SANTA ANA, California (NV) – Nhân ngày Rằm Tháng Mười Một, năm Ất Tỵ, cũng là ngày chay tịnh đầu năm 2026, đông đảo đồng hương Phật tử đến chùa Huệ Quang, thành phố Santa Ana, tham dự lễ “Khánh Vía Đức Phật A Di Đà” vào sáng Thứ Bảy, 3 Tháng Giêng, 2026.
Đồng hương Phật tử xếp hàng nhận lộc đầu năm mới 2026, tại chùa Huệ Quang. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Đại Đức Thích Huệ Đức, thành viên ban tổ chức nói: “Chúng tôi rất hoan hỷ đón tiếp các đồng hương Phật tử xa gần đã trở về chùa trong tiết trời se lạnh và mưa lất phất. Sau cơn mưa nhẹ, chúng ta rất may mắn là ngoài trời đã bắt đầu tạnh mưa, để cho ban tổ chức cử hành lễ ‘Khánh Vía Đức Phật A Di Đà.’”
“Trong lễ hội này, đồng hương Phật tử sẽ được ban tổ chức kính tặng món qua đầu năm, bao gồm bánh, trái cây, mì gói, đồ hộp… và dùng bữa cơm chay thân mật, do ban trai soạn chùa Huệ Quang khoản đãi. Đặc biệt hôm nay cũng có chương trình văn nghệ cúng dường, do các tiếng hát trong ban văn nghệ chùa Huệ Quang và đồng hương cùng hát cho nhau nghe. Nhân dịp đầu năm mới 2026, xin kính chúc quý vị một năm tràng đầy hạnh phúc, an khang, thạnh vượng và sức khỏe dồi đào,” vị đại đức nói thêm.
Theo ban tổ chức, Thứ Bảy đầu tiên của 2026, đúng vào tuần lễ “Khánh Vía Đức Phật A Di Đà,” ban điều hành chùa Huệ Quang có tổ chức khóa tu vào đầu năm mới trong ba ngày: Thứ Bảy, Chủ Nhật và Thứ Hai, 3, 4, 5 Tháng Giêng, 2026. Chương trình này bao gồm: Hành trì, Thọ trì Bát Quan Trai Giới; Niệm danh hiệu Đức Phật A Di Đà, mà các Phật tử đã niệm hằng ngày, và thuyết giảng về niềm tin của tịnh độ chúng sinh.
Đại Đức Thích Huệ Đức phát biểu giữa đồng hương Phật tử đến dự lễ “Vía Đức Phật A Di Đà” tại chùa Huệ Quang. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Trong phần thuyết giảng cho hàng tu sĩ và Phật tử biết thế nào là căn lành, thế nào là phước đức và thế nào là nhân duyên đối với người hành trì niệm Phật. Tiếp theo phần thuyết giảng là cho hàng tu tập biết được Đức Phật A Di Đà là như thế nào đối với người niệm Phật, và hành giả của người niệm Phật phải ra sao.
Tất cả những bài giảng đó sẽ được giải thích qua lời giảng của hòa thượng viện chủ, cùng chư tôn đức nơi đây làm giảng sư trong ba ngày tu tập. Bên cạnh đó, sau khi quý Phật tử cùng quý tăng, ni sư tụng kinh, lễ Phật hiện hành sẽ bộ hành xung quanh sân chùa. Sau khi hoàn tất mọi tu tập, các tu sĩ cùng Phật tử thọ trai trong chánh niệm. Đó là những sinh hoạt trong ba ngày tu tập tại chùa Huệ Quang.
Phật tử đến thắp hương tại tôn tượng Quán Thế Âm trong khuôn viên tổ chức. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Đại Đức Thích Huệ Đức cho hay: “Cứ mỗi định kỳ vào Mùng Một và ngày Rằm trong tháng, tại chùa Huệ Quang đều có tổ chức cho đồng hương đến chùa lễ Phật và dùng bữa cơm trưa tại chùa miễn phí. Nhân dịp này, quý Phật tử đang đi làm, khi đến giờ nghỉ trưa có thế đến chùa để dùng bữa cơm chay thân mật này. Đặc biệt buổi ăn trưa hôm nay là món bún Thái nóng hổi cho đồng hương dùng liền tại chỗ.”
Chương trình văn nghệ hát cho nhau nghe do Mạnh Hùng Band thực hiện cùng các ca sĩ Yến Phương, Hoàng Cương, Tony Ngô, Hữu Danh và ban văn nghệ Diệu Âm.
Ban Diệu Âm múa mừng New Year 2026 tại chùa Huệ Quang. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Nhạc sĩ Mạnh Hùng tâm tình: “Nhóm ca sĩ của Mạnh Hùng Band cứ mỗi ngày Mồng Một và ngày Rằm trong tháng đều đến thực hiện chương trình văn nghệ tại chùa Huệ Quang. Nhân dịp Tết Bính Ngọ sắp đến, chúng tôi sẽ trình diễn văn nghệ trong đêm Giao Thừa Xuân Bính Ngọ, 2026 và sẽ kéo dài đến Mùng 6 Tết. Rất kính mong đồng hương Phật tử đến tham dự lễ hội đầu năm của chùa Huệ Quang. Thứ nhất, chúng ta chiêm bái chư Phật, thứ nhì là hái lộc đầu năm Bính Ngọ và thưởng thức chương trình văn nghệ do Mạnh Hùng Band thực hiện.”
Cô Tuyết Minh, trưởng ban Diệu Âm, chia sẻ: “Hôm nay là ngày Rằm Tháng Mười Một, không còn bao lâu nữa là đến Tết Nguyên Đán. Trong không khí đón chào năm mới của 2026, ban Diệu Âm chúng tôi đến hát cúng dường trong lể hội ‘Khánh Vía Đức Phật A Di Đà’ để tỏ lòng tôn kính các chư Phật, chư bồ tát đã hộ trì cho tất cả Phật tử và chúng sinh một năm qua được nhiều hạnh nguyện tốt đẹp và sức khỏe dồi dào.”
Phần trình diễn của ca sĩ Yến Phương (trái) và nhạc sĩ Mạnh Hùng. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ca sĩ Hoàng Cương định cư tại Hoa Kỳ được 15 năm. Trước đó, tại Việt Nam ông cũng là một trong nhóm đạo diễn thực hiện những thước phim về Phật Giáo. Khi đến Hoa Kỳ, ông cũng từng đi hát cho những lễ hội của cộng đồng tổ chức.
Hoàng Cương tâm tình: “Mỗi khi chùa Huệ Quang có tổ chức chương trình văn nghệ thì nhóm ca sĩ của ban nhạc Mạnh Hùng cùng đến để hát cúng dường. Là Phật tử, đầu năm mới được hát cho lễ hội của chùa Việt Nam tổ chức, đó là niềm hạnh phúc và sự may nắm của mình trong suốt năm nay.”
Hai ca sĩ, Tony Ngô (trái) và Hoàng Cương, đến hát cúng dường. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ca sĩ Tony Ngô nói: “Hát cho đồng hương nghe là phục vụ văn nghệ cho quần chúng. Hát cúng dường trong ngày Lễ “Vía Đức Phật A Di Đà” là thể hiện đạo hạnh của người Phật tử. Tôi rất hân hạnh được đóng góp tiếng hát của mình trong chương trình văn nghệ hôm nay.”
Đồng hương sau khi mừng New Year 2026 được những ngày nghỉ dài cuối tuần và cũng là dịp để họ tham dự ba ngày chay tịnh kính mừng lễ hội “Khánh Vía Đức Phật A Di Đà” tại chùa Huệ Quang từ 7 giờ sáng cho đến 8 giờ tối. [kn]
THANH HÓA, Việt Nam (NV) – Một nữ hướng dẫn viên được nêu tên tắt là cô P., phụ trách tại Chính Điện Lam Kinh, tỉnh Thanh Hóa, bị cho ngưng việc sau khi một đoạn clip được lan truyền cho thấy cô nói rằng “phản động Tây Sơn về đây đốt phá…”
Theo báo Người Lao Động, Chính Điện Lam Kinh là công trình kiến trúc gỗ lim xanh lớn nhất Việt Nam, từng là nơi các đời vua nhà Lê thiết triều nghị bàn việc nước, nghỉ ngơi khi về bái yết tổ tiên.
Hướng dẫn viên được nêu tên tắt là cô P. trong đoạn video clip quay tại Chính Điện Lam Kinh, tỉnh Thanh Hóa. (Hình: Chụp qua màn hình)
Trong đoạn clip gây nhiều tranh cãi trên mạng xã hội hôm 4 Tháng Giêng, cô P. mặc áo dài, thuyết minh trước một nhóm khách tham quan, quy kết “quân phản động Tây Sơn về đây đốt phá các chân tảng, cột đá của Chính Điện Lam Kinh…”
Theo báo VietNamNet cùng ngày, đoạn clip được quay từ mùa Hè năm 2024.
Cô P. được xác nhận là cán bộ Ban Quản Lý Di Tích Lịch Sử Lam Kinh, nay đổi tên thành Ban Quản Lý Di Sản Thành Nhà Hồ và Các Di Tích Trọng Điểm Tỉnh Thanh Hóa.
Cơ quan này cho rằng trong đoạn clip, cô P. “đã trình bày nội dung không đúng với kịch bản thuyết minh đã được phê duyệt, dẫn đến sự cố đáng tiếc.”
Sau khi cho cô P. ngưng việc, đại diện Ban Quản Lý Di Sản Thành Nhà Hồ hứa hẹn “chấn chỉnh toàn diện hoạt động thuyết minh, hướng dẫn tại di tích.”
Tuy vậy, dường như phần thuyết minh của cô P. nhận được nhiều sự đồng tình trên mạng xã hội.
Facebooker Quang Phan ở Hà Nội, bình luận trên trang cá nhân: “Với người Lam Kinh thì Tây Sơn chính là phản động chứ là cái gì nữa? Tây Sơn ủi bỏ nhà Lê, làm quốc vương hợp pháp của Annam, Lê Duy Kỳ (Chiêu Thống) phải bôn tẩu tứ tung, chít [chết] nơi đất khách quê người để lại trái tim thắm đỏ. Với nhiều trí thức Bắc Hà, Tây Sơn chả qua là đám Cuồng Chiêm làm loạn Hạ trung. Hạ ở đây là Hoa Hạ tức là vùng đất văn hiến. Tây Sơn cũng tàn phá Lam Kinh. Thế thì không phải là phản động thì là cái gì nữa?”
Chính Điện Lam Kinh. (Hình: Người Lao Động)
Facebooker nêu trên cũng cho rằng việc nữ hướng dẫn viên bị Thanh Hóa cho ngưng việc là “tôn vinh một chiều nhà Tây Sơn” và “một lần nữa thủ tiêu ký ức vùng miền.”
Theo Wikipedia, nhân vật tạo lập Lam Kinh là Lê Thái Tổ. Sau 10 năm lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1428) đánh đuổi giặc nhà Minh và lên ngôi hoàng đế đóng đô ở Đông Kinh (Thăng Long), vua Thái Tổ lấy niên hiệu là Thuận Thiên.
Đồng thời nhà vua cho xây dựng ở quê hương đất tổ Lam Sơn một kinh thành gọi là Lam Kinh hay còn gọi là Tây Kinh. Khu di tích lịch sử Lam Kinh rộng khoảng 30 hécta, gồm những lăng phần, đền miếu… (N.H.K) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Ngoại Trưởng Marco Rubio hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, cho hay Tổng Thống Donald Trump luôn luôn có nhiều cách để chọn cho tương lai Venezuela, sau khi Mỹ không kích và bắt giữ tổng thống nước này, ông Nicolas Maduro, theo CBS News.
Trong chương trình “Face the Nation with Margaret Brennan” của đài CBS hôm Chủ Nhật, khi bà Brennan yêu cầu ông Rubio nói rõ Mỹ không có kế hoạch chiếm đóng Venezuela, ông cho biết “tổng thống luôn luôn giữ nhiều cách để lựa chọn cho bất cứ điều gì và cho tất cả vấn đề này.”
Người dân Mỹ gốc Venezuela xuống đường ăn mừng ở Doral, tiểu bang Florida, hôm 4 Tháng Giêng, sau khi Tổng Thống Nicolas Maduro của Venezuela bị Đặc Vụ Hoa Kỳ bắt giữ mang về New York. (Hình: GIORGIO VIERA / AFP via Getty Images)
“Theo Hiến Pháp Mỹ, ông chắc chắn có khả năng và có quyền ra tay giải quyết những mối đe dọa sắp xảy ra và khẩn cấp đối với đất nước,” ông Rubio nói.
Tối Thứ Bảy, ông Maduro bị đưa tới trại giam ở thành phố New York và bị truy tố một loạt tội về ma túy và vũ khí. Ông bác bỏ những cáo trạng này. Theo dự trù, trưa Thứ Hai, ông sẽ ra tòa ở thành phố New York.
Hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ tạm thời “điều hành” Venezuela trong giai đoạn chuyển tiếp chính quyền, khiến dư luận thắc mắc về tương lai nước này.
Tổng Thống Trump khẳng định ông “không sợ” để quân đội Mỹ “đặt giày lên lãnh thổ” Venezuela. Hôm Chủ Nhật, Ngoại Trưởng Rubio giải thích thêm rằng ông Trump “cảm thấy ông sẽ không loại trừ những cách nào Mỹ có thể sử dụng, cho dù quý vị không thấy ngay bây giờ.”
“Điều quý vị thấy ngay bây giờ là phong tỏa dầu mỏ để chúng ta có thể tạo sức ảnh hưởng lớn trong những chuyện xảy ra kế tiếp,” ông Rubio nói.
Trong khi đó, người biểu tình xuống đường ở một loạt thành phố lớn trên thế giới để lên án chiến dịch quân sự của Mỹ ở Venezuela, theo CNN.
Mặc dù một số công dân Venezuela hoan nghênh bắt giữ ông Maduro, nhìn chung, người biểu tình chỉ trích chiến dịch của Mỹ là đi quá đà và sỉ nhục nền tự trị của Venezuela.
Tại cuộc biểu tình trước Tòa Đại Sứ Mỹ ở thủ đô Madrid của Tây Ban Nha, bà Eugenia Contreras, công dân Venezuela, nói với hãng tin Reuters rằng “đáng tiếc” là có người Venezuela vui mừng vì ông Maduro bị bắt. Tây Ban Nha có nhiều người Venezuela sinh sống, gồm nhà lãnh đạo đối lập Edmundo Gonzalez.
“Đây là tội ác đối với đất nước chúng tôi, vì can thiệp vào lãnh thổ chúng tôi, vào người dân chúng tôi, là hành vi xâm lược,” bà Contreras cho hay.
Đặc vụ liên bang đứng gác trước trại giam Metropolitan Detention Center, nơi ông Nicolas Maduro bị giam, ở Brooklyn, thành phố New York, hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng. (Hình: Leonardo Munoz/AFP via Getty Images)
Ông Carlos, cư dân Madrid, cho CNN hay Tổng Thống Trump “không che giấu” rằng chiến dịch này “nhằm kiểm soát dầu mỏ” của Venezuela.
Hàng chục ngàn người xuống đường ở thủ đô Havana của Cuba hôm Thứ Bảy, theo Reuters. Tới nay, chính phủ Cuba vẫn ủng hộ ông Maduro và lên án chiến dịch của Mỹ.
Một loạt cuộc biểu tình tương tự được tổ chức ở thủ đô Bogota của Colombia, thủ đô New Delhi của Ấn Độ, và thủ đô Ankara và thành phố Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ.
Sáng Thứ Bảy, Mỹ không kích thủ đô Caracas của Venezuela trước khi lính Mỹ tiến vào bắt giữ ông Maduro và vợ, bà Cilia Flores.
Hôm Chủ Nhật, Bộ Tư Pháp, Cơ Quan Điều Tra Liên Bang (FBI) và Cơ Quan Chống Ma Túy (DEA) ra bản tuyên bố chung cho hay Mỹ lên kế hoạch cho chiến dịch này suốt nhiều tháng và chỉ tiến hành sau khi xem xét “mọi cách hợp pháp để giải quyết vấn đề này một cách ôn hòa.”
“Bộ Chiến Tranh dẫn đầu chiến dịch đặc biệt này,” theo bản tuyên bố chung được ông Kash Patel, giám đốc FBI, đăng lên mạng. “Chúng tôi không biết cảm ơn những người hùng can đảm trong quân đội của chúng ta sao cho đủ.”
DOJ cho biết thêm rằng chiến dịch này được “tiến hành hoàn hảo” và có “sự hợp tác và tin tưởng mạnh mẽ trong đội ngũ Tổng Thống Trump.”
Giới lãnh đạo khắp thế giới phản ứng khác nhau với vụ Mỹ bắt tổng thống Venezuela, theo BBC.
Ông Keir, thủ tướng Anh, tuyên bố chính phủ ông sẽ “không rơi nước mắt” vì chính quyền ông Maduro kết thúc.
Các quốc gia láng giềng của Venezuela ở Châu Mỹ La Tinh, cũng như hai đồng minh lâu năm của nước này là Nga và Trung Quốc, lên án chiến dịch của Mỹ.
Trung Quốc nói họ “vô cùng sửng sốt và mạnh mẽ lên án” sử dụng vũ lực đối với quốc gia có chủ quyền và tổng thống của quốc gia đó. Trung Quốc kêu gọi Mỹ thả vợ chồng ông Maduro ngay lập tức và “ngưng lật đổ chính phủ Venezuela.”
Nga cáo buộc Mỹ “xâm lược bằng vũ trang.”
Ủng hộ viên của ông Nicolas Maduro cầm súng đứng canh không cho người bán hàng ở Caracas lợi dụng tăng giá hàng hóa hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng. (Hình: Pedro Mattey/AFP via Getty Images)
Bà Kaja Kallas, nhà ngoại giao hàng đầu Liên Âu (EU), nhắc lại lập trường của EU rằng ông Maduro thiếu hợp pháp, rằng Mỹ nên tổ chức chuyển giao quyền lực ôn hòa, và rằng phải tôn trọng luật pháp quốc tế.
Ông Antonio Guterres, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, cho hay ông “vô cùng lo lắng vì quy tắc của luật pháp quốc tế không được tôn trọng,” và “vô cùng lo sợ” vì chiến dịch này tạo ra “tiền lệ nguy hiểm,” theo phát ngôn viên của ông Guterres.
Tại Mỹ, Thượng Nghị sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ-New York), trưởng Khối Thiểu Số Thượng Viện, tuyên bố: “Tôi xin nói rõ, ông Maduro là nhà độc tài bất hợp pháp, nhưng mở chiến dịch quân sự mà không được Quốc Hội cho phép, mà liên bang không có kế hoạch cho chuyện xảy ra kế tiếp, là thiếu thận trọng.”
Trong khi đó, Venezuela đang bước vào thời kỳ mới rất bất định sau khi Mỹ bắt giữ ông Maduro, tổng thống Venezuela 12 năm qua, theo CNN.
Giữa lúc người dân lo lắng không biết tương lai ra sao, đường phố thủ đô Caracas và nhiều thành phố khác trở nên yên ắng. Mọi người ngại ra khỏi nhà, lực lượng an ninh căng thẳng. Nhưng rất ít dấu hiệu các nhóm bán quân sự được chính phủ Venezuela hậu thuẫn xuất hiện ngoài đường phố.
Người nào đánh liều ra khỏi nhà đều ưu tiên làm một việc: Mua nhu yếu phẩm về dự trữ để đề phòng giao tranh hoặc hôi của xảy ra ở thủ đô. Không có dấu hiệu mua sắm ồ ạt nhưng người dân Venezuela đã quen với việc dự trữ mỗi khi có khủng hoảng. (Th.Long) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Một cảnh sát viên thành phố Garden Grove bị xe tông nguy kịch khi đang chạy bộ đuổi theo nghi can có vũ khí vào sáng Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, cảnh sát loan báo.
Khoảng 0 giờ 5 phút sáng Chủ Nhật, cảnh sát đang điều tra vụ tấn công bằng vũ khí sát thương ở khu vực đường Brookhurst và Stanford, Sở Cảnh Sát Garden Grove (GGPD) ra thông cáo báo chí cho hay.
Tại hiện trường, cảnh sát cố gắng bắt giữ người đàn ông có dao dính líu tới vụ tấn công, GGPD cho biết.
Nghi can không tuân lệnh cảnh sát, và cảnh sát rượt đuổi nghi can, theo GGPD.
Một cảnh sát viên bị chiếc xe không liên hệ tới vụ này tông trên đường Brookhurst. Nhân viên cấp cứu chở cảnh sát viên này đi bệnh viện trong tình trạng nguy kịch.
Sau đó, nghi can bị bắt giữ.
Sở Cảnh Sát Anaheim, Sở Cảnh Sát Orange và Cảnh Sát Tiểu Bang California hỗ trợ GGPD trong vụ này. (Th.Long) [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – Một số chủ nhà tại các khu vực có nguy cơ cháy rừng cao ở California có thể nhận được tiền hỗ trợ để thay mái nhà mới hoặc xây dựng các vùng chống cháy xung quanh bất động sản của mình trong tương lai, đó là nội dung một đạo luật mới của tiểu bang có hiệu lực từ 1 Tháng Giêng, theo báo mạng Calmatters.
Chương trình trợ cấp Safe Homes được thiết kế nhằm giúp các chủ nhà có thu nhập thấp và trung bình thực hiện các biện pháp giảm thiểu nguy cơ cháy rừng. Những người đủ điều kiện có thể sử dụng tiền trợ cấp để tạo vành đai chống tàn lửa rộng 5 ft quanh nhà, còn gọi là “Zone Zero” – yêu cầu bắt buộc theo luật tại một số khu vực.
Người dân tưới nước lên mái nhà để bảo vệ nhà trước vụ cháy rừng ở San Bernardino Mountain hồi Tháng Chín, 2024. (Hình minh họa: Apu Gomes/Getty Images).
Bộ Bảo Hiểm California – cơ quan chịu trách nhiệm khai triển chương trình – hiện đang hoàn thiện các chi tiết liên quan đến điều kiện đủ tiêu chuẩn, mức tiền trợ cấp và cách phân phối. Cơ quan này đang xây dựng website nộp đơn trực tuyến và hy vọng sẽ sẵn sàng vào khoảng Tháng Ba, theo ông Michael Soller, phát ngôn viên của bộ.
“Toàn bộ các chi tiết liên quan đến việc cấp trợ cấp sẽ do Sở Bảo hiểm phụ trách,” ông Mike Dayton, chánh văn phòng của Dân Biểu Lisa Calderon (Dân Chủ) – đại diện khu vực Los Angeles và là chủ tịch Ủy Ban Bảo Hiểm ở Hạ Viện California, người soạn thảo đạo luật – cho biết.
Cho đến nay, chương trình được phân bổ $3 triệu trong ngân sách tiểu bang để khởi động.
Theo ông Soller, chủ nhà có hợp đồng bảo hiểm với các hãng bảo hiểm được tiểu bang chấp thuận hoặc thuộc chương trình FAIR Plan, và sinh sống trong khu vực có nguy cơ cháy cao, sẽ phải đáp ứng giới hạn thu nhập do Bộ Gia Cư tiểu bang quy định để đủ điều kiện nhận trợ cấp. Mức trợ cấp cụ thể hiện vẫn chưa được xác định. Ngoài ra, các cộng đồng, thành phố và quận hạt có dự án giảm thiểu nguy cơ cháy rừng cũng có thể nộp đơn xin trợ cấp.
Ông cũng cho biết Bộ Bảo hiểm có kế hoạch vận động để có thêm nguồn tài trợ bổ sung và lâu dài cho chương trình.
Một nguồn tài trợ khác có thể đến từ chính phủ liên bang, bao gồm Cơ Quan Tình Trạng Khẩn Cấp Liên Bang (FEMA), theo ông Soller. Tuy nhiên, gần đây Thống Đốc Gavin Newsom không thành công trong nỗ lực gặp FEMA để thảo luận về hỗ trợ thiên tai liên quan đến các vụ cháy ở Los Angeles County.
Bên cạnh đó, hai dân biểu California tại Quốc Hội Mỹ đề nghị một dự luật nhằm thiết lập chương trình trợ cấp liên bang và tín thuế cho các biện pháp giảm thiểu nguy cơ cháy rừng.
Dân Biểu Mike Thompson – đại diện Napa (Dân Chủ), và Dân Biểu Doug LaMalfa – đại diện Oroville (Cộng Hòa), giới thiệu dự luật này trong hai phiên họp gần đây, nhưng dự luật vẫn chưa được đưa ra bỏ phiếu tại Hạ Viện tiểu bang.
Gần đây, Hội Đồng Lâm Nghiệp và Phòng Cháy Chữa Cháy California gia hạn thời hạn hoàn tất các quy định liên quan đến vùng đệm Zone Zero xung quanh nhà ở sang nửa đầu năm sau. Các quy định này dự kiến sẽ bắt đầu áp dụng đối với các khu nhà vào năm 2029. (T.Nhiên) [kn]
Dù có thể không là sự việc điên rồ hay kỳ quặc nhất xảy ra trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai tại Tòa Bạch Ốc của Tổng Thống Donald Trump nhưng loạt lùm xùm quanh Trung Tâm Biểu Diễn Nghệ Thuật John F. Kennedy (Kennedy Center) chắc chắn là một trong những chuyện kỳ lạ nhất lịch sử hoạt động văn hóa-nghệ thuật Mỹ.
