WASHINGTON, DC (NV) – Phó Tổng Thống JD Vance đang đối mặt làn sóng tranh luận gay gắt sau khi ông nói trước hàng ngàn sinh viên rằng ông hy vọng vợ mình, bà Usha Chilukuri Vance, người theo Ấn Độ Giáo, sẽ một ngày nào đó cải đạo sang Thiên Chúa Giáo, theo AP hôm Thứ Bảy, 8 Tháng Mười Một.

Trong phần trả lời câu hỏi tại sự kiện Turning Point USA ở trường Đại Học Mississippi, Vance nói rằng, “Tôi tin vào Phúc Âm của Chúa Kitô, và tôi hy vọng một ngày vợ tôi cũng sẽ cảm nhận được điều đó. Nhưng nếu điều đó không xảy ra cho cô ấy, thì Chúa ban cho mỗi người quyền tự do ý chí.”

Lời phát biểu tưởng chừng nhẹ nhàng ấy lại chạm vào vấn đề nhạy cảm của hàng triệu gia đình có thành viên khác tôn giáo ở Mỹ, nơi niềm tin tôn giáo và hôn nhân luôn phải tìm điểm cân bằng mong manh.

Tổ chức Hindu American Foundation nhanh chóng phản ứng, cho rằng phát biểu của ông Vance phản ánh “niềm tin độc tôn rằng chỉ có một con đường cứu rỗi, qua Chúa Jesus.” Họ cảnh báo về xu hướng gia tăng ngôn ngữ bài Ấn Độ Giáo trên mạng, thường xuất phát từ các nhóm Tin Lành cực đoan.

Phó Tổng Thống Vance, người cải đạo sang Công Giáo năm 2019, sau 5 năm kết hôn, sau đó lên tiếng trên mạng X: “Vợ tôi không phải là người Thiên Chúa giáo và không có kế hoạch cải đạo, nhưng giống như nhiều người trong hôn nhân khác tôn giáo, tôi hy vọng cô ấy có thể cảm nhận được những điều tôi thấy. Dù thế nào, tôi vẫn yêu thương và tôn trọng cô ấy.”

Các chuyên gia nói câu chuyện này phản ánh mâu thuẫn phổ biến trong xã hội Mỹ hiện đại, khi tỷ lệ hôn nhân khác tôn giáo tăng mạnh, từ 19% trước năm 1960 lên gần 40% trong thập niên qua, theo Pew Research Center.

“Tôn trọng đức tin của người bạn đời là điều thiết yếu,” tác giả Susan Katz Miller nói. “Nhưng khi một người hy vọng người kia cải đạo, điều đó có thể làm lung lay nền tảng của lòng tin và sự bình đẳng trong hôn nhân.”

Phó Tổng Thống Vance cho biết con cái của ông được nuôi dạy theo Thiên Chúa giáo, học tại trường đạo và tham gia các nghi lễ Công Giáo. Theo giáo luật Công Giáo, các tín đồ được phép kết hôn ngoài đạo nhưng phải cam kết nuôi con theo đức tin Công Giáo.

Giáo sư John Grabowski tại Đại học Công Giáo Mỹ nhận xét: “Nếu đức tin là trung tâm của đời sống bạn, bạn muốn chia sẻ nó với người bạn đời. Nhưng ép buộc hay gây áp lực để cải đạo là đi quá giới hạn.”

Từ các nhà thần học đến các nhà hoạt động xã hội, đa số đều đồng ý rằng câu chuyện của JD Vance là lời nhắc nhở về thách thức mà các gia đình có người phối ngẫu khác tôn giáo phải đối mặt, đặc biệt khi chuyện này xảy ra dưới thời một chính quyền mang ảnh hưởng nặng nề từ khối Tin Lành bảo thủ.

Và trong một thời điểm nước Mỹ ngày càng phân cực bởi chính trị và niềm tin, phát biểu của ông Vance không chỉ là chuyện riêng trong hôn nhân mà là tấm gương phản chiếu cho tranh chấp lớn hơn: Nước Mỹ sẽ chọn bao dung tôn giáo hay trở nên một quốc gia nặng giáo điều tín ngưỡng cực đoan trong Thế Kỷ 21. (MPL) [kn]

WASHINGTON, DC (NV) –  Tổng Thống Donald Trump tuyên bố hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Mười Một, rằng mỗi người dân Mỹ sẽ nhận được ít nhất $2,000 từ nguồn thu thuế nhập cảng (tariff) do chính phủ thu được trong năm nay, theo trang tin The Hill.

