Địa Cầu nóng lạnh

Những sợi nước đá treo lơ lửng hôm 3 Tháng Giêng, 2018, trong một trường hợp lạnh hiếm thấy làm nước đóng thành băng ở thác Niagara. (Hình: Getty Images)

Đầu tuần vừa qua, hầu hết 50 tiểu bang từ Tây sang Đông nước Mỹ đều có tuyết hay mưa đá ở một số nơi do trận bão mùa Đông Inga quét ngang. Đây là trận bão mùa Đông thứ tư trong mùa Đông năm nay ảnh hưởng đến miền Nam, những vùng hiếm khi có tuyết từ Texas qua Carolina và ngay cả Florida.

Tại Houston, nhiệt độ có khi xuống tới 25 độ F (-4 độ C), tạo nên nạn kẹt xe nặng nề vì một số đoạn xa lộ bị đóng băng.

Hôm Thứ Năm vừa qua, cơ quan khí tượng Liên Hiệp Quốc WMO, tập hợp các dữ kiện nghiên cứu của NASA, NOAA và Đại Học East Anglia – Anh Quốc, cho biết năm 2017 là năm nóng kỷ lục thứ ba sau các năm 2016 và 2015 dù không có El Nino, hiện tượng nước biển giữa Thái Bình Dương ấm lên và gây tác động tới bầu khí quyển.

Không nên lầm lẫn hai dữ kiện trái ngược nóng lạnh vừa nói về thời tiết và khí hậu. Thời tiết là tình trạng xảy ra chỉ trong thời gian rất ngắn còn khí hậu là tác động của khí quyển trong thời gian dài. Nói cách khác, khí hậu là trung bình của thời tiết trong một khoảng thời gian dài.

Cuối Tháng Mười Hai năm ngoái, nhân lúc miền Đông nước Mỹ đang trải qua những ngày giá lạnh, Tổng Thống Donald Trump đã đánh  ra một tweet có ý châm biếm lý thuyết khoa học về khí hậu trái đất đang ấm dần và biện minh cho quyết định nước Mỹ rút khỏi thỏa thuận của Liên Hiệp Quốc năm 2015 ở Paris.

Giáo Sư Michael Oppenheimer trường Đại Học Princeton nhận định: “Không thể nào biết tổng thống nghĩ gì trong đầu, ông không hiểu thời tiết và khí hậu, hay cố tình làm cho mọi người lầm lẫn về thực tế khí hậu biến đổi. Cái lạnh đột ngột là thời tiết chứ không phải khí hậu và không liên quan gì tới chiều hướng lâu dài.”

Theo ông Trump thì chuyện khí hậu thay đổi  nằm trong âm mưu lừa gạt của Trung Quốc nhằm cản trở kỹ nghệ Mỹ phát triển và là gánh nặng tài chính của nước Mỹ vì phải đóng góp bất công hàng ngàn tỷ dollars cho quỹ khí hậu Liên Hiệp Quốc. Lập luận này cũng không xác đáng, vì thật ra chính quyền Tổng Thống Obama chỉ cam kết đóng $3 tỷ trong vòng 4 năm chứ không phải hàng ngàn tỷ. Trong khi đó thì Pháp, Đức, Anh, Nhật mỗi nước đóng từ $1 tỷ đến $1.5 tỷ và nhiều nước đang phát triển khác như Mexico, Chili, Indonesia cũng đều có phần đóng góp.

Các khoa học gia thời tiết dự đoán Trái Đất có thể ấm hơn trung bình từ 2 đến 7 độ F cuối thế kỷ này tùy theo mức gia tăng của lượng khí nhà kiếng (các loại khí thải trong đó chủ yếu là khí carbonic – C02). Điều ấy không có nghĩa là mùa Đông không còn nữa, sẽ vẫn có những ngày nhiệt độ xuống thấp tới kỷ lục, tuy nhiên sẽ ít hơn.

Một nghiên cứu năm 2009 nhận thấy nước Mỹ có số ngày nhiệt độ cao kỷ lục và thấp kỷ lục trong thập niên 1950 nhưng tới năm 2000, kỷ lục cao nhiều bằng hai lần kỷ lục thấp.

