Tin vui cộng đồng: Los Angeles County đổi ‘Ngày Jane Fonda’ thành ngày 8 Tháng Tư

LOS ANGELES, California (NV) – Hội Đồng Giám Sát (HĐGS) Los Angeles County bỏ phiếu đổi “Ngày Jane Fonda” (Jane Fonda Day) thành ngày 8 Tháng Tư, thay vì 30 Tháng Tư như trước đây, theo nghị trình buổi họp.

Mục đổi ngày này là mục thứ 24 trong hơn 100 mục mà các vị dân cử Los Angeles County bỏ phiếu hôm Thứ Ba, 21 Tháng Năm.

Giám Sát Viên Lindsey Horvath, chủ tịch HĐGS Los Angeles County, chủ tọa buổi họp hôm Thứ Ba, 21 Tháng Năm. (Hình: Chụp từ màn hình trang web HĐGS Los Angeles County)

Đề nghị thay đổi này do Giám Sát Viên Lindsey Horvath (Địa Hạt 3), chủ tịch HĐGS Los Angeles County, và Giám Sát Viên Hilda Solis (Địa Hạt 1) đưa ra.

Trước cuộc bỏ phiếu, có tám người phát biểu ủng hộ Mục 24, chọn ngày 8 Tháng Tư là “Ngày Jane Fonda.” Trong số này, có Nghị Viên NamQuan Nguyễn của Westminster, Luật Sư Nguyễn Quốc Lân, phó chủ tịch Học Khu Garden Grove, và hai đại diện của Dân Biểu Trí Tạ (Địa Hạt 70).

Hôm 30 Tháng Tư, bà Horvath là người đưa ra đề nghị vinh danh nữ tài tử Jane Fonda vào ngày Cộng Sản Bắc Việt xâm chiếm miền Nam Việt Nam, nhằm tôn vinh công lao tranh đấu cho môi trường của nữ minh tinh này.

Sau khi sự việc xảy ra, nhiều dân cử gốc Việt và hội đoàn trong cộng đồng viết thư gởi đến HĐGS Los Angeles County phản đối, yêu cầu rút lại quyết định này, vì 30 Tháng Tư là một ngày đau buồn trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt.

Các vị dân cử này và một số hội đoàn sau đó mở nhiều thỉnh nguyện thư trên mạng, thu được hàng ngàn chữ ký phản đối hành động của HĐGS Los Angeles County, đồng thời viết thư gởi đến cơ quan này bày tỏ sự phản đối.

Hôm Thứ Tư, 1 Tháng Năm, hai dân cử cấp tiểu bang đại diện vùng Little Saigon phản ứng mạnh mẽ với HĐGS Los Angeles County.

Trong thư gởi bà Horvath, Thượng Nghị Sĩ Janet Nguyễn (Địa Hạt 36) bày tỏ sự thất vọng và cho rằng việc này làm xóa nhòa sự hy sinh của hàng trăm ngàn người Việt tại miền Nam Việt Nam và hàng chục ngàn binh sĩ Mỹ hy sinh tham chiến.

“Quyết định của HĐGS Los Angeles County vinh danh bà Jane Fonda, một nhà hoạt động ủng hộ Cộng Sản với biệt danh ‘Hanoi Jane’ vào ‘Tháng Tư Đen’ thật sự đau đớn đối với cộng đồng Việt Nam Nam California cũng như khắp thế giới,” Dân Biểu Trí Tạ viết trên một bản tuyên bố.

Ngoài ra, hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Năm, Hội Đồng Thành Phố Westminster họp khẩn cấp, thông qua một nghị quyết lên án hành động của HĐGS Los Angeles County chọn ngày 30 Tháng Tư vinh danh nữ tài tử Jane Fonda.

Hôm Thứ Hai, 6 Tháng Năm, Dân Biểu Trí Tạ vận động được 17 đồng viện lưỡng đảng ký vào một lá thư gởi HĐGS Los Angeles County phản đối hành động này.

Mục 24, đổi “Ngày Jane Fonda” ở Los Angeles County thành ngày 8 Tháng Tư, được HĐGS Los Angeles County chấp thuận. (Hình: Chụp từ màn hình trang web HĐGS Los Angeles County)

Việc vinh danh nữ tài tử Jane Fonda vào ngày 30 Tháng Tư, cho dù với bất cứ lý do gì, là một cú “sốc” đối với cộng đồng người Việt tại Mỹ vì nữ tài tử Jane Fonda từng là một người phản chiến trong cuộc chiến Việt Nam.

Vào Tháng Bảy, 1972, khi cuộc chiến giữa hai miền Nam-Bắc Việt Nam khốc liệt nhất, bà Jane Fonda đến Hà Nội, chụp hình với bộ đội miền Bắc trong lúc ngồi trên một khẩu súng phòng không, đầu đội nón sắt.

Tại Việt Nam, bà xuất hiện trên 10 chương trình phát thanh, phát biểu chống lại chính sách quân sự của Mỹ tại Việt Nam và kêu gọi phi công Mỹ ngưng thả bom các mục tiêu phi quân sự.

Từ đó, các cựu chiến binh Hoa Kỳ gọi bà bằng biệt danh “Hanoi Jane.”

Sau này, bà có xin lỗi liên tục và minh định rằng hành động của bà thời chiến tranh Việt Nam là chống chính sách của chính phủ Hoa Kỳ, chứ không chống binh sĩ Mỹ.

Trong khi đó, ngày 30 Tháng Tư, 1975 là ngày miền Nam Việt Nam thất thủ, rơi vào tay Cộng Sản miền Bắc gần nửa thế kỷ qua.

Trong ngày này, 30 Tháng Tư, người Việt hải ngoại tại nhiều nơi trên thế giới thường tổ chức các sự kiện tưởng niệm “Ngày Quốc Hận” hoặc “Ngày Mất Nước” hoặc “Tháng Tư Đen” một cách đau buồn. (Đ.D.)

Hội thảo ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục

Đỗ Dzũng/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Một hội thảo về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục vừa được tổ chức tại địa chỉ 14361 Beach Blvd., Westminster, vào chiều Thứ Sáu, 17 Tháng Năm, với sự tham dự của nhiều phụ huynh quan tâm, thuộc các học khu có nhiều học sinh gốc Việt vùng Little Saigon.

Từ trái, ông Michael Matsuda, ông Tim Nguyễn, và Luật Sư Khôi Tạ tại hội thảo ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục. (Hình: Đỗ Dzũng/Người Việt)

Trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence), thường được gọi tắt là “AI,” một ngành khoa học mà trong đó máy móc làm việc thay cho con người.

Mở đầu buổi hội thảo, Luật Sư Khôi Tạ, chủ tịch Hội Phụ Huynh Cố Vấn Chương Trình Hội Nhập Song Ngữ Tiếng Việt – VDLI), giới thiệu hai diễn giả là ông Michael Matsuda, tổng quản trị Học Khu Anaheim, và ông Tim Nguyễn, chuyên gia khởi nghiệp công nghệ tài chính và là đồng sáng lập eKadence Learning Foundation.

Ông Khôi Tạ cho biết mục đích của hội thảo là “định hình cho tương lai cho con em chúng ta trong thời đại ứng dụng AI.”

“Mục đích của hội thảo này là để phụ huynh biết nên làm gì kế tiếp với AI, nhất là đối với trường học,” ông Khôi nói.

Diễn giả Matsuda cho biết: “Học Khu Anaheim đang bàn thảo về chuyện sử dụng AI. Tôi biết, một số học khu còn đang lưỡng lự. Nên nhớ, một phần ba việc làm ở Orange County hiện nay đòi hỏi phải biết sử dụng AI.”

Ông Khôi cho biết thêm: “Tuy nhiên, AI cũng có mặt trái của nó. Ví dụ, chúng ta biết hiện nay, ung thư là không thể chữa hết được. Vậy mà có người dùng AI để hỏi ‘Làm sao chữa được ung thư?’ Đây là một vấn đề thuộc về đạo đức. Điều này có nghĩa là chúng ta phải lựa chọn AI cho vấn đề nào, chứ không phải chọn bừa bãi.”

“Vì thế, phụ huynh phải có tiếng nói với trường học khi các học khu chọn sử dụng AI,” ông Khôi nói tiếp.

Ông Matsuda thêm: “Ở Học Khu Anaheim, chúng tôi có huấn luyện cho giáo viên về chuyện đạo đức khi sử dụng AI vì đây là phương pháp tiết kiệm thời gian mà học sinh sẽ phải đối diện hàng ngày. Phải phân biệt rõ tiết kiệm thời gian hay là gian lận.”

“Ví dụ, chúng tôi nói về gian lận trong tiến trình viết luận văn. Một số sử dụng ‘ChatGPT’ để làm một bài thơ. Như vậy là gian lận. Vì thế, chúng tôi đưa vấn đề đạo đức ra để dạy các em, vì đây là cách ngắn nhất để hoàn thành công việc,” ông Matsuda thêm. “Nó giống như là ‘À, bây giờ tôi đã có một máy tính cho môn lịch sử!’”

Ông Michael Matsuda khuyến khích phụ huynh lên tiếng về AI trong học đường. (Hình: Đỗ Dzũng/Người Việt)

“ChatGPT” là một chương trình AI rất phổ biến, thường được sử dụng trong lãnh vực ngôn ngữ, theo ông Khôi.

Ông Matsuda giải thích rõ hơn: “Không phải chỉ cho môn lịch sử, mà cả luôn các môn khác như Anh Văn, âm nhạc. Tôi tin rằng AI sẽ có lợi cho học sinh. Chỉ cần sử dụng nó một cách có đạo đức.”

Ông Khôi giải thích thêm: “Là một luật sư, tôi sử dụng ‘ChatGPT’ để tiết kiệm thời gian. Cái này không phải là gian lận. Nó chỉ là một phương tiện giúp chúng ta một chút. Nhiều công ty bây giờ bắt buộc nhân viên phải biết sử dụng AI.”

Ông Aaron Châu, hiệu trưởng trung học Magnolia High School, Anaheim, chia sẻ: “Khi chuẩn bị cho lễ ra trường, tôi không có nhiều thời gian. Tôi cũng sử dụng AI cho đỡ tốn thời gian, vì tôi muốn dành thời gian cho lớp học hơn là cho việc này.”

Nhưng, theo ông Khôi, “đối với ‘ChatGPT,’ phụ huynh nên quan tâm đến vấn đề bảo vệ thông tin cá nhân.”

Ông Matsuda cho biết thêm “bảo vệ thông tin cá nhân” là một thách thức đối trường học hiện nay.

Ông Tim Nguyễn cho biết nói gì thì nói, sớm hay muộn, trường học cũng sẽ áp dụng AI.

“Cho dù trường học đồng ý hay không, trên thực tế, một số học sinh đã và đang sử dụng AI rồi,” ông Tim nói.

Ông Tim Nguyễn giải thích về AI. (Hình: Đỗ Dzũng/Người Việt)

Ông Tyler Sherman, giáo viên trung học Magnolia High School, cho biết, hiện nay các học sinh của ông bắt đầu làm quen với AI.

“Chúng tôi hướng dẫn các em rất kỹ vì giữa ‘sai’ và ‘đúng’ là một khoảng cách rất ngắn, rất mù mờ, khi sử dụng AI,” thầy giáo Sherman chia sẻ.

Ông tiếp: “Ví dụ, tôi đưa cho học sinh đề tài vì sao có tình trạng cháy rừng (deforestation). Tôi hướng dẫn các em cái nào nên sử dụng AI, cái nào nên tự mình viết ra.”

Cô May Bùi, dạy tiếng Việt ở Magnolia High School, cho biết: “Chúng tôi đều được huấn luyện cách sử dụng AI, mỗi tuần 1 giờ, rồi trao đổi với nhau, trong đó có một giáo viên đứng đầu.”

Về tương lai của việc sử dụng AI rộng khắp, ông Khôi cho rằng “đây là khuynh hướng không thể đảo ngược.”

“Vấn đề là học khu phải là nơi bắt đầu, từ giới chức lãnh đạo, và phụ huynh phải có tiếng nói, phải đưa vấn đề này ra. Thật ra, học sinh lớp Bốn đã có thể sử dụng AI,” chủ tịch VDLI nói. “Một số học khu đang sử dụng AI. Một số phản đối. Chúng ta bây giờ là nền kinh tế toàn cầu. Chúng ta không thể ngồi chờ đợi.”

Ông Tyler Sherman, giáo viên trung học Magnolia High School, Anaheim, giải thích về AI trong trường học. (Hình: Đỗ Dzũng/Người Việt)

Ông Matsuda cũng đồng ý.

“Phụ huynh cần phải yêu cầu học khu triển khai AI để nước Mỹ có thể cạnh tranh với các quốc gia khác. Cái này không phải chỉ cho học sinh mà là cho đất nước,” tổng quản trị Học Khu Anaheim nói.

Ông Tim Nguyễn nói thêm: “Hiện nay, nhiều tư thục đã sử dụng AI rồi.”

Ông Văn Đàm, cư dân Garden Grove, có con học ở Học Viện Ngôn Ngữ DeMille (trước đây là trường tiểu học DeMille), Midway City, kêu gọi phụ huynh vận động các học khu áp dụng AI.

“Tôi không biết quý vị là ai,” ông Văn nói với các phụ huynh có mặt tại hội thảo. “Nhưng tôi muốn con gái tôi thành công. Tôi muốn trường học có thêm phương tiện cho học sinh. Chúng ta cần phải lên tiếng. Đa số các học khu ngại thay đổi. Tôi muốn khuyến khích quý vị tạo thay đổi.”

Luật Sư Khôi Tạ kết luận: “Các học khu cần phải chấp nhận AI vì con cái chúng ta ngày càng lớn, trong khi kỹ thuật ngày càng tân tiến. Nếu không, con cái chúng ta sẽ không bắt kịp.”