Bên trong Kennedy Center, nay đổi tên là “Trump Kennedy Center” ở Washington, DC. (Hình minh họa: Brendan Smialowski/AFP via Getty Images)
Trump “ghép đôi” với Kennedy, có gì đó nghe rất… sai
Ngay sau khi nhậm chức vào Tháng Giêng, 2025, Trump đã nhanh chóng “tiếp quản” Kennedy Center – một trong những biểu tượng văn hóa hàng đầu nước Mỹ, nhằm biến Kennedy Center trở thành “VĨ ĐẠI TRỞ LẠI,” như ông viết trên Truth Social vào Tháng Hai.
Chỉ bảy ngày sau lễ nhậm chức của Trump, Deborah Rutter – chủ tịch Kennedy Center từ Tháng Chín, 2014 – tuyên bố từ chức. Là phụ nữ đầu tiên ở cương vị đứng đầu Kennedy Center, bà Deborah Rutter là nhân vật lừng lẫy trong giới nghệ thuật. Trước khi về Kennedy Center, Rutter là chủ tịch Dàn Nhạc Giao Hưởng Chicago (2003-2014), một trong năm dàn nhạc giao hưởng lớn nhất nước Mỹ (The Big Five).
Một trong những việc đầu tiên của Trump là thanh trừng hội đồng quản trị. Trên Truth Social, ông viết: “Tôi đã quyết định ngay lập tức sa thải nhiều cá nhân khỏi hội đồng quản trị, trong đó có chủ tịch, những người không chia sẻ tầm nhìn của chúng ta về một Thời Kỳ Vàng Son trong nghệ thuật và văn hóa. Chúng ta sẽ sớm công bố hội đồng mới, với một chủ tịch tuyệt vời, DONALD J. TRUMP!”
Với vai trò “bầu sô,” Trump rà soát toàn bộ hoạt động thuần túy nghệ thuật của Kennedy Center, kể cả lịch trình diễn, đặc biệt sàng lọc các nghệ sĩ chống ông, yêu cầu duyệt nội dung các vở nhạc kịch mới, đặc biệt nếu tác phẩm nào có “mùi” “văn hóa thức tỉnh” (“woke”).
Richard Grenell – cựu viên chức ngoại giao, từng giữ chức quyền giám đốc Tình Báo Quốc Gia vào năm 2020 thời Trump nhiệm kỳ một, được coi là quan chức đầu tiên cấp nội các công khai là người đồng tính trong lịch sử Mỹ, một người hoàn toàn không có kinh nghiệm và kiến thức về nghệ thuật – được bổ nhiệm làm “giám đốc điều hành tạm quyền.” Trump nói rằng Grenell sẽ nỗ lực bảo đảm không còn “TUYÊN TRUYỀN CHỐNG MỸ” trong hoạt động của Kennedy Center.
Tiếp đó, Trump công bố danh sách thành viên hội đồng mới. Trong khi các thành viên hội đồng Kennedy Center trước đây luôn cân bằng giữa Dân Chủ và Cộng Hòa, tân hội đồng do Trump chọn chỉ là những người “thỏa mãn điều kiện” trung thành với ông, trong đó có nhiều nhân vật thuộc bộ máy chính quyền Trump (Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi, Chánh Văn Phòng Susie Wiles, Usha Vance – vợ của Phó Tổng Thống JD Vance), cùng một số nhân vật ngành giải trí như ca sĩ nhạc đồng quê Lee Greenwood và người dẫn chương trình Fox News Laura Ingraham.
Đỉnh điểm của trò “lố bịch” – như cách viết của Rolling Stone ngày 30 Tháng Mười Hai (“Chaos at the Kennedy Center: Everything That Happened This Year Under Donald Trump”) – là việc đổi tên Kennedy Center thành “Trump-Kennedy Center” vào ngày 18 Tháng Mười Hai. Việc đổi tên là do “hội đồng quản trị thống nhất đồng ý điều này” nhằm ghi nhận “những công lao phi thường mà Tổng Thống Trump đã làm trong năm qua để cứu tòa nhà” – Thư Ký Báo Chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt viết trên X (Twitter). Sự “đùa dai” chưa dừng lại, khi Trump tỏ ra “ngạc nhiên” và “vinh dự” lúc “biết tin” tên mình xuất hiện trong tên chính thức của trung tâm (“The Donald J. Trump and the John F. Kennedy Memorial Center for the Performing Arts”).
Việc “ghép đôi” tên Trump vào Kennedy Center đã vấp phải sự phản đối dữ dội. Cuộc thăm dò ý kiến hơn 1,500 người trưởng thành ở Mỹ được thực hiện từ ngày 20 đến 22 Tháng Mười Hai do The Economist và YouGov cho thấy chỉ có 18% ủng hộ (“Trump’s Kennedy Center Takeover Plunges Further Into Chaos”/Mother Jones). Cần nhắc lại, trong nhiệm kỳ đầu tiên, Trump không xem Kennedy Center là “cái đinh gì” và không bao giờ có mặt trong chương trình vinh danh nghệ sĩ được tổ chức thường niên ở đây.
“Không phải gu của tôi”
Tất cả dẫn đến làn sóng chỉ trích và phản ứng gay gắt. Hàng loạt nghệ sĩ hủy biểu diễn tại Kennedy Center, trong khi những người khác từ bỏ vai trò cố vấn. Phần mình, “bầu sô” Trump tỏ ra hào hứng với vai trò trở thành một “nhà văn hóa lớn.” Ông thậm chí làm người dẫn chương trình tại buổi lễ Kennedy Center Honors (ngày 7 Tháng Mười Hai) – giải danh dự thường niên do Kennedy Center tổ chức nhằm tôn vinh những cá nhân có đóng góp xuất sắc cho nền văn hóa-nghệ thuật quốc gia.
Những nhân vật “honors” năm nay đều là “fan cứng” của Trump: Sylvester Stallone, Gloria Gaynor, George Strait, nhóm rock Kiss, Michael Crawford. Danh sách này “được chính tôi duyệt chọn” – Trump nói vào Tháng Tám – “Tôi đã loại bỏ vài kẻ theo chủ nghĩa thức tỉnh. Giờ đây, chúng ta có những người tuyệt vời.”
Một ngày trước chương trình Honors, Trump háo hức: “Tôi tin rằng, và tôi sẽ đưa ra một dự đoán, đây sẽ là chương trình có rating cao nhất… Trước đây chưa từng có tổng thống nào làm người dẫn chương trình trao giải. Đây là lần đầu tiên. Tôi chắc chắn họ sẽ đánh giá cao tôi, phải không?”… Thực tế là “không phải.” Theo số liệu Nielsen Live, chương trình Kennedy Center Honors 2025 có mức rating thấp nhất mọi thời đại, với khoảng 3.01 triệu lượt xem (so với 4.1 triệu lượt vào năm 2024).
Một cách tổng quát, “hiệu ứng Trump” đã làm thay đổi gần như toàn bộ hoạt động và hình ảnh của Kennedy Center. Nữ ca sĩ soprano nổi tiếng Renée Fleming từ bỏ vai trò cố vấn nghệ thuật (Renée Fleming dự trù có trình diễn tại đây vào Tháng Năm, 2026); Shonda Rhimes – nhà sản xuất, kịch tác gia, đạo diễn từng đoạt Emmy và Quả Cầu Vàng – từ chức thủ quỹ; Ben Folds từ chức cố vấn cho Dàn Nhạc Giao Hưởng Quốc Gia mà Kennedy Center quản lý. “Không phải gu của tôi,” Ben Folds viết trên Instagram khi công bố từ chức.
Tổng cộng, hơn 100 người từng làm việc tại Kennedy Center đã từ chức hoặc bị sa thải từ khi Kennedy Center có một “Chủ tịch tuyệt vời, DONALD J. TRUMP!” (như Trump tự viết về mình trên Truth Social ngày 7 Tháng Hai, 2025).
Làn sóng tẩy chay “Trump-Kennedy Center” lan mạnh đến cuối năm. Nhạc sĩ jazz Chuck Redd hủy chương trình Đêm Giáng Sinh; ca sĩ Kristy Lee thông báo hủy buổi trình diễn miễn phí dự trù vào ngày 14 Tháng Giêng, 2026; nhóm jazz The Cookers hủy buổi trình diễn Đêm Giao Thừa.
Nói về lý do không trình diễn, The Cookers viết: “Nhạc jazz ra đời từ đấu tranh và từ sự kiên định không ngừng về tự do: tự do tư tưởng, tự do biểu đạt và tự do thể hiện tiếng nói con người một cách trọn vẹn. Một số thành viên trong nhóm chúng tôi đã chơi nhạc trong nhiều thập niên, và lịch sử đó vẫn định hình chúng tôi. Chúng tôi không quay lưng lại với khán giả, và chúng tôi muốn rằng khi trở lại sân khấu thì không gian khán phòng phải là nơi có thể cùng nhau tôn vinh trọn vẹn âm nhạc. Chúng tôi trung thành đi theo con đường nghệ thuật nối kết qua các ranh giới, chứ không phải khoét sâu thêm sự chia rẽ.”
Doug Varone and Dancers, một công ty múa ở New York, cũng loan bố hủy chương trình dự kiến vào Tháng Tư, 2026. Trong thông báo, Doug Varone and Dancers viết: “…Với hành động mới nhất của Donald J. Trump khi đổi tên trung tâm theo tên của ông, chúng tôi không thể cho phép mình cũng như yêu cầu khán giả bước vào thể chế từng vĩ đại này.” Mới đây nhất, ngày 2 Tháng Giêng, 2026, Stephen Schwartz, nhà soạn nhạc lừng danh, cho biết ông “sẽ không bao giờ đặt chân đến đó nữa” bởi “nơi đó không còn đại diện cho một không gian phi chính trị dành cho sự thể hiện nghệ thuật tự do như mục đích ban đầu.”
Nếu tự do bị “cưỡng hiếp”
Richard Grenell đã chỉ trích các nghệ sĩ, gọi họ là “đám chính trị cực tả,” hành động của họ là “trò hề chính trị.” Xin mở ngoặc, Grenell là chủ tịch (president) trong khi Trump là chủ tịch Hội Đồng Quản Trị (board chairman) của “Trump-Kennedy Center.” Không chỉ kiện nhạc sĩ jazz Chuck Redd đòi bồi thường $1 triệu, Richard Grenell thậm chí nói, dù không có bằng chứng, rằng các hãng truyền thông lớn “đang khuyến khích giới nghệ sĩ tẩy chay” Kennedy Center.
Trong thực tế, doanh thu vé đã giảm mạnh suốt nhiều tháng từ khi Kennedy Center bị xáo trộn. Một tương lai ảm đạm của địa điểm này trong ba năm tới là điều hoàn toàn có thể hình dung. Cái gọi là “phong trào MAGA” không thể cứu nổi “Trump-Kennedy Center,” khi nhiều người trong số họ chưa từng đặt chân vào đó hoặc sẵn lòng mua một tấm vé tượng trưng chỉ để ủng hộ tinh thần “ông bầu.”
Điều đó cho thấy câu chuyện không giới hạn ở việc giới nghệ sĩ phản ứng mà khán giả cũng tẩy chay khi thánh đường văn hóa một thời này bắt đầu trở thành điểm bung xung của “trò hề chính trị,” từ việc tổ chức buổi cầu nguyện cho nhà hoạt động cánh hữu bị ám sát Charlie Kirk đến việc thay đổi gần như toàn bộ nội dung chương trình biểu diễn truyền thống. Với giới hoạt động nghệ thuật nói chung và nghệ sĩ nói riêng, vấn đề không hẳn là “chống Trump” mà là thái độ của người làm văn hóa khi không khí nghệ thuật bị chính trị hóa và tư duy nghệ thuật bị kiểm soát.
Cách chụp mũ “woke” (thức tỉnh – hiểu theo “định nghĩa” MAGA là “đạo đức giả,” “áp đặt chuẩn mực,” “phá hoại truyền thống”) chẳng khác nào cách chụp mũ “nghệ thuật suy đồi” (“Entartete Kunst”) mà Đức Quốc Xã từng sử dụng để lên án, bôi nhọ và đàn áp các trào lưu nghệ thuật hiện đại mà họ cho là “lệch lạc,” “phi Đức,” “phá hoại đạo đức” hoặc “bị Do Thái đầu độc.” Nó cũng giống như cách chụp mũ và đàn áp văn hóa thời “trăm hoa đua nở” ở Trung Quốc do Mao Trạch Đông khởi xướng hay thời Nhân Văn Giai Phẩm ở miền Bắc Việt Nam thời Hồ Chí Minh.
Tự do sáng tạo, tự do hoạt động nghệ thuật và tự do tẩy chay là truyền thống của văn hóa Mỹ. Suốt bề dày lịch sử, văn hóa Mỹ gần như không bao giờ chấp nhận để tinh thần bị bức hại và linh hồn bị “cưỡng hiếp.”
