Nguyễn Văn Khanh
“Quý vị nghe được tin này ở đâu vậy?” ông phát ngôn viên Rich Tyler của Ủy Ban Vận Động Ted Cruz 2016 nói với giọng không giận dữ – nhưng rõ ràng chẳng mấy vui – khi được hỏi về tin ông thượng nghị sĩ của tiểu bang Texas đồng ý “không tấn công” ứng viên đang dẫn đầu Donlad Trump, đánh đổi lấy giao ước “bí mật”: Nếu được đảng Cộng Hòa để cử, ông Trump sẽ chọn ông Cruz đứng phó cho liên danh.
Ông Donald Trump (phải) nói nhỏ với ông Ted Cruz tại một cuộc tụ tập trước Tòa Bạch Ốc hôm 9 Tháng Chín
để phản đối thỏa ước hạt nhân giữa Mỹ và Iran. (Hình: Nicholas Kamm/AFP/Getty Images)
Trong hai tuần qua, tin này được đồn thổi trong giới theo dõi bầu cử Hoa Kỳ, “Xuất phát từ ngay giới sinh hoạt nòng cốt của lực lượng Tea Party,” theo lời một người biết khá rõ câu chuyện. Người kể lại chuyện này với cánh nhà báo thích nghe tin “bên lề” cuộc tranh cử cho biết “dàn cố vấn 2 bên đã gặp nhau cả thảy 3 hay 4 lần,” đồng ý “liên danh Trump-Cruz là liên danh lý tưởng của cánh bảo thủ” dựa trên quan điểm “cả 2 đều không ưa những chính trị gia thuộc hàng bề thế đang điều khiển chính trường.” Câu chuyện còn được “thêm mắm thêm muối” bằng câu “cuộc hôn nhân chính trị giữa 2 ông mạnh mồm bạo miệng này chỉ thành hình với điều kiện ông Ted Cruz không tấn công ông Donald Trump,” và ngược lại, “ông tỷ phú New York cũng hứa sẽ không đánh ông Thượng Nghị Sĩ đại diện cho tiểu bang New York,” tức cả hai ông cùng đi theo chiến lược “đôi ta đều có lợi.”
Chưa biết đúng sai như thế nào, nhưng đồn đãi đó cũng có lý do của nó. Tuần rồi trong một cuộc phỏng vấn trên radio, ông Trump cho hay trong danh sách những người có triển vọng được mời “có ông Cruz.” Theo lời ông Trump, “tôi thích Ted. Ông ta luôn luôn ủng hộ những gì tôi trình bày. Ông ta ủng hộ tôi 100%,” ngụ ý muốn cho mọi người hiểu rằng kiếm được người đứng phó ủng hộ mình 100% ngay từ bước đầu là điều không dễ xảy ra, và ông Trump sẽ không bỏ lỡ cơ hội đó.
Ông Trump mới nói xong, trong hàng ngũ thành viên nòng cốt của Tea Party đã có người reo hò mừng rỡ khi được hỏi về liên danh Trump-Cruz. “Tôi tin hai ông đã thảo luận với nhau, họ đồng ý sẽ đứng chúng liên danh để lấy lại ghế tổng thống cho cánh bảo thủ Cộng Hòa,” theo lời nhà báo truyền thanh Tom O’Halloran nổi tiếng với chương trình mang tên “The Patriot Radio Show” rất ăn khách của lực lượng Tea Party. Không chỉ tin, ông O’Halloran cón nói với giọng quả quyết “theo tôi biết thì hai sếp đã bí mật gặp nhau rồi.” Hồi nào? “Hồi cuối Tháng Chín vừa rồi,” ông trả lời với giọng đầy tự tin. Ở đâu? “Ở Dallas, Texas, ngay tại văn phòng của ông Cruz,” khi ông Trump đến Dallas để mở cuộc vận động thu hút được 20,000 người tham dự.
