Nguyễn Văn Khanh
Khoảng 200 người ngồi chật cứng phòng hội của National Press Club để nghe ông nói chuyện hôm Thứ Ba vừa rồi. Diễn giả là Thượng Nghị Sĩ Marco Rubio của tiểu bang Florida, một chính trị gia trẻ tuổi, sáng giá của đảng Cộng Hòa, đồng thời cũng là người được dự đoán sẽ dự cuộc đua tiến về Tòa Bạch Ốc cho nhiệm kỳ tới. Không ai bảo ai, nhưng dường như tất cả đều trông chờ, muốn biết ông có thật sự nghĩ đến chuyện tranh cử tổng thống như đồn đãi hay không, và nếu có, bao giờ ông sẽ chính thức công bố tin muốn trở thành người lãnh đạo đất nước.
Thượng Nghị Sĩ Marco Rubio (Cộng Hòa-Florida). (Hình: Alex Wong/Getty Images)
Rất tiếc, trong buổi nói chuyện dài hơn một giờ đồng hồ ông không nói gì đến điều đó – nói đúng hơn ông có bảo “vẫn còn quá sớm” để trả lời thắc mắc mà chính ông cũng nhìn nhận “biết thế nào cũng có người đặt ra câu hỏi này.” Thay vào đó, ông đưa ra một số đề nghị “thiết thực” hơn, liên quan đến tuổi hưu trí và chương trình trợ cấp y tế Medicare. Theo lời ông, sớm muộn gì Quốc Hội cũng phải bàn tới những vấn đề này, nói rõ “trách nhiệm của các vị dân cử là phải bàn thảo càng sớm càng tốt,” kêu gọi lưỡng viện “đưa vấn đề ra thảo luận,” chấp nhận những chỉ trích “vì tôi hiểu đây là vấn đề rất tế nhị.”
Ông nói những gì? Ðiều đầu tiên ông đưa ra là phải tăng tuổi về hưu (hiện giờ đang đứng ở mức 67 tuổi), kế đến là đề nghị cải tổ Medicare bằng chương trình được ông gọi là “trợ giúp mua bảo hiểm” để những người đang hưởng trợ cấp y tế có thể mua bảo hiểm do chính phủ hay các công ty tư nhân bán ra, “tương tự như điều những người Hoa Kỳ đang làm khi họ mua bảo hiểm y tế cho cá nhân hay cho cả gia đình.” Ông nhấn mạnh đây là những điều phải làm “để chúng ta có thể tiếp tục có 2 chương trình phúc lợi mà hiện giờ nhiều người đang được hưởng.”
Thật ra, ông Rubio không phải là người đầu tiên đưa những đề nghị này. Trong số những chính trị gia Cộng Hòa được dự đoán sẽ ra tranh cử, số người có ý kiến như ông không phải là ít. Dân Biểu Paul Ryan, người từng đứng chung liên danh Mitt Romney, các Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz của tiểu bang Texas hoặc Thượng Nghị Sĩ Rand Paul của Kentucky cũng đưa ra đề nghị tương tự, hay ít nhất, ủng hộ ý kiến nên tăng tuổi nghỉ hưu như ông Thống Ðốc Chris Christie của New Jersey từng nhiều lần nói tới.
Ông Rubio vừa nói xong, phía Dân Chủ lên tiếng chống đối ngay. Phát ngôn viên Michael Czin thuộc Văn Phòng Trung Ương Ðảng Dân Chủ đưa ra bản thông cáo khá dài, trong đó nhấn mạnh “Thượng Nghị Sĩ Rubio mới nhắc lại điều đảng Cộng Hòa muốn làm là chấm dứt Medicare, đẩy những người lớn tuổi đến chỗ phải tự bỏ tiền ra mua bảo hiểm y tế vào lúc họ cần có bảo hiểm nhất.” Thông cáo cũng nhắc lại “hồi 2012 liên danh Romney-Ryan của đảng Cộng Hòa đã chủ trương điều này và cử tri Hoa Kỳ đã dùng lá phiếu để bác bỏ luận cứ mà họ đưa ra. Những gì Thượng Nghị Sĩ Rubio mới nói, một lần nữa, cho thấy chính sách của đảng Cộng Hòa là chính sách dành riêng cho một số người, không phải là chính sách cho toàn dân.”
Ngay trong bài nói chuyện, ông Rubio đã báo trước thế nào cũng bị phe Dân Chủ lên tiếng chống đối. “Tôi không ngạc nhiên khi thấy những gì tôi đề nghị sẽ bị chỉ trích, se được dùng để tấn công tôi trong những ngày tới, sẽ được dùng làm đòn chính trị để nói với những người lớn tuổi là tôi không muốn lo cho họ, muốn thay đổi quyền lợi mà họ đang được hưởng sau nhiều năm trời vất vả làm việc.” Ông còn nói “đây chẳng phải lần đầu tiên tôi bị chỉ trích, đánh phá, vì thế tôi không ngần ngại nói rõ những gì tôi tin cần phải làm để về lâu về dài có lợi cho người dân.”
“Ðiều đầu tiên tôi muốn nhấn mạnh là mẹ tôi đang hưởng tiền an sinh xã hội và hưởng Medicare, chẳng bao giờ tôi làm nhưng điều ảnh hưởng đến quyền lợi của mẹ tôi và những người đã về hưu như bà đang được hưởng,” ông Rubio dõng dạc nói. “Ðiều thứ nhì là những ai không bằng lòng với ý kiến tăng tuổi về hưu và cải tổ Medicare là những người sẵn sàng để cho 2 chương trình này bị phá sản, vì sau này chính phủ sẽ không có tiền trả những khoản phải chi ra cho số người được hưởng.”
Ông Rubio cũng đưa ra một số đề nghị khác: không nên bắt người đủ tuổi về hưu nhưng vẫn đi làm phải đóng thuế an sinh xã hội, chính phủ nên có những chương trình tiết kiệm như chương trình đang dành cho công chức liên bang và các vị dân cử, “giúp công nhân có thêm tiền tiêu dùng khi họ nghỉ hưu.” Ông giải thích “không phải công ty nào cũng có chương trình hưu bổng dành cho nhân viên, trách nhiệm của chính quyền là phải giúp công nhân có những cơ hội để họ an tâm về mặt tài chánh khi nghỉ hưu” để “những người như cha tôi, mẹ tôi và hàng triệu người khác nữa không phải lo lắng, tiếp tục sống thoải mái” sau khi họ ngưng làm việc.
Bài nói chuyện của ông kết thúc bằng câu “nếu có một vấn đề trọng đại mà chính phủ cần phải giải quyết trong thế kỷ 21 thì đó chính là việc phải làm sao vẫn còn quỹ an sinh xã hội và bảo hiểm y tế cho mọi người. Chúng ta không thể làm ngơ, chúng ta phải nhìn vào sự thật, phải lên tiếng nói và cùng nhau giải quyết. Nếu những điều này không được thực hiện, lịch sử sẽ phê phán chúng ta, phê phán những kẻ đứng ngoài lề làm ngơ và những người cản đường, không ủng hộ ý kiến phải cải tổ.”
Ông vẫn không nói gì đến chuyện liệu lịch sử có ghi lại ông là một trong những ứng viên Cộng Hòa nuôi mộng trở thành tổng thống vào năm 2016 hay không, nhưng không ai bảo ai, mọi người đều nghĩ – hình như – đây là bài diễn văn mở đường cho ông ra tranh cử.