Văn hóa Mỹ từng tôn vinh những nhân vật văn hóa bất đồng chính kiến bị trù dập vì thái độ phản kháng như Václav Havel (Tiệp Khắc) hoặc Ngải Vị Vị (Trung Quốc) thì không có lý do gì họ khước từ lòng tự trọng chính mình để cúi đầu phục vụ cho bất kỳ ai, ngoài khán giả của họ. [kn]
BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Trung Quốc bỏ chính sách miễn thuế suốt hàng chục năm nay đối với những biện pháp tránh thai, như bao cao su và thuốc ngừa thai, nhằm cố gắng ngăn chặn tình trạng dân số liên tục giảm, theo Newsweek hôm Thứ Năm, 1 Tháng Giêng.
Từ hôm 1 Tháng Giêng, bao cao su và thuốc ngừa thai bị đánh thuế 13%, trong khi dịch vụ giữ trẻ, kết hôn, chăm sóc người già lại được miễn thuế.
Thành phố Thượng Hải, Trung Quốc, ngày 1 Tháng Mười, 2024. (Hình minh họa: Hectort Retamal/AFP via Getty Images)
Trước đó, bao cao su và thuốc ngừa thai được miễn thuế kể từ năm 1994 vào thời kỳ Trung Quốc áp dụng chính sách một con. Nay, việc đánh thuế những sản phẩm này nằm trong một loạt biện pháp mới nhất được chính phủ Trung Quốc đưa ra nhằm khuyến khích sinh con.
Năm 2015, chính phủ Trung Quốc nâng mức giới hạn sinh con lên hai đứa. Khi dân số bắt đầu lên tới mức cao nhất rồi sụt giảm, năm 2021, Trung Quốc nâng mức giới hạn sinh con lên ba đứa.
Biện pháp khuyến khích khác bao gồm nới lỏng thủ tục kết hôn, tăng số ngày nghỉ phép cho cha mẹ sau khi sinh con, trợ cấp tiền cho cha mẹ mới có con, và trợ cấp dịch vụ giữ trẻ.
Chính quyền Trung Quốc thay đổi chính sách giữa lúc họ ngày càng lo lắng về tình trạng dân số giảm cũng như hậu quả về kinh tế của một xã hội ngày càng nhiều người già hơn người trẻ. Theo dữ liệu chính thức, năm 2024, Trung Quốc chỉ có 9.54 triệu em bé chào đời, bằng khoảng một nửa so với 10 năm trước. Tới nay, dân số nước này giảm ba năm liên tiếp.
Giữa lúc số người chết tăng nhanh hơn số người sinh ở Trung Quốc, năm 2023, Ấn Độ qua mặt Trung Quốc, trở thành quốc gia đông nhất thế giới.
Nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ, cũng đang bị sinh suất giảm, nhưng không nhiều bằng Trung Quốc. Tính tới cuối năm 2024, sinh suất ở Mỹ xuống thấp kỷ lục, còn khoảng 1.6 đứa con mỗi phụ nữ, thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế 2.1 đức con mỗi phụ nữ, theo dữ liệu mới nhất của CDC hồi giữ năm 2025. (Mức sinh thay thế (replacement level) là số ca sinh trung bình mà dân số cần để tự thay thế qua nhiều thế hệ.) (Th.Long) [kn]
MILWAUKEE, Wisconsin (NV) – Một chánh án ở Wisconsin nộp đơn từ chức sau khi bị kết tội cản trở công lực vì giúp người nhập cư lậu trốn tránh Cảnh Sát Di Trú (ICE), theo ABC News.
Bà Hannah Dugan, chánh án tiểu bang, nộp đơn từ chức cho Thống Đốc Tony Evers (Dân Chủ) hôm Thứ Bảy, 3 Tháng Giêng. Trước đó, phía Cộng Hòa lên kế hoạch luận tội để truất phế bà Dugan sau khi bà bị kết tội hôm 19 Tháng Mười Hai. Phát ngôn viên của Thống Đốc Evers xác nhận họ nhận được đơn từ chức của bà Dugan, và ông sẽ cố gắng nhanh chóng tìm người thay thế bà.
Bà Hannah Dugan ra khỏi tòa liên bang ở Milwaukee, Wisconsin, hôm 15 Tháng Năm, 2025. (Hình: Scott Olson/Getty Images)
Trong đơn, bà Dugan cho hay 10 năm qua, bà giải quyết hàng ngàn vụ bằng “lời cam kết đối xử với mọi người một cách có phẩm giá, tôn trọng; làm việc một cách công bằng, có cân nhắc kỹ lưỡng, nhất quán; và giữ gìn sự đứng đắn, an toàn mà công chúng xứng đáng được hưởng ở tòa án.”
Nhưng bà Dugan nhấn mạnh vụ án của bà gây xao lãng quá mức.
“Như quý vị biết, tôi là đối tượng của vụ án liên bang chưa từng thấy, một vụ án còn lâu mới kết thúc nhưng đang tạo ra nhiều vấn đề vô cùng lớn và phức tạp, đe dọa tính độc lập của tòa án. Tôi đang đấu tranh cho bản thân tôi cũng như hệ thống tư pháp độc lập của chúng ta,” bà Dugan viết.
Tháng Tư năm ngoái, bà Dugan bị FBI bắt với cáo buộc cản trở ICE bắt giữ một người đàn ông nhập cư bên ngoài tòa án của bà rồi dẫn ông này đi cửa riêng. Hồi Tháng Mười Hai, bà bị bồi thẩm đoàn liên bang kết tội đại hình cản trở công lực.
Vụ án của bà Dugan được Tổng Thống Donald Trump làm rùm beng giữa lúc ông tiếp tục chiến dịch trấn áp người nhập cư lậu. Đảng Dân Chủ cáo buộc ông Trump cố dùng vụ án này để đe dọa chánh án nào phản đối chiến dịch của ông.
Ngày 18 Tháng Tư năm ngoái, đặc vụ ICE tới tòa Milwaukee County của bà Dugan sau khi hay tin ông Eduardo Flores-Ruiz, 31 tuổi, công dân Mexico, vào nước Mỹ trở lại bất hợp pháp và sẽ ra tòa này để bị xét xử tội hành hung.
Bà Dugan chặn đặc vụ phía trước tòa rồi đưa họ tới văn phòng cấp trên của bà, Chánh Án Carl Ashley, vì bà nói trát hành chánh của họ không đủ căn cứ để bắt ông Flores-Ruiz.
Sau khi đặc vụ bỏ đi, bà Dugan dẫn ông Flores-Ruiz và luật sư của ông đi cửa riêng dành cho bồi thẩm đoàn. Đặc vụ ICE thấy ông Flores-Ruiz ngoài hành lang, bám theo ra khỏi tòa rồi bắt giữ ông sau khi chạy bộ đuổi theo. Hồi Tháng Mười Một, Bộ Nội An loan báo ông đã bị trục xuất. (Th.Long) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Có 25 cán bộ, chuyên viên Cục An Toàn Thực Phẩm, Bộ Y Tế Việt Nam, được ghi nhận “ăn hối lộ nhưng thoát án,” là do họ thành khẩn khai báo và chịu nộp lại toàn bộ số tiền.
Đây là vụ án khiến hai bị cáo Trần Việt Nga và Nguyễn Thanh Phong, đều là cựu cục trưởng của cơ quan nêu trên, phải hầu tòa hôm 5 Tháng Giêng.
Bị cáo Trần Việt Nga (trái) và Nguyễn Thanh Phong, đều là cựu cục trưởng Cục An Toàn Thực Phẩm. (Hình: Bộ Công An)
Theo báo Tiền Phong hôm 4 Tháng Giêng, bị cáo đưa hối lộ trong vụ án này là Nguyễn Năng Mạnh, chủ hai công ty Dược Phẩm Liên Doanh MediPhar và Dược Phẩm MediUSA, sản xuất thực phẩm chức năng giả.
Cáo trạng vụ án cho hay, 12 trong số 25 thuộc cấp của hai bị cáo Nga và Phong là văn thư, chuyên viên, ăn hối lộ tổng cộng 3.4 tỷ đồng ($129,277) từ bị cáo Mạnh.
Tuy nhận tiền “lót tay” nhưng nhóm này được Bộ Công An cho là “có vai trò thứ yếu, giúp sức, lệ thuộc, thực hiện hành vi phạm tội theo sự chỉ đạo của cấp trên.”
Yếu tố quan trọng nhất là nhóm này đã nộp lại số tiền ăn hối lộ khi bị sờ gáy.
13 cán bộ còn lại tại Cục An Toàn Thực Phẩm cũng được ghi nhận ăn hối lộ để thẩm định, hậu kiểm việc cấp giấy chứng nhận “Thực hành sản xuất tốt” (GMP) cho các nhà máy của bị cáo Nguyễn Năng Mạnh.
Tuy vậy, nhóm này chỉ nhận từ 5-40 triệu đồng ($190-$1,520) mỗi người và đều “tự nguyện” nộp lại khi bị phát giác.
Phiên xử 55 bị cáo là giới chức Cục An Toàn Thực Phẩm, Bộ Y Tế Việt Nam, diễn ra tại Tòa Án Hà Nội hôm 5 Tháng Giêng. (Hình: Thanh Niên)
Theo hồ sơ vụ án, bị cáo Trần Việt Nga ăn hối lộ 8 tỷ đồng ($304,182) để duyệt cấp phép quảng cáo các sản phẩm thực phẩm chức năng cho bị cáo Mạnh.
Bị cáo Nguyễn Thanh Phong, người tiền nhiệm của bà Nga, nhận “lót tay” đến 44 tỷ đồng ($1.6 triệu) để cấp giấy phép công bố sản phẩm cho bị cáo Mạnh.
Đáng nói, hồ sơ vụ án không đề cập gì đến trách nhiệm gì của các đời bộ trưởng Y Tế, những người đưa hai bị cáo Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga vào ghế “ngon ăn” này và thể hiện “sự tín nhiệm cao” với hai bị cáo tại lễ bổ nhiệm. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Cục Điện Ảnh, Bộ Văn Hóa-Thể Thao và Du Lịch Việt Nam yêu cầu Netflix gỡ bỏ phim “Tôi Thấy Ánh Dương Rực Rỡ” (Shine On Me) của Trung Quốc trên ứng dụng (app) của hãng này vì trong phim có “đường lưỡi bò.”
Việc gỡ bỏ được yêu cầu diễn ra trong vòng 24 giờ kể từ đêm 3 Tháng Giêng.
Một cảnh trong bộ phim “Tôi Thấy Ánh Dương Rực Rỡ” có thể hiện “đường lưỡi bò.” (Hình: Chụp qua màn hình)
Đây là bộ phim tình cảm, lãng mạn dài 27 tập, do hai diễn viên Triệu Kim Mạch (Zhao Jinmai) và Tống Uy Long (Song Weilong) đảm nhận vai chính.
“Đường lưỡi bò” hay còn gọi là “đường chín đoạn” là để chỉ khu lãnh hải tại Biển Đông mà Bắc Kinh chủ trương và đơn phương tuyên bố chủ quyền, bất chấp sự phản đối của các nước có chủ quyền, trong đó có Việt Nam.
Theo tạp chí Tri Thức (ZNews) hôm 4 Tháng Giêng, bộ phim nêu trên bị cáo buộc có nhiều hình ảnh bản đồ chứa “đường lưỡi bò,” “xâm phạm chủ quyền Việt Nam” trong tập 25, từ phút 32 đến phút 34.
Đây là lần thứ nhì trong vòng ba tháng, Việt Nam cấm phim Trung Quốc vì dính “đường lưỡi bò.”
Hồi đầu Tháng Mười năm ngoái, các nền tảng xem phim trực tuyến tại Việt Nam đồng loạt gỡ bỏ phim “Hãy Để Tôi Tỏa Sáng” (Love’s Ambition) của Trung Quốc do xuất hiện hình ảnh bản đồ chứa “đường lưỡi bò” trong tập 16.
Thời điểm đó, bộ phim truyền hình do hai diễn viên Triệu Lộ Tư (Zhao Lusi) và Trần Vỹ Đình (William Chan) đóng vai chính, đang thu hút nhiều bình luận rôm rả trên các nền tảng mạng xã hội tại Việt Nam.
Theo báo Dân Trí và Tuổi Trẻ hôm 3 Tháng Mười, bốn nền tảng phát hành phim có bản quyền tại Việt Nam gồm FPT Play, VieON, K+ và TV360 đã đồng loạt gỡ bỏ 16 tập “Hãy Để Tôi Tỏa Sáng” khỏi danh mục phim. Ngay cả các trang phim lậu cũng có hành động này.
Hai diễn viên chính của phim “Tôi Thấy Ánh Dương Rực Rỡ” là Triệu Kim Mạch và Tống Uy Long. (Hình: Chụp qua màn hình)
Trước đó, các phim “Hướng Gió Mà Đi,” “Lấy Danh Nghĩa Người Nhà,” “Tình Yêu 199 – Muốn Mãi Mãi Yêu”… cũng từng vướng tranh cãi và bị xử lý tương tự.
