ý). Nghe đâu bên Dân Chủ đang nghĩ đến giải pháp chỉ cử tối đa 4 người vào ủy ban, xem đó là một cách để phản đối, hay như tin hành lang Quốc Hội cho biết bà Pelosi bảo với những nhân viên dưới quyền là bà “cảm thấy xấu hổ khi phải làm việc với những người (đồng viện Công Hòa) chỉ ưa làm những chuyện vô ích, vừa tốn tiền vừa mất thì giờ.”