Ngay chuyện đầu tháng này ông Trump tuyển bà Katrina Pierson từ Texas về New York điều hành bộ phận thông tin báo chí, cũng được cánh Tea Party để ý tới. Lý do: Bà Pierson từng là cánh tay mặt của ông Cruz, hồi 2012 ở trong ban tham mưu giúp ông Cruz đắc cử thượng nghị sĩ, tiếp tục giúp ông cho tới ngày ông thật sự trở thành khuôn mặt nổi bật của chính trường quốc gia. Trên tờ The Washington Times, một người thân với bà Pierson là ông Ken Crow cho rằng “chuyện Katrina (Pierson) về làm việc cho ông Trump là điều thật lý thú. Đừng quên bà ta có ảnh hưởng rất lớn với ông Ted Cruz, là người phụ nữ biểu tượng cho quan điểm, đường hướng chính trị của Tea Party.” Vi thế, ông Crow cũng tin rằng “phải có chuyện sắp đặt, để liên danh Trump-Cruz thành hình,” gọi đó là liên danh “mạnh nhất của đảng Cộng Hòa, dư sức đánh bật liên danh của đảng Dân Chủ.
Những người tin vào chuyện “Trump mời Cruz đứng phó” còn đưa ra những bằng chứng cho thấy đó là sự thật. Qua điện thoại từ Nevada, bà Maureen Hines, người đi với Tea Party ngay từ ngày đầu bảo rằng: “Ông Trump tấn công thành phần lãnh đạo Dân Chủ, tấn công những chính trị gia Cộng Hòa đang ra tranh cử tổng thống, chỉ có một người ông Trump không đụng tới là ông Cruz.” Ông Connor Clemson, một thành viên nòng cốt của Tea Party ở Colorado bảo thêm: “Tất cả những điều ông Trump và ông Cruz trình bày với cử tri đều đi đúng với quan điểm chính trị của chúng tôi, vì thế nếu liên danh lý tưởng này thành hình, chắc chắn lực lượng bảo thủ Cộng Hòa sẽ đoàn kết làm một, đứng phía sau, hết lòng ủng hộ.”
Ông Trump không đụng – hay chưa muốn đụng – tới ông Cruz, nhưng đừng quên ông Cruz không tha cho ông Trump.
Tháng trước khi trả lời đài phát thanh WABC, ông Cruz nói giọng đầy tin tưởng “Ông Trump sẽ không được đảng để cử tranh chức tổng thống, và tôi tin chắc rằng trong những ngày tháng tới, một số lớn người ủng hộ ông Trump sẽ quay sang ủng hộ tôi.” Vẫn ông Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz, “Nếu nhìn kỹ vào thành tích của những ứng cử viên Cộng Hòa, nếu hỏi ai là người từng đứng lên phản đối lối làm việc của chính trường Washington D.C., các bạn thấy ngay thành tích của tôi hơn hẳn những người khác. Những điều ông Trump nói đều là những điều tôi đã nói, đã làm, thành ra sự xuất hiện của ông Trump giúp cho cử tri chú ý đến tôi nhiều hơn, Cử tri sẽ chọn tôi vì họ hiểu nước Mỹ cần người biết làm việc, chứ không phải chỉ cần người biết nói để kiếm phiếu.”
Một số nhà quan sát bầu cử cho rằng chuyện liên danh Trump-Cruz “có thể xảy ra,” nhưng ngay trong lúc này “hai bên đang kèn cựa nhau từng tí một đề chiếm vị trí dẫn đầu cuộc đua sơ bộ ở tiểu bang Iowa,” theo nhận xét của ông Michael Driscoll, một quan sát viên độc lập. “Cuộc thăm dò mới nhất cho thấy ông Trump được 25% cử tri Iowa ủng hộ, ông Cruz theo sát nút với 23%, vì thế, nói ông Cruz chấp nhận đứng phó cho ông Trump là nói nhảm.” Ông bảo thêm chuyện người này đồng ý đứng phó cho người khác là chuyện “rất thường tình,” nhưng theo ông hiểu, “cũng như tất cả những chính trị gia khác, Thượng Nghị Sĩ Cruz ra tranh cử để nắm vai trò lãnh đạo quốc gia, chứ không phải tranh cử để mong đứng phó cho bất kỳ ai.”