—-
Liên lạc tác giả: [email protected]

Phụ nữ thiểu số là những lá phiếu quan trọng trong mùa bầu cử

Thiện Lê/Người Việt

SAN FRANCISCO, California (NV) – Phụ nữ thiểu số là một nhóm quan trọng trong mùa bầu cử, nhưng họ cảm thấy các nhà lập pháp không ưu tiên đến các vấn đề quan trọng với họ.

Y tế là một vấn đề quan trọng với phụ nữ thiểu số. (Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)

Liên đoàn Intersections of Our Lives, kết hợp từ ba tổ chức công lý cho phụ nữ thiểu số, vào ngày 9 Tháng Năm, đưa ra một khảo sát mới cho thấy phụ nữ thiểu số cảm thấy không được đại diện đủ trên các lá phiếu.

Bà Celinda Lake, chuyên gia khảo sát lâu năm, cho biết phụ nữ thiểu số là những lá phiếu đầy tiềm năng, nhưng họ sẽ không bỏ phiếu chỉ trừ phi thật sự thấy được thay đổi, thấy được những giá trị của họ được đại diện, và thấy được người khác nói về những chính sách giúp cải thiện cuộc sống của họ.

Bà Roshni Nedungadi, đại diện HIT Strategies, cho hay các ứng cử viên chính trị phải tiếp xúc với nhiều phụ nữ thiểu số, không nên coi thường họ, và họ đang rất bất mãn vì không được chú ý đến, muốn được các dân cử tiếp xúc và bảo đảm có những chính sách giúp đỡ họ.

Vì vậy, Dịch Vụ Truyền Thông Thiểu Số (EMS) tổ chức hội thảo với sự tham dự của vài chuyên gia để nói về các vấn đề đó.

Bà Sung Yeon Choimorrow, tổng giám đốc tổ chức National Asian Pacific American Women’s Forum, cho biết 57% phụ nữ Latino, 55% phụ nữ gốc Á, và 49% phụ nữ gốc Phi Châu nghĩ rằng mọi thứ đang trở nên tệ hơn ở Hoa Kỳ trong một năm qua, nhưng những lo lắng của họ không được các chính trị gia và các ứng cử viên đề cập đến.

Bà cho biết đây là một khảo sát chưa từng có, và mục đích là mang tiếng nói cho những người ít ai lắng nghe.

Theo bà, khảo sát của Intersections of Our Lives có 850 phụ nữ gốc Phi Châu, 850 phụ nữ người Latino và 850 phụ nữ người Á Châu, cho thấy giá cả leo thang trong kinh tế hiện nay là một trong những vấn đề quan trọng nhất đối với phụ nữ thiểu số. Có đến 35% phụ nữ Latino, 33% phụ nữ Á Châu và 29% phụ nữ da đen cho biết giá cả của nhiều sản phẩm và dịch vụ ngày càng tăng là một vấn đề vô cùng đáng chú ý.

Các dịch vụ chăm sóc sức khỏe là một vấn đề quan trọng khác. (Hình minh họa: Michael M. Santiago/Getty Images)

Bà Roshni Nedungadi, đại diện HIT Strategies, cho biết trong phần giá cả còn có những vấn đề khác như bảo hiểm y tế giá rẻ, giá nhà rẻ, trả lương công bằng và tạo việc làm. Về những vấn đề đó, 92% phụ nữ gốc Phi Châu, 89% phụ nữ Á Châu, và 88% phụ nữ Latino.

Không chỉ vậy, 75% phụ nữ thiểu số ưu tiên vấn đề nhận được dịch vụ phá thai và chăm sóc sau khi phá thai. Họ còn cho rằng vấn đề phân biệt chủng tộc đã kéo dài quá lâu, và các dân cử phải có những chính sách công bằng cho các sắc dân, có đến 93% phụ nữ da đen, 84% phụ nữ gốc Á và 79% phụ nữ Latino bày tỏ suy nghĩ này.

Tiến Sĩ Regina David Moss, tổng giám đốc tổ chức In Our Own Voice, cho biết 79% nữ cử tri gốc Phi Châu cho rằng phân biệt chủng tộc kéo dài quá lâu rồi, và nhiều cử tri người da đen muốn các lãnh đạo tạo ra hay đấu tranh cho công lý.

Bà còn cho biết sức khỏe của phụ nữ có thai và sức khỏe sau khi sinh con là những vấn đề quan trọng khác với người gốc Phi Châu. Trong khảo sát, 91% phụ nữ người da đen muốn Quốc Hội giúp đỡ về vấn đề tỷ lệ phụ nữ qua đời khi mang thai hay sau khi sinh con hiện còn rất cao.

Với cộng đồng Latino, di trú và gia đình chia cách là ưu tiên hàng đầu. (Hình minh họa: Ed Jones/AFP via Getty Images)

Trong năm 2021, tỷ lệ phụ nữ gốc Phi Châu qua đời khi mang thai hay sau khi sinh con là trong 100,000 phụ nữ sinh con có 69.9 người qua đời, cao hơn phụ nữ da trắng đến 2.6 lần, theo thông tin của Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (CDC).

Theo bà Moss, các nữ cử tri người da đen là những người bỏ phiếu rất thường xuyên vì biết lá phiếu của họ quan trọng, nên muốn các ứng cử viên và các dân cử đại hiện họ hiểu được cộng đồng cần gì.

Bà Lupe Rodriguez, tổng giám đốc National Latina Institute for Reproductive Justice, cho biết phụ nữ người Latino không quan tâm đến đảng phái khi bỏ phiếu, chỉ quan tâm đến những ứng cử viên hay các nhà lập pháp nói về những chính sách ảnh hưởng đến họ, nhất là các vấn đề như di trú và gia đình bị chia cách.

Theo bà Rodriguez, nhận được bảo hiểm y tế cũng là một vấn đề quan trọng với phụ nữ Latino vì cộng đồng này có tỷ lệ bảo hiểm thấp nhất Hoa Kỳ, đến 18% người không có bảo hiểm trong năm 2022.

Phá thai là cũng là một vấn đề được phụ nữ thiểu số chú ý đến. (Hình minh họa: Andrew Harnik/Getty Images)

Về phụ nữ gốc Á, bà Choimorrow cho biết những vấn đề được ưu tiên là cải tổ hệ thống công lý, thông qua các luật về súng, và ngày nghỉ bệnh có liên quan đến gia đình. Bà nói phụ nữ Á Châu có nhiều động lực để bỏ phiếu bầu, nhưng cảm thấy lá phiếu của họ không thay đổi được gì.

Bà còn cho hay nhiều người cho rằng phụ nữ gốc Á chống phá thai, nhưng suy nghĩ đó là sai vì đó là một ưu tiên với nhiều phụ nữ, nhất là với phụ nữ gốc Ấn Độ. Có đến 75% phụ nữ gốc Hoa, 70% phụ nữ gốc Việt và gốc Nam Hàn, cùng 60% phụ nữ gốc Philippines ủng hộ phá thai.

Với mùa bầu cử ngày càng đến gần, phụ nữ người thiểu số là những lá phiếu vô cùng quan trọng, và các diễn giả nhấn mạnh các nhà lập pháp hay các ứng cử viên cần giúp họ giải quyết nhiều vấn đề quan trọng. [qd]

—–
Liên lạc tác giả: [email protected]

Tô Lâm mất chức bộ trưởng Công An, Ba Đình hỗn loạn!

Hiếu Chân/Người Việt

Vở tuồng “trò chơi vương quyền” trên sân khấu chính trị Ba Đình đang có những diễn biến bất ngờ và đầy kịch tính, báo hiệu một cuộc hỗn loạn càng lúc càng sâu sắc.

Ông Tô Lâm tìm mọi cách để có thể làm chủ tịch nước, vừa kiêm nhiệm bộ trưởng Công An, nhưng kế hoạch đó của ông bất ngờ bị gãy, ông phải bị miễn nhiệm chức bộ trưởng Công An. (Hình minh họa: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)

Truyền thông trong nước đưa tin trong phiên họp chiều 21 Tháng Năm, có 468/469 đại biểu Quốc Hội (QH) đã bỏ phiếu đồng ý điều chỉnh chương trình của kỳ họp thứ 7 QH khóa 15, bổ sung thêm nội dung “miễn nhiệm chức bộ trưởng Bộ Công An với Đại Tướng Tô Lâm.” Diễn biến này bất ngờ, “gây sửng sốt” vì chỉ mới hai hôm trước, ông Bùi Văn Cường, tổng thư ký QH, loan báo kỳ họp này chưa phê chuẩn hoặc miễn nhiệm chức danh bộ trưởng Công An bởi vì kỳ họp thứ 9 Ban Chấp Hành (BCH) Trung Ương khóa 13 chưa giới thiệu nhân sự để QH “bầu” vào chức bộ trưởng Công An.

Có lẽ nên lật lại những diễn biến chính trong cuộc đấu đá quyết liệt để giành ghế trên thượng tầng chính trị của đảng CSVN để thấy, diễn biến mới nhất và bất ngờ vừa kể trên đang hàm chứa nhiều bất ngờ lớn hơn nữa trong vài ngày tới.

Chỉ trong vòng hai tháng, bộ sậu chóp bu của đảng Cộng Sản (CS) và nhà nước Việt Nam đã có tới ba vị bị đứt gánh giữa đường: ông Võ Văn Thưởng bị mất chức chủ tịch nước ngày 20 Tháng Ba, ông Vương Đình Huệ mất chức chủ tịch QH ngày 28 Tháng Tư và mới nhất là bà Trương Thị Mai mất chức thường trực Ban Bí Thư kiêm trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương hôm 16 Tháng Năm. Cả ba quan chức chóp bu này đều bị loại vì “có nhiều sai phạm” nhưng không mấy ai biết cụ thể họ đã sai phạm gì. Có điều, cú sụp hầm của ba người này, cộng với ba ủy viên Bộ Chính Trị đã bị loại trước đó (Trần Tuấn Anh, Nguyễn Xuân Phúc và Phạm Bình Minh) làm cho cơ quan quyền lực nhất nước bị mất một phần ba, từ 18 ủy viên nay chỉ còn 12 người; và “tứ trụ” bị gãy mất hai trụ.

“Sát thủ” thực hiện những vụ hạ bệ ngoạn mục này không ai khác hơn là ông Tô Lâm, bộ trưởng Công An, kẻ đang nuôi tham vọng chiếm chiếc ghế quyền lực nhất, tổng bí thư đảng CSVN, thay ông Nguyễn Phú Trọng chưa biết đứt bóng lúc nào vì tuổi cao sức yếu.

Các nhân vật bị Tô Lâm hạ bệ có phần do tội lỗi của chính họ, nhưng cũng có phần do đây là những “đối thủ cạnh tranh” mà ông Lâm phải loại trừ khỏi cuộc đua quyền lực để bảo đảm một mình một ngựa đi tới đỉnh vinh quang. Đánh ngã cùng một lúc hai trong bốn “tứ trụ,” loại cả thường trực Ban Bí Thư và trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương, thế lực của ông Tô Lâm lên mạnh như diều gặp gió và cái ghế tổng bí thư béo bở tưởng như sắp vào tay ông Lâm. Nhưng sự đời nhiều khi thật tréo ngoe khi gần tới đích thì ông Tô Lâm lại đối mặt với một đòn hồi mã thương thật cay đắng.

Vụ thanh lọc đội ngũ ở cấp “tứ trụ” và Bộ Chính Trị tất nhiên đã gây ra những tai họa lớn về kinh tế và ngoại giao của đất nước trong thời gian qua. Nó cũng buộc đảng CSVN phải cấp tốc triệu tập hội nghị BCH Trung Ương 9 khóa 13 từ ngày 16 đến 18 Tháng Năm để “lấp chỗ trống.” Hội nghị đã “bầu” bổ sung bốn thành viên mới vào Bộ Chính Trị và “giới thiệu” để QH bầu ông Trần Thanh Mẫn làm chủ tịch QH và ông Tô Lâm làm chủ tịch nước. Ông Mẫn đã tuyên thệ nhậm chức hôm Thứ Hai, 20 Tháng Năm, và ông Tô Lâm sẽ nhậm chức vào sáng 22 Tháng Năm. Chỗ trống trong “tứ trụ” như vậy đã được lấp lại, và vở tuồng chuyển sang một cao trào mới, hấp dẫn hơn nữa.

Đáng chú ý là trong bốn ủy viên Bộ Chính Trị mới bầu lên không có ai là thành viên ban lãnh đạo chính phủ và các “đệ tử” mà ông Tô Lâm bảo kê như các tướng Lương Tam Quang, Nguyễn Duy Ngọc (hiện đều là thứ trưởng Bộ Công An) đều không được “bầu” với lý do những người này chưa ngồi đủ một nhiệm kỳ trong BCH Trung Ương.

Hồi Tháng Ba, khi ông Võ Văn Thưởng mất chức chủ tịch nước, ông Tô Lâm đã tuyên bố sẽ không ngồi vào chiếc ghế “có dớp” này. Nhưng vấn đề của ông Lâm là do tuổi tác, ông ta sẽ phải về vườn trước đại hội (nếu có) của đảng CSVN lần thứ 14 vào năm 2026; muốn được tiếp tục leo cao thì ông Tô Lâm phải kiếm được một “suất tứ trụ,” tức là dù không muốn Lâm cũng phải ngồi vào chiếc ghế xui xẻo mà ông Thưởng để lại thì mới có cơ may được ưu đãi “trường hợp đặc biệt” tiếp tục làm lãnh đạo khi đã quá tuổi quy định.

Trong hai tháng qua, ông Lâm tìm mọi cách sao cho ông ta vừa có thể làm chủ tịch nước, vừa kiêm nhiệm bộ trưởng Công An, nếu không được như vậy thì cũng phải cố cài đệ tử vào chiếc ghế bộ trưởng Công An để bảo đảm an toàn cho chính ông ta, tránh đi vào vết xe đổ của ông Nguyễn Xuân Phúc, ông Võ Văn Thưởng, hay tệ hơn là chết bất đắc kỳ tử như ông Trần Đại Quang, sếp cũ của ông ta ở Bộ Công An.