Nhiệt độ trung bình toàn cầu hiện nay cao hơn trung bình từ năm 1979 đến năm 2000 vào khoảng 0.9 độ F. Nhưng ngày Tổng Thống Trump phát đi tweet về thời tiết, một số nơi ở Mỹ lạnh từ 15 đến 30 độ F so với trung bình hàng năm. Trước Tổng Thống Trump, những chính trị gia không tin khí hậu biến đổi cũng đã từng nhân dịp thời tiết lạnh đột ngột để  bài bác lý thuyết khoa học đó. Một ngày Tháng Hai năm 2015, Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa James Inhofe mang đến hội trường Quốc Hội một cục tuyết để nói rằng Trái Đất không ấm lên!

Bản thông cáo của cơ quan khí tượng Liên Hiệp Quốc WMO, ký tên ông Tổng Thư Ký Petteri Talaas, nói rằng trong số thiên tai thời tiết năm ngoái có các trận bão tố vùng biển Caribbean và Đông-Nam Hoa Kỳ, lớp băng Bắc Băng Dương ít nhất vào giữa mùa Đông và các rặng san hô vùng biển nhiệt đới bị tổn hại vì nước quá ấm. Đặc biệt đáng quan tâm là nhiệt độ Bắc Băng Dương ấm lên sẽ tác động mạnh và lâu dài tới mực nước biển trên các đại dương.

Theo ước lượng của Cơ Quan Khí Tượng và Hải Dương Quốc Gia (NOAA), các thiên tai liên quan đến thời tiết và khí hậu trong năm 2017 bao gồm bão Harvey, Maria, Irma và cháy rừng ở Mỹ đã gây tổn thất kỷ lục $306 tỷ.

Hiệp định khí hậu của Liên Hiệp Quốc ký kết tại Paris năm 2015 nhằm hạn chế mức khí thải bằng cách bớt sử dụng các loại năng lượng hầm mỏ như dầu lửa, than đá. Tổng Thống Donald Trump không tin là khí hậu biến đổi vì khí thải do con người, quyết định sẽ rút khỏi thỏa hiệp. Nếu tương lai quả thật khí hậu biến đổi đem đến những thiên tai nặng nề thì tổn thất tài chính sẽ cao gấp bội tiết kiệm.

Một nghiên cứu của trường Đại Học Princeton, N.J., phối hợp với các khoa học gia quốc tế nói rằng cái lạnh đột ngột ở Mỹ vừa qua không liên quan gì đến sự kiện khí hậu biến đổi. Thời tiết lạnh trong mùa Đông là hiện tượng bình thường mỗi năm ở Mỹ do làn sóng lạnh từ Bắc Cực tràn xuống.

Năm nay, tại một số nơi như Detroit, Buffalo, nhiệt độ thấp hơn trung bình tới hơn 20 độ F và một phần thác Niagara nước đóng thành băng. Đó là  hiện tượng rất hiếm, nhưng nhiệt độ trung bình mùa Đông trên toàn quốc lại ấm chứ không phải lạnh hơn. Tổng Thống Trump cho rằng điều ấy chứng tỏ Trái Đất không ấm lên. Còn cựu Phó Tổng Thống Al Gore gởi đi một tweet nói rằng cái lạnh đột ngột quá mức ấy chính là hậu quả của tình trạng khí hậu chuyển biến.

Các chuyên gia khí tượng cho rằng vì luồng Jet Stream hiện nay có vẻ yếu đi nên khí lạnh xuống sâu hơn tới các tiểu bang miền Nam từ Texas, Louisiana tới Georgia, Florida. Jet Stream là luồng không khí chuyển động thường trực từ Tây sang Đông trên tầng cao khí quyển ở miền vĩ độ cao. Từng thời gian, luồng Jet Stream đi gần lên phía Bắc hay xuống phía Nam có ảnh hưởng quan trọng đến thời tiết ở vùng ôn đới.

