Hà Tường Cát / NGƯỜI VIỆT
Đúng ngày cuối năm, tàu hải vận chuyên dụng Rolldock Sea của công ty Hòa Lan đã chở chiếc tàu ngầm Kilo đầu tiên của Việt Nam mua từ Nga về tới vịnh Cam Ranh.
Tàu Rolldock Sea với chiếc cửa mở ra được ở phía đuôi tàu để đưa tàu ngầm vào trong khoang ụ nổi, đang đi qua kênh đào Suez. (Hình: Fleetmon.com)
Tất các cơ quan truyền thông trong nước đều loan tin sự kiện mang tính cách dấu mốc lịch sử này. Từ trước đến nay hải quân Việt Nam, miền Bắc cũng như miền Nam trước kia, chưa bao giờ có loại tàu ngầm tấn công. Những tàu ngầm này sẽ đóng vai trò quan trọng trong sự phòng thủ đất nước và biển đảo ở Biển Đông.
Cho tới năm 2012, hải quân Việt Nam có hai tàu ngầm tí hon lớp Yugo với trọng tải trên dưới 100 tấn, mua lại của Bắc Hàn, chỉ có thể dùng vào việc do thám hoặc xâm nhập vùng biển đối phương.
Tàu ngầm mua của Nga là loại tàu ngầm tấn công và phòng thủ, trang bị ngư lôi, thủy lôi, hỏa tiễn chống chiến hạm và hỏa tiễn phòng không.
Thuộc lớp Project 636 Varshavyanka do Nga chế tạo, đây là thế hệ mới nhất của loại tàu ngầm Kilo, theo cách NATO gọi tên. Với tầm hoạt động khoảng 6,000 hải lý trong thời gian 45 ngày không cần tiếp tế, tàu ngầm rất thích hợp cho nhiệm vụ tuần tiễu, phòng thủ và tác chiến trong vùng Biển Đông.
Tàu ngầm lớp Kilo 636 dài 74 mét, rộng 10 mét, lượng giãn nước 3,000 – 3,950 tấn, tốc độ 20 hải lý/giờ, hoạt động ở độ sâu 240 mét và có thể lặn sâu tối đa 300 mét, với thủy thủ đoàn 52 người. Tàu ngầm Kilo dùng động cơ diesel/điện và nổi tiếng vì khả năng chạy êm, có nghĩa là rất khó bị đối phương phát hiện.
Việt Nam đặt mua của Nga 6 tàu ngầm Kilo với giá $2 tỷ. Chiếc đầu tiên, đặt tên là tàu ngầm Hà Nội, HQ-182, vừa được chở từ Nga về tới Việt Nam trên tàu vận tải Hòa Lan qua hải trình lâu một tháng rưỡi. Ngày 15 tháng 11, tàu Rolldock Sea từ cảng Amsterdam Hòa Lan tới xưởng Admiraltei Verfi ở cảng St. Petersburg, nơi chiếc tàu ngầm Hà Nội. đã được đóng, hạ thủy từ năm 2012 và ký văn bản chính thức bàn giao cho Việt Nam một tuần trước đó.
Tàu ngầm Hà Nội nằm trong khoang ụ của tàu Rolldock Sea. (Hình: vietmaz.com)
Các công ty hàng hải Hòa Lan có nhiều khả năng và kinh nghiệm trong những công tác trên biển từ cấp cứu tới trục vớt và vận chuyển những loại hàng hóa đặc biệt.
Chiếc Rolldock Sea của công ty Rolldock, Hòa Lan, được đóng tại xưởng Larsen&Toubro ở Surat, Ấn Độ. Tàu Rolldock Sea, trọng tải 7,000 tấn, dài 152 mét, rộng 42 mét, là một ụ nổi di chuyển với vận tốc tối đa 17 hải lý/giờ và vận tốc hải hành 12.5 hải lý giờ. Chuyên dùng vào việc chở những tàu nổi cũng như tàu ngầm đi đường xa, Rolldock Sea đã từng nhiều lần chở các tàu ngầm Kilo từ Nga về Ấn Độ.
Chiếc Rolldock Sea có khả năng chở hai tàu ngầm Kilo trong mỗi chuyến. Có ba phương cách để tàu mẹ bốc xếp hay dỡ hàng: bằng cần trục; dùng hệ thống con lăn để đưa hàng vào/ra khỏi ụ; cho nước vào làm khoang tàu mẹ chìm xuống để tàu được chở tự chạy vào/ra, rồi bơm nước ra cho tàu mẹ nổi lên trở lại như bình thường và di chuyển. Phương pháp thứ ba thường được dùng khi chuyên chở các tàu ngầm Kilo.