Ngoài phim ảnh, “đường lưỡi bò” còn xuất hiện cạnh thương hiệu trà sữa và đồ chơi “Baby Three” nhập cảng từ Trung Quốc.
Hồi giữa Tháng Bảy, trong ngày đầu khai trương ở phường Tân Hưng, quận 7 trước đây, Sài Gòn, đám đông đổ xô đến chen nhau mua trà sữa Chagee của Trung Quốc như chưa từng có vụ tẩy chay vì vụ ứng dụng có hình “đường lưỡi bò” hồi bốn tháng trước.
Chỉ có một khác biệt là một ngày sau khi mở tiệm đầu tiên tại phường Tân Hưng, thương hiệu trà sữa Chagee bị xử phạt hành chính 60 triệu đồng ($2,293) vì dính vụ “đường lưỡi bò” trước đó. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Sau hơn một năm gây ra vụ trộm vàng của người tình đồng giới ở tỉnh Cà Mau, nghi can Lê Phương Yến, 29 tuổi, bị bắt ở phường Cát Lái, Sài Gòn, trong bộ dạng con trai.
Theo báo VnExpress hôm 4 Tháng Giêng, hồi giữa năm 2019, nghi can Yến quen một cô gái qua mạng xã hội, sau đó cả hai nảy sinh tình cảm và thuê nhà chung sống với nhau.
Nghi can Lê Phương Yến (giữa) lúc bị bắt. (Hình: Công An Cà Mau)
Cuối năm 2023, nữ nghi can đưa người tình về sống tại nhà cha mẹ ruột ở xã Long Điền, tỉnh Cà Mau.
Khoảng Tháng Tám, 2024, nhân lúc người tình vắng nhà, nghi can Yến lấy trộm 1.5 lượng vàng 24K của cô này rồi tráo bằng vàng giả.
Đến trung tuần Tháng Mười cùng năm, khi kiểm tra 15 chiếc nhẫn vàng, nạn nhân phát giác dấu hiệu bất thường và yêu cầu người tình giải thích. Sau khi thừa nhận hành vi trộm cắp, nghi can Yến bỏ trốn khỏi địa phương.
Nạn nhân trình báo công an dẫn đến việc nghi can Yến bị Công An Cà Mau phát lệnh truy nã.
Trong thời gian lẩn trốn tại Sài Gòn, nghi can Yến được ghi nhận thay đổi ngoại hình, giả dạng nam giới để qua mặt công an.
Bản tin không cho biết nữ nghi can đã dùng số tiền bán vàng trộm được vào việc gì.
Trong một vụ trộm vàng khác xảy ra gần đây, báo VnExpress hôm 31 Tháng Mười Hai, 2025, cho biết, nghi can Đỗ Tấn Được, 39 tuổi, ở Đồng Nai mau chóng bị bắt giữ.
Vụ trộm vàng xảy ra ở xã Long Điền, tỉnh Cà Mau. (Hình: Cà Mau)
Một tuần trước đó, nghi can Được chạy xe gắn máy đến các bệnh viện ở Biên Hòa tìm cơ hội trộm cắp.
Khi đến bệnh viện Đồng Nai, nhân lúc bãi giữ xe bệnh viện vắng người, nam nghi can cạy cốp xe gắn máy của một nữ bệnh nhân, lấy được 1 tỷ đồng ($38,022), 11 chỉ vàng 9999, đôi bông bằng vàng trắng, một “giấy chứng nhận sử dụng đất,” ba sổ tiết kiệm cùng một số giấy tờ tùy thân.
Sau khi khổ chủ báo công an, lần theo camera an ninh, nghi can Được bị đưa vào tầm ngắm.
Khi bị đưa về đồn, nghi can Được cho biết sau khi trộm được vụ này đã mua một chiếc xe gắn máy để tẩu thoát. Nam nghi can dành 500 triệu đồng ($19,011) từ số tiền trộm được để tặng bạn gái. (N.H.K) [kn]
QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) – Ba ngày sau khi gây ra vụ cướp tiệm vàng Toàn Hằng, ở xã Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng, nghi can Phan Bảo Nhật, 33 tuổi, bị bắt giữ tại cửa khẩu Bờ Y, khi chuẩn bị trốn sang Lào.
Cửa khẩu Bờ Y nằm tại huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum trước đây, nay thuộc Quảng Ngãi, tiếp giáp với Cambodia và Lào.
Nghi can Phan Bảo Nhật (giữa) lúc bị bắt. (Hình: Công An Lâm Đồng)
Theo báo VnExpress hôm 4 Tháng Giêng, khi bắt nghi can Nhật, công an tịch thu được số vàng trị giá 500 triệu đồng ($19,011) là tang vật vụ cướp tiệm vàng cách đó 450 km.
Kết quả điều tra sơ bộ cho hay, vào chiều 1 Tháng Giêng, nghi can Nhật mặc áo khoác xám, đội mũ, đeo kính đen, trùm hai lớp khẩu trang chạy xe gắn máy đến tiệm vàng Toàn Hằng, hỏi mua nữ trang cưới.
Ông ta đề nghị bà chủ tiệm cho xe nhiều loại trang sức để chọn lựa. Khi bà chủ tiệm vừa báo giá, đặt vàng xuống để quay sang tiếp một khách khác đang hỏi mẫu, nam nghi can lập tức chộp lấy toàn bộ số vàng rồi bỏ chạy.
Khổ chủ cùng một người hàng xóm đuổi theo nhưng bất thành. Số nữ trang bị cướp bao gồm vòng cổ, lắc (vòng đeo tay), bông tai, nhẫn và dây chuyền vàng.
Đến nay, hầu hết các nghi can cướp tiệm vàng tại Việt Nam đều mau chóng bị bắt giữ, ngoại trừ vụ cướp tiệm vàng Kim Khoa, thành phố Cam Ranh trước đây, tỉnh Khánh Hòa, xảy ra hồi Tháng Chín, 2023.
Thời điểm đó, Công An Khánh Hòa loan báo truy tìm 12 mẫu trang sức vàng và một chiếc xe gắn máy sơn màu đỏ, đen để lần ra dấu vết hai nam nghi can được cho là khoảng 25-30 tuổi.
Hình ảnh nghi can Phan Bảo Nhật do camera an ninh của tiệm vàng Toàn Hằng, ở xã Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng, ghi lại. (Hình: Chụp qua màn hình)
Một đoạn video clip do camera an ninh của tiệm vàng ghi lại cho thấy một nghi can đội nón bảo hiểm, bịt mặt, đeo balô phía trước, tay cầm súng, tay cầm búa đập vỡ tủ trưng bày, lấy vàng nhét vào balô.
Nghi can này được cho là đội tóc giả khi gây án nên nhiều nhân chứng tưởng là phụ nữ.
Nghi can còn lại cầm hai khẩu súng uy hiếp một số nhân viên, vào bên trong quầy lấy hộp đựng tiền rồi chạy ra cửa canh chừng.
Sau chưa đầy một phút, cả hai lên xe gắn máy tẩu thoát về huyện Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận trước đây, nay thuộc Khánh Hòa.
Đến hồi Tháng Tư năm ngoái, báo Người Lao Động dẫn lời ông Trần Minh Trúc, phó giám đốc Công An Khánh Hòa giải thích chuyện chưa bắt được hai nghi can vụ do “đây là vụ án phức tạp.” (N.H.K) [kn]
Năm 1894 hạm đội hải quân của Minh Trị Thiên Hoàng Nhật Bản đánh bại và tiêu diệt hạm đội hùng mạnh Bắc Dương của triều đại Mãn Thanh Trung Hoa tại biển Hoàng Hải, mở đầu cho việc Nhật chiếm đóng quần đảo Đài Loan trong suốt nửa thế kỷ sau đó. Năm 1945 đế quốc “Mặt Trời Mọc” đầu hàng vô điều kiện trước quân đội Đồng Minh (bao gồm Hoa Kỳ và Trung Hoa Dân Quốc*), đế quốc Nhật trao trả quần đảo này về lại cho Trung Hoa.
Bản đồ Đài Loan. (Hình ATNT Tours & Travel)
Năm 1949, Trung Hoa Quốc Dân Đảng thất bại trong cuộc chiến tranh Quốc Cộng đành phải rút lui về Đài Loan ẩn náu, chờ ngày phục hận trở về Đại Lục như giấc mơ của Thống Soái Tưởng Giới Thạch. Nhưng 66 năm đã trôi qua, giấc mơ của vị thống soái họ Tưởng vẫn chỉ là giấc mơ. Ngày nay, “dung nhan” quần đảo Đài Loan giờ đã ra sao!
Để hình dung ra hình thù đất nước Việt Nam, người ta thường đem ra một ví dụ một dải đất hình chữ S nằm dọc theo Biển Đông. Cũng như thế để hình dung ra đảo Taiwan, người ta thường gán vào hình ảnh một củ khoai trôi nổi trên biển. Quả thực như vậy, đây là một “củ khoai lang mập” dài hơn 390 km, bề ngang chừng 140 km và nằm cách lục địa Châu Á khoảng 150 km. So với diện tích phần đất lục địa thì phần đất hải đảo này chẳng thấm thía gì, nhưng đây lại là một hải đảo hết sức sinh động và phát triển trong mọi lãnh vực sinh hoạt của con người từ năm 1975 đến nay.
Ngày nay, ít người có thể hình dung ra được bộ mặt của Đài Loan vào thời điểm giữa thế kỷ thứ 19 vì lẽ lúc đó có rất ít người dân Trung Hoa sinh sống ở đây, có chăng phần lớn là sinh hoạt của người dân bản địa và ngư dân các vùng cận biển đại lục như Phúc Kiến đến đây.
Quảng trường Tự Do & Nhà Tưởng Niệm Tưởng Giới Thạch tại Taipei. (Hình ATNT Tours & Travel)
Đế quốc Nhật thống trị Đài Loan trong vòng năm mươi năm, dĩ nhiên người dân thuộc địa sống dưới ách thực dân luôn luôn bị đè đầu, bóc lột. Nhưng thời điểm đó, có lẽ người Đài Loan vẫn còn may mắn hơn người dân phần đất đại lục, họ đã không bị thảm sát như ở Nam Kinh. Ngược lại, sau khi thất trận đế quốc Nhật cũng đã để lại một số những ảnh hưởng về đời sống về một số các công trình giáo dục kiến trúc cho Đài Loan như các đường hầm tunnel bên phía Đông đảo Đài Loan, đập thủy điện trên Nhật Nguyệt Đàm. Ngay cả Dinh Tổng Thống Đài Loan hiện tại cũng là Dinh Toàn Quyền của Nhật Bản xưa kia (1912-1919). Ai muốn đến thành phố Hoa Liên nằm về nên phía Đông đảo Đài Loan đều phải đi qua các đường đèo và đường hầm nối liền từ Đài Bắc đến Hoa Liên. Các công trình xây dựng hạ tầng của vùng này đã được đế quốc Nhật xây cất trong thời gian xâm chiếm vẫn còn xử dụng cho đến ngay nay. Hoa Liên là một thành phố ven biển đẹp, nhưng đường đi rất mệt vì quá nhiều đường hầm/đèo quanh co khúc khuỷu. Có lẽ vì thế mà du khách đến đây không nhiều như các thành phố khác nằm bên phía miền Tây đảo.
Viện Bảo Tàng Cố Cung Quốc Gia Đài Bắc. (Hình ATNT Tours & Travel)
Các thành phố lớn và phát triển của Đài Loan thường tập trung vào vùng bình nguyên phía Tây đảo như Đài Bắc (Taipei), Tân Đài Bắc (New Taipei), Đài Trung (Taichung), Đài Nam (Tainan), Cao Hùng (Kaohsiung). Từ ngày ông Tưởng Kinh Quốc đắc cử tổng thống Đài Loan (1978-1988), ông đã thay đổi rất nhiều mọi lãnh vực từ chính trị đến kinh tế. Ông đã tạo cơ hội cho Đài Loan trở thành một trong bốn con rồng của kinh tế Châu Á. Thành phố Đài Bắc đã vươn vai đứng lên trở thành cao lớn hơn, người ta phải nâng cấp Taipei thành New Taipei (Tân Đài Bắc) cho xứng với thành phố có bốn triệu dân, đông dân nhất Đài Loan. Năm 1949, dân số Đài Loan chỉ chừng hơn 5 triệu và bây giờ đã tăng vụt lên con số gần 24 triệu dân (2015). Sự tăng trưởng dân số đòi hỏi sự thay đổi và phát triển kinh tế vượt qua hệ lụy chủ nghĩa tư tưởng giáo điều mị dân như ở nhiều xứ độc tài, giáo điều trên thế giới.