Nhưng sau hội nghị BCH Trung Ương 9 vừa qua, kế hoạch đó của ông Tô Lâm bất ngờ bị gãy. Theo thông lệ, bộ trưởng Công An phải do một ủy viên Bộ Chính Trị đảm trách, không có cửa cho các đàn em của ông Lâm từ thứ trưởng lên bộ trưởng.

Có lẽ do ông Tô Lâm phản ứng mạnh, hội nghị BCH Trung Ương đã không giới thiệu được người làm tân bộ trưởng để QH đóng con dấu cao su vào như thông báo hôm 19 Tháng Năm của Tổng Thư Ký QH Bùi Văn Cường. Tình hình bất ngờ thay đổi vào chiều 21 Tháng Năm, khi QH điều chỉnh chương trình kỳ họp, “bổ sung nội dung miễn nhiệm chức vụ bộ trưởng Bộ Công An” – nghĩa là ông Tô Lâm không thể ngồi một đít hai ghế, không giữ được chiếc ghế bộ trưởng Công An đầy quyền lực mà chuyển sang chiếc ghế chủ tịch nước hữu danh vô thực.

Chắc chắn chiếc ghế bộ trưởng Công An sẽ do một ủy viên Bộ Chính Trị ngồi vào. Dư luận đồn đoán – có thể đúng hoặc không đúng – ủy viên đó có thể là ông Phan Đình Trạc, trưởng Ban Nội Chính Trung Ương, hoặc ông Trần Cẩm Tú, trưởng Ban Kiểm Tra Trung Ương. Ông Trạc hay ông Tú thì ông Tô Lâm đều gặp khó. Hai ban kiểm tra và nội chính thực chất là những cơ quan “siêu công an,” chuyên điều tra, thu thập tài liệu chứng cứ và đề nghị trừng phạt các tổ chức đảng và đảng viên cao cấp trước khi cho phép Bộ Công An bắt giữ, truy tố những quan chức đó. Nếu ông Lâm là hung thần của toàn xã hội thì ông Trạc, ông Tú chính là hung thần của đám cán bộ đảng viên. Thêm nữa, nếu được cử làm bộ trưởng Công An thì ông Phan Đình Trạc – từng là giám đốc Công An rồi bí thư Tỉnh Ủy Nghệ An và là một anh chị có số má trong băng Nghệ An do ông Vương Đình Huệ cầm đầu – sẽ làm cho tân Chủ Tịch Nước Tô Lâm thất điên bát đảo.

Ông Tô Lâm đã hạ bệ ông Thưởng và ông Huệ bằng đòn “hồi tố” hành vi tham nhũng của hai người này liên quan tới các công ty Phúc Sơn và Thuận An xảy ra nhiều năm trước thì ai dám chắc ông Phan Đình Trạc sẽ không dùng chính đòn “hồi tố” đó để triệt hạ ông Tô Lâm qua điều tra các vụ mua bán MobiFone-AVG trước đây hoặc vụ điều tra công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Thương Mại Dịch Vụ Xuân Cầu (Xuân Cầu Holdings) do các em, các cháu của ông Tô Lâm điều hành. So với các ông Huệ hoặc ông Thưởng, “hồ sơ tội phạm” của ông Tô Lâm hẳn phải dày hơn, trầm trọng hơn – có vụ liên quan tới quan hệ đối ngoại của nhà nước như vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh làm đứt gãy quan hệ với Đức và Slovakia – nên ông Lâm sẽ ăn không ngon (dù ăn thịt bò dát vàng), ngủ không yên khi ghế bộ trưởng Công An do người không thân tín nắm.

Truyền thông loan tin kỳ họp QH thứ 7 hiện đang diễn ra sẽ “bổ sung nội dung miễn nhiệm chức vụ bộ trưởng Bộ Công An” theo đề nghị của ông Phạm Minh Chính, thủ tướng, dù không cho biết ai sẽ được ngồi vào chiếc ghế bộ trưởng Công An sau khi ông Tô Lâm bị miễn nhiệm chức vụ. Liệu đề nghị bất ngờ, làm cho ông Tô Lâm không kịp trở tay của ông Chính, có dẫn tới một vụ “tái đấu” quyết liệt giữa ông Lâm và ông Chính hay không?

Nên để ý, ông Lâm và ông Chính đều từng là thứ trưởng Công An và giành ghế nhau rất gay gắt trước khi ông Chính chuyển sang chính trị làm bí thư Tỉnh Ủy Quảng Ninh, còn ông Lâm thẳng tiến lên ghế bộ trưởng. Cả ông Lâm và ông Chính đều có thâm niên phụ trách an ninh và tình báo nên đều nắm nhiều bằng chứng về nhau, sẵn sàng sử dụng để triệt hạ nhau khi cần thiết. Thời gian qua, ông Tô Lâm đã ráo riết săn lùng bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn – chủ tịch Hội Đồng Quản Trị kiêm tổng giám đốc công ty Cổ Phần Tiến Bộ Quốc Tế (AIC) – nhằm mục tiêu triệt hạ ông Phạm Minh Chính mà chưa có kết quả.

Trang BBC nhận định, “với cương vị là nguyên thủ quốc gia, ông Tô Lâm có quyền miễn nhiệm, bãi nhiệm chức vụ của thủ tướng là ông Phạm Minh Chính.” Nói như vậy không sai về lý thuyết, nhưng trong thực tế chính trị Việt Nam, chức vụ thủ tướng là do tập thể Bộ Chính Trị của đảng CSVN quyết định, không phải ông Tô Lâm muốn mà được.

Một cuộc chiến “sống mái” giữa tân Chủ Tịch Nước Tô Lâm với Thủ Tướng Phạm Minh Chính sẽ là “cao trào” của vở tuồng quyền lực trên sân khấu chính trị Ba Đình do gánh hát có tên đảng CSVN diễn; bà con nhớ đón xem! [qd]

California có 14 thành phố trong top 150 nơi sinh sống tốt nhất Mỹ

WASHINGTON, DC (NV) – California có 14 thành phố trong top 150 Nơi Sinh Sống Tốt Nhất Nước Mỹ 2024-2025, bảng xếp hạng mới của tạp chí U.S. News & World Report công bố hôm Thứ Ba, 21 Tháng Năm.

Những thành phố ở California lọt vào danh sách này gồm:

Du khách tụ tập tại cầu Golden Gate Bridge ở San Francisco, California. (Hình minh họa: Paul Kuroda/AFP via Getty Images)

-San Francisco (xếp thứ 22)

-San Diego (46)

-San Jose (70)

-Santa Barbara (71)

-Visalia (110)

-Sacramento (116)

-Bakersfield (121)

-Santa Rosa (127)

-Los Angeles (130)

-Fresno (131)

-Salinas (133)

-Modesto (139)

-Vallejo (143)

-Stockton (144)

California có nhiều thành phố nhất trong bảng xếp hạng này, bằng với Florida.

Naples, Florida, đứng đầu danh sách nhờ thị trường việc làm mạnh và phẩm chất đời sống cao, theo U.S. News & World Report.

Top 10 thành phố sinh sống tốt nhất nước Mỹ là:

1. Naples, Florida

2. Boise, Idaho

3. Colorado Springs, Colorado

4. Greenville, South Carolina

5. Charlotte, North Carolina

6. Raleigh, North Carolina

7. Huntsville, Alabama

8. Virginia Beach, Virginia

9. Austin, Texas

10. Boulder, Colorado

U.S. News & World Report đưa ra bảng xếp hạng này sau khi phân tích thị trường việc làm, giá trị, phẩm chất đời sống và sức hấp dẫn của thành phố. Những yếu tố này phần nào được chọn dựa trên khảo sát hàng ngàn người để biết yếu tố nào họ nghĩ là quan trọng khi quyết định sinh sống ở đâu. (Th.Long) [qd]

Tới năm 2030, giá nhà California gấp 20 lần tiền lương

SACRAMENTO, California (NV) – Tới năm 2030, California dự trù sẽ là tiểu bang mua nhà đắt đỏ thứ ba ở Mỹ, theo nghiên cứu mới, OC Patch đưa tin hôm Thứ Tư, 15 Tháng Năm.

Trong cuộc nghiên cứu, công ty chuyên làm khảo sát SmartSurvey phân tích giá nhà của công ty địa ốc Zillow từ năm 2012 tới năm 2022 cùng với dữ liệu lợi tức của Cơ Quan Thống Kê Lao Động (BLS) để dự đoán chênh lệch giữa giá nhà với lợi tức ở từng tiểu bang.

Nhà rao bán ở Los Angeles, California. (Hình minh họa: Allison Dinner/Getty Images)

Kết quả cho thấy, tới năm 2030, giá nhà ở California trung bình $1.24 triệu và tiền lương trung bình $60,712, nghĩa là giá nhà sẽ gấp 20.4 lần tiền lương, cao thứ ba cả nước.

Đứng ngay trước California là Nevada, tiểu bang được dự đoán đắt đỏ thứ nhì với chênh lệch giá nhà-tiền lương là 21.5 lần (giá nhà $1.04 triệu, tiền lương $48,369). Và xếp ngay sau California là Utah (giá nhà $1.12 triệu, tiền lương $56,787, chênh lệch 19.7 lần).

Dẫn đầu bảng xếp hạng là Hawaii: Giá nhà trung bình cao hơn tiền lương trung bình 23.3 lần (giá nhà $1.42 triệu, tiền lương $61,221).

Illinois sẽ là tiểu bang “dễ thở” nhất với mức chênh lệch giá nhà-tiền lương chỉ 2.9 lần (giá nhà $171,361, tiền lương $59,929).

“Trong 10 năm qua, xu hướng ngày càng tăng này trên thị trường nhà cho thấy tương lai đáng lo ngại, vì có vẻ thế hệ trẻ, hiện đã chật vật, sẽ ngày càng khó mua được nhà từ năm 2030 trở đi,” phát ngôn viên SmartSurvey cho hay trong thông cáo báo chí của công ty này. “Tuy nhiên, dữ liệu này cũng có thể làm cơ sở khi người ta cân nhắc đổi chỗ ở trong tương lai, vì nó giúp dự trù sự thay đổi về chênh lệch giá nhà – tiền lương để lên kế hoạch phù hợp.” (Th.Long) [qd]

Gen Z đang lo không có được ‘mảnh tình vắt vai’

Mai Lâm/SGN

Một cuộc thăm dò gần đây cho thấy không tìm được tình yêu là nỗi lo lắng hàng đầu của Gen Z, dù họ mới chỉ độ tuổi đôi mươi. Theo CNBC.

Theo một cuộc khảo sát vào Tháng Hai của EduBirdie với 2,000 người tham gia thuộc Gen Z, một phần tư cho biết họ “không mảnh tình vắt vai” (không tìm được tình yêu) là nỗi lo lớn nhất của họ. Tìm bạn đời là một trong những thách thức lớn nhất đối với 22% số người được thăm dò-mối quan tâm dường như lớn hơn cả so với việc tìm kiếm những cơ hội nghề nghiệp có ý nghĩa.

Gen Z – với độ tuổi của những người trẻ còn đang học đại học hoặc mới tốt nghiệp, đang bắt đầu sự nghiệp – có động lực ổn định cuộc sống sớm, cùng với mức độ cô đơn cao trong cuộc sống hiện đại làm họ khó có thể đối phó với nỗi sợ hãi về việc độc thân mãi mãi.

Dưới đây là một số cách thiết thực mà các chuyên gia về mối quan hệ khuyên giới trẻ khi đối phó với tâm lý lo lắng rằng mình đang bỏ lỡ những điều hẳn là rất tuyệt vời của các mối quan hệ lãng mạn và hôn nhân.

1.Chú ý đến suy nghĩ

Lisa Marie Bobby, nhà tâm lý học và người sáng lập Growing Self Counseling & Coaching, cho biết: “Hãy chú ý và dành chút năng lượng vào việc kiểm soát suy nghĩ của bạn, cũng như hiểu được kiểu suy nghĩ nào hữu ích và không hữu ích.”

Đừng luôn tự nói với mình những câu như “Chẳng ai thèm để ý đến mính,” “Chắc sẽ không bao giờ mình có được người ấy,” hoặc “Mình sẽ cô đơn mãi thôi,” vì những suy nghĩ này sẽ không tốt cho tâm trạng của bạn.

Theo Bobby, đúng là việc hẹn hò cần nhiều yếu tố, bao gồm cả yếu tố thời gian, để một người có thể làm tốt và thành công. Bạn có thể cần nhiều buổi hẹn hò trước khi tìm được “người trong mộng.”

Nhưng chính những lo lắng quá mức của bạn về những yếu tố đó, vô tình khiến bạn trở nên dễ thất bại hơn khi tỏ ra không đủ dũng khí hoặc thiếu chân thật trong buổi hẹn hò đầu tiên.

Trong tâm trí của bạn, buổi hẹn hò có vẻ “đáng sợ” hơn là điều gì đó thú vị, khiến cách nói chuyện, xử lý tình huống thậm chí không như của bạn bình thường. Đừng để như vậy. Hãy chân thành thể hiện với tư cách tốt nhất của mình.

2.Tập trung vào bản thân và nhu cầu

Khi bạn độc thân, đó là thời điểm tuyệt vời để tập trung vào cảm giác của bạn và những gì bạn muốn cho bản thân trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Đó là một phần rất quan trọng của quá trình phát triển bản thân và khám phá bản thân, bởi vì bạn có cơ hội hiểu rõ hơn về con người mình và thực sự có toàn quyền tự do để làm những điều mà bạn thấy hứng thú mà không bị giới hạn.