“Mức lợi nhuận từ tariff khiến mỗi người (trừ những người có thu nhập cao) sẽ được nhận ít nhất $2,000!,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social, đồng thời gọi những ai phản đối thuế quan là “kẻ ngu ngốc (FOOLS!).”

Tuy nhiên, kế hoạch này chưa có cơ sở pháp lý và sẽ cần Quốc Hội thông qua.

Mâu thuẫn trong các tuyên bố

Ý tưởng này không phải là mới, nhưng rất mâu thuẫn với những tuyên bố trước đó của giới chức chính quyền Trump và ngay chính cả tổng thống.

Mùa Hè vừa qua, Thượng Nghị Sĩ Josh Hawley (Cộng Hòa – Missouri) giới thiệu một dự luật tương tự, đề nghị trả lại $600 cho hầu hết người Mỹ và con cái phụ thuộc, gọi đó là “tariff rebate” tức hoàn tiền từ thuế quan.

“Dự luật của tôi cho phép người lao động Mỹ được hưởng lợi từ khoản tiền mà các thuế quan của ông Trump đang mang về cho đất nước,” ông Hawley nói.

Nhưng Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent lại cho biết trên kênh CNBC hồi Tháng 8 rằng ưu tiên hàng đầu của chính phủ là dùng nguồn thu thuế quan để trả nợ công, hiện đã vượt $38.12 ngàn tỷ.

Ngay chính ông Trump trong tin nhắn gần đây cũng nhắc lại rằng “số tiền khổng lồ từ thuế quan sẽ được dùng để trả nợ quốc gia khổng lồ này.”

Thực tế thu thuế quan và gánh nặng cho người tiêu dùng

Theo Bộ Ngân Khố Mỹ, chính phủ chỉ thu được $195 tỷ tiền thuế nhập cảng trong ba quý đầu năm nay, theo báo cáo Tháng Chín.

Con số này thấp hơn rất xa so với mức cần thiết để chi trả cho $2,000 cho mỗi người Mỹ, vốn sẽ đòi hỏi hàng ngàn tỷ đô-la, một con số không thực tế về mặt ngân sách.

Ngoài ra, theo Đại Học Yale, đến ngày 17 Tháng Mười, người tiêu dùng Mỹ đang phải chịu mức thuế nhập khẩu trung bình 18%, mức cao nhất kể từ năm 1934.

Sau khi ông Trump áp thuế diện rộng lên các đối tác thương mại toàn cầu hồi Tháng Tư, các doanh nghiệp đã chuyển phần chi phí thuế này vào giá bán, khiến người dân phải trả giá hàng hoá cao hơn.

Nói một cách thẳng thắn: Thuế quan tariff là một khoản thuế đánh vào người tiêu thụ ở Mỹ.

Thuế quan tariff là một loại thuế trên dân Mỹ

Tại phiên điều trần tại Tối Cao Pháp Viện hôm Thứ Tư, 5 Tháng Mười Một, liên quan đến thẩm quyền của tổng thống trong việc tự ý áp đặt thuế quan (tariff), một vụ việc mang tính bước ngoặt trong cuộc đối đầu giữa quyền hành pháp và quyền lập pháp.

Phiên điều trần này là kết quả của các thách thức pháp lý đối với chính sách thuế quan của Tổng Thống Donald Trump, người đã viện dẫn Đạo Luật Khẩn Cấp Kinh Tế Quốc Tế (International Emergency Economic Powers Act – IEEPA) để tự ban hành hàng loạt mức thuế nhập cảng, mà không có sự chấp thuận của Quốc Hội.

Chánh Án John Roberts là người đặt câu hỏi then chốt nhất trong toàn bộ phiên điều trần. Ông nói: “Nếu tariff là một loại thuế, thì theo Hiến Pháp, quyền đánh thuế phải thuộc về Quốc Hội, không phải tổng thống.”