Giáo Sư Khoa Học Địa Cầu Gabriel Vecchi, Đại Học Princeton, nói là giới chuyên gia khí hậu không thống nhất ý kiến về vấn đề có phải mùa Đông lạnh hơn là do Địa Cầu đang ấm dần. Ông cho biết không tìm thấy bằng cớ liên quan giữa con người với thời tiết lạnh, nhưng không nghi ngờ rằng nhân loại có vai trò ảnh hưởng rộng rãi đến tình trạng Địa Cầu, và đây là vấn đề đáng nghiên cứu tìm hiểu thêm. (Hà Tường Cát)

—————–
Liên lạc tác giả: [email protected]


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

  • Hoa

    Mexico hứa 10 triệu. Chili hứa 300K. Indonesia hứa 250K. Nhiều gì đâu mà kể lể
    Tại sao Mỹ phải xòe ra 3 tỉ?
    .
    Nhưng quan trọng ko phải là tiền mà là luật lệ. Những luật lệ này ràng buộc kinh tế Mỹ không cho phát triển. Chế tạo máy bay, xe, tàu … phải theo luật môi trường và làm giá thành lên cao.
    .
    Hơn nữa Mỹ đóng tiền nhiều mà luôn bị chèn ép, bị tố cáo. Vậy thì tại sao phải cho chân vào?
    Nhìn UNESCO … Nhìn Liên Hiệp Quốc … Đóng tiền cho họ rồi nghe họ chửi chơi. Rảnh quá mà.
    Với Trump thời đó đã qua rồi.

  • Viet Tran

    Việc thay đổi khí hậu gây ảnh hưởng toàn thế giới. Thiên tai gây thiệt hại cho cả nhân loại hiện nay và cho cả thế hệ con cháu sau này.

    Việc Hoa Kỳ rút khòi “Paris climate accord or Paris climate agreement ” chứng tỏ tầm nhìn rất thiển cận của chính quyền Hoa Kỳ. Donald Trump chỉ vì muốn mị dân Mỹ. Nên ông ta thu lợi nhỏ trước mắt, mà không quan tâm cái thiệt hai khủng khiếp cho đất nước Mỹ trong tương lai lâu dài.

    Trump có thể xây tường ngăn chặn số dân Mễ nhập cảnh bất hợp pháp vào đất Mỹ hoặc thắt chặc cửa biên giới để giảm số dân Tàu di dân lậu sang Mỹ. Tuy vậy, xin quý vị ủng hộ Ông Trump hãy tự hỏi xem liệu Ông Trump có thể xây tường để ngăn chận không khí ô nhiễm và các hoá chất độc hại theo gió hoặc sóng biển từ Mễ và từ Tàu cộng trôi giạt vào nước Mỹ hay không?

    Cải thiện môi trường là tự cứu mình. Những kẻ ích kỹ dửng dưng ngồi nhìn nhà haǹg xóm bị cháy, thường quên rằng sức nóng hoặc tàn lửa cũng sẽ đốt cháy nhà của họ.

    • Chống Tàu Khựa

      Vấn đề biến đổi khí hậu đang gây nhiều tranh cải vì năm nay thời tiết lạnh kỷ lục và theo tin tức do NASA cung cấp thì băng ở Bắc Cực không tan mà lớn thêm không như ông Al Gore tuyên bố khảng 10 năm trước là băng Bắc Cực sẽ tan 5 năm sau lời tuyên bố của ông ta.

      “Updated data from NASA satellite instruments reveal the Earth’s polar ice caps have not receded at all since the satellite instruments began measuring the ice caps in 1979,” Forbes Magazine reported in 2015.
      “Ice growth during November 2017 averaged 30,900 square miles per day,” the National Snow and Ice Data Center stated earlier this month.
      Không phải 196 nước ký vào thỏa ước Paris là đúng rồi kết luận ông Trump rút ra là sai. Ông Trump tuyên bố ông rút ra vì ông không muốn chi quá nhiều khoảng 2 hay 3 tỷ USD tiền thuế của dân Hoa Kỳ mà có đúng là ‘global warming’ hay không? Hình như cụm từ đó không ổn nên mới đổi ra là ‘climate change’ . Hơn thế nữa nhiều nước không đóng góp một xu hay đóng góp rất ít như Nga, Trung Cộng, và Ấn Độ.

      • Viet Tran

        Quote “Không phải 196 nước ký vào thỏa ước Paris là đúng rồi kết luận ông Trump rút ra là sai.” unquote.

        Viết như thế, là muốn nói 196 nước này sai, và quyết định của Trump là đúng chứ gì?

        Quote “Hơn thế nữa nhiều nước không đóng góp một xu hay đóng góp rất ít như Nga, Trung Cộng, và Ấn Độ.” unquote.