Đừng bao giờ nghĩ “Chắc mình sẽ cô đơn mãi thôi.” (Hình minh họa: Ümit Bulut/Unsplash)

Anastasiya Pochotna, chuyên gia hẹn hò và quan hệ của ứng dụng hẹn hò Flirtini, đồng ý và nói thêm rằng thời kỳ độc thân là có thêm giai đoạn phát triển tuyệt vời. Pochotna nói: “Hãy đi đâu đó một mình hoặc cùng bạn bè có cùng sở thích, bởi vì bạn sẽ tìm được ai đó và bạn sẽ có tình yêu, nhưng người duy nhất sẽ ở bên bạn suốt cuộc đời chính là bạn.”

3.Ưu tiên xây dựng tình bạn bền chặt

Đôi khi độc thân có thể dẫn đến sự cô đơn, nhưng Bobby nói rằng sự cô đơn là điều bình thường giống như bất kỳ cảm xúc nào khác, và đó là dấu hiệu cho thấy chúng ta cần có những kết nối chân thực, có ý nghĩa hơn trong cuộc sống.

Cô đưa ra lời khuyên, hãy coi cảm giác cô đơn như một dấu hiệu cho thấy đã đến lúc xem xét lại cách sống của bạn, không chỉ với những người quan trọng khác mà còn cả với nhóm bạn, cộng đồng, gia đình của bạn. Bạn kết nối với người khác như thế nào?

Hãy thực sự đánh giá chất lượng của các kết nối trong cuộc sống của bạn vì sự cô đơn có thể ảnh hưởng đến bạn ngay cả khi xung quanh bạn có nhiều người.

Pochotna lưu ý việc tìm bạn cũng có thể là cách tự nhiên để tìm thấy tình yêu, vì không ít người bắt đầu tình yêu từ tình bạn. Điều này cũng khá phổ biến. Hãy cố gắng tìm bạn bè, và có thể tình bạn đó sẽ phát triển thành tình yêu đẹp nhất trong cuộc đời bạn.

Giá nhà ở Mỹ tiếp tục tăng nhưng vẫn giảm ở 15 thị trường

ORANGE COUNTY, California (NV) – Việc mua nhà ở Mỹ không còn dễ dàng như trước. Mặc dù giá nhà ở Mỹ tiếp tục tăng, nhưng lãi suất thế chấp cao hơn và khả năng chi trả ngày càng tồi tệ. Tuy nhiên, theo trang MarketWatch, ở một số khu vực đô thị, giá nhà lại đang giảm, tạo cơ hội cho những người mua có mong muốn sở hữu nhà.

Theo Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR), giá nhà biệt lập sẵn có đã tăng ở 93% trong số 221 thị trường trong quý đầu tiên của năm nay. Tuy nhiên, ở 7% thị trường sau đây, giá nhà đã giảm

Một căn chung cư rao bán ở New York City. (Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)

Khu vực đô thị (Thay đổi giá nhà hàng năm)

1. Elmira, New York (-15.1%)

2. San Antonio-New Braunfels, Texas (-4.6%)

3. Cape Coral-Fort Myers, Florida (-4.4%)

4. Panama City, Florida (-3.8%)

5. Boulder, Colorado (-1.7%)

6. Salem, Oregon (-1.7%)

7. Nam Bend-Mishawaka, Indiana-Michigan (-1.6%)

8. Logan, Utah-Idaho (-1.3%)

9. Baton Rouge, Lousiana (-1.1%)

10. Peoria, Illinois (-1.1%)

11. Shreveport-Bossier City, Lousiana (-0.9%)

12. Myrtle Beach-Conway-North Myrtle Beach, South Carolina – North Carolina (-0.6%)

13. Austin-Round Rock, Texas -0.3%

14. Crestview-Fort Walton Beach-Destin, Florida (-0.2%)

15. Little Rock-North Little Rock-Conway, Arkansas (-0.1%)

Ở Elmira, một thành phố ngoại ô New York có trung tâm đô thị với dân số khoảng 85,000 người, giá nhà rất phải chăng. Theo dữ liệu của Redfin, giá bán trung vị (median) của một căn nhà ở Elmira là $70,000. Điều này có nghĩa là, với khoản trả trước 20%, người mua sẽ chỉ cần có thu nhập $34,400 để mua nhà ở đây.

Ở San Antonio-New Braunfels, Texas, giá nhà cao hơn. Dữ liệu từ Redfin cho thấy giá bán trung vị ở San Antonio là $269,000. NAR cho biết, với khoản trả trước 20%, người mua cần có thu nhập $77,500 để mua địa ốc ở đây.

Ở Cape Coral-Fort Myers, Florida, giá thậm chí còn cao hơn nữa. Redfin cho biết, giá bán trung vị của một căn nhà ở Cape Coral là $390,000, điều này có nghĩa là thu nhập bắt buộc phải là $105,200 sau khi đã trả trước 20%.

Tuy nhiên, giá nhà đang giảm ở nhiều thành phố khác nhau ở Florida và Texas do số lượng niêm yết rao bán địa ốc tăng mạnh.

Glenn Kelman, CEO của Redfin, nói trên CNBC: “Đây là những bang thực sự dễ xây nhà và chúng tôi hy vọng điều đó sẽ tiếp tục ở các bang đỏ khác, nơi có nhiều công trình xây dựng mới hơn.”

Mặt khác, giá nhà tiếp tục tăng trên toàn nước Mỹ, mặc dù người mua nhà đang cảm thấy mua nhà đắt hơn, với lãi suất thế chấp ở mức 7%. Giá của một căn nhà thông thường năm nay là $389,400, cao hơn 5% so với năm trước, theo NAR.

Và việc trở thành chủ nhà càng trở nên đắt đỏ hơn: Khoản thanh toán thế chấp hàng tháng cho một căn nhà thông thường với trả trước 20% đã tăng 9.3% so với năm trước, lên tới $2,037, theo NAR.

Lawrence Yun, kinh tế gia trưởng của NAR, cho biết: “Thật đáng kinh ngạc, hơn 90% khu vực đô thị ở Mỹ có giá nhà tăng mặc dù phải đối mặt với lãi suất thế chấp cao nhất trong hai thập niên qua.”

“Trên thị trường hiện nay, giá nhà tăng là kết quả trực tiếp của việc nguồn cung nhà ở thiếu, không đủ đáp ứng nhu cầu,” ông nói thêm.

Kết quả là, “nhà ở chạm đáy,” Kelman của Redfin cho biết. “Bốn triệu người chuyển đi trong năm nay. Đó là con số thấp nhất mà chúng ta từng thấy trong nhiều năm qua. Và đó chỉ vì do lãi suất liên tục ở mức cao.”

Điều đó cho thấy là “các điều kiện kinh tế tổng thể để mua nhà rất khó khăn,” ông nói thêm. (Ng.Tr)[kn]

CSVN đã biết ‘lắng nghe,’ không để Tô Lâm ‘một đít hai ghế’ nữa

CSVN đã biết ‘lắng nghe,’ không để Tô Lâm ‘một đít hai ghế’ nữa
Hai ngày sau khi thông báo sẽ không bãi nhiệm chức bộ trưởng Bộ Công An của Đại Tướng Tô Lâm trước khi bầu ông làm chủ tịch nước, Quốc Hội Việt Nam đã “đổi ý,” nói sẽ làm điều này vào ngày 22 Tháng Năm.

3 người bị truy tố vì ăn cắp thư, ngân phiếu tổng cộng $800,000 ở bưu điện Nam California

LOS ANGELES, California (NV) – Ba người đàn ông bị truy tố tội ăn cắp thư, lừa đảo ngân hàng và nhiều tội khác sau khi bị cáo buộc ăn cắp thư chứa ngân phiếu ở bưu điện khắp Nam California rồi lập tức rút tiền trong ngân phiếu, tổng cộng khoảng $800,000, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Ba, 21 Tháng Năm.

Ba người này hoạt động từ Tháng Mười Một, 2022, tới Tháng Tám, 2023, cùng với bốn thiếu niên và vài người khác cung cấp thông tin trương mục ngân hàng cho họ, giới chức Cơ Quan Thanh Tra Bưu Điện Mỹ cho hay.

Bưu điện ở Claremont, California. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)

Một trong ba ông này và một trong bốn thiếu niên vừa nêu lần đầu tiên gửi tấm ngân phiếu $1,800 tại ngân hàng Wells Fargo ở Highland Park hôm 28 Tháng Mười Một, 2022, theo bản cáo trạng của bồi thẩm đoàn liên bang.

Ba tuần sau, đường dây này ăn cắp thư tại chung cư ở Highland Park và một trong ba ông này bắt đầu dụ dỗ người khác trên mạng xã hội đưa cho họ trương mục ngân hàng để gửi ngân phiếu mà họ ăn cắp được, theo hồ sơ tòa án. Người nào cung cấp thông tin ngân hàng sẽ được đường dây này chia tiền ăn cắp, giới chức cho biết.

Mấy tháng sau, đường dây này bị cáo buộc ăn cắp thư tại bưu điện ở Studio City, Azusa, Upland, Anaheim, El Segundo và West Hills, theo hồ sơ tòa án.

Ít nhất vài bị cáo cố ăn cắp thư tại bưu điện ở La Canada và La Mirada nhưng bất thành. Họ còn bị cáo buộc theo dõi bưu điện ở Riverside và Corona nhưng không ăn cắp lá thư nào ở hai nơi đó. (Th.Long) [qd]

Trump vội vã thanh minh sau khi nói đang ‘cân nhắc’ hạn chế thuốc tránh thai

PITTSBURGH, Pennsylvania (NV) – Cựu Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Ba, 21 Tháng Năm, khẳng định ông “chưa bao giờ, và sẽ không bao giờ ủng hộ hạn chế biện pháp ngừa thai hoặc thuốc tránh thai khác,” chỉ sau vài giờ ông nói đang “cân nhắc” hạn chế thuốc tránh thai, theo Politico.

Ông Trump vội vã thanh minh sau khi tuyên bố trong cuộc phỏng vấn với đài truyền hình KDKA ở Pittsburgh, Pennsylvania, rằng “không lâu nữa” ông sẽ công bố chính sách ngừa thai nhưng không nói rõ chi tiết.

Cựu Tổng Thống Donald Trump. (Hình minh họa: Michael M. Santiago/POOL/AFP via Getty Images)

“Chúng tôi đang cân nhắc, và không lâu nữa tôi sẽ có chính sách. Tôi nghĩ quý vị sẽ thấy thú vị,” cựu Tổng Thống Trump trả lời khi KDKA hỏi ông có ủng hộ bất cứ biện pháp hạn chế quyền ngừa thai nào không.

KDKA từ chối cho Politico hay họ phỏng vấn cựu Tổng Thống Trump khi nào, nhưng ban tranh cử Tổng Thống Joe Biden tung ra video cuộc phỏng vấn hôm Thứ Ba.

Sau khi video này được đăng lên, chiều Thứ Ba, cựu Tổng Thống Trump khẳng định ông không bao giờ có ý sẽ hạn chế biện pháp ngừa thai.

“Đây là trò dối trá do phía Dân Chủ bịa đặt, TIN SAI/TIN GIẢ, vì họ chẳng có gì khác để tranh cử, ngoại trừ THẤT BẠI, NGHÈO ĐÓI, VÀ CHẾT CHÓC,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social của ông. “TÔI KHÔNG ỦNG HỘ CẤM NGỪA THAI, MÀ ĐẢNG CỘNG HÒA CŨNG VẬY!”

Quyền sinh sản trở thành vấn đề lớn trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 trong bối cảnh quyền phá thai nay được giao cho tiểu bang quyết định sau khi Tối Cao Pháp Viện (TCPV) hủy Roe v. Wade, phán quyết lịch sử về quyền phá thai. TCPV cũng chuẩn bị đưa ra phán quyết về việc hạn chế bán và sử dụng mifepristone, loại thuốc tránh thai thông dụng.

Sau khi video cuộc phỏng vấn ông Trump của đài KDKA được tung ra, bà Sarafina Chitika, phát ngôn viên ban tranh cử Tổng Thống Biden, cho biết “rõ ràng ông Trump thậm chí muốn đi xa hơn nữa” trong việc hạn chế quyền sinh sản nếu tái đắc cử nhiệm kỳ thứ nhì.

“Đối với ông Trump, chuyện tính mạng phụ nữ đang lâm nguy, bác sĩ đang bị đe dọa bằng án tù, và những lệnh cấm cực đoan đang được thi hành mà không có trường hợp miễn trừ cho hiếp dâm hay loạn luân, là chưa đủ,” bà Chitika cho hay. “Ông còn muốn tước đoạt quyền tự do sử dụng biện pháp ngừa thai của chúng ta.”

Trước đây, cựu Tổng Thống Trump từng can thiệp vào vấn đề hạn chế quyền phá thai. Hồi Tháng Tư, ông tuyên bố Arizona đi “quá xa” khi TCPV tiểu bang này tán thành luật cấm phá thai nghiêm ngặt có từ 160 trước. Sau đó, Quốc Hội Arizona bỏ phiếu hủy luật này.

Cũng tháng trước, trong hai cuộc phỏng vấn với tạp chí TIME, cựu Tổng Thống Trump cho hay ông sẽ công bố chính sách mifepristone “trong một hoặc hai tuần tới.”

Hai cuộc phỏng vấn diễn ra hôm 12 Tháng Tư và 27 Tháng Tư. Tính tới Thứ Ba tuần này, ông Trump vẫn chưa công bố chính sách mifepristone. (Th.Long) [qd]

Cố chụp hình nai con, một ông ở Alaska bị nai mẹ giết chết

ANCHORAGE, Alaska (NV) – Một ông ở Alaska đang cố chụp hai con nai sừng tấm (moose) mới sinh thì bị nai mẹ tấn công thiệt mạng, giới chức loan báo hôm Thứ Hai, 20 Tháng Năm, theo AP.

Người thiệt mạng là ông Dale Chorman, 70 tuổi, cư dân Homer, ông Austin McDaniel, phát ngôn viên Cơ Quan An Ninh Công Cộng Alaska, cho hay.