Vị chủ tịch toà tối cao nước Mỹ nhấn mạnh rằng việc tổng thống tự ý mở rộng định nghĩa “khẩn cấp kinh tế” để áp dụng thuế lên hàng hoá nhập cảng là một tiền lệ nguy hiểm, bởi điều đó có thể biến mọi chính sách thương mại thành sắc lệnh hành pháp, vượt ra ngoài cơ chế kiểm soát của Quốc Hội.

Khi được hỏi trực tiếp bởi Chánh Án Roberts rằng “ông có công nhận tariff là một loại thuế hay không?” Tổng Chưởng Lý John Sauer, cố vấn pháp lý của chính quyền Trump, buộc phải thừa nhận: “Vâng, về bản chất kinh tế, đúng là tariff là một loại thuế đánh lên hàng nhập cảng.”

Ngay sau câu trả lời ấy, ông Roberts phản ứng sắc bén: “Nếu vậy, thì tổng thống không thể tự đánh thuế mà không có nghị quyết của Quốc Hội. Điều đó đi ngược nguyên tắc căn bản của Hiến Pháp.”

Con rắn nuốt cái đuôi chính nó

Các nhà kinh tế cho rằng ý tưởng “phát tiền từ thuế quan” là một vòng luẩn quẩn, chính phủ đánh thuế hàng hoá nhập cảng khiến giá tiêu dùng tăng, rồi lại dùng số tiền đó phát cho dân như một “phần thưởng.”

Nhiều chuyên gia gọi đây là “con rắn ăn cái đuôi của chính nó,” vì nguồn tiền mà người dân nhận được thực chất chính là khoản họ đã phải trả thêm khi mua hàng.

Nếu kế hoạch của ông Trump thành hiện thực, người dân có thể nhận được vài ngàn đô la, nhưng chi phí sinh hoạt tăng, lạm phát cao, và giá hàng nhập đắt đỏ có thể khiến phần “lợi tức” ấy không đủ bù đắp thiệt hại.

Các nhà lập pháp tại Washington vẫn đang chờ Tòa Bạch Ốc làm rõ chi tiết kế hoạch của tổng thống.

Cho đến lúc này, lời hứa “$2,000 cho mỗi người Mỹ” vẫn chỉ là một tuyên bố chính trị đầy tham vọng và cũng là một phép toán kinh tế mà các chuyên gia gọi là “cái đầu tự nuốt cái đuôi.” (MPL) [kn]

WASHINGTON (AP) — Chính phủ Mỹ chính thức bước sang ngày thứ 40 của đợt đóng cửa lịch sử, và đến lúc này, cả Quốc Hội lẫn Toà Bạch Ốc vẫn chưa có câu trả lời cho câu hỏi mà hàng triệu người dân đang đặt ra: “Bao giờ chính phủ mở cửa trở lại?”

Dù hai đảng đã có những cuộc thương lượng lưỡng đảng tại Thượng Viện, chưa có thỏa thuận nào đủ để làm hài lòng cả hai phía. 

Đảng Dân Chủ kiên quyết đòi gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế (ACA subsidies), điều mà phe Cộng Hoà từ chối, trong khi đảng của tổng thống này lại đề nghị dự luật tạm chi ngân sách đến 21 Tháng Mười Một, đã 14 lần bị Thượng Viện bác bỏ.

Và thế là nước Mỹ bị treo giữa những ẩn số chính trị. 

Trang tin The Hill hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Mười Một, đưa ra năm câu hỏi chưa có lời đáp đang bao trùm thủ đô Washington.

1- Khi nào “nỗi đau” đủ lớn để buộc Quốc Hội hành động?

40 ngày chính phủ đóng cửa trôi qua, và những hậu quả tất yếu như nhân viên liên bang không lương, máy bay bị hủy, sinh viên đói ăn, vẫn chưa khiến các nhà lập pháp nhúc nhích.

FAA vừa ra lệnh giảm 4% hoạt động bay tại 40 phi trường lớn vì thiếu nhân viên không lưu.

Nếu tình trạng này kéo dài, tỷ lệ giảm có thể tăng lên 10% vào ngày 14 Tháng Mười Một.