Song song sự phát triển kinh tế, đảo quốc Đài Loan không quên đi phần nghệ thuật văn hóa của riêng mình để tạo ra các điểm hấp dẫn và thu hút du khách đến với xứ đảo nhỏ bé này (chỉ có 36 ngàn cây số vuông). Viện bảo tàng Cố Cung Quốc Gia (Cố Cung Bảo Tàng Viện Quốc Gia) là một nơi thu hút sự tò mò hiếu kỳ của du khách khi đến Đài Loan. Những bảo vật được kể ra như miếng “ngọc cải thảo màu xanh lục trắng” (Thúy Ngọc Bạch Thái), miếng “thịt heo kho bằng ngọc” trông giống như thật đã là những bảo vật mà du khách muốn tận mắt nhìn thấy. Đây là những vật quí hiếm trong Cố Cung Tử Cấm Thành Bắc Kinh đã được Tưởng Giới Thạch đem về đây trước năm 1949.
Tọa điểm thắng cảnh thiên nhiên nổi tiếng Nhật Nguyệt Đàm (Hình ATNT Tours & Travel)
Ngoài Bảo Tàng Viện, Taipei còn là thành phố khoe sự giàu sang và thăng tiến của mình qua hình ảnh tháp 101 cao tầng với những shop hàng hiệu trên thế giới. Nguyên thủy, đây là tòa nhà tài chính “Taipei World Financial Center” một biểu tượng cao nhất thế giới mà người Đài Loan một thời hãnh diện vào những năm 2004.
Nhưng nói đến Đài Loan – Taiwan mà quên nói về những khu phố Chợ Đêm – Night Markets thì cả một điều thiếu sót về điểm văn hóa ẩm thực. Chợ đêm ngày nay đã trở thành một sinh hoạt văn hóa về đêm của nhiều đất nước Đông Nam Á, đất nước Đài Loan cũng cuốn theo cao trào sinh hoạt ăn uống về đêm như tất cả các thành phố Á Châu khác. Night Markets ở Đài Bắc, Đài Trung, Đài Nam, Cao Hùng, Hoa Liên, Cơ Long, Gia Nghĩa đều ngợp người suốt từ 7 giờ tối đến 11 giờ đêm mỗi ngày. Bạn có biết “trà sữa trân châu – Milk Tea Boba,” một món uống nổi tiếng mà người Á Châu ưa thích là món giải khát do người Đài Loan sáng chế.
Phật Quang Tự tại Cao Hùng ngôi chùa lớn nhất Đài Loan. (Hình ATNT Tours & Travel)
Hải đảo Đài Loan có nơi nào giúp bạn nghỉ ngơi tĩnh dưỡng sau những căng thẳng làm việc của đời sống không? Đề nghị bạn hãy thử đến một địa danh nằm trên một vùng đất cao nguyên khoảng giữa đảo, có tên nghe ra cũng hơi là lạ “Nhật Nguyệt Đàm,” người Việt nôm na gọi là Hồ Nhật Nguyệt. Người ta cho rằng hồ này có tên “nhật-nguyệt” vì hình dáng của hồ giống như là hình “mặt trời ôm lấy vành khuyết của mặt trăng” nên gọi tên Hán Việt là hồ “nhật-nguyệt.” Kể ra người Hoa rất khéo tưởng tượng trong trí óc hình tượng của họ. Không gian Nhật Nguyệt Đàm quả thực rất đẹp, nếu không đẹp thì làm sao Tưởng Giới Thạch lại cho xây nhà làm nơi nghỉ mát với Tống Mỹ Linh! Người giàu có hay người quyền cao chức trọng có bao giờ tìm đến chốn lao xao ổ chuột.
Mỗi lần đến hồ Nhật Nguyệt, tôi lại nhớ đến bài nhạc “Cũng Sẽ Chìm Trôi” của Trịnh Công Sơn ”Nhật Nguyệt trên cao, ta ngồi dưới thấp. Một dòng trong veo, sao lòng còn đục…” Nước Hồ Nhật Nguyệt trong veo thật đấy, nhưng rõ ràng lòng tôi vẫn đục mỗi khi nhìn thấy ngôi Miếu Văn Võ thờ Đức Khổng Tử, Quan Công và Nhạc Phi. Người Trung Hoa thờ ba vị này tượng trưng cho Văn (Khổng Tử) và Võ (Quan Công Tam Quốc và Tống Nhạc Phi) vì trong lịch sử họ, họ cho ba vị này có chỗ đứng xứng đáng trong lịch sử văn hóa Trung Hoa. Tôi thường hay có thói nhìn ông Quan Vân Trường và so sánh ông với Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn của lịch sử Việt Nam. Qua nhân cách của hai vị tướng, tôi cho là Quan vân Trường của Tam Quốc còn thua xa tài đức của Hưng Đạo Vương Việt Nam – một người đã vì nước mà dẹp bỏ thù nhà sang một bên để chống ngoại xâm Nguyên Mông. Tan giặc ngài lui về ẩn dật, vì lo toan cho sự sống còn của Đại Việt mà ngài tạm quên chuyện thù nhà cho đến lúc mất. Tướng Quan Vân Trường chỉ có lòng trung với Lưu Bị, có tiết tháo với chúa, nhưng ông hữu dũng vô mưu nên mới bị Lã Mông của Đông Ngô bắt và giết đi. Người Hoa tôn Quan Vân Trường lên hàng Quan Thánh và thờ ông, nhưng đó là chuyện của người Hoa. Người Việt Nam cũng tôn Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn lên thành Hưng Đạo Đại Vương và tôn thờ ngài là Đức Thánh Trần Hưng Đạo mà chúng ta hay gọi tắt “Đức Thánh Trần.” Chúng ta, hậu duệ của ngài mà quên đi công lao của ngài cống hiến cho Đại Việt mà đi tôn thờ “thánh khác” thì quả thực tủi hờn cho nước Việt. Lòng tôi “vẫn đục” ở Nhật Nguyệt Đàm là vì thế!
Wen Wu Temple tại Sun Moon Lake “Nhật Nguyệt Đàm.” (Hình ATNT Tours & Travel)
Có người hỏi tôi ở Cao Hùng Đài Loan có gì để xem! Tôi có thể trả lời như thế này “có sông tình yêu Ái Hà thơ mộng về đêm, có chợ đêm sầm uất nhộn nhịp Lục Hợp và có ngôi chùa Phật Quang Tự lớn nhất Đài Loan. Bạn hãy dìu người bạn yêu đến thưởng ngoạn con sông Ái Hà tình tứ, đưa người yêu đến Phật Quang Tự xin làm lễ cưới và đi ăn tối ở chợ đêm Lục Hợp. Kể ra cũng gọn ghẽ đấy chứ!
Đài Loan vẫn còn Đài Trung, Đài Nam, và một số các thành phố khác đáng để bạn đến du ngoạn. Hải đảo Đài Loan tuy nhỏ, nhưng thắng cảnh hãy còn rất rộng cho du khách.
(*): Trung Hoa Dân Quốc do Trung Hoa Quốc Dân Đảng, Tưởng Giới Thạch lãnh đạo, được gọi là Trung Quốc. Không phải là Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa do Đảng Cộng Sản Trung Hoa (Trung Cộng) Mao Trạch Đông lãnh đạo, thành lập từ Tháng Mười, 1949.
Các chuyến tour do ATNT Tours tổ chức và hướng dẫn (tour guide nói tiếng Việt và tiếng Anh chuyên nghiệp)
=> Có bán vé máy bay về Việt Nam. Xin gọi ngay ATNT Travel để biết thêm thông tin chi tiết về chuyến bay.
=> Bus Tour sáng đi chiều về: 1-Santa Barbara – Solvang; 2-La Jolla – San Diego
=> ATNT Bus Tours: Las Vegas – Zion Park – Valley Of Fire – Hoover Dam – Premium Outlets (3 ngày 2 đêm)
=> Tour Yellowstone National Park & Mt. Rushmore (6 ngày/Air tour), du lịch bằng máy bay cùng ATNT Tours đến Mt. Rushmore & Yellowstone N.P, quý khách sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian: Yellowstone – Mt. Rushmore – Crazy Horse – Devils Tower – Idaho Falls – Great Salt Lake
=> Tour Nevada – Utah (5 ngày 4 đêm): Valley Of The Fire – Zion N.P – Bryce Canyon – Delicate Arches N.P – Las Vegas
=> Tour National Parks of The Southwest (6 ngày): Salt Lake City – Zion Park – Arches N. P – Bryce Canyon – Antelope – Grand Canyon South Rim – Sedona
=> Tour Canada – USA: Niagara Falls – Toronto – Thousand Islands – Ottawa – Montréal – Quebec – Boston – New York
=> Tour Niagara Falls – Toronto – Montreal – Quebec – Boston – New York
=> Tour Tây Bắc Hoa Kỳ: Sacramento – San Francisco – Lake Tahoe – Portland – Seattle
=> Tour Niagara Falls (US side) – Albany – Boston – New York – Philadelphia – Washington DC
=> Tour Hawaii (7 ngày): Hai đảo Oahu (Honolulu – Waikiki Beach – Pearl Harbor – Polynesian Cultural Center) và Big Island (Black Sand Beach – Rainbow Falls – Volcano N.P – Akaka Falls – Kalapana Lava Flow Beach)
=> Tour Salt Lake City – Arches N.P – Bryce Canyon – Horseshoe Bend – Grand Canyon South Rim – Sedona (6 ngày)
=> Tour Tây Âu: Anh – Pháp – Thụy Sĩ – Monaco – Ý
=> Tour Tây Nam Âu Châu: Morocco – Tây Ban Nha – Bồ Đào Nha
=> Tour Đông Âu (15 ngày): Poland – Hungary – Austria – Czech – Slovakia – Slovenia – Croatia – Germany
=> Mysteries of Peru: Lima – Machu Picchu – Cusco – Lake Titicaca
=> Tour Turkey – Greece
=> Tour Israel – Jordan – Egypt
=> Tour Israel – Jordan – Dubai – Abu Dhabi
=> Tour South Africa – Zimbabwe Safari
=> Tour South America: Brazil – Argentina – Peru
=> Tour Chile: Atacama – Santiago – Patagonia
=> Tour Fiji Island – New Zealand: Auckland – Bay of Islands
=> Tour Australia: Melbourne – Phillip Island – Canberra – Sydney
=> Tour Nepal – Bhutan – Dubai – Abu Dhabi
=> Tour Nepal – Bhutan – Tibet (optional)
=> Tour Nhật Bản – Đài Loan – Nam Hàn: Mùa Xuân – Mùa Thu
=> Tour Singapore – Malaysia – Thailand
=> Tour Singapore – Malaysia – Indonesia
=> Tour Thailand – Lao – Cambodia
=> Tour Việt Nam: Những nẻo đường Việt Nam (15 ngày & 23 ngày)
Nhận làm các dịch vụ:
=> Có bán vé máy bay về Việt Nam, vé máy bay trong nước Hoa Kỳ, và khắp nơi trên thế giới.
=> Visa nhập cảnh Ấn Độ, Việt Nam, Miến Điện, Úc.
=> Renew passport Mỹ khẩn cấp và passport Việt Nam.
=> Xin lại Giấy Quốc Tịch Hoa Kỳ (đã làm mất bản chính).
Xin liên lạc văn phòng ATNT Tours để biết thêm chi tiết:
9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708
Điện thoại: (714) 841-2868 – (888) 811-8988
Website: www.ATNTtour.com
Email: [email protected]
*Đón xem trên YouTube: “ATNT Travel & Tours.”
*Đón nghe chương trình Radio VNR 106.3 FM mỗi tối Thứ Bảy từ 10 PM đến 10:30 PM.
*Đón xem chương trình TV “Thế Giới Trong Tầm Tay Bạn” mỗi tuần vào Thứ Sáu, Thứ Bảy, và Chủ Nhật trên đài VBS 57.6.
SAN RAFAEL, California (NV) – Mưa lớn và triều cường có lẽ cao nhất trong 20 năm làm ngập lụt nhiều nơi ở Bắc California hôm Thứ Bảy, 3 Tháng Giêng, khiến đường sá bị chặn và nhiều người mắc kẹt trên xe, theo AP.
Suốt 15 dặm đường từ vùng Sausalito tới San Rafael bị ngập lụt sau khi mưa lớn đúng vào lúc xảy ra triều cường kỷ lục “King Tide,” Trung Sĩ Michael Dobbins của Sở Cảnh Sát Marin County cho hay.
Đường sá ở Marin County, California, bị ngập lụt hôm 2 Tháng Giêng. (Hình: Marin County Sheriff’s Office)
Nhân viên cứu hộ được huy động để giải cứu nhiều người mắc kẹt trên xe bị ngập sâu 3-4 foot, ông Dobbins cho biết.
“Đường sá đầy nước,” ông Dobbins nói, cho biết thêm rằng có người cho hay đợt triều cường này lớn nhất trong 20 năm. “Cùng với mưa lớn, đợt triều cường này tạo ra tình huống dễ dàng làm ngập lụt đường sá.”
Chính quyền địa phương những nơi bị ảnh hưởng, phía Bắc San Francisco, khuyến cáo cư dân ở nhà tới khi nước rút. Có người chèo thuyền trên đường ngập nước, có người lội nước cao hơn đầu gối.