Nai sừng tấm trong Công Viên Quốc Gia Denali, Alaska. (Hình minh họa: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)

Vụ tấn công xảy ra khi ông Chorman và một ông khác đang tìm hai nai con mới sinh để chụp hình.

“Khi họ đang đi băng qua bụi rậm tìm hai nai con, nai mẹ tấn công ông Chorman,” ông McDaniel cho biết.

Ông thứ nhì không bị thương. Giới chức không nêu danh tánh người này.

Ông thứ nhì không nhìn thấy vụ tấn công, nên giới chức không biết nai mẹ đá hoặc giẫm chết ông Chorman, hay cả hai.

Nhân viên cấp cứu công bố ông Chorman thiệt mạng ở hiện trường. Nai mẹ bỏ đi khỏi khu vực đó, Cảnh Sát Tiểu Bang Alaska thông báo trên mạng xã hội.

Alaska hiện có tới 200,000 con nai sừng tấm trong khi dân số khoảng 737,000 người.

Nai sừng tấm thường không hung hăng, nhưng có thể hung hăng nếu bị khiêu khích, theo trang web Cơ Quan Cá và Động Vật Alaska. (Th.Long) [qd]

Chính trị Việt Nam: viễn ảnh đen tối, bình minh chưa ló dạng!

Trần Việt Long/SGN

Hệ thống hoạt động kinh tế của một quốc gia hình thành tín niệm hệ (value system) của quốc gia đó và điều hướng tác phong của con người một cách tự nhiên trong sinh hoạt xã hội, nhưng chính những người lãnh đạo chính trị lại chủ động lèo lái chiều hướng hoạt động kinh tế trong toàn bộ xã hội của một cộng đồng, một quốc gia, một khu vực lãnh thổ thế giới hay ngay cả toàn cầu.

Do vậy, khi ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia của Việt Nam, gồm hai chủ tịch nước và một chủ tịch Quốc Hội chỉ trong vòng một năm, vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính, đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh (version) đen tối, là sự khủng hoảng chính trị và sự bất ổn kinh tế, làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác.

Bên cạnh đó, người ta cũng có thể lý giải viễn cảnh (perspective) trên một quy mô rộng lớn hơn về quyết tâm triệt tiêu một thế lực tiềm năng có khả năng khuynh đảo sự thống nhất lãnh đạo chính trị của đảng CSVN, một khi có sự thay đổi nhân sự ở vị trí tổng bí thư trong năm 2026.

Viễn ảnh về nhân sự lãnh đạo Việt Nam

Đại hội Đại biểu toàn quốc đảng CSVN lần thứ XIII diễn ra trong một tuần từ ngày 25-01-2021 đến ngày 01-02-2021 tại Hà Nội với 1,587 đại biểu, đại diện cho 5.3 triệu đảng viên, bầu ra Ban Chấp Hành Trung Ương gồm 158 ủy viên chính thức và 20 ủy viên dự khuyết. Ban Chấp Hành Trung Ương bầu ra 18 ủy viên Bộ Chính Trị, nay chỉ còn 13 người vì đã có 5 người bị kỷ luật, phải từ nhiệm, gồm chủ tịch nước, chủ tịch Quốc Hội, phó thủ tướng thường trực, trưởng Ban Kinh Tế Trung Ương Đảng.

Danh sách Ủy viên Bộ Chính trị với con số thứ tự rất quan trọng cho vị thế chính trị của mỗi thành viên hiện nay được liệt kê như sau.

Nguyễn Phú Trọng, 1944, tổng bí thư.

Phạm Minh Chính, 1958, thủ tướng Chính phủ.

Trương Thị Mai, 1958, thường trực Ban Bí thư, Trưởng Ban Tổ chức.

Đại Tướng Tô Lâm, 1957, bộ trưởng Bộ Công an.

Nguyễn Văn Nên, 1957, bí thư Thành Ủy Sài Gòn.

Phan Đình Trạc, 1958, bí thư Trung Ương Đảng, trưởng Ban Nội Chính.

Trần Cẩm Tú, 1961, bí thư Trung Ương Đảng, chủ nhiệm Ủy Ban Kiểm Tra.

Đại tướng Phan Văn Giang, 1960, bộ trưởng Bộ Quốc Phòng.

Nguyễn Hòa Bình, 1958, bí thư Trung Ương Đảng, Chánh Án Tối Cao.

Trần Thanh Mẫn, 1962, phó chủ tịch thường trực Quốc Hội.

Nguyễn Xuân Thắng, 1957, chủ tịch Hội Đồng Lý Luận Trung Ương.

Đại tướng Lương Cường, 1957, chủ nhiệm Tổng Cục Chính Trị Quân Đội.

Đinh Tiến Dũng, 1961, bí thư Thành Ủy Hà Nội.

Và danh sách năm nguyên Ủy viên Bộ Chính trị đã phải từ nhiệm bao gồm.

Nguyễn Xuân Phúc, 1954, chủ tịch nước.

Vương Đình Huệ, 1957, chủ tịch Quốc Hội.

Võ Văn Thưởng, 1970, chủ tịch nước.

Phạm Bình Minh, 1959, phó thủ tướng thường trực.

Trần Tuấn Anh, 1964, Trưởng ban Kinh Tế Trung Ương.

Như vậy, với Chỉ thị st 35-CT/TW của Bộ Chính Trị ban hành năm 2020 về độ tuổi dành cho ủy viên trung ương dự khuyết tối thiểu là 45, ủy viên chính thức được bầu lần đầu tiên tối thiểu là 50 và tối đa là 55, tái ứng cử tối đa là 60, ủy viên Bộ Chính Trị tối đa là 65 thì chỉ có hai được đặc biệt ưu tiên vượt quá khung tuổi 65 là Ông Nguyễn Phú Trọng, 77 tuổi (1944-2021), tổng bí thư, và ông Nguyễn Xuân Phúc, 67 tuổi (1954-2021), chủ tịch nước.

Quy chế đặc biệt này được hiểu là chỉ dành riêng cho bốn vị trí lãnh đạo theo nghi lễ chính thức chứ không phải theo thực quyền là tổng bí thư, chủ tịch nước, thủ tướng chính phủ, và chủ tịch Quốc Hội. Tình trạng phân cấp chính thức này vừa mâu thuẫn với Hiến Pháp vừa mâu thuẫn với thực quyền.

Theo Hiến Pháp nước Việt Nam năm 2013, thứ tự đó là tổng bí thư, chủ tịch nước, chủ tịch Quốc Hội, và thủ tướng Chính Phủ (Điều 4, khoản 1 quy định “đảng CSVN là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội.”) trong khi sinh hoạt chính trị thực tế thì thực quyền chính trị được thể hiện qua tầng cấp “tứ trụ” là: tổng bí thư, thủ tướng chính phủ, chủ tịch Quốc Hội, và chủ tịch nước.

Nhiều người phàn nàn về vai trò con dấu cao su của Quốc Hội Việt Nam vì Quốc Hội chỉ được dùng để đóng dấu các quyết định của bộ chính trị và tổng bí thư đảng.  Diễn trình này — Bộ Chính Trị quyết định trước, rồi Quốc Hội vâng lệnh chấp hành theo, làm hao tốn ngân sách quốc gia và công quỹ chính quyền địa phương một cách hoang phí và quá lộ liễu trước mắt quần chúng nhân dân và các phương tiện truyền thông quốc tế.

Đành rằng phê bình đó là trung thực, nhưng không thể làm thế nào khác hơn một khi trong Hiến Pháp năm 2013 vẫn còn điều 4 quy định đảng CSVN lãnh đạo toàn diện chính quyền và xã hội Việt Nam.  Thực hiện quyết định của Bộ Chính Trị, một kỳ họp bất thường lần thứ 7 của Quốc Hội khóa XV vào chiều ngày 2 Tháng Năm 2024 tại Hà Nội đã chuẩn thuận miễn nhiệm Chủ Tịch Nước Võ Văn Thưởng và Chủ Tịch Quốc Hội Vương Đình Huệ.

Như vậy vấn đề cần thảo luận là ai sẽ đảm nhiệm vị trí chủ tịch nước và vị trí chủ tịch quốc hội?

Chủ tịch Quốc Hội: Ông Trần Thanh Mẫn

Vị trí chủ tịch Quốc Hội của ông Trần Thanh Mẫn được hiểu ngầm là đã được Bộ Chính Trị xác lập ngay từ khi ông được bầu làm phó chủ tịch thường trực Quốc Hội năm 2021 và chờ cho đến khi ông đã tham gia vào Bộ Chính Trị tròn một nhiệm kỳ năm năm trong tư cách ủy viên Bộ Chính Trị (2021-2026) thì ông sẽ được bầu cử làm chủ tịch Quốc Hội.

Sở dĩ ông Mẫn chưa được đề cử giữ vị trí chủ tịch Quốc Hội mà chỉ giữ nhiệm vụ “Điều hành ủy ban Thường Vụ Quốc Hội và Quốc Hội” vì những tiêu chuẩn để được đề cử giữ các vị trí lãnh đạo đảng CS và Nhà Nước đã được ban hành tại Quy định số 214-QĐ/TW năm 2020.  Theo quy định khung tiêu chuẩn này thì tổng bí thư, chủ tịch nước, thủ tướng chính phủ, và chủ tịch Quốc Hội phải ít nhất, về mặt hình thức, là đã tham gia Bộ Chính Trị với tư cách ủy viên Bộ Chính Trị tròn một nhiệm kỳ 5 năm.  Ông Trần Thanh Mẫn, 62 tuổi (1962-2024), tham gia Bộ Chính Trị mới ba năm (2021-2024).

Chủ tịch nước: Đại Tướng Tô Lâm.

Vị trí chủ tịch nước có lẽ sẽ được quyết định trong kỳ họp định kỳ thứ 7 của Quốc Hội khóa XV trong hai đợt vào các ngày 20 Tháng Năm đến 08 Tháng Sáu và 17 Tháng Sáu đến 28 Tháng Sáu 2024.  Tuy chương trình làm việc của Quốc Hội trong hai đợt thời gian trong hơn một tháng ghi trên, chỉ liệt kê việc thảo luận và biểu quyết các dự luật chủ yếu về hoạt động kinh tế mà không đề cập đến việc đề cử nhân sự cho vị trí chủ tịch nước.

Vấn đề tế nhị ở đây là ở chỗ, theo Quy định 214 thì chủ tịch nước phải là một ủy viên Bộ Chính Trị đã tham gia tròn một nhiệm kỳ năm năm.  Như thế thì hiện nay chỉ có bốn nhân vật hội đủ tiêu chuẩn đó là ông Nguyễn Phú Trọng, ông Phạm Minh Chính, bà Trương Thị Mai, và Đại Tướng Tô Lâm.

Ông Trọng thì vì tuổi cao sức yếu, không thể kiêm nhiệm vừa tổng bí thư vừa chủ tịch nước.  Ông Phạm Minh Chính đang giữ vị trí thủ tướng có thực quyền chỉ sau vị trí tổng bí thư nên tiếp nhận vị trí chủ tịch nước đồng nghĩa với việc xuống chức.

Riêng Bà Trương Thị Mai, ngay cả trước khi có hai vụ khủng hoảng lãnh đạo của ông Thưởng và ông Huệ, bà đã bày tỏ công khai nguyện vọng muốn được nghỉ hưu ở tuổi 66 (năm 2024) vì lý do sức khỏe; hơn nữa, bà Mai còn có khuyết điểm là đã liên hệ nhiều với những nhân vật lãnh đạo địa phương nhũng lạm lớn trong dự án Đại Ninh thuộc Tỉnh Lâm Đồng nên có thể lý do xin nghỉ hưu cũng là một cách thoát ra khỏi vòng tranh chấp rối ren hiện nay trong hệ thống quyền lực của đảng và nhà nước cấp trung ương.

Tuy là một chức vụ có tính danh dự và nghi lễ nhưng “quốc bất khả nhất nhật vô quân / nước không thể một ngày không có vua” nên có lẽ Tổng Trọng sẽ chọn một giải pháp khả chấp với mọi thành viên Bộ Chính Trị, Trung Ương Đảng, và Quốc Hội là đề cử ông Tô Lâm đảm nhiệm chức vụ chủ tịch nước. Về phương diện cá nhân, tới Đại Hội Đảng khóa XIV Tháng Giêng năm 2026 thì ông Lâm đã 69 tuổi, nên ông cần có chân trong “tứ trụ” để được hưởng quy chế đặc biệt vượt quá giới hạn 65 tuổi.

Viễn cảnh cơ cấu lãnh đạo chính trị

Từ nay cho đến Tháng Giêng năm sau chỉ còn 20 tháng, là thời gian cạnh tranh quyết liệt giữa những đảng viên cao cấp, giữa các thế lực chính trị, giữa các vùng miền, giữa các khuynh hướng tư tưởng trung thành chủ nghĩa Mác-Lênin, khuynh hướng trái độn, và khuynh hướng cải cách.

Khuynh hướng Mác-Lênin tôn trọng sinh hoạt kinh tế thị trường nhưng phải dưới chủ trương “định hướng xã hội chủ nghĩa.”  Khuynh hướng cái cách tôn trọng quy luật tự nhiên của sinh hoạt kinh tế tự do kinh doanh mà nhà nước chỉ giữ vai trò trọng tài cho hoạt động kinh tế tự do đó; dĩ nhiên, nhà nước vẫn thực thi vai trò bảo đảm trật tự xã hội và an ninh quốc gia.  Khuynh hướng trái độn được hình thành từ năm 2015 và nhất là sau Đại Hội Đảng khóa XII Tháng Giêng năm 2016, khi có sự cạnh tranh gay gắt giữa thành phần ủng hộ nguyên Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng và thành phần ủng hộ Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng để tranh giành vị trí Tổng Bí Thư đảng CSVN.