Hàng trăm chuyến bay đã bị hủy hôm Thứ Sáu, và ngay chính Thượng Nghị Sĩ John Thune (Cộng Hoà-South Dakota) cũng bị kẹt lại ở Washington vì hoãn chuyến bay.

Cùng lúc đó, 42 triệu người Mỹ chưa nhận đủ trợ cấp thực phẩm SNAP trong Tháng Mười Một.

Một thẩm phán liên bang đã ra lệnh buộc chính quyền Trump chi trả đầy đủ, nhưng Thẩm Phán Tối Cao Pháp Viện Ketanji Brown Jackson lại ra phán quyết tạm dừng lệnh này.

Tình trạng “chết đứng” này đang khiến hàng triệu gia đình bước vào mùa Thanksgiving trong cảnh bất an và thiếu thốn.

2- Trump có nhập cuộc hay không?

Cả hai đảng đều đồng ý chỉ có Tổng Thống Donald Trump mới có thể ra lệnh chấm dứt “shutdown.”  Nhưng thay vì đàm phán, ông gây áp lực lên chính đảng của mình, đồng thời đổ lỗi cho phía Dân Chủ.

Từ ngày 29 Tháng Chín, ông Trump không gặp lại bất kỳ lãnh đạo lưỡng viện nào.

Trong cuộc họp tại Tòa Bạch Ốc ngày 5 Tháng Mười Một, Trump thúc giục các thượng nghị sĩ Cộng Hoà bãi bỏ quy tắc filibuster, quy định yêu cầu 60 phiếu để thông qua các dự luật. Nhưng nhiều thượng nghị sĩ bảo thủ, như Rand Paul, đã phản đối: “Nếu chuyển sang đa số đơn giản, chúng ta sẽ hối hận.”

Trong khi đó cách lãnh đạo phía Dân Chủ, Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer và Dân Biểu Hakeem Jeffries gửi thư yêu cầu Tổng Thống Trump họp khẩn, nhưng ông phớt lờ.

Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy đa số người dân Mỹ đổ lỗi cho tổng thống và đảng Cộng Hoà về tình trạng “shutdown.”

Ngay cả ông Trump cũng thừa nhận trong cuộc họp rằng shutdown “góp phần khiến Cộng Hòa thua trong các cuộc bầu cử tiểu bang năm 2025.”

3. Khi nào Dân Chủ nhượng bộ?

Đây là câu hỏi nhức nhối trong nội bộ đảng Dân Chủ.

Các thượng nghị sĩ cấp tiến đang cảnh báo phe trung dung không được “nhượng bộ như trước đây.”

Năm ngoái, một số thượng nghị sĩ trung dung như Jeanne Shaheen (New Hampshire), Gary Peters (Michigan) và Catherine Cortez Masto (Nevada) từng bỏ phiếu ủng hộ dự luật ngân sách tạm thời của Cộng Hoà, và bị phản đối dữ dội.

Lần này, Dân Chủ đoàn kết hơn, đã 14 lần bác bỏ dự luật Cộng Hoà, chỉ có các thượng nghị sĩ John Fetterman (Pennsylvania), Cortez Masto (Nevada) và Angus King (Maine) bỏ phiếu thuận.

Sau khi Dân Chủ thắng lớn trong các cuộc bầu cử ở Virginia, New Jersey và New York, phe này càng thêm tự tin.

Trước kết quả bầu cử ngày 4 Tháng Mười Một, Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders (Độc Lập-Vermont) tuyên bố: “Người dân trên khắp nước Mỹ đang nhắn gửi: ‘Hãy đứng vững, các thành viên Dân Chủ. Đừng cúi đầu nữa.’”

4. John Thune có đưa thêm nhượng bộ không?

Thượng Nghị Sĩ John Thune (Cộng Hoà-South Dakota), lãnh đạo khối đa số Thượng Viện, đang mắc kẹt giữa hai áp lực: Một bên là Dân Chủ đòi gia hạn trợ cấp ACA trong một năm, bên kia là Cộng Hoà cực hữu không chấp nhận điều đó.