Tối 31 tháng 12, 2013, tàu Rolldock Sea đã đến vịnh Cam Ranh và được hoa tiêu đoàn duyên hải Việt Nam điều khiển điều khiển đến nơi neo đậu, chờ thực hiện các thủ tục và công tác cần thiết cho tàu ngầm Hà Nội vào quân cảng.
Tàu ngầm thứ nhì, HQ-183 mang tên Thành Phố Hồ Chí Minh, theo dự tính sẽ về đến Cam Ranh trong mấy tháng nữa và lúc đó hai tàu ngầm có thể bắt đầu nhiệm vụ theo chiến thuật phối hợp hoạt động phòng thủ chống tàu nổi cũng như tàu ngầm địch.
Quân cảng Cam Ranh thuộc bộ Tư Lệnh vùng 4 Hải Quân sẽ là căn cứ cho các tàu ngầm Việt Nam. Như mọi người đều đã biết, vịnh Cam Ranh là một trong những vịnh có nhiều điều kiện thuận lợi để dùng làm quân cảng tốt nhất trên thế giới. Cam Ranh ở một vị trí chiến lược trọng yếu trên Biển Đông và trong khu vực Đông Nam Á.
Trong lịch sử, Cam Ranh đã là được chọn làm trạm tạm nghỉ cho hơn 100 chiến thuyền của hải quân hoàng gia Nga trên hải trình dài nhiều tháng từ Bắc Âu đến Viễn Đông trong cuộc chiến tranh Nga – Nhật năm 1905. Trong Thế Chiến 2, Nhật Bản dùng Cam Ranh làm căn cứ tiếp vận cho chiến dịch tiến đánh tới Mã Lai và Nam Dương (Indonesia).
Từ 1965 đến 1972, Cam Ranh là căn cứ quân sự khổng lồ của quân đội Hoa Kỳ, một trung tâm an toàn tiếp chuyển vũ khí, quân dụng và tất cả những trang bị khác cho quân đội ở chiến trường Việt Nam. Bên cạnh hải cảng, Cam Ranh còn là một căn cứ không quân lớn với sân bay có phi đạo dài sử dụng được cho tất cả mọi loại phi cơ.
Năm 1972, Cam Ranh được chuyển giao cho quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Tới 1975 khi quân đội Bắc Việt chiếm Cam Ranh, một phần lớn cơ sở đã bị hủy hoại hoặc tàn phế sau thời gian dài không được tu bổ.
Năm 1979, Việt Nam ký kết thỏa thuận cho phép Liên Xô sử dụng căn cứ Cam Ranh trong 25 năm. Từ trước cho đến khi đó Liên Xô chưa bao giờ có được một căn cứ quân sự tốt như vậy ở khu vực Tây Thái Bình Dương vì Vladivostok ở quá xa về phía Bắc và bị án ngữ bởi Nhật Bản, Triều Tiên. Một số chiến hạm, tàu ngầm, kể cả tàu ngầm nguyên tử và các phi đội máy bay chiến đấu của Liên Xô sau đó được triển khai đến căn cứ Cam Ranh. Nhiều cơ sở ở Cam Ranh được phục hồi và phát triển, nhưng sự sụp đổ của Liên Xô đã làm ngưng lại tất cả mọi dự án còn dang dở và tiếp theo Nga dần dần rút lực lượng quân sự khỏi Cam Ranh. Sau những cuộc thương lượng không đi đến thỏa thuận về ngân khoản trả cho Việt Nam để thuê căn cứ, Nga hoàn toàn rút khỏi Cam Ranh năm 2002.
Gần đây Hải quân Việt Nam xây dựng Cam Ranh thành một căn cứ hải quân chính trong việc phòng thủ Biển Đông, tuy nhiên khả năng và phương tiện chỉ có giới hạn. Nga cũng đã được chấp thuận cho trở lại Cam Ranh bằng việc thành lập cơ sở sửa chữa tàu biển. Nhưng trong hoàn cảnh tế nhị về ngoại giao đối với Trung Quốc, mọi quan hệ với Nga hay Hoa Kỳ trong vấn đề căn cứ Cam Ranh đều không thể xúc tiến quá mạnh mẽ công khai.
Những tàu ngầm Kilo, bắt đầu là tàu ngầm Hà Nội, đem đến cho quân cảng Cam Ranh vai trò quan trọng hơn và dần dần người ta sẽ thấy những phát triển mới trên nhiều bình diện tại đây. (HC)