Sự cạnh tranh đó vượt khỏi phạm vi của nguyên tắc “cạnh tranh chính trị” trong đảng CSVN mà chủ tịch đảng đầu tiên là ông Hồ Chí Minh đã dùng chữ “thi đua yêu nước” để xác lập từ năm 1946.  Trong cuộc cạnh tranh đó, ông Trọng thắng ông Dũng qua hai sách lược.

Một là, sử dụng Quyết định số 244-QĐ/TW ngày 09-6-2014 của Ban Chấp Hành Trung Ương đảng về quy chế bầu cử trong sinh hoạt đảng, đặc biệt tại điều 13 quy định tất cả ủy viên Trung Ương khóa cũ, nếu không được giới thiệu tái cử, thì tại Đại Hội Đảng khóa XII (2016), dù được đại biểu các đoàn giới thiệu tiếp, cũng phải từ chối.  Tuy nhiên, việc người được giới thiệu đó có được rút khỏi sự đề cử hay không là tùy Đại Hội biểu quyết hoặc bỏ phiếu kín để quyết định.

Hai là, vận động và thúc đẩy ông Trương Tấn Sang khi đó là chủ tịch nước, xin rút lui sự đề cử cùng với các ông Nguyễn Sinh Hùng, chủ tịch Quốc Hội; Lê Hồng Anh, thường trực Ban Bí Thư; Tô Huy Rứa, trưởng ban Tổ Chức Trung Ương; Phạm Quang Nghị, nguyên bí thư Thành Ủy Hà Nội; Lê Thanh Hải, nguyên Bí Thư Thành ủy Sài Gòn; và một số người khác.

Một thực tế không thể phủ nhận là mặc dầu ông Nguyễn Tấn Dũng đã rút lui khỏi Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng, nhưng số lượng ủy viên Trung Ương và ủy viên Bộ Chính Trị thuộc tầm ảnh hưởng của ông Dũng đã được bầu vào Ban Chấp Hành Trung Ương và Bộ Chính Trị chiếm một tỉ lệ khá lớn. Tổng Trọng phải mất một thời gian dài 10 năm trong hai nhiệm kỳ (2016-2026) mới thanh lọc được gần hết thành phần thân tín của ông Dũng trong nhiệm kỳ thứ nhì (Khóa XII, 2016-2021), nhưng ông vẫn chờ cho đến khi thanh lọc gần hết thành phần “thân hữu” của ông Dũng ở khóa tới.

Thành phần “thân hữu” của ông Dũng thường có thái độ dè dặt, lưỡng lự, thiếu dứt khoát trước những quyết định về nhân sự, nhất là nhân sự ở cấp lãnh đạo đảng và nhà nước.  Thành phần này là nòng cốt của khuynh hướng trái độn giữa hai khuynh hướng Mác-Lênin và cải cách.

Dầu thuộc khuynh hướng nào, các đảng viên CSVN cũng ít nhiều lợi dụng những kẻ hở của luật pháp để mưu cầu tư lợi, đôi khi quá lộ liễu, nhất là việc xây dựng nhà thờ dòng họ hoành tráng (monumental) và xây dựng các biệt phủ quá tráng lệ (magnificent) để làm tư thất.

Hiện nay Bộ Chính Trị với 13 ủy viên có thể nói chỉ thuộc hai thành phần là Mác-Lênin của ông Nguyễn Phú Trọng và trái độn thân hữu của ông. Do vậy, Đại Hội đảng khóa XIV đầu năm 2026 sẽ phản ánh “dấu ấn Nguyễn Phú Trọng” trong lịch sử đảng CSVN về cơ cấu nhân sự lãnh đạo đảng và nhà nước.

Từ Đại Hội Đảng khóa XIV người ta sẽ thấy tính chuyên chính ngày càng thắt chặt hơn vì có sự thống nhất giữa tổng bí thư và thủ tướng Chính Phủ cùng chủ tịch Quốc Hội và chủ tịch nước của thành phần nhân sự do ông Trọng chọn lựa. Tiến trình chọn lựa nhân sự này sẽ diễn ra theo thứ tự như sau:

Trước hết, tổng bí thư và bộ chính trị đương nhiệm chọn lựa nhân tuyển thích hợp cho vị trí tổng bí thư nhiệm kỳ kế tiếp rồi tổng bí thư được tuyển chọn sẽ phối hợp với Bộ Chính Trị để đề cử thành viên ban bí thư, thủ tướng Chính Phủ, chủ tịch Quốc Hội, và chủ tịch nước.

Trên danh sách 13 ủy viên Bộ Chính Trị thì theo thứ tự bốn ủy viên đầu tiên là Nguyễn Phú Trọng, Phạm Minh Chính, Trương Thị Mai, và Tô Lâm. Ông Trọng giữ vị trí tổng bí thư 15 năm trong ba nhiệm kỳ liên tục (2011-2026) là đã vượt ra ngoài điều lệ đảng CSVN quy định, nghĩa là “tứ trụ” chỉ có thời gian tại chức tối đa là hai nhiệm kỳ, tức là 10 năm.

Hơn nữa, đến năm 2026 thì ông Trọng đã 82 tuổi, nên việc ông tái ứng cử chức vụ tổng bí thư không được đặt ra. Bà Trương Thị Mai thì đã công khai bày tỏ nguyện vọng xin được nghỉ hưu.  Vấn đề còn lại là trường hợp của ông Phạm Minh Chính và ông Tô Lâm có thể được đề cử vào vị trí tổng bí thư hay không mà thôi.

Theo Nhà phân tích chính trị Zachary Abuza trong bài viết “Cuộc tranh giành vị trí lãnh đạo tại Việt Nam ngày càng quyết liệt sau khi ba nhân vật lãnh đạo bị bãi nhiệm” trên Diễn đàn Đài Phát thanh Á châu Tự do ngày 1 Tháng Năm vừa qua, hai ông Chính và Lâm cũng mang nhiều tai tiếng, không được tốt đẹp lắm.

Ông Chính có kinh nghiệm về lĩnh vực an ninh, nhưng về phương diện điều hành nền kinh tế quốc gia thì không mấy hiệu quả; cụ thể như ông lúng túng trong việc giải quyết khẩn cấp tình trạng xuất hiện dịch bệnh của biến thể COVID-19 mới, và nhất là việc mua vaccine để ứng phó với dịch bệnh này.  Ông này còn dính líu đến các vụ bê bối của Công ty Cổ phần Tập đoàn AIC (AIC Group / Applied Informatics and Commerce Companies Group) và bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, giám đốc điều hành của công ty, người đã bị tòa án kết án khiếm diện 30 năm tù giam trong Tháng Mười năm 2023.  Ông Chính đã phải nộp bản tự kiểm điểm lên bộ chính trị về những khuyết điểm của mình.

Ông Tô Lâm được coi là một trong những người lãnh đạo ngành an ninh tài giỏi nhất của Việt Nam. Việc ông ăn miếng bít-tết dát vàng 2,000 mỹ kim tại London, Anh, trong Tháng Mười Một năm 2021 có thể làm dân chúng mất thiện cảm đối với ông, nhưng thực tế thì không mấy quan trọng vì người dân thừa biết các giới chức chính quyền CSVN có cuộc sống riêng tư rất xa hoa và hoang phí, trong khi dân chúng đa phần đều sống rất kham khổ, nhất là tại thôn quê.

Khuyết điểm nghiêm trọng của ông Lâm ở chỗ, “ông là một người thực dụng,” như nhận xét của Giáo Sư Zachary Abuza khi có dịp tiếp xúc. Nguyên văn: While he is the guardian of the Communist Party, Lam isn’t an ideologue. Diplomats and Western businessmen who have met him describe him as pragmatic.

Ông Tô Lâm. (Hình: K. Ng)

Trước bối cảnh nhân sự thiếu tiêu chuẩn như thế, Giáo Sư Zachary Abuza nghĩ rằng ông Trọng có thể tiếp tục giữ vị trí tổng bí thư của nhiệm kỳ thứ tư tại Đại Hội Đảng khóa XIV. (And given the potential for a deadlock, we can never rule out Trong presenting himself as the compromise candidate. After all, if succession is so divisive, then why have succession?).

Điều này hoàn toàn không thể xảy ra vì năm 2026 ông Trọng đã 82 tuổi và trong năm 2021 khi ông nhận thêm nhiệm kỳ thứ ba thì một số trí thức và nhân sĩ Hà Nội cũng như trên khắp nước đã kịch liệt phản đối.

Các nhà quan sát chính trị đều ghi nhận sau khi bãi nhiệm (chứ không phải nói cho lịch sự là miễn nhiệm) các ủy viên Bộ Chính Trị Trần Tuấn Anh, Phạm Bình Minh, Nguyễn Xuân Phúc, Võ Văn Thưởng, và Vương Đình Huệ thì quyền lực của Tổng Trọng gần như trọn vẹn tại Đại Hội tới.

Quyền lực chính trị về tay một người thì có tính độc tài mà quyền lực đó lại nằm trong hệ thống chuyên chính thì sự phát huy của nó sẽ ảnh hưởng đến xã hội vô cùng to lớn. Ông Trọng không phải là mẫu người làm nên lịch sử khi hoàn cảnh chính trị đã dành cho ông một cơ hội hiếm có để ông hướng đất nước tiến lên theo đúng vận trù của dòng chảy lịch sử mà chắc rằng ông sẽ lèo lái đất nước đi chệch hướng phát triển tất yếu của lịch sử loài người. Tức là trong khi hầu hết các quốc gia cộng sản đã từ bỏ chủ nghĩa cộng sản từ năm 1991 thì cho đến nay, năm 2024, ông Trọng vẫn một lòng trung thành với chủ nghĩa Mác-Lênin.

Quan điểm chính trị giáo điều hẹp hòi của ông Trọng có thể dẫn đưa đất nước, không những bị chậm tiến so với các nước lân bang mà không chừng còn chìm vào loạn lạc vì phe phái trong đảng, để rồi đảng CSVN sẽ bị cáo chung chính bởi mâu thuẫn nội tại.

Thử phác họa cơ cấu lãnh đạo chính trị

A.- Cơ cấu nhân sự lãnh đạo nhà nước sau Nguyễn Phú Trọng.

Ông Nguyễn Phú Trọng là một đảng viên cộng sản trung thành với chủ nghĩa Marx-Lenin nên ông quyết theo đuổi chính sách kinh tế thị trường với định hướng xã hội chủ nghĩa. Do đó, ông sẽ điều hướng thành phần nhân sự vào vị trí lãnh đạo đảng và nhà nước sau Đại Hội XIV có thể với kế hoạch sắp xếp ông Phạm Minh Chính hay ông Tô Lâm sẽ giữ vị trí tổng bí thư.

Ngoại trừ Thượng Tướng Lê Khả Phiêu, quê ở Thanh Hóa, làm tổng bí thư hơn ba năm (12/1997-04/2001), năm tổng bí thư khác đều là người có sinh quán ở miền Bắc là Trường Chinh, Nam Định (Tháng Bảy 1986-Tháng Mười Hai 1986; Nguyễn Văn Linh, Hưng Yên, (Tháng Mười Hai 1986-Tháng Sáu 1991; Đỗ Mười, Hà Nội, (Tháng Sáu 6 1991-Tháng Mười Hai 1997; Nông Đức Mạnh, Bắc Cạn, (Tháng Tư 2001-Tháng Giêng 2011; Nguyễn Phú Trọng, Hà Nội, (Tháng Giêng 2011 đến nay).

Sở dĩ có tình trạng được hiểu ngầm là vị trí tổng bí thư sẽ do người có sinh quán miền Bắc nắm giữ là vì thủ đô Hà Nội ở miền Bắc và người miền Bắc ít có những tương quan xã hội với Tây Phương. Ba vị trí còn lại trong “tứ trụ” thì người miền nào nắm giữ cũng được.

Ông Tô Lâm hay một ủy viên Bộ Chính Trị nào khác chỉ có thể trở thành tổng bí thư sau Đại Hội Đảng khóa XIV. Từ nay tới đó, nếu vì lý do sức khỏe, ông Trọng không thể hành sử nhiệm vụ của mình thì Bộ Chính Trị sẽ ủy quyền cho ông Phạm Minh Chính xử lý nhiệm vụ thay. Một khi ông Chính xử lý thường vụ nhiệm vụ tổng bí thư, chắc chắn ông sẽ giữ chức vụ này.

Viễn cảnh nhân sự lãnh đạo đảng và nhà nước Việt Nam sau năm 2026

Tổng Bí Thư Phạm Minh Chính; Chủ Tịch Nước Tô Lâm; Thủ Tướng Chính Phủ Đinh Tiến Dũng hoặc ông Nguyễn Xuân Thắng; Chủ tịch Quốc Hội Trần Thanh Mẫn.

Theo Quy định số 214-QĐ/TW năm 2020, thủ tướng Chính Phủ phải là một ủy viên Bộ Chính Trị tròn một nhiệm kỳ, và phải là một đại biểu Quốc Hội.  Ông Nguyễn Văn Nên không phải là đại biểu Quốc Hội nên không thể có chân trong dự tuyển viên vị trí thủ tướng.

Cũng vậy, bộ trưởng Công An theo thông lệ phải là một ủy viên Bộ Chính Trị hay ít nhất cũng phải là một ủy viên Trung ương. Như thế nhân vật thay thế ông Tô Lâm không thể là Thượng Tướng Lương Tam Quang, thứ trưởng Bộ Công An, mà có thể là ông Trần Cẩm Tú.  Ông Tú sinh năm 1961 tại Hà Tỉnh, ủy viên Bộ Chính Trị, bí thư Trung Ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương.