Ông Thune từng đề xuất một gói chi tiêu mini-bus, gồm ba dự luật ngân sách kèm theo lời hứa sẽ bỏ phiếu về trợ cấp y tế sau khi chính phủ mở lại. Nhưng lãnh đạo phía Dân Chủ, Thượng Nghị Sĩ Schumer, đáp lại bằng yêu cầu gia hạn trợ cấp ngay lập tức.

Lãnh đạo Cộng Hoà Thune bác bỏ thẳng: “Không thể được. Gia hạn Obamacare chính là điều chúng ta phải thương lượng sau khi chính phủ mở cửa.”

Câu hỏi là, liệu ông Thune có dám đưa thêm nhượng bộ nào khác trong vài ngày tới?

5. Khi nào Hạ Viện quay lại làm việc?

Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson (Cộng Hoà – Louisiana) đã cho Hạ Viện nghỉ hơn một tháng, với lý do “tạo áp lực cho Dân Chủ tại Thượng Viện.” 

Nhưng nhiều dân biểu cùng đảng, kể cả bà Marjorie Taylor Greene, dân biểu thuộc nhóm MAGA từ Georgia, lên tiếng chỉ trích: “Thật đáng xấu hổ. Tôi không thể hiểu nổi vì sao chúng ta không làm việc. Tôi đổ lỗi trực tiếp cho Chủ Tịch Hạ Viện.”

Johnson cho biết chỉ khi Thượng Viện thông qua dự luật mới, Hạ Viện mới triệu tập lại. 

Nghĩa là, toàn bộ chính phủ Mỹ vẫn bị khóa chặt, trong khi người dân vẫn tiếp tục chịu thiệt hại.

Cả đất nước bị biến thành con tin chính trị

40 ngày “shutdown” 40 ngày nước Mỹ bị chia cắt bởi sự vô cảm chính trị. 

Người dân vẫn đi làm, vẫn trả thuế, nhưng chính phủ ngừng hoạt động.

Máy bay không cất cánh, sinh viên không có đồ ăn, nhân viên liên bang không lương. 

Và trong khi đó, những người giàu có vẫn được giảm thuế, các tập đoàn vẫn mua lại cổ phiếu, giới tài phiệt Wall Street vẫn nhận được những lợi nhuận to lớn.

Đây không chỉ là một cuộc khủng hoảng ngân sách, mà là một cuộc khủng hoảng đạo đức.

Một chính quyền chọn đánh cược miếng ăn và sinh kế của người dân để giành ưu thế chính trị.

Nếu Quốc Hội không tìm được giải pháp, lịch sử ghi nhận rằng: Trong vụ đóng cửa dài nhất lịch sử nước Mỹ này, không phải chính phủ bị đóng mà chính lương tri của các chính trị gia đã khép chặt. (MPL) [kn]

WASHINGTON, DC (NV) – Các hãng hàng không Mỹ hủy hơn 2,500 chuyến bay cuối tuần qua khi Cơ Quan Quản Trị Hàng Không Liên Bang (FAA) tiếp tục giảm lưu lượng không lưu do chính phủ liên bang bị đóng cửa kéo dài sang ngày thứ 40, theo AP hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Mười Một.

Trang mạng FlightAware cho thấy, đến tối Thứ Bảy, hơn 1,500 chuyến bay bị hủy và hơn 1,000 chuyến khác cho ngày Chủ Nhật cũng đã bị đình chỉ. Các phi trường lớn như Atlanta, Chicago, Charlotte (North Carolina) và Newark (New Jersey) chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Nguyên nhân đến từ thiếu nhân viên kiểm soát không lưu, nhiều người trong số này đã không nhận lương gần một tháng và buộc phải làm việc tăng ca sáu ngày mỗi tuần. Nghiệp đoàn nhân viên kiểm soát không lưu cho biết đã nộp 1,600 thư tay gửi Quốc Hội kêu gọi chấm dứt đóng cửa.

Tại phi trường Miami, hành khách Emmy Holguin, 36 tuổi, chia sẻ: “Ai cũng có nơi phải đến. Tôi chỉ mong chính phủ sớm giải quyết chuyện này.”

Bộ Trưởng Giao Thông Sean Duffy cảnh báo nếu tình hình kéo dài, FAA có thể tăng tỷ lệ cắt giảm chuyến bay lên 10% vào Thứ Sáu tuần này, từ mức 4% hiện nay trên 40 phi trường lớn.