Lệnh báo động lũ lụt có hiệu lực cho vùng San Francisco tới 2 giờ trưa Thứ Bảy và lệnh đề phòng lũ lụt có hiệu lực tới 2 giờ trưa Chủ Nhật, theo Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia (NWS). Trời sẽ tiếp tục mưa khắp tiểu bang vào Chủ Nhật và Thứ Hai, NWS dự báo.
Ở Santa Barbara County, một số con đường bị chặn do ngập lụt và một xa lộ lớn gần Goleta bị chặn do hàng loạt vụ trượt bùn. Một người đàn ông thiệt mạng sau khi bị nước lụt cuốn trôi xuống suối, cảnh sát quận hạt này xác nhận.
“King Tide” là hiện tượng tự nhiên xảy ra khi mặt trời, mặt trăng và Trái Đất thẳng hàng và mặt trăng ở gần Trái Đất nhất, tạo ra lực hút mạnh hơn. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Dân Biểu Nancy Pelosi (Dân Chủ-California), cựu chủ tịch Hạ Viện Hoa Kỳ, cáo buộc Tổng Thống Donald Trump “đạo đức giả” trong vụ truy tố và bắt giữ Tổng Thống Nicolas Maduro của Venezuela, vì ông Trump ân xá cho cựu Tổng Thống Juan Orlando Hernandez của Honduras hồi năm ngoái sau khi ông Hernandez cũng bị kết tội về ma túy.
“Nếu tổng thống làm những việc này dựa trên cáo trạng buôn lậu ma túy, như vậy hoàn toàn là đạo đức giả, vì mới đây, ông ân xá cho cựu Tổng Thống Juan Orlando Hernandez của Honduras mặc dù ông này chịu trách nhiệm trong vụ đưa hơn 400 tấn cocaine vào Mỹ để ‘nhét lượng ma túy này thẳng vô mũi bọn ngoại quốc,’” bà Pelosi viết trên mạng xã hội X hôm Thứ Bảy.
Người đi bộ ngoài đường ở thủ đô Caracas hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, sau ngày Tổng Thống Nicolas Maduro của Venezuela bị Mỹ đột kích bắt giữ. (Hình: Federico Parra/AFP via Getty Images)
Bà Pelosi lưu ý Hernandez “cũng bị bồi thẩm đoàn ở Mỹ kết tội đó, vậy mà ông Trump ân xá cho ông ta.”
Tháng Mười Một năm ngoái, Tổng Thống Trump ân xá cho ông Hernandez sau khi ông này bị kết tội đồng lõa hơn 10 năm với bọn buôn lậu ma túy âm mưu đưa ma túy vào Mỹ. Ông Trump tuyên bố ông Hernandez bị “đối xử tàn nhẫn và bất công,” đồng thời cáo buộc chính quyền cựu Tổng Thống Joe Biden “gài bẫy” trong vụ bắt giữ và kết tội ông Hernandez.
Trước đó, sáng Thứ Bảy, Mỹ không kích thủ đô Caracas của Venezuela trước khi lính Mỹ tiến vào bắt giữ ông Maduro và vợ, bà Cilia Flores.
Bà Pam Bondi, bộ trưởng Tư Pháp Mỹ, loan báo vợ chồng ông Maduro bị truy tố tội đồng lõa khủng bố ma túy, đồng lõa nhập cảng cocaine, tàng trữ súng máy và thiết bị hủy hoại, và đồng lõa tàng trữ súng máy và thiết bị hủy hoại chống lại Mỹ.
Bà Pelosi cho hay chính quyền Tổng Thống Trump phải báo cáo với Quốc Hội về vụ tấn công hôm Thứ Bảy cũng như kế hoạch “thay đổi chính quyền ở Venezuela, mục tiêu và quy mô chiến dịch này, và cách chính quyền ông Trump dự định ngăn chặn hậu quả mà chiến dịch này có thể gây ra cho khu vực đó.”
“Venezuela do một chính quyền bất hợp pháp cai trị, nhưng chính quyền ông Trump không chứng minh được an ninh quốc gia Mỹ đang gặp nguy hiểm khẩn cấp tới mức cần sử dụng vũ lực quân sự,” bà Pelosi thêm.
Bà Pelosi cũng chỉ trích Tổng Thống Trump vì không xin phép Quốc Hội trước khi tấn công Venezuela.
Hiện chưa rõ vụ tấn công này có thể làm bao nhiêu người Venezuela thiệt mạng hoặc bị thương. Tướng Padrino Lopez, bộ trưởng Quốc Phòng Venezuela, cho biết nhiều nhà dân bị ảnh hưởng trong vụ tấn công của Mỹ và chính quyền Venezuela vẫn đang kiểm tra xem có ai chết hoặc bị thương hay không, theo báo chí địa phương.
Trong buổi họp báo tại dinh thự Mar-a-Lago ở Florida hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump cho hay Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela “tới khi nào chúng tôi có thể chuyển giao an toàn, phù hợp, sáng suốt.”
Tổng Thống Trump cho biết Mỹ cũng sẽ kiểm soát kỹ nghệ dầu mỏ Venezuela, tuyên bố “kỹ nghệ dầu mỏ Venezuela bị phá sản, hoàn toàn phá sản suốt thời gian dài.”
Các nhà lập pháp Mỹ bị chia rẽ hầu như theo đảng phái về vụ tấn công Venezuela. Phía Dân Chủ cáo buộc chính quyền Tổng Thống Trump tấn công “bất hợp pháp,” còn phía Cộng Hòa hoan nghênh bắt giữ ông Maduro.
Trên mạng xã hội X, Dân Biểu Thomas Massie (Cộng Hòa-Kentucky), người kịch liệt phê bình ông Trump, cũng nghi vụ tấn công này bất hợp pháp. (Th.Long) [kn]
Trump bắt TT Venezuela, “tạm thời điều hành”, có hợp pháp? Kỷ nguyên rủi ro mới, bóng ma Iraq, Afghanistan
Theo New York Times,việc chính phủ Trump bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro rồi tuyên bố Mỹ sẽ “tạm thời điều hành” Venezuela, đã làm bùng lên một cuộc tranh luận pháp lý nghiêm trọng và mở ra một kỷ nguyên rủi ro mới, phủ bóng bởi quá khứ sa lầy tại các cuộc chiến ở Iraq, Afghanistan.
LOS ANGELES, California (NV) – Một ông bị bắt vị bị nghi đột nhập rồi phá hoại Tòa Thị Chính Los Angeles ngày đầu năm mới, làm hư hại nặng nề cả bên trong lẫn bên ngoài tòa nhà này, cảnh sát loan báo hôm Thứ Bảy, 3 Tháng Giêng, theo đài KTLA.
Khoảng 6 giờ rưỡi chiều Thứ Năm, cảnh sát nhận được tin báo Tòa Thị Chính bị phá hoại, Sở Cảnh Sát Los Angeles (LAPD) cho hay.
Tòa Thị Chính Los Angeles. (Hình minh họa: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)
Nghi can đột nhập tòa nhà này từ cổng ra vào trên đường 1st, đập bể cửa kính có khóa, rồi đi lên tầng ba và phá hoại nhiều nơi, gồm hành lang và khu vực mái vòm, LAPD cho biết.
Sau đó, nghi can ra khỏi Tòa Thị Chính và bị bắt mà không chống cự, theo LAPD.
Cảnh sát nhận diện nghi can là Jose Gonzalez Chavez và bắt giam vì tội đại hình phá hoại, LAPD cho hay. Cảnh sát sẽ chuyển vụ này cho Biện Lý Cuộc Los Angeles County xem xét truy tố.
Hôm Thứ Bảy, bà Karen Bass, thị trưởng Los Angeles, cho biết nghi can Chavez làm hư hại cửa sổ, tủ trưng bày bằng kính, thiết bị máy điện toán, và Katowicz Menorah (cây đèn sống sót qua sự kiện diệt chủng người Do Thái) ở khu vực mái vòm Tòa Thị Chính.
Bà Bass xác nhận không có dấu hiệu vụ phá hoại cây đèn này là tội ác thù ghét, nhưng bà lưu ý vụ này rất đáng lo ngại vì cây đèn này rất quan trọng về lịch sử.
Nghi can Chavez đang được khám tâm thần và chính quyền địa phương đang kiểm tra lại toàn bộ biện pháp an ninh tại Tòa Thị Chính Los Angeles, theo bà Bass.
LAPD kêu gọi ai biết thông tin liên quan tới vụ này thì gọi điều tra viên số 213-833-3750, hoặc muốn giấu tên thì gọi Cơ Quan Chống Tội Ác Los Angeles County số 1-800-222-TIPS. (Th.Long) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Trước tình hình giá bảo hiểm xe hơi tăng vọt, nhiều người lái xe chú ý đến giá bảo hiểm nhiều hơn. Có người phát hiện ra rằng khi dời nhà chỉ một vài block đường nhưng giá bảo hiểm xe lại tăng đáng kinh ngạc. Chuyện chì đã xảy ra? Các công ty bảo hiểm có “cắt cổ” người mua một cách vô lý?
Trên trang mạng tin tức Newsbreak.com có đăng một bài viết phân tích về tình trạng này. Hãy tưởng tượng một người chuyển đến ở một con phố đẹp hơn một chút, gần quán cà phê ngon hơn, ít vỉa hè lộn xộn hơn… Nhưng rồi họ phát hiện ra phí bảo hiểm xe hơi tăng vọt như thể mình vi phạm một lỗi lái xe nghiêm trọng. Một chỗ ở tốt hơn có liên quan gì đến bảo hiểm xe?
Các công ty bảo hiểm đánh giá khu dân cư theo yếu tố rủi ro. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Thực ra, trong khi người dân thường nhìn hai con phố với cây cối, vỉa hè, chỗ đậu xe gần như giống hệt nhau, thì các công ty bảo hiểm lại nhìn theo cách hoàn toàn khác. Đối với họ, khu phố mới không chỉ đơn thuần là một nơi chốn để ở, mà là một tập hợp của những thống kê rủi ro. Kết quả là họ tăng giá bảo hiểm và cho rằng hợp lý; trong khi người mua lại cảm thấy phi lý.
Các công ty bảo hiểm lại phân loại các khu dân cư theo những dữ liệu thống kê rủi ro rất chi tiết. Hai khu gần kề nhưng có thể có mức độ rủi ro đối với xe cộ hoàn toàn khác nhau. Mà giá bảo hiểm xe hơi được tính dựa trên một hệ thống tính toán lạnh lùng. Nếu thống kê về rủi ro tăng, phí bảo hiểm sẽ tăng.
Thử liệt kê một số yếu tố ảnh hưởng đến bảo hiểm. Nếu khu phố nằm trong “khu vực tổn thất” đắt đỏ hơn, phí bảo hiểm xe sẽ cao hơn. Thống kê về tỉ lệ tội phạm là quan trọng. Sự khác biệt về báo cáo trộm cắp, các vụ phá hoại, tỷ lệ người lái xe không có bảo hiểm có thể thay đổi đáng kể từ con phố này sang con phố khác.
Công ty bảo hiểm còn đánh giá cách thức đậu xe trong khu vực. Nếu con phố có nhiều xe đậu trên lề đường, chỗ đậu xe chật hẹp hơn, hoặc lối vào nhà thường xuyên có thùng rác nằm lăn lóc, thì việc tính toán rủi ro sẽ tăng. Những khu phố gần một ngã tư nơi đèn giao thông thường bị hỏng, công ty bảo hiểm sẽ tự động cho đó là một khu vực nguy hiểm.
Các công ty bảo hiểm còn quan tâm nhiều đến các đặc điểm dân cư không thể nhìn thấy bằng mắt thường: Độ tuổi của người lái xe, số lượng người đi lại hàng ngày, lưu lượng giao thông vào giờ cao điểm… Ngay cả khi hai khu phố trông giống hệt nhau, nhưng một khu phố có thể được thống kê là có nhiều yêu cầu bồi thường thiệt hại do mưa đá, trộm cắp, tai nạn xe cộ. Những thống kê đó là một trong những yếu tố lớn ảnh hưởng đến giá bảo hiểm.
Người lái xe khắp nơi ở Mỹ đều chịu chung cách đánh giá của các công ty bảo hiểm. Đặc biệt ở các thành phố, phí bảo hiểm xe hơi có thể khác nhau dù hai địa chỉ khá gần nhau. Đó không phải là dấu hiệu của sự phân biệt đối xử tùy tiện. Đó đơn giản chỉ là cách các mô hình bảo hiểm dựa trên thống kê để tính toán, mặc dù chúng có thể gây khó hiểu.
