Mười ngày trước khi nhậm chức
Trong suốt thời gian còn vận động tranh cử cũng như sau ngày đắc cử, Tổng Thống Ðắc Cử Donald Trump và dàn cố vấn kinh tế của ông đưa ra những lời tuyên bố không đồng nhất để trả lời câu hỏi liệu vấn đề lương tối thiểu có được thông qua ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên hay không, đặc biệt khi hành pháp lẫn lập pháp đều ở dưới quyền điều khiển của đảng Cộng Hòa.
Trong cuộc phỏng vấn dành cho đài truyền hình ABC hồi Tháng Năm 2016, ứng cử viên Trump nói sẵn sàng “lắng nghe mọi ý kiến liên quan đến chuyện nên hay không nên tăng mức lương tối thiểu.” Hai tháng sau đó trong cuộc họp báo bỏ túi ở Cleveland, Ohio, ông cho biết “cần tăng mức lương tối thiểu từ $7.25 lên thành $10/giờ” nhấn mạnh “ít nhất cũng phải tăng lên thành 10 đô la một giờ.” Nhưng không đầy một tuần lễ sau, ông cố vấn chính sách Stephen Miller lại cho báo chí biết “chuyện tăng mức lương tối thiểu là chuyện của các tiểu bang,” viện dẫn lý do “mỗi tiểu bang có điều kiện kinh tế khác nhau, nên để tiểu bang quyết định mức lương sao cho phù hợp với tình hình kinh tế của họ.”
Dựa theo những gì ông Trump nói, cử tri Hoa Kỳ có thể tin vị tổng thống tương lai của nước Mỹ sẽ đề nghị Quốc Hội tăng mức lương tối thiểu cho công nhân, nhưng nếu dựa theo lời giải thích của dàn cố vấn thân cận của ông, người dân Hoa Kỳ có thể đoán biết trước đó là điều vị tổng thống thứ 45 của nước Mỹ không làm, coi đó là “chuyện các tiểu bang phải giải quyết chứ không phải chuyện thuộc về liên bang.”
Tăng hay không tăng mức lương tối thiểu là điều được nói tới từ năm 2009 sau khi Tổng Thống Barack Obama tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ đầu tiên, “đồng thời cũng là điểm khởi đầu cho những bất đồng không thể hàn gắn được giữa các vị dân cử Dân Chủ và Cộng Hòa,” theo ông Stephen Ross, chiến lược gia đặc trách chính sách của Ban Tham Mưu Dân Chủ Thượng Viện. “Phía Dân Chủ liên tục yêu cầu đưa vấn để này ra thảo luận nhưng không được cánh Cộng Hòa lắng nghe, nhiều cuộc biểu tình của công nhân đòi tăng lương cũng đã diễn ra nhưng vẫn không lay chuyển được quyết định của những vị dân cử Cộng Hòa. Sau ngày Tổng Thống Trump nhậm chức, chúng tôi cũng sẽ đặt vấn đề này, đòi hỏi ông Trump phải thực hiện đúng điều ông đã hứa.”
Quyết tâm đạt mục tiêu cũng là điều được bà Nancy Pelosi, trưởng Khối Thiểu Số Hạ Viện, nói tới đầu tuần rồi trong cuộc họp báo khởi đầu khóa họp 115 của Quốc Hội Liên Bang. “Mỗi ngày, chúng tôi nhận được biết bao nhiêu lời nhắn của cử tri về chuyện này, họ bảo không thể nào sống được với mức lương chỉ có $7.25/giờ như hiện nay.” “Vì thế,” bà Pelosi nói tiếp, “ngay trong cương lĩnh của đảng Dân Chủ, chúng tôi ủng hộ ý kiến nên tăng lương tối thiểu lên thành 15 đô la một giờ, chúng tôi sẽ vận dụng mọi áp lực chính trị để đạt được điều đó,” nhấn mạnh “đó là điều người dân Hoa Kỳ mong muốn, là điều tân chính phủ Trump phải tính tới, phải làm,” kèm theo lời cam kết “chúng tôi (cánh Dân Chủ Hạ Viện và Thượng Viện) sẵn sàng để tiếp tay.”
Dù đặt chỉ tiêu tăng lương tối thiểu lên $15/giờ, nhưng tin hành lang Quốc Hội cho hay “phía Dân Chủ sẵn sàng điều đình với Tòa Bạch Ốc để đưa ra mức lương hai bên có thể chấp nhận được.” Ðồn đãi dựa theo tin xuất phát từ văn phòng Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders, một trong số rất ít chính trị gia Mỹ công khai ủng hộ chủ thuyết xã hội, “ba năm trước đây phe Dân Chủ chỉ đòi tăng lên thành $10/giờ, nếu bên ông Trump và các vị dân cử Cộng Hòa đồng ý thảo luận, con số $12/giờ sẽ là con số hữu lý nhất.”
Ðồn đãi cũng cho biết trong những phiên họp riêng của các vị dân cử Dân Chủ, “hầu hết mọi người đều nghĩ nhờ vào hứa hẹn đẩy mạnh kinh tế nên ông Trump lấy được phiếu của lực lượng thợ thuyền ở các tiểu bang như Pennsylvania hay Ohio,” vì thế phe Dân Chủ tin tưởng ông Trump “sẽ đền đáp cử tri bằng cách tăng mức lương tối thiểu.” Nghe đâu trong những phiên họp này, có người cho rằng “giải quyết mức lương tối thiểu là điều dễ cho ông Trump làm nhất, vì vừa làm hài lòng cử tri đã bỏ phiếu đưa ông vào Tòa Bạch Ốc, vừa chứng tỏ đoàn kết chính trị khi ông đồng ý bắt tay với phe Dân Chủ.”
Mời độc giả xem video: Báo đảng Trung Quốc đòi ông Trump theo chính sách “một Trung Quốc”
Nhưng “dù ông Trump có muốn làm cũng chưa chắc làm được,” theo nhận xét của bà Susan McCullough, một trong những người theo đuổi cuộc vận động cho quyền lợi của công nhân Mỹ ngày từ ngày đầu. “Thượng Nghị Sĩ Mitch McConnell tiếp tục giữ vai trò trưởng Khối Ða Số Thượng Viện, tôi không nghĩ ông ta đồng ý đưa vấn đề này ra thảo luận.” Ngoài ra, “một số không ít nghị sĩ Cộng Hòa cũng không ủng hộ tăng mức lương tối thiểu, cho rằng tăng lương sẽ gây thêm khó khăn cho giới chủ nhân cơ sở thương mại tiểu thương trong lúc nước Mỹ cần hỗ trợ tiểu thương để phát triển kinh tế.”
Một điểm khác cũng được bà McCullough nói tới để giải thích lý do tại sao có thể ông Trump không thúc đẩy Quốc Hội Cộng Hòa tăng lương tối thiểu cho công nhân: “phải nhớ rằng ông Trump mới bước vào sinh hoạt chính trường, mới đắc cử nhiệm kỳ đầu tiên, thế lực chính trị chưa có, vì vậy cũng như các nhà lãnh đạo khác, ông ta không muốn mới bắt đầu làm việc đã làm phật lòng đồng minh chính trị cùng đảng ở Quốc Hội. Tân tổng thống cần sự ủng hộ của họ để làm những điều cả hành pháp và lập pháp Cộng Hòa đều cho là quan trọng hơn.”