Ảnh hưởng đã lan rộng ra ngoài lĩnh vực hành khách dùng máy bay.

Khoảng một nửa lượng hàng hoá không vận nước Mỹ được vận chuyển trên khoang hành lý trên các máy bay chở khách, nên các chuyến bay bị hủy khiến chi phí vận chuyển tăng và giá hàng hóa tại cửa hàng leo thang.

Ông Greg Raiff, giám đốc Elevate Aviation Group, cảnh báo: “Vụ đóng cửa này sẽ ảnh hưởng đến mọi thứ — từ hàng hóa, du lịch, đến công việc kinh doanh. Đây là hiệu ứng dây chuyền tác động đến toàn nền kinh tế.”

Với dân chúng, thiệt hại đã thấy rõ. Bà Diana Alvear ở New Jersey phải hủy chuyến đi California, mất gần $700 tiền đặt cọc Airbnb, chán nản: “Thật sự thất vọng. Vụ đóng cửa này đang làm thiệt hại tất cả chúng ta.”

Giáo Sư Patrick Penfield, Đại Học Syracuse, cho biết: “Những gián đoạn lớn trong hàng không có thể khiến chi phí vận chuyển tăng cao, và gánh nặng này cuối cùng sẽ được chuyển sang cho người tiêu dùng.” (MPL) [kn]

WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump vừa ra lệnh cho các tiểu bang “lấy lại” mọi khoản chi tiền thực phẩm SNAP, quen gọi là Food Stamps, vốn được chuyển trễ cho người dân trong Tháng Mười Một, nhật báo New York Times loan tin hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Mười Một.

Hành động này diễn ra trong lúc chính phủ Mỹ “đóng cửa” bước sang ngày thứ 40, một kỷ lục lịch sử.

Theo công văn ban hành hôm Thứ Bảy, 8 Tháng Mười Một, của Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ (USDA), các tiểu bang được yêu cầu “ngay lập tức rút lại mọi hành động đã thực hiện trong việc gửi đầy đủ trợ cấp SNAP Tháng Mười Một.”

Văn bản cũng cảnh báo: nếu không tuân thủ, “USDA có thể hủy phần ngân sách liên bang cho chi phí hành chính của tiểu bang.”

Quyết định này khiến hơn 40 triệu người Mỹ thu nhập thấp rơi vào cảnh đói giữa mùa lễ Tạ Ơn.

Tối Cao Pháp Viện tạm ngăn lệnh buộc chính phủ chi đầy đủ trợ cấp

Trước đó một ngày, Thẩm Phán Ketanji Brown Jackson đã ban hành lệnh tạm thời chặn phán quyết buộc chính phủ Trump phải chi trả toàn bộ trợ cấp SNAP, sau khi Bộ Tư Pháp đệ đơn kháng cáo khẩn cấp.

Lệnh này cho phép chính phủ tiếp tục kế hoạch chỉ chi trả khoảng 65% mức hỗ trợ thông thường, viện lý do “thiếu ngân sách.”

Thẩm Phán Jackson nói rõ, phán quyết của bà chỉ mang tính tạm thời, không đánh giá giá trị pháp lý của vụ kiện, nhưng mở ra khoảng trống pháp lý để chính quyền Trump trì hoãn việc chi trả đầy đủ thực phẩm cho người dân.

Một số tiểu bang đã kịp “chạy nước rút” để cứu dân

Trước khi lệnh tạm dừng của Tối Cao Pháp Viện có hiệu lực, nhiều tiểu bang hành động cấp tốc để cấp tiền cho dân:

Wisconsin đã chuyển $104 triệu trợ cấp cho 337,000 gia đình ngay trong đêm.

Oregon cho biết nhân viên “làm việc suốt đêm” để cấp tiền cho toàn bộ hộ gia đình trước khi lệnh bị ngăn.

Hawaii cũng “chạy đua với thời gian” để gửi hết tiền trong ngày Thứ Sáu.

California, New Jersey, Pennsylvania, Washington và nhiều tiểu bang khác cũng phát hành toàn bộ tiền SNAP cho Tháng Mười Một trước khi lệnh chặn được ban hành.

