Ráo riết vận động hậu trường
Hà Tường Cát/Người Việt
BẮC KINH – Trong chu kỳ 10 năm một lần, Trung Quốc sắp thay đổi ban lãnh đạo. Ðảng Cộng Sản Trung Quốc sẽ họp đại hội đảng kỳ thứ 18 bắt đầu từ ngày 8 tháng 11 và mọi công tác chuẩn bị đang được tích cực thực hiện.
Hôm Thứ Năm 1 tháng 11, phiên họp toàn thể lần thứ 7 của ban chấp hành trung ương đảng Cộng Sản Trung Quốc khóa 17 đã khai mạc tại Bắc Kinh với khoảng 500 đại biểu tham dự phiên họp dự kiến kéo dài 4 ngày này. Nghị trình hội nghị bao gồm: Ðề xuất tổ chức đại hội đảng kỳ thứ 18, thảo luận dự thảo báo cáo của ban chấp hành trung ương đảng Cộng Sản Trung Quốc khóa 17, dự thảo sửa đổi điều lệ đảng và dự thảo báo cáo công tác của ủy ban kiểm tra kỷ luật trung ương. Các văn kiện này sẽ được trình lên đại hội đảng, để chấp thuận.
Tờ South China Morning Post ở Hong Kong nhận định đây là một trong những cơ hội cuối cùng để các lãnh đạo đảng Cộng Sản Trung Quốc và những người kế nhiệm thông qua toàn bộ những chi tiết quan trọng của đại hội 18 sắp tới. Vì thế, hội nghị này còn bàn những quyết định về nhân sự và chính sách giúp đặt ra phương hướng cho đảng Cộng Sản và đất nước Trung Quốc trong thập kỷ tới. Hội nghị cũng sẽ chính thức khai trừ cựu bí thư Thành ủy Trùng Khánh Bạc Hy Lai (Bo Xilai) và cựu bộ trưởng đường sắt Lưu Chí Quân (Liu Zhijun).
Các thông tấn xã quốc tế đều loan tin an ninh được tăng cường tối đa tại Bắc Kinh với cảnh sát công an, quân đội và khoảng 1.4 triệu người được gọi là tình nguyện viên trợ giúp bảo đảm an ninh trật tự trong thời gian đại hội. Ngoài những dự án đối phó với tình trạng khẩn cấp như yêu cầu tất cả các cơ quan, ban, ngành liên quan bảo đảm nguồn nước, điện, khí đốt, các dịch vụ vận chuyển, cứu hỏa, nhiều biện pháp đề phòng chặt chẽ cũng được ban bố. Ðiện thoại, Internet, các mạng xã hội đều được theo dõi kiểm soát. Sở phòng cháy chữa cháy thành phố Bắc Kinh đã tiến hành chiến dịch kiểm tra và loại bỏ các nguy cơ hỏa hoạn tại những địa điểm phục vụ đại hội đảng, các khách sạn, bệnh viện, trường học, chợ, rạp chiếu phim, câu lạc bộ, quán cà phê Internet.
Theo Tân Hoa Xã, các xe chở hóa chất độc hại hoặc nguy hiểm sẽ không được phép vào Bắc Kinh từ ngày 1 đến 18 tháng 11. Máy bay đồ chơi điều kiển bằng vô tuyến điện cũng là một trong những thứ được đặc biệt chú ý. Những hành khách đi xe lửa hay phương tiện giao thông công cộng khác đến từ Tân Cương và Tây Tạng vào dịp này là các đối tượng bị theo dõi.
Theo kế hoạch, đại hội 18 họp tại Ðại sảnh Nhân dân gần quảng trường Thiên An Môn Bắc Kinh sẽ có 2,270 đại biểu và một số chưa rõ những đại biểu nữa từ 40 đơn vị về tham dự. Các đơn vị ấy bao gồm 31 đơn vị hành chánh cấp tỉnh, thành phố và khu tự trị; 6 đơn vị khác là Ðài Loan, quân đội, trung ương đảng, chính phủ, các công ty quốc doanh, Ngân Hàng Trung Ương và các cơ quan tài chính. Ðảng bộ Hong Kong và Macao có thể có đại biểu riêng nhưng có lẽ sẽ tính vào đại biểu của tỉnh Quảng Ðông. Theo dự đoán, số đại biểu nữ có lẽ sẽ tăng lên so với các kỳ đại hội trước.