Người lái xe nên làm gì trước tình trạng này? Việc tìm hiểu, so sánh giữa nhiều công ty bảo hiểm là một trong những cách hiệu quả nhất để có được mức giá thấp. Mỗi công ty bảo hiểm xây dựng bản đồ rủi ro khác nhau; một khu phố có thể mức độ rủi ro khác nhau tùy công ty, dẫn đến sự khác biệt về giá cả. Ngoài ra, có thể gọi cho công ty bảo hiểm để mặc cả. Nói với họ về hồ sơ lái xe tốt, số dặm đi lại thấp, hoặc bất kỳ yếu tố nào có thể làm giảm rủi ro. Cung cấp thông tin chính xác, cập nhật đôi khi có thể giúp giảm phí bảo hiểm. (HD)
SACRAMENTO, California (NV) — Theo trang tin tức krcrtv.com, vào thời điểm những kỳ lễ cuối năm 2025, Nha Lộ Vận California (DMV) và Cảnh sát Xa lộ California (CHP) đã giới thiệu một chương trình thử nghiệm nhằm ngăn chặn những kẻ lái xe chạy quá tốc độ 100 mph.
Cảnh sát CHP ký khoảng 1,600 giấy phạt mỗi tháng cho vi phạm chạy quá 100 mph. (Hình minh họa: Apu Gomes/Getty Images)
Chương trình Hành Động Chuyển Tiếp Phạt Tốc Độ (Forwarded Actions for Speeding Ticket- FAST) sẽ tự động chuyển những người vi phạm đến DMV để xem xét lại quyền lái xe của họ. Những tài xế bị CHP phạt vì lái xe vượt quá 100 mph sẽ bị chuyển giấy phạt đến Chi nhánh An toàn lái xe của DMV xem xét, bất kể hồ sơ trước đó của họ như thế nào. Sau đó, DMV sẽ xem xét lịch sử của người lái xe để xác định các bước tiếp theo. Hình phạt có thể là đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép lái xe. Qui trình hành chính này có thể tiến hành độc lập với các bản án khác của tòa án.
Bộ trưởng Giao Thông Vận Tải California, Toks Omishakin, khẳng định quyết tâm của tiểu bang đối với an toàn giao thông đường bộ. Ông tuyên bố: “Chương trình thử nghiệm FAST là cam kết đối với sự đổi mới, trách nhiệm và ngăn ngừa; nhằm ngăn chặn hành vi lái xe nguy hiểm dẫn đến tai nạn chết người.” Giám đốc DMV Steve Gordon nói thêm: “Chúng tôi muốn hành động ngay lập tức đối với những người lái xe nguy hiểm, trước khi sự cẩu thả của họ dẫn đến các vụ tai nạn chết người.”
Sáng kiến này là một phần của nỗ lực rộng lớn nhằm giải quyết tình trạng số vụ tai nạn giao thông chết người gia tăng, bảo đảm giao thông đường bộ của California được an toàn hơn. Ủy viên CHP Sean Duryee cho rằng lái xe với tốc độ trên 100 mph không phải là một lỗi lầm bình thường; đó là một lựa chọn liều lĩnh gây nguy hiểm cho tất cả mọi người trên đường.
Chương trình được đưa ra trong tình hình cảnh sát CHP đã ký khoảng 1,600 giấy phạt mỗi tháng cho những người lái chạy quá tốc độ trên 100 mph. Chỉ riêng trong năm 2024 đã có hơn 18,000 giấy phạt cho vi phạm nguy hiểm này. DMV sẽ theo dõi chặt chẽ hiệu quả của chương trình thử nghiệm đối với việc giảm tai nạn, tăng cường an toàn giao thông đường bộ.
Theo một cuộc điều tra của CalMatters, trong 10 năm qua, gần 40,000 người chết, hơn 2 triệu người bị thương do tai nạn giao thông trên các tuyến đường California. Các nhà nghiên cứu đã theo dõi hành vi lái xe quá 100 mph trên 10 xa lộ thuộc tiểu bang, chủ yếu ở miền Nam California. Năm xa lộ nguy hiểm nhất:
Xa lộ liên bang 15 ở Quận San Bernardino: 48 người chết năm 2022
Xa lộ liên bang 10 ở Quận Riverside: 31 người chết năm 2022
Xa lộ liên bang 5 ở Quận San Diego: 21 người chết năm 2022
Xa lộ liên bang 5 ở Quận Cam: 16 người chết năm 2022
Xa lộ 101 ở Quận Santa Barbara: 15 người chết năm 2022 (HD)
Nếu không có biến cố nào đáng kể thì đúng hai tuần nữa đảng CSVN sẽ tổ chức đại hội lần thứ 14 (từ 19 đến 25 Tháng Giêng 2026) để bầu ra ban chấp hành trung ương (BCHTƯ) mới, ban bí thư mới, bộ chính trị mới và tổng bí thư mới.
Ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, tham dự kỳ họp của Quốc Hội CSVN hôm 20 Tháng Mười, 2025. (Hình: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)
Tuy được xem là mới nhưng chắc chắn cả nhân sự lẫn đường lối của BCH TƯ đảng CSVN nhiệm kỳ mới vẫn thế – vẫn tiếp tục duy trì sự độc đoán về chủ trương, cực kỳ khắc nghiệt trong hành xử nhưng không bao giờ nhận lãnh trách nhiệm.
Đề cập đến Việt Nam sau đại hội 14 của đảng CSVN, ông Tô Lâm tuyên bố đó sẽ là “kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” nhưng tổng bí thư BCH TƯ đảng nhiệm kỳ 13 không thể trưng ra bất kỳ yếu tố nào sẽ giúp tạo lập cái “mới” làm nền tảng “vươn mình.”
Cho dù xác định “nhân sự” là then chốt của “kỷ nguyên mới,” hứa hẹn thiết lập bộ máy tập họp những cá nhân “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” để “đột phá vì dân” giúp xứ sở “vươn mình” nhưng tổng bí thư BCH TƯ đảng nhiệm kỳ 13 không chỉ hoan hỉ vì tạo ra, giành được một trong những suất là “trường hợp đặc biệt” để tiếp tục tham chính ở nhiệm kỳ sau, mà còn lờ đi trách nhiệm của chính ông ta cũng như BCH TƯ đảng nhiệm kỳ 13 khi lựa chọn – sắp đặt sai, cuối cùng phải khai trừ, cách chức, cho thôi chức vụ/nghỉ công tác theo nguyện vọng, thậm chí phải tống giam khoảng 30 thành viên BCH TƯ đảng, trong đó có bảy là ủy viên bộ chính trị, một là thành viên ban bí thư.
Nếu BCH TƯ đảng nhiệm kỳ này không phạm hàng loạt sai lầm trong lựa chọn – sắp đặt nhân sự, hiện trạng kinh tế-xã hội không thảm thương, bế tắc như đang thấy!
Bởi ông Tô Lâm và đồng đảng lặp đi lặp lại về “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm,” thực tế cho thấy họ liều lĩnh thế nào trong suy nghĩ, táo tợn thế nào trong hành động, trừ chịu trách nhiệm, xin giới thiệu một trong những trường hợp có thể dùng như ví dụ tham khảo về trách nhiệm.
***
Đến giờ, mỗi khi bàn tới nhận thức về trách nhiệm cá nhân và sự tự trọng, tự xử, vẫn có khá nhiều người dẫn trường hợp tướng Hitoshi Imamura của quân đội Thiên Hoàng (sinh năm 1886, mất năm 1968).
Imamura tốt nghiệp trường võ bị của Nhật và trong Thế Chiến II là chỉ huy nhiều đại đơn vị viễn chinh của Nhật ở khu vực Đông Á, Đông Nam Á: Tư lệnh Sư Đoàn 5 – trấn đóng ở Trung Quốc từ 1938 đến 1940. Tư lệnh Quân Đoàn 16 – xâm chiếm Indonesia lúc đó là thuộc địa của Hòa Lan (nay là Indonesia) hồi đầu 1942. Từ cuối 1942 là Tư lệnh Quân Đoàn 8 – đại đơn vị trấn đóng và đối đầu với Mỹ, Úc ở Tây Nam Thái Bình Dương, khu vực xảy ra rất nhiều trận huyết chiến, giành giật quyền kiểm soát Papua New Guinea, quần đảo Solomon, Vanuatu, Fiji, Tonga, Samoa,… cho đến khi Thế Chiến II kết thúc.
Tuy chọn binh nghiệp làm lẽ sống nhưng Imamura không cực đoan, khắc nghiệt với đối phương và dân chúng các khu vực bị xâm chiếm như nhiều viên tướng khác của quân đội Thiên Hoàng trong Thế Chiến II (Tojo, Yamashita, Homma,…).
Dân chúng Java (Indonesia) xác nhận khi Imamura là tư lệnh Quân Đoàn 16, binh lính Nhật không tra tấn, đánh đập họ như vẫn thường thấy ở các khu vực khác, quốc gia khác.
Java dưới quyền kiểm soát của Imamura cũng là nơi quân chiếm đóng duy trì bộ máy hành chính địa phương chứ không giải tán, quân chiếm đóng trả tiền lương thực chứ không tịch thu bừa bãi. Còn các tù binh người Hòa Lan và Anh bị giam giữ tại Java khẳng định, vào thời điểm Imamura là tư lệnh quân chiếm đóng, khẩu phần tuy ít nhưng ổn định, một số sĩ quan, binh sĩ Nhật bị kỷ luật vì đánh đập tù binh.
Theo một cựu tù binh người Hòa Lan: Điều đó là khác thường ở Đông Nam Á vào lúc ấy. Sau khi thu thập, đối chiếu dữ liệu, các sử gia nhận xét: Java là một trong số rất ít những khu vực dù bị Nhật chiếm đóng song tỷ lệ tử vong của tù binh thấp hơn trung bình. Một số sĩ quan là thuộc cấp của Imamura kể rằng, vị tướng này rất kiên định với những suy nghĩ như: Cai trị bằng trật tự sẽ hiệu quả hơn cai trị bằng cách tạo ra sự sợ hãi. Hoặc: Hủy diệt con người để chiến thắng sẽ tạo ra thù hận kéo dài nhiều thế hệ.
Tháng Chín, 1945, theo lệnh của Thiên Hoàng, Imamura và binh sĩ Nhật đồn trú ở Rabaul (Papua New Guinea) đầu hàng quân đội Úc – lực lượng đại diện cho phe Đồng Minh. Sau đó, Imamura bị truy tố như một tội phạm chiến tranh.
Trong thời gian Imamura là tư lệnh Quân Đoàn 8, một số sĩ quan, binh sĩ Hải Quân Nhật đã nhốt tù binh Úc vào lồng sắt rồi dìm xuống biển khiến tù binh chết đuối (Pig Basket Atrocity). Cho dù nhiều tù binh Úc và Mỹ làm chứng rằng chỉ có một số trại tù binh do hải quân Nhật và hiến binh Nhật điều hành mới đối xử tàn bạo với tù binh và cho dù hải quân Nhật, hiến binh Nhật ở Papua New Guinea không được đặt dưới sự kiểm soát trực tiếp của Imamura, Imamura cũng là người cấm hành quyết tù binh, nhưng Imamura vẫn bị truy cứu trách nhiệm vì là người chỉ huy khu vực Tây Nam Thái Bình Dương.
Tháng Năm, 1947, tại tòa án quân sự tổ chức ở Úc, Imamura không đẩy lỗi cho cấp trên, đổ lỗi cho cấp dưới. Ông khẳng định: Nếu binh lính phạm tội thì đó là vì người chỉ huy không đủ năng lực kiểm soát họ! Imamura bị phạt mười năm tù vì trách nhiệm liên đới.
Nhiều sĩ quan thuộc phe Đồng Minh nghiêng mình khi nhận định: Imamura là một trong số rất ít người thực sự hiểu khái niệm trách nhiệm chỉ huy.
Imamura trở thành một ví dụ được nêu trong các trường võ bị, Tòa Hình Sự Quốc Tế: Chỉ huy phải chịu trách nhiệm nếu biết, hoặc lẽ ra phải biết, mà không ngăn chặn tội ác.
Tuy nhiên chuyện chưa ngừng ở đó. Sau khi thi hành bản án mười năm tù tại trại giam Sugamo (Tokyo) Imamura được phóng thích năm 1954. Dẫu tự do song Imamura tự thấy, ông có trách nhiệm đối với cái chết của hàng ngàn người, hình phạt mười năm tù là quá nhẹ, do vậy, Imamura đã tự xây một căn phòng nhỏ như phòng giam tại tư gia và tự giam mình tại nơi ông gọi là “nhà tù lương tâm,” tiếp tục ăn/ngủ như tù nhân, không ra ngoài, không giao tiếp, ghi chép và sám hối.
Người ta xem cách thức mà Imamura lựa chọn là một lọai thông điệp: Pháp luật có thể xóa bỏ trách nhiệm hình sự, trách nhiệm dân sự nhưng trách nhiệm đạo đức thì không. Theo một học giả Nhật: Imamura đã làm điều mà cả xã hội Nhật thời hậu chiến né tránh – nhận lỗi mà không nại lý do!
Quý vị tin vào “dám nhận trách nhiệm” kiểu nào? Kiểu Imamura hay kiểu đảng CSVN? [kn]