Trong lúc đó, nhiều tiểu bang khác phải dừng lại giữa chừng, khiến hàng triệu người chưa nhận được một đồng nào.

Trump: “Không phát SNAP cho tới khi Dân Chủ mở cửa chính phủ”

Tổng Thống Donald Trump tuyên bố trên mạng Truth Social hôm Thứ Ba rằng ông sẽ giữ lại toàn bộ trợ cấp SNAP cho đến khi “phe Cấp Tiến Dân Chủ chịu mở cửa chính phủ.”

“Trợ cấp SNAP, vốn tăng hàng tỷ đô la trong nhiệm kỳ của kẻ gian xảo Joe Biden, sẽ chỉ được cấp khi phe Cấp Tiến mở cửa chính phủ, và không sớm hơn!”

Theo ước tính của Bộ Nông Nghiệp Mỹ, chương trình SNAP hỗ trợ khoảng 41.7 triệu người Mỹ, tức 1 trong 8 người dân, với chi phí $8.5 – $9 tỷ mỗi tháng.

Câu chuyện đói gần Lễ Tạ Ơn: “Tài khoản trống trơn”

Tại Newark, tiểu bang New Jersey, Jasmen Youngbey, một bà mẹ đơn thân đang học đại học, cho biết tài khoản trợ cấp của cô bằng $0, buộc phải xếp hàng ở trung tâm phát thực phẩm cứu đói. “Không phải ai cũng có tiền mặt để mua đồ ăn, nhất là khi giá thực phẩm đang tăng như bây giờ,” cô nói.

Nhiều người khác nói họ chỉ biết “chờ may mắn,” không biết khi nào tiền sẽ về.

Khi “cái đói” trở thành công cụ cai trị, nước Mỹ đang bước vào một thí nghiệm nguy hiểm

Trong lịch sử nhân loại, cái đói chưa bao giờ chỉ là một hiện tượng sinh học hoặc là kết quả thiên tai mà đây cũng là một công cụ chính trị, được những tầng lớp nắm quyền sử dụng để kiểm soát, trừng phạt và khuất phục người dân.

Ở Liên Xô thời Stalin, hàng triệu nông dân Ukraine bị bỏ đói trong Nạn Đói Holodomor (1932-1933) chỉ vì họ chống lại chính sách tập thể hóa. Nhà độc tài Stalin khóa kho thóc, cắt nguồn cung lương thực và buộc dân phải quỳ gối trước chính quyền để được ăn.

Ở Bắc Hàn, cái đói trở thành “vũ khí trung thành,” người dân phải chứng minh lòng trung thành tuyệt đối để nhận được khẩu phần gạo từ nhà nước.

Ở Cambodia thời Khmer Đỏ, bát cơm cũng là hình phạt, ai nghi ngờ chế độ, bị xem là “phản cách mạng,” sẽ bị bỏ đói đến chết trong các trại lao động.

Ngày nay, khi nhìn lại cuộc đối đầu chính trị trong vụ “shutdown năm 2025,” người ta thấy thấp thoáng hình bóng của những chế độ ấy, chỉ có điều khác là được “gói” trong hình thức dân chủ.

Hành pháp ra lệnh chặn tiền thực phẩm của 42 triệu người nghèo, rồi tuyên bố công khai rằng “SNAP sẽ chỉ được cấp lại khi phe Dân Chủ mở cửa chính phủ.” Đó không còn là một tranh cãi ngân sách. Đó là một hành động trừng phạt dân chúng để đạt lợi ích chính trị.

Nước Mỹ lần đầu tiên trong lịch sử chứng kiến cảnh người nghèo trở thành con tin, còn bữa ăn trở thành công cụ thương lượng quyền lực. 

Hình ảnh một người mẹ trẻ ở New Jersey, mở điện thoại thấy tài khoản trợ cấp thực phẩm bằng $0, phải xếp hàng ở nhà thờ để xin sữa cho con, là phiên bản hiện đại của những người nông dân Ukraine đứng trước kho thóc bị niêm phong năm 1933.

Không phải vì Mỹ thiếu tiền mà giới quyền lực dùng “cái đói” làm thông điệp chính trị

Các chế độ độc tài xưa đói hóa dân chúng để dễ trị, thì hôm nay, một chính phủ trong nền dân chủ lớn nhất thế giới đang học cách dùng đói để ép Quốc Hội. 