Vận trù lịch sử: Buổi bình minh của Dân Tộc Việt

Ông Phạm Minh Chính hay ông Tô Lâm lãnh đạo chính trị thì Việt Nam vẫn đi theo con đường cũ – “xã hội chủ nghĩa.”  Tình trạng chia phần về quyền lực chính trị và quyền lợi vật chất cũng như những xâu xé hiện nay khi sự bắt bớ lan tràn các lãnh đạo tỉnh, thành phố, làm dấy lên mầm mống của một làn sóng phản kháng mang tính chất đầu tiên là vùng miền rồi kết hợp với những bất mãn phe phái cùng những sự bất công xã hội khi guồng máy hành chánh đàn áp dân chúng để tướt đoạt tài sản, đất đai, nhà cửa của người dân thì sự nổi loạn sẽ xảy ra có tổ chức, có lãnh đạo của những chính trị gia, những giới chức bất mãn với cơ chế đảng và nhà nước tại trung ương.

Hoàn cảnh chính trị rối ren đó có thể đẩy ra chính trường những nhân vật thầm lặng.  Nhưng những nhân vật này chưa có uy tín đủ để ổn định tình thế rối bời của đất nước. Đến khi đó, bài toán sách lược “nước xa không cứu được lửa gần” sẽ được phân tích dưới nhãn quan thực tế mang tính thực dụng. Một khi bài toán này được giải quyết với những cam kết có bảo chứng, thì những con người có dũng lược sẽ đứng ra nhận lãnh trách nhiệm trước lịch sử.

Tại sao một quốc gia với gần 100 triệu dân như Việt Nam lại có hơn 350 chính trị gia, giới chức và viên chức đảng CS và Nhà nước có hành vi tham nhũng với mức độ quá lớn ở phạm vị đại hình như hiện nay?

Phải thành thật ghi nhận ông Trọng có hoài bão trong sạch hóa guồng máy chính quyền, nhưng ông không thể thực hiện chương trình chống tham nhũng đó được vì tình trạng tham nhũng trong chế độ CS xuất phát từ cơ cấu tổ chức chính quyền và cách thức tuyển lựa viên chức nhà nước thông qua hệ thống sinh hoạt đảng.

Đó là hệ thống cơ cấu xấu nhất, tệ hại nhất trong lịch sử loài người hiểu dưới cái nhìn “Mô thức Lý thuyết Hệ thống” (system theory model), theo đó nhập lượng (input) nhân sự thiếu tiêu chuẩn và cơ cấu tài bồi (process / conversion) thiếu khách quan thì tất nhiên đưa đến xuất lượng (output) nhân viên thiếu phẩm chất cần thiết cho công vụ.

Khi môi trường công vụ phản ánh (phản dưỡng/feedback) tình trạng nhân viên thiếu phẩm chất thì guồng máy trì trệ của đảng không thể điều chỉnh (correct/adjust) input, conversion, output và feedback cho tốt hơn.

Tình trạng bế tắc đó chỉ có thể được giải quyết bằng con đường sinh hoạt chính trị dân chủ theo khát vọng của người dân Việt Nam từ Bắc vào Nam như tiếng nói thiết tha của Nhà thơ Nghệ Tỉnh Thái Bá Tân.

Vậy thì tôi góp ý,

Xây dựng và chân thành,

Bảo đảm nếu làm được,

Đất nước sẽ tiến nhanh.

Một, tam quyền phân lập,

Hai, dân chủ đa nguyên,

Ba, tự do báo chí,

Và kèm theo nhân quyền.

[Thái Bá Tân: Lại Hiến Kế Xây Dựng Nước Nhà]

Vận trù lịch sử của đất nước chắc chắn sẽ đi theo con đường sinh hoạt chính trị dân chủ đa nguyên, nhưng tuổi chuyển mình phải đi qua giai đoạn bể tiếng thì mới vươn lên cao lớn được. Vấn đề là những nhà lãnh đạo đất nước phải sáng suốt để chủ động điều hướng dòng chảy theo quy luật của dòng nước chứ không thì dòng nước vẫn chảy nhưng ít nhiều cũng làm hư hại một vài mảnh đất hoa màu.

Dòng chảy lịch sự được chủ động điều hướng

Từ những năm cuối thập niên 1990, ông Trần Xuân Bách, ủy viên Bộ Chính Trị, bí thư Trung Ương Đảng, trưởng ban Tuyên Huấn Trung Ương đảng CSVN từng chủ trương đa nguyên, đa đảng Dân chủ không phải là ban ơn, không phải là mở rộng dân chủ hay dân chủ mở rộng… Dân chủ là quyền của dân, với tư cách là người làm nên lịch sử, không phải là ban phát do tấm lòng của người lãnh đạo này hay người lãnh đạo kia. Thực chất của dân chủ là khơi thông trí tuệ của toàn dân tộc và đưa đất nước đi lên kịp thời đại …”

Ông Bách là một người với nhân cách cao quý, yêu nước, thương dân, nhưng ông đã thất bại vì ông đi trước lịch sử. Người làm lịch sử là người đi trên lịch sử chứ không đi trước lịch sử vì đi trước lịch sử thì bị lịch sử đè bẹp, mà đi sau thì bị lịch sử đào thải.

Cụ Phan Bội Châu và Cụ Phan Châu Trinh đều là những nhân sĩ yêu nước nhưng Cụ Phan Bội Châu đi trước lịch sử và Cụ Phan Châu Trinh đi trên dòng chảy của lịch sử.

Một nhà lãnh đạo Việt Nam thực sự có lòng yêu nước thương dân thì phải toàn tâm, toàn ý, quyết lòng thực hiện năm mục tiêu sau.

Áp dụng nguyên tắc mọi người đều bình đẳng trước pháp luật

Không chấp nhận có hai tiêu chuẩn áp dụng luật pháp.  Những giới chức đã phạm pháp sau khi bị bãi nhiệm thì phải bị truy tố để tòa án xét xử hành vi sai phạm của họ hay ít nhất họ cũng phải bị truy cứu trách nhiệm dân sự để nhà nước thu hồi những nhũng lạm nhằm khắc phục hậu quả tai hại của hành vi tham ô của họ đối với công quỹ và tài nguyên quốc gia.

Chân thành hòa giải dân tộc

Vết thương của dân tộc Việt Nam do cuộc nội chiến tương tàn trong 21 năm (1954-1975), nhất là giai đoạn ác liệt 15 năm từ năm 1960 đến năm 1975 đã gây muôn vàn thảm cảnh bi thương cho người dân hai miền Nam, Bắc; nhất là người dân Miền Nam với việc pháo kích, giật mìn phá sập cầu và hư hại đường, việc gài bom trên xe khách, xe đò, xe Lambretta chở khách, xe xích-lô máy, thuyền đò, thuyền buôn, việc ám sát và bắt cóc ban ngày và ban đêm, ngay cả sát hại các giáo sư đại học.

Miền Bắc và miền Nam nhận vũ khí của ngoại quốc để giết hại lẫn nhau, để rồi cuộc chiến kết thúc với toàn dân Việt Nam từ Nam ra Bắc đều là những người thua trận. Có bốn quốc gia thắng trận trong cuộc nội chiến của Việt Nam là Trung Hoa lục địa kết thân được với Hoa Kỳ để chuyển hướng kinh tế, cải thiện đời sống của người dân và đem lại phúc lợi cho quốc gia; Tây Đức thống nhất với Đông Đức thành Liên Bang Cộng Hòa Đức; Nga thoát ra khỏi chủ nghĩa Cộng Sản của Liên Bang Xô-viết (Soviet Union); và Hoa Kỳ giàu mạnh hơn trước năm 1945 rất nhiều.

Năm 1975 thực sự là nhân dân miền Nam đã “giải phóng” cho nhân dân miền Bắc như lời tự xác nhận của họ, nhất là giới trí thức và văn nghệ sĩ, đặc biệt là nhà văn Dương Thu Hương nhận ra sự thực lịch sử ngay từ những ngày đầu của Tháng Năm năm 1975 khi bà đặt chân lên đất Sài Gòn. Hòa giải dân tộc như thế nào thì tập thể trí thức Việt Nam mà phần lớn là ở Hà Nội đã gửi đến các nhà lãnh đạo Việt Nam những kiến nghị rất cụ thể. Giáo Sư Tiến Sĩ Nguyễn Đình Cống đã trả thẻ đảng viên vào năm 2016 cũng vì chủ trương thiếu hòa hợp, hòa giải của đảng và nhà nước CSVN.

Tái lập những giá trị ưu điểm của Văn Hóa Dân Tộc

Nên duy trì truyền thống nhân, lễ, nghĩa, trí, tín của dân tộc trong khung cảnh sinh hoạt “thờ gia đình, mến tổ quốc, phụng tổ tiên” như là suối nguồn của đời sống tâm linh.  Tuyệt đối bài trừ mê tín, dị đoan nhưng phải sống thành thật với chính mình làm tấm gương cao quý cho con cháu noi theo; không thể một cán bộ cao cấp, một giới chức chính quyền, một ủy viên Bộ Chính Trị vào chùa thắp hương lễ Phật mà bước ra khỏi chùa thì hô hào “tôn giáo là thuốc phiện” thì làm sao giải thích được cho con cháu về hành vi mâu thuẫn đó của mình.

Tôn giáo và chính quyền phải được tách rời nhau. Có độc lập với chính quyền thì ảnh hưởng thiện lành của tôn giáo mới có tác dụng lên xã hội.  Một khu phố với ba công an khu vực cũng không có tác dụng an lành bằng niệm Phật đường nhỏ với một nhà sư già.

Theo đuổi nền kinh tế tự do kinh doanh

Từng bước giới hạn phạm huy hoạt động của kinh tế quốc doanh, ngoại trừ những lãnh vực thật cần thiết cho đời sống của người dân như lương thực, thực phẩm hay an ninh, quốc phòng.

Xây dựng sinh hoạt chính trị dân chủ thật sự

Tu chính Hiến pháp 2013 để bỏ Điều 4 nhằm mở ra một giai đoạn lịch sử mới của dân tộc về việc sinh hoạt chính trị dân chủ.  Chỉ có dân chủ thật sự mới tránh được nạn nhũng lạm của công chức, viên chức, giới chức và ngay cả những nhà lãnh đạo chính trị quốc gia.

Phải mạnh dạn lấy lại quốc hiệu Cộng Hòa Việt Nam hay Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa từ năm 1945, đồng thời tái cơ cấu đảng CSVN trở về với Đảng Lao Động Việt Nam. Nhà nước chủ động xây dựng đối lập chính trị để trước mắt hình thành một đảng chính trị đối lập trong sinh hoạt nghị trường. Khi đảng đối lập có được khoảng gần 1/3 đại biểu Quốc Hội thì đảng chính lập Lao Động Việt Nam kết hợp với đảng đối lập để hình thành một đảng chính trị thiểu số thứ ba nhằm quy tụ cho được thành phần trung tả của đảng chính lập lao động và thành phần trung hữu của đảng đối lập. Dùng luật pháp để hạn chế chỉ có tối đa là ba đảng chính trị hoạt động hợp pháp trong sinh hoạt chính trị quốc gia.

Thực hiện được năm mục tiêu nói trên thì dân tộc sẽ đoàn kết, đất nước sẽ phú cường và quốc gia sẽ vững mạnh để hòa nhịp vào sinh hoạt ngang vai trong cộng đồng thế giới.

Dòng chảy lịch sử mang tính tự phát

Một khi dòng chảy lịch sử không được người trong cuộc điều hướng thì nó cũng sẽ tuôn trào một cách tự phát với sự hỗ trợ từ bên ngoài.  Khi đó dưới ngọn cờ thực thi Hiệp Định Paris năm 1973, người dân miền Nam Việt Nam với sự lãnh đạo chủ yếu của những đảng viên cộng sản ly khai tranh đấu phục hồi lãnh thổ VNCH với sự hỗ trợ của dân chúng miền Nam, những người sinh ra và sinh sống tại miền Nam.

Hoa Kỳ và Liên Hiệp Quốc sẽ giúp đỡ hình thành một chính phủ VNCH qua hình thức bầu cử phổ thông. Chính phủ đó là một dạng chính phủ liên hiệp mà phần chính là cựu đảng viên cộng sản miền Nam ly khai, chứ không phải thành phần Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng Miền Nam thân Pháp cũ.  Chính phủ VNCH đó tôn trọng lãnh thổ chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa hay Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, từ sông Bến Hải trở ra đến Lạng Sơn.

Hai năm sau ngày thành lập chính phủ Việt Nam Cộng Hòa thì toàn dân Việt Nam từ Cà Mau đến Lạng Sơn sẽ tham gia một cuộc tổng tuyển cử thống nhất đất nước do Liên Hiệp Quốc chủ trì với quân đội mũ xanh của Liên Hiệp Quốc duy trì trật tự của cuộc bầu cử. Quân đội Liên Hiệp Quốc đó chắc chắn không phải là quân đội Hoa Kỳ hay Trung Hoa Lục địa mà có thể là quân đội Nhật Bản hay Hàn Quốc, hay cả hai.

(San Jose, Tháng Năm 2024)

(Bài độc giả gửi, quan điểm riêng của người viết không nhất thiết là quan điểm của Sài Gòn Nhỏ)

Lũ cát ập xuống khu du lịch ở Mũi Né, nhiều nhà dân, xe cộ bị vùi lấp

BÌNH THUẬN, Việt Nam (NV) – Một trận lũ cát đỏ bất ngờ từ đồi cao ập xuống khu du lịch ở Mũi Né, thành phố Phan Thiết, vùi lấp nhiều xe cộ, nhà cửa.

Theo báo Người Lao Động, cơn mưa lớn kéo dài trong đêm đến hơn 2 giờ sáng 21 Tháng Năm, đã tạo ra cơn lũ cát, bùn đỏ từ đồi cao phía sau khu dân cư ập xuống tuyến đường ven biển 706 nối Hàm Tiến-Mũi Né, nơi có nhiều khu du lịch đang hoạt động.

