Hà Tường Cát/Người Việt
Chuyến thăm viếng Hoa Kỳ của Tổng Thống Pháp Francois Hollande trong ba ngày đầu tuần này phản ánh chủ trương muốn gia tăng mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương giữa hai quốc gia đồng minh lâu bền, dù hai nước cũng đã từng có những giai đoạn trải qua nhiều va chạm.
Hai Tổng Thống Mỹ – Pháp trong buổi lễ chính thức tiếp đón Tổng Thống Pháp Francois Hollande tại tòa Bạch Ốc sáng Thứ Ba. (Hình: Alex Wong/Getty Images)
Tổng Thống Francois Hollande, một lãnh tụ đảng Xã Hội đắc cử tháng 5 năm 2012, đánh bại đương kim Tổng Thống Nicholas Sarkozy phái bảo thủ. Theo đuổi đường lối đóng góp sự hiện diện quốc tế của một cường quốc, Pháp đã có vai trò trong các vấn đề Syria, Iran và Phi Châu. Tổng Thống Hollande không ngần ngại đưa quân đội Pháp can thiệp vào Mali, Cộng Hòa Trung Phi và đạt một số kết quả tích cực.
Nhưng hiện nay uy tín của ông Hollande đang xuống rất thấp, mức tín nhiệm của dân chúng dưới 20% vì những chính sách kinh tế và xã hội quốc nội chưa đáp ứng được với tinh trạng khó khăn chung ở Âu Châu.
.
Chuyến công du của ông nằm trong ý định cải thiện quan hệ đồng minh với Hoa Kỳ trên mọi lĩnh vực từ chính trị đến kinh tế. Đường lối của Pháp phù hợp với nhu cầu của chính quyền Obama muốn có những đồng minh tin cậy để chia sẻ trách nhiệm trong các vấn đề đối ngoại. Trong tình hình đó, chuyến đến Hoa Kỳ của Tổng Thống Hollande đã nhận được những sự đón tiếp trang trọng và đồng thời thân thiện nhất.
Thể hiện ý chí tăng cường quan hệ mật thiết với Pháp, Tổng Thống Obama đã làm một hành động hiếm thấy là ra tận sân bay căn cứ không quân Andrews ở Maryland đón Tổng Thống Hollande từ Pháp đến. Sau đó hai người cùng bay đi Charlotteville, Virginia, để tới thăm căn nhà của Tổng Thống Thomas Jefferson ở Monticello. Jefferson là vị Tổng Thồng thứ ba của Hoa Kỳ, và là người được coi là rất thân Pháp, quốc gia từng trợ giúp vào cuộc chiến tranh giành độc lập của các xứ thuộc địa Bắc Mỹ. Ông cũng đã có nhiều năm ở Pháp với sứ mạng thương thuyết về thương mại với Pháp, Anh và Tây Ban Nha.
Căn nhà Monticello còn lưu lại nhiều kỷ niệm từ Pháp và sự việc Tổng Thống Obama đưa Tổng Thống Hollande đến thăm nơi đây có ý nghĩa nhắc nhở lại mối thân hữu từ lịch sử lâu dài giữa hai nước.
Không chỉ như một chuyến công du chính thức, Tổng Thống Francois Hollande là quốc khách trong chuyến thăm Hoa Kỳ lần này và được tiếp đón với đầy đủ nghi thức long trọng từ duyệt đội quân danh dự, 21 phát đại bác bắn chào cho đến bữa tiệc quốc yến vào tối Thứ Ba với hơn 200 quan khách tham dự.
Thực đơn của buổi dạ yến đã được thảo luận và chọn lựa giữa tòa Bạch Ốc với phái đoán Pháp gồm 3 món ăn chính trong đó có trứng cá (caviar) Illinois và thịt bò Colorado, bánh chocolade kiểu Hawaii.
Trong nhiệm kỳ thứ nhì, Tổng Thống Obama chưa tiếp đón ai với tư cách quốc khách. Theo tòa Bạch Ốc, Tổng Thống Obama mới chỉ có 7 lần đãi tiệc những nhà lãnh đạo ngoại quốc đến Washington thăm viếng chính thức. Hai người đầu tiên, bà Thủ Tướng Đức Angela Merkel, tháng 7-2011 và Thủ Tướng Anh David Cameron, tháng 3 năm 2012, không được coi là quốc khách vì không phải nguyên thủ quốc gia. Thủ Tướng Ấn Độ Manmmohan Singh là người thứ ba. Chủ Tịch Trung Quốc, Tổng Thống Mexico và Tổng Thống Nam Hàn là quốc khách.
