JERUSALEM (AP) – Phía Israel hôm Thứ Sáu tuyên bố hủy bỏ cuộc ngưng bắn kéo dài 72 giờ ở Gaza và hạ sát hơn 50 người Palestine trong các cuộc pháo kích, nói rằng phía phiến quân Hamas vi phạm ngưng bắn ngay sau khi khởi sự và bắt cóc một sĩ quan của Israel.
Cuộc ngưng bắn kéo dài 72 giờ được Ngoại Trưởng Mỹ John Kerry và tổng thư ký Liên Hiệp Quốc bất ngờ loan báo hôm Thứ Năm được coi là nỗ lực đầy tham vọng nhất cho đến nay nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài đã hơn ba tuần, và tiếp theo sự lo ngại của thế giới về số tổn thất ngày càng lên cao của thường dân Palestine.
Lính bộ binh của Israel trong tư thế sẵn sàng chiến đấu. (Hình: Getty Images)
Theo dự trù, tiếp theo cuộc ngưng bắn sẽ là việc các phái đoàn của Israel và Palestine đến Cairo để tham dự cuộc thương thảo do Ai Cập đứng ra làm trung gian.
Phía Ai Cập nói rằng họ vẫn giữ các lời mời này, tuy nhiên một số đại diện phía Palestine đề nghị hoãn cuộc họp tới ngày Thứ Bảy hay Chủ Nhật để có được cuộc ngưng bắn mới.
Phía quân đội Israel cho hay khoảng 90 phút sau khi cuộc ngưng bắn khởi sự, một toán quân của họ khi đi phá các địa đạo đã bị phía dân quân Hamas tấn công khiến hai binh sĩ bị tử thương và một người khác, Trung Úy Hadar Goldin, 23 tuổi, có thể đã bị bắt, theo lời phát ngôn viên quân sự Israel, Trung Tá Peter Lerner.
Giới chức y tế ở Gaza cho hay có hơn 50 người bị thiệt mạng và 220 người bị thương vì đạn pháo kích của Israel tiếp theo sau vụ này ở nơi gần thành phố Rafah trong vùng phía Nam Gaza.
Trước đó, Israel và lực lượng Hamas đã đồng ý có cuộc ngưng bắn nhân đạo kéo dài 72 giờ, khởi sự từ sáng Thứ Sáu, theo thông báo của chính phủ Mỹ và Liên Hiệp Quốc, dù rằng Ngoại Trưởng John Kerry khuyến cáo rằng “không có gì bảo đảm” là việc suy giảm cường độ sẽ dẫn tới việc chấm dứt cuộc chiến kéo dài đã 24 ngày ở Gaza.
Lời loan báo bất ngờ này được đưa ra ít giờ sau khi Thủ Tướng Israel, ông Benjamin Netanyahu thề sẽ phá hủy mọi hệ thống địa đạo của phía Hamas, “dù là có ngưng bắn hay không,” và trong lúc tổn thất nhân mạng về phía Palestine đã lên quá con số 1,400.
Công nhận là còn nhiều khó khăn trước mặt, ông Kerry nói: “Ðây không phải là lúc chúc tụng hay mừng rỡ mà phải có sự quyết tâm mạnh mẽ – mọi người phải chú tâm vào việc tìm ra hướng giải quyết trước mặt.”
“Ðây chỉ là sự tạm nghỉ. Ðây là thời điểm của cơ hội, chưa phải là kết cuộc,” ông Kerry khẳng định.
Có ít nhất bốn cuộc ngưng bắn nhân đạo ngắn đã được loan báo kể từ khi cuộc chiến khởi sự, nhưng tất cả đều bị phá vỡ chỉ sau vài giờ đồng hồ vì giao tranh tiếp diễn.
Một bản thông cáo chung được đưa ra cùng lúc từ ông Kerry và tại tổng hành dinh Liên Hiệp Quốc ở New York nói rằng Mỹ và Liên Hiệp Quốc đã có được sự đảm bảo rằng mọi phe liên hệ đồng ý có cuộc ngưng bắn vô điều kiện, và sẽ gửi phái đoàn đến Cairo để thương thuyết nhằm đạt được ngưng bắn lâu dài.
Ông Kerry cho hay trong thời gian ngưng bắn Israel có quyền tiếp tục nỗ lực phá hủy các địa đạo dẫn từ phía Gaza vào lãnh thổ của mình. Trong khi đó, phía Palestine sẽ được nhận thực phẩm, thuốc men, và các trợ giúp nhân đạo cũng như chôn cất những người thiệt mạng, điều trị người bị thương và về thăm lại nhà cửa. Thời gian ngưng bắn này cũng sẽ được dùng để sửa sang hệ thống cung cấp điện và nước.
Phái đoàn của phía Palestine đến Cairo sẽ gồm có các thành viên Hamas, một tổ chức bị Mỹ và Israel liệt vào thành phần khủng bố và không thể thương thảo trực tiếp. Do đó, nếu phía Israel và Palestine có cuộc gặp tận mặt, các thành viên Hamas sẽ không được tham dự.
Phía Ai Cập sẽ đóng vai trò trung gian cho các bên và sẽ giúp trong nỗ lực phối hợp, theo một giới chức cao cấp Bộ Ngoại Giao Mỹ. (V.Giang)