Ðại hội sẽ bầu ra Ban Chấp Hành Trung Ương Ðảng và sau đó Bộ Chính Trị gồm 25 thành viên. Cuối cùng ban lãnh đạo cao cấp nhất sẽ là Ban Thường Vụ Bộ Chính Trị gồm 9 người. Theo điều lệ mới của đảng Cộng Sản Trung Quốc, do giới hạn về tuổi tác 7 trong số 9 thành viên Ủy Ban Thường Vụ Bộ Chính Trị hiện nay, trong số có Hồ Cẩm Ðào, sẽ phải rút lui nghỉ hưu, và như thế ban lãnh đạo tương lai của Trung Quốc sẽ gồm nhiều nhân vật mới.
Theo dự đoán và căn cứ trên những dư luận am hiểu về nội tình giới lãnh đạo Trung Quốc, Tập Cận Bình (Xi Jinping) sẽ lên chức tổng bí thư đảng kiêm chủ tịch nước thay thế Hồ Cẩm Ðào (Hu Jintao) và Lý Khắc Cường sẽ là thủ tướng thay Ôn Gia Bảo (Wen Jiabao) từ tháng 3 năm 2013, do Quốc Hội bầu lên.
Một sự kiện lạ lùng được giới truyền thông Trung Quốc và quốc tế ghi nhận là vào thời điểm trước Ðại Hội XVIII của đảng Cộng Sản Trung Quốc, các cựu lãnh đạo tiếng tăm một thời lần lượt xuất hiện, gây ngạc nhiên cho dư luận. Báo South China Morning Post cho biết cựu Thủ Tướng Lý Bằng vừa tái xuất hiện trước công chúng, trong buổi lễ trao học bổng trị giá 3 triệu nhân dân tệ, trích từ tiền nhuận bút những cuốn sách ông viết sau khi nghỉ hưu, cho sinh viên nghèo ở tỉnh Thiểm Tây. Cuối tháng trước, cựu Thủ Tướng Chu Dung Cơ và đương kim Phó Thủ Tướng Vương Kỳ Sơn gặp gỡ hội đồng cố vấn của Khoa Kinh Tế – Ðại Học Thanh Hoa. Và mới đây, cựu Chủ Tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân cũng xuất hiện trở lại trước công chúng.
Ở Trung Quốc, các lãnh đạo sau khi nghỉ hưu thường hiếm khi xuất hiện trước công chúng ngoại trừ những sự kiện như quốc khánh. Sự lộ diện đồng loạt trong những tháng gần đây của các cựu lãnh đạo được các giới phân tích chính trị giải thích rằng điều này cho thấy các cựu lãnh đạo có thể vẫn nắm quyền lực đáng kể, không chỉ là tinh thần, và muốn tác động vào các quyết định trước đại hội kỳ thứ 18. Theo các phân tích gia điều này cho thấy sự khó khăn và phức tạp của quá trình chuyển giao lãnh đạo ở Trung Quốc cũng như các quyết định về chính sách. Thêm nữa sự giằng co về các chức vụ và các chủ thuyết vẫn đang diễn ra và đây cũng là bằng chứng cuộc tranh đấu hậu trường diễn ra quyết liệt hơn là người ta tưởng. Giang Trạch Dân và Lý Bằng là hai nhà cựu lãnh đạo có ảnh hưởng nhất tại Trung Quốc, cả hai đều được báo chí đưa tin nhiều trong thời gian gần đây và họ không che giấu ý muốn tác động vào các quyết định quan trọng.