Tổng Thống Obama như vậy ít có những trường hợp dành vinh dự cho các nhà lãnh đạo ngoại quốc. Tổng Thống Ronald Reagan chiếm kỷ lục về việc này với 35 buổi dạ tiệc.
Dư luận chú ý đến việc ông Hollande, 59 tuổi, không có Đệ Nhất Phu Nhân đi bên cạnh trong những nghi lễ, điều ấy thật ra không có gì bất thường vì Chủ Tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào cũng chỉ đi một mình. Tổng Thống Hollande chưa bao giờ lập gia đình, chỉ có người bạn gái lâu năm Valerie Trierweiler – ký giả và phụ tá của ông – “được coi như đệ nhất phu nhân”. Nhưng bà Trierweiler nay đã chia tay với ông sau khi báo chí Pháp loan tin ông có quan hệ thân mật với một nữ tài tử điện ảnh không thuộc hạng ngôi sao.
Báo chí Pháp cũng đăng hình ảnh – nghi ngờ là ông, vì đội mũ an toàn có kính che kín mặt – cưỡi xe scooter chở bạn gái. Thêm một dip để thể hiện sự thân thiện giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ, Pháp; Tổng Thống Obama trong cuộc hội kiến đầu tiên với Tổng Thống Hollande đã khuyên đừng nên đi xe scooter nữa và ông Hollande hứa sẽ theo lời khuyên.
Ngày Thứ Ba, hai Tổng Thống có cuộc thảo luận riêng và sau đó là buổi họp báo. Đề tại thảo luận bao gồm các vấn đề Syria, Iran, khủng bố Hồi Giáo ở Bắc Phi là những việc mà Mỹ và Pháp đã có đồng quan điểm. Vấn đề mậu dịch Mỹ – Âu Châu không được biết chi tiết đã có thỏa thuận gì nhưng cả hai Tổng Thống đều đồng thanh là Pháp và Mỹ sẽ cùng nhau làm việc chặt chẽ hơn nữa trong tất cả mọi thách thức hiện nay.
Nhưng một chuyện đã làm Pháp có ít nhiều bất đồng ý kiến với Hoa Kỳ là vụ do thám của NSA, và bây giờ Pháp cũng coi đây là điều tế nhị, như lời Tổng Thống Hollande đã nói với tạp chí Time rằng kỹ thuật của NSA “lẽ ra không bao giờ nên sử dụng vì đưa đến một tình huống khó khăn không chỉ giữa Pháp với Mỹ mà còn là giữa Âu Châu và Mỹ”.
Hoa Kỳ và Liên Âu còn nhiều vấn đề cần thỏa thuận về trao đổi mậu dịch và phát triển kinh tế. Cuộc thăm viếng Hoa Kỳ của Tổng Thống Hollande cần đạt tới những thỏa hiệp hoặc ít nhất cũng tạo được cái khung cho việc giải quyết những bất đồng quan điểm tương lai chứ không nhằm vào việc thanh toán dứt điểm những va chạm trong quá khứ.
Trong ba ngày ở Hoa Kỳ, Tổng Thống Hollande đã ăn cơm và hội đàm với bà Christine Lagarde, Giám Đốc Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, Phó Tổng Thống Joe Biden và Ngoại Trưởng John Kerry. Ông cũng sẽ đi San Francisco và thăm một số các công ty xí nghiệp ở vùng duyên hải Thái Bình Dương.
Tổng Thống Obama đưa Tổng Thống Hollande vào viếng Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington trong thời điểm kỷ niệm 70 năm quân Mỹ đổ bộ lên đất Pháp cuối Thế Chiến II. Sau đó quan hệ Mỹ – Pháp không phát triển điều hòa như Mỹ – Anh hay Mỹ – Đức và Pháp chỉ được coi như một đồng minh hạng nhì của Hoa Kỳ.
Hai thập niên trước, khó mường tượng là giữa Hoa Kỳ và Mỹ có sự cộng tác mật thiết sau nhiều năm đã có nhiều quan điểm khác biệt về nhiều vấn đề. Nhưng ngày nay sự hợp tác đã là một thực thể và hy vọng sẽ còn được phát triển thêm nữa.
Tổng Thống Obama trong dịp này cũng chấp nhận lời mời của Tổng Thống Hollande qua thăm Pháp vào dịp kỷ niệm 70 năm ngày quân đội Đồng Minh đổ bộ lên bãi biển Normandie miền Tây – Bắc Pháp. (HC)