        Hoa Kỳ đâu cần rút ra khỏi “Paris Climate Accord”. Taị sao Hoa Kỳ không ở lại, để yêu cầu Nga, Trung Cộng, và Ấn Độ đóng góp ĐỦ phần của họ, Nếu họ từ chối thì HK có quyền tạm ngưng phần đóng góp của mình?

        Từ ngày Trump lên cầm quyền, uy tín của HK trên thế giới bị suy giảm trầm trọng. Trung Cộng đang lấp dần các khoảng trống từ các hiệp ước kinh tế thương mại mà Hoa Kỳ đã rút khỏi dưới thời cai trị của Trump.

        Trump là một nhà kinh doanh chỉ vì lợi ích kinh tế, mà hy sinh các mục tiêu chính trị, ngoại giao, và nhất là vai trò lãnh đạo của Hoa Kỳ sau Đệ Nhị Thế Chiến. Đáng buồn thay, cho thế giới tự do, khi quốc gia Hoa Kỳ dưới thời Donald Trump chịu tình nguyện từ bỏ vai trò lãnh đạo của mình. Đừng quên rằng Hoa Kỳ là kẻ thù mà Nga Tàu muốn tiêu diệt trước tiên.

Độc tài gặp độc đoán

Bốn tuần lễ trước hội nghị thượng đỉnh với Mỹ ngày 12 Tháng Sáu tại Singapore, Bắc Hàn đột ngột thay đổi thái độ, hăm dọa sẽ hủy bỏ hội nghị vì họ không chấp nhận lập trường thương thuyết định sẵn của Mỹ như hiện nay.

Jerusalem, trở lực để đi đến hòa bình ở Trung Đông

Lực lượng an ninh Israel nổ súng vào cuộc biểu tình của 35,000 người Palestine ở biên giới Gaza, phản đối việc Mỹ chuyển tòa đại sứ từ Tel Aviv về Jerusalem, làm hơn 50 người chết và 1,700 người bị thương.

Ông Trump: Tai họa tự tạo

Thứ Tư tuần trước, “ứng viên” Gina Haspel của Tổng Thống Trump ra trước Ủy Ban Tình Báo Thượng Viện điều trần để xem có được chấp nhận vào chức Giám Đốc CIA.

Việt Nam có thêm tỷ phú mới: ‘Vua Thép’ Trần Đình Long

Tạp chí Forbes Asia số Tháng Năm, 2018, có bài viết về một doanh nhân mới được xếp vào hàng bốn tỷ phú giàu nhất ở Việt Nam hiện nay, ông Trần Đình Long, 57 tuổi, chủ tịch tập đoàn Hòa Phát.

Giải Nobel Hòa Bình cho ai?

Ngày 12 Tháng Sáu tới đây, thế giới trông chờ buổi gặp gỡ lịch sử giữa Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump và Chủ Tịch Bắc Hàn Kim Jong Un.

Giá xăng California: $4 một gallon và sẽ còn tăng?

Hiện nay, giá xăng hạng thường (87) đã lên đến hơn $3.50 mỗi gallon tại hầu hết các thành phố lớn ở California. Đó là báo hiệu giá xăng sẽ còn lên cao hơn nữa trong mùa Hè sắp tới với dầu thô ở mức trên $75 một thùng.

Bạch Ốc bất ổn

Giới truyền thông nhận xét đúng tuy khôi hài: trong khi số người Mỹ thất nghiệp đi xuống dưới 5%, số người ở Bạch Ốc và trong nội các Trump “thất nghiệp” gia tăng hơn 50% trong 15 tháng.

Kim Jong-un ‘vượt biên’ và chuyện Nam-Bắc Hàn

Dư luận quốc tế tin rằng nếu mọi chuyện diễn tiến tốt đẹp ở bán đảo Triều Tiên, Tổng Thống Moon Jae-in sẽ là người có triển vọng đoạt giải Nobel Hòa Bình năm nay.

30 Tháng Tư, đọc ‘Người Mỹ Cô Đơn’

Tháng Tư, cầm đọc truyện “Người Mỹ Cô Đơn” của nhà văn nhà báo Thanh Thương Hoàng, tôi lại nhớ về khoảng thời gian đã mất, thời gian.

Phụ nữ duy nhất trong thượng đỉnh liên Triều là ai?

Theo CNN, cô Kim Yo Jong là người ngồi bên trái anh trai mình, và có thể là người quan trọng thứ nhì của Bắc Hàn, chỉ sau ông Kim Jong Un.