Trong khi đó thì cựu bí thư thành ủy Trùng Khánh Bạc Hy Lai dứt khoát bị loại khỏi chính trường trong vụ tai tiếng chính trị được coi là lớn nhất từ nhiều chục năm qua ở Trung Quốc. Trước đây Bạc Hy Lai bị buộc tội vi phạm kỷ luật đảng nghiêm trọng trong thời gian giữ các chức vụ lãnh đạo; lạm dụng chức quyền, phạm sai lầm nghiêm trọng, có trách nhiệm lớn trong sự kiện Vương Lập Quân “phản đào” và vụ bà vợ Cốc Khai Lai giết doanh gia người Anh; lợi dụng chức quyền mưu lợi cho kẻ khác để nhận hối lộ số tiền lớn; có quan hệ bất chính và dan díu tình dục với nhiều phụ nữ; vi phạm kỷ luật tổ chức về nhân sự, dùng người sai, gây nên hậu quả nghiêm trọng.
Hội nghị trung ương 7 khóa XVII họp ngày 1 tháng 11, ngoài nội dung chính là hoàn tất các công việc chuẩn bị cho đại hội XVIII, còn có việc chấp thuận các quyết định của Bộ Chính Trị khai trừ đảng và kỷ luật về mặt đảng đối với Bạc Hy Lai, đưa ra quyết định cuối cùng về việc xét xử ông ta.
Mặc dầu Bạc khẳng định sẽ tự bào chữa đến cùng khi phải ra tòa, dự trù sau Ðại Hội XVIII, nhưng bản án dành cho ông dường như đã rõ ràng. Hiện tại Bạc Hy Lai đã là một công dân thường, không còn là đại biểu Quốc Hội được hưởng các quyền miễn trừ về mặt pháp luật.
Một sự việc bất ngờ khác xảy ra là ngày 26 tháng 10, Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội Trung Quốc đột ngột quyết định cách chức Trương Quân, phó chánh án Tòa Án Nhân Dân Tối Cao, mà không nêu lý do. Theo báo chí Trung Quốc, Trương Quân từ lâu đã được coi là người có quan hệ thân thiết cả về cá nhân lẫn quan điểm, tư tưởng với Bạc Hy Lai. Trương là người từng công khai lên tiếng ca ngợi phong trào “Xướng hồng đả hắc” (Hát nhạc đỏ, dẹp xã hội đen) của Bạc Hy Lai. Do đó việc cách chức Trương Quân được coi là dọn đường cho Tòa Án Nhân Dân Tối Cao xét xử Bạc Hy Lai.
Thông tấn xã Reuters loan tin hai ngôi sao chính trị mới sẽ được đề bạt vào hàng ngũ lãnh đạo Trung Quốc qua Ðại Hội XVIII. Sun Zhengcai, nguyên bộ trưởng nông nghiệp và đang là bí thư tỉnh ủy Cát Lâm (Jilin) có lẽ sẽ thay thế vào chức vụ bí thư Thành ủy Trùng Khánh của Bạc Hy Lai trước kia. Hu Chunhua, bí thư đảng ủy khu tự trị Nội Mông Cổ sẽ làm bí thư tỉnh ủy Quảng Ðông, tỉnh quan trong bậc nhất về sản xuất hàng hóa xuất cảng. Cả hai người này đều rất trẻ và được coi là thuộc “thế hệ thứ 6” của giới lãnh đạo Cộng Sản Trung Quốc sau Mao Trạch Ðông, Ðặng Tiểu Bình, Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Ðào, Tập Cận Bình.
Cuối cùng, một bộ phận tối quan trọng khác là Quân Giải Phóng Nhân Dân Trung Quốc cũng đang có nhiều điều chỉnh nhân sự ở cấp cao. Người ta sẽ có thể hiểu rõ hơn tình hình tại Trung Quốc sau Ðại Hội XVIII và cũng không loại trừ khả năng có thể còn nhiều bất ngờ khác chưa dự đoán được về giới lãnh đạo nước này.