Chiếc xe hơi 16 chỗ và xe gắn máy bị vùi cứng trong bùn cát trên đường Huỳnh Thúc Kháng, phường Mũi Né, thành phố Phan Thiết. (Hình: Việt Quốc/VNExpress)

Cùng lúc đó, lũ cát trên đồi cao của một dự án bất động sản nghỉ dưỡng cũng đã ập xuống đường Huỳnh Thúc Kháng, phường Mũi Né, lấp kín đường và tràn qua hai nhà hàng Đại Dương Xanh và Viễn Phương kề biển.

Cách đó chừng 8 km, tại đoạn trước nhà hàng VietnamHome trên đường Nguyễn Đình Chiểu, phường Hàm Tiến, cát tràn xuống trên một đoạn dài hơn 300 mét. Lớp cát dày hơn nửa mét, đặc quánh bùn đỏ dính cứng trên đường, gây tắc đường trong khu vực.

Ngoài nhà dân, nhiều nhà hàng, quán ăn phục vụ du khách ven đường kề biển Hàm Tiến, Mũi Né bị ảnh hưởng do trận lũ cát này.

Báo VNExpress ghi nhận ban đầu cho thấy một xe hơi 16 chỗ và bốn xe gắn máy bị cát vùi. Hai nhà hàng bị cát tràn vào, gây hư hỏng hệ thống máy phát hiện, máy lạnh… Một số nhà hàng phải hủy khách đặt tiệc do không kịp dọn dẹp để phục vụ.

Trưa 21 Tháng Năm, hơn bảy tiếng sau lũ cát, ông Huỳnh Đức Cường, 37 tuổi, tài xế trung chuyển khách của nhà xe Hạnh Cafe, vẫn chưa hết bàng hoàng khi kể lại với báo VNExpress, khoảnh khắc lũ cát tràn xuống đường khiến ông suýt mất mạng.

Khoảng 2 giờ sáng cùng ngày, ông Cường lái xe hơi 16 chỗ tới điểm đón khách để chuyển sang xe lớn chạy vào Sài Gòn theo yêu cầu công ty.

Lúc vừa chạy qua nhà hàng làng chài Mũi Né trên đường Huỳnh Thúc Kháng, cách điểm đón khách hơn 200 mét, ông thấy phía trước có nước từ trên đồi cao chảy xuống tràn qua đường, song xe vẫn chạy qua được.

Tuy nhiên, khi xe đi qua chừng 100 mét, ông Cường nghe tiếng động lớn như “nứt gãy ở phía trên đồi, lũ cát đổ xuống ào ạt,” liền cố đạp mạnh chân ga để xe vượt qua nhưng không kịp, bùn cát ngập lên cao, rồi vùi lấp khiến xe không thể nhích thêm.

Ông Cường nhanh chóng mở cửa ra khỏi xe thoát thân. Thế nhưng khi lội được một đoạn, thêm một đợt lũ cát ở trên đồi tràn xuống, vùi đến ngực và đẩy anh trôi xa hơn 20 mét. Để sống sót, ông cố gắng bám vào thanh rào sắt sát bên đường, gượng dậy, bò vào chỗ có bê tông và cố hết sức vượt qua khỏi vũng bùn.

“Lúc đó, tôi nghĩ cố gắng bám vào vật gì để thoát ra ngoài, chứ nằm đó lũ cát vùi lên ngạt thở thì khó qua khỏi,” ông Cường kể.

Bà Diệp Thị Hạnh, chủ tiệm tạp hóa kề đường Nguyễn Đình Chiểu, nói thêm: “Tôi ở đây từ xưa giờ, chưa bao giờ thấy cảnh tượng này.”

Nhà ở sâu bên trong con hẻm nhỏ, ông Diệp Thanh Hùng, 52 tuổi, cho biết gia đình ông ở đây hơn 100 năm, qua nhiều thế hệ và chưa từng chứng kiến cảnh lũ cát đổ về dữ dội như vậy. Lũ cát đã vùi lấp hơn chục gắn xe máy của gia đình và hàng xóm. Hiện hai xe nằm sâu trong cát chưa đào lên được.

Cách đó 10 mét, căn nhà của mẹ ông Hùng cũng bị cát tràn vào lấp hơn một nửa, làm hư hỏng tất cả máy lạnh, máy giặt, xe gắn máy và nhiều đồ đạc.

Nguyên nhân theo ông Hùng, có thể trên đồi xây quá nhiều công trình, nước không có chỗ thoát nên tràn xuống khu vực nhà dân.

Nhân viên nhà hàng VietnamHome trên đường Nguyễn Đình Chiểu, phường Hàm Tiến, dọn dẹp cát tràn xuống dài hơn 300 mét. (Hình: Việt Quốc/VNExpress)

Việc lũ cát đỏ tràn xuống thường diễn ra ở biển Mũi Né và thành phố Phan Thiết mỗi khi mưa to.

Trước đó hồi đầu Tháng Mười, 2023, một trận lũ cát đỏ cũng đã tràn xuống khu dân cư và đường ven biển xã Tiến Thành, thành phố Phan Thiết, gây ách tắc giao thông kéo dài hơn 500 mét.

Mũi Né là địa điểm du lịch nổi tiếng ở tỉnh Bình Thuận thu hút nhiều du khách ngoại quốc. Nơi đây đang được đầu tư nhiều hạ tầng, giao thông để quy hoạch thành khu du lịch quốc gia với tổng diện tích 14,760 hécta. (Tr.N) [qd]

Giáo Sư Bùi Phong Quang

Không Quân Hoàng Thạch Đỉnh

Trump sẽ thắng hay thua bầu cử nếu bị kết án vụ ‘ăn bánh trả tiền?’

Trump sẽ thắng hay thua bầu cử nếu bị kết án vụ ‘ăn bánh trả tiền?’
Một số giới chức Cộng Hòa e ngại rằng nếu cựu Tổng Thống Donald Trump bị kết tội vụ “ăn bánh trả tiền” rồi gian lận hồ sơ, ông sẽ thua Tổng Thống Joe Biden trong bầu cử, một số khác cho rằng ông sẽ thắng “long trời lở đất.”

Tôm, cá chết bất thường, người nuôi ở Phú Yên bán giá rẻ mạt

PHÚ YÊN, Việt Nam (NV) – Tôm hùm và cá nuôi ở thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên, lại bị chết hàng loạt, khiến người nuôi phải bán với giá “rẻ chưa từng thấy.”

Nói với báo đài, ông Lâm Duy Dũng, phó chủ tịch thị xã Sông Cầu, cho biết bắt đầu từ hai hôm trước, cả trăm tấn cá và tôm hùm tại vùng nuôi được xem là “vương quốc tôm hùm” ở phía Bắc thị xã Sông Cầu lại chết hàng loạt.

Người dân nuôi tôm hùm ở Sông Cầu thẫn thờ trước hàng tấn tôm bị chết bất thường, nguy cơ trắng tay. (Hình: Xuân Thịnh/VietNamNet)

Báo VNExpress dẫn thống kê từ Chi Cục Thủy Sản Phú Yên cho thấy đến trưa 20 Tháng Năm, tại xã Xuân Thịnh, thị xã Sông Cầu, đã có khoảng 61 tấn tôm hùm xanh, gần 30 tấn cá nuôi của 160 gia đình bị chết.

Theo đó, nhiều nhất là ở thôn Vịnh Hòa, xã Xuân Thịnh, với 1,334 lồng tôm, cá bị chết sạch. Trong đó, có hơn 53 tấn tôm hùm loại 0.1-0.4 kg/con, và 28.6 tấn cá bị chết. Còn lại là ở thôn Phú Dương cùng xã.

Nói với báo Tuổi Trẻ, ông Lê Văn Nguyên, 35 tuổi, ở thôn Vĩnh Hòa, xã Xuân Thịnh, cho biết ông có hơn 10 lồng, bè nuôi tôm hùm, dự kiến đến cuối năm xuất bán, tuy nhiên những ngày qua đã bị chết hàng loạt.

“Chết nhiều quá nên tôi đếm không xuể, mới có mấy ngày mà hơn 10,000 con tôm của tôi đã chết, số còn lại thì rất yếu. Giờ cả nhà đang đem vào bờ để bán chỉ với giá 50,000 đồng ($1.9)/kg, chứ giờ trắng tay rồi,” ông Nguyên buồn rầu nói.

Cùng cảnh ngộ với ông Nguyên, hơn 10,000 con tôm hùm xanh của bà Châu Thanh Thiên Lý, 52 tuổi, ở thôn Vịnh Hòa, chết sạch. Trong “chớp mắt” bà Lý mất gần 4 tỷ đồng ($157,140).

Tôm hùm đạt kích cỡ thương phẩm bị chết được người dân mang lên bờ ngâm đá để bán rẻ, nhằm giảm thiệt hại. (Hình: Nguyễn Hoàng/Tuổi Trẻ)

Nói với báo đài, bà Lê Thị Hằng Nga, phó chi cục trưởng Chi Cục Thủy Sản Phú Yên, cho biết nguyên nhân ban đầu là do người dân nuôi trồng thủy sản quá dày đặc nên khiến chúng thiếu oxy, môi trường nước bị ô nhiễm, đồng thời gặp thời tiết nắng nóng kết hợp mưa dông dẫn đến môi trường nước thay đổi đột ngột, nên tôm chết bất thường hàng loạt.

“Chúng tôi đang lấy mẫu, xét nghiệm để xác định chính xác và sẽ đưa ra kết luận cuối cùng,” bà Nga nói thêm.

Trong khi đó một lãnh đạo thị xã Sông Cầu cho rằng mặc dù chính quyền vẫn thường xuyên khuyến cáo người dân thả nuôi tôm với mật độ vừa phải, nhưng người nuôi “vẫn thấy lợi trước mắt, đổ xô thả nuôi dày đặc” nên vùng nuôi bị ô nhiễm, đồng thời nắng nóng khiến tảo có hại phát triển làm ngộp tôm. (Tr.N) [qd]

Đức Giáo Hoàng Phanxicô chưa nghĩ tới chuyện từ chức

VATICAN CITY, Vatican (NV) – Người tiền nhiệm của Đức Giáo Hoàng Phanxicô là vị giáo hoàng đầu tiên nghỉ hưu trong khoảng 600 năm, nhưng Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói rằng ông không có kế hoạch từ chức, và thậm chí còn xem xét viếng thăm Hoa Kỳ, theo Đài CBS News.

Trong một buổi phỏng vấn lịch sử tại Vatican City cùng viên chủ sự chương trình CBS Evening News, lãnh tụ tôn giáo 87 tuổi của gần 1.4 tỷ tín đồ Công Giáo trên thế giới cho biết ông chưa từng nghĩ tới việc từ chức.

“Có thể là một ngày nào đó, nếu sức khỏe của tôi không khá nổi,” Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói. “Có lẽ là do căn bệnh duy nhất của tôi là ở đầu gối và nay tình hình cũng đỡ hơn nhiều. Nhưng tôi chưa nghĩ tới từ chức bao giờ.”

Đức Giáo Hoàng Francis ngày 19 Tháng Năm, 2024 tại Vatican (Hình: ANDREAS SOLARO/AFP/Getty Images)

Đức Giáo Hoàng Phanxicô, đảm nhận chức sắc giáo hoàng vào năm 2013 ở tuổi 76, nay phải ngồi xe lăn, nhưng mô tả sức khỏe của mình là “ổn.”

Là một trong những vị giáo hoàng lớn tuổi nhất trong lịch sử Giáo Hội, Đức Giáo Hoàng Phanxicô từng phải chống chọi với nhiều bệnh tình, gồm có bệnh cúm và hai đợt phẫu thuật đường ruột. Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng chỉ còn một lá phổi.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô, sinh quán tại Argentina, bị cắt bỏ “một phần lớn” lá phổi bị nhiễm trùng từ lúc còn trẻ, theo người được ủy quyền viết tiểu sử, Sergio Rubin.

Trong “Life: My Story Through History” (Cuộc Đời: Câu Chuyện Của Tôi Qua Dòng Lịch Sử), một cuốn hồi ký phát hành đầu năm nay, Đức Giáo Hoàng Phanxicô viết về thời gian nằm viện và điều trị bệnh tật, nói rằng ông cũng biết người ta đồn đoán về mật nghị bầu cử tiếp theo và một vị giáo hoàng mới.

“Cứ bình thản. Con người là vậy. Không có gì ghê gớm cả,” ông viết.

Năm ngoái, Đức Giáo Hoàng Phanxicô phải nằm bệnh viện ba ngày vì căn bệnh mà Vatican gọi là viêm phế quản, nhưng sau đó Đức Giáo Hoàng mô tả đó là viêm phổi. Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng từng phẫu thuật vùng bụng vào Tháng Sáu năm ngoái để trị chứng thoát vị và cắt bỏ vết sẹo đau đớn.

Đức Bênêđictô XVI, vị giáo hoàng nghỉ hưu năm 2013, loan tin rằng sức khỏe của ông suy giảm trước khi từ chức. Ông được Chúa gọi về năm 2022 ở tuổi 95.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô luôn luôn bận rộn trong thập niên qua, ông tông du tới hơn 60 quốc gia. Ông đang có kế hoạch viếng thăm vùng Viễn Đông và Bỉ.

Vào Tháng Chín, Đức Giáo Hoàng Phanxicô dự trù tông du tới Indonesia, Papua New Guinea, Đông Timor và Singapore. Chuyến đi Bỉ cũng được lên kế hoạch vào Tháng Chín.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô cho biết ông cũng có thể viếng thăm Hoa Kỳ, “tùy thuộc vào việc tôi có phải phát biểu tại Liên Hiệp Quốc hay không.” Ông nói thêm, “Có thể thôi. Tôi cũng chưa chắc chắn.”

Chuyến đi khả dĩ này là một trong nhiều chủ đề mà Đức Giáo Hoàng nhắc tới trong chương trình đặc biệt vào khung giờ vàng của đài CBS, “Pope Francis: The First” (Đức Giáo Hoàng Phanxicô: Người Đầu Tiên” tại đây và phát trực tuyến trên Paramount+. (TTHN)

Tin mới cập nhật