Nếu một nền dân chủ chấp nhận để hàng chục triệu người đói khát chỉ vì một người muốn chứng minh sức mạnh chính trị, thì chúng ta đang chứng kiến sự trở lại của một thứ chuyên chế cũ, khoác chiếc áo mới của luật pháp.

Và nếu nước Mỹ hôm nay chấp nhận điều đó thì Holodomor của thế kỷ 21 có thể không diễn ra trên cánh đồng, mà trong những siêu thị đầy hàng hóa, nơi người nghèo chỉ có thể đứng nhìn, vì chính phủ khóa tài khoản thực phẩm của họ. (MPL) [kn]

WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Mười Một, là ngày thứ 40 chính phủ liên bang Mỹ trong tình trạng “đóng cửa” (shutdown) giữa lúc các thượng nghị sĩ vẫn tiếp tục làm việc suốt cuối tuần để tìm lối thoát cho cuộc bế tắc khiến nhiều dịch vụ thiết yếu toàn quốc bị đình trệ, theo AP.

Các chuyến bay trên toàn quốc bị gián đoạn, hàng triệu người Mỹ đứng trước nguy cơ mất chương trình trợ cấp thực phẩm, và hàng trăm ngàn công chức chưa được trả lương. Tuy nhiên, các nhà chính trị ở Thượng Viện vẫn đối đầu trong bế tắc để tìm lối thoát.

Thượng Nghị Sĩ John Thune (Cộng Hoà-South Dakota), trưởng khối đa số Thượng Viện, nói phía Cộng Hoà “chỉ còn thiếu vài phiếu nữa” để thông qua dự luật tạm mở cửa chính phủ đến Tháng Giêng.

Trong khi đó, phe Dân Chủ vẫn kiên trì yêu cầu gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế theo luật Affordable Care Act, thường được gọi là Obamacare, cảnh báo rằng tiền bảo phí có thể tăng gấp đôi ảnh hưởng đến bảo hiểm y tế cho hơn 24.6 triệu người Mỹ nếu Quốc Hội không hành động.

Tổng Thống Donald Trump vẫn cứng rắn, không bàn chuyện thỏa hiệp mà kêu gọi đảng Cộng Hoà bãi bỏ quy tắc filibuster tại Thượng Viện, ông viết trên mạng xã hội: “Hãy là đảng thông minh.”

Một nhóm thượng nghị sĩ ôn hòa do Thượng Nghị Sĩ Jeanne Shaheen (Dân Chủ – New Hampshire) dẫn đầu đang đàm phán một thỏa thuận tạm thời nhằm tài trợ cho các chương trình trợ cấp thực phẩm, cựu chiến binh, và Quốc Hội, đồng thời hứa sẽ bỏ phiếu về trợ cấp y tế trong tương lai. Nhưng ngay cả khi thông qua, khả năng Tổng Thống Trump hay Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson ủng hộ vẫn rất thấp.

Thượng Nghị Sĩ Thune từng đề xuất một kế hoạch chi tiêu “mini-bus,” gồm ba dự luật ngân sách kèm theo lời hứa sẽ bỏ phiếu về trợ cấp y tế sau khi chính phủ mở lại.

Nhưng phía Dân Chủ, Thượng Nghị Sĩ Schumer (New York), trưởng khối thiểu số, đáp lại bằng yêu cầu gia hạn trợ cấp ngay lập tức.

Ông Thune bác bỏ thẳng: “Không thể được. Gia hạn Obamacare chính là điều chúng ta phải thương lượng sau khi chính phủ mở cửa.” 

Thượng nghị sĩ Bernie Sanders gọi lời hứa “sẽ bàn về Obamacare sau khi mở cửa” là “vô nghĩa” nếu không có cam kết rõ ràng từ cả chủ tịch Hạ Viện và tổng thống.

Trong khi đó, Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (Cộng Hòa – South Carolina) chỉ trích hệ thống hiện tại là “chăm sóc sức khoẻ tệ nhất với giá cao nhất.”

Khi cuộc bế tắc kéo dài, hàng triệu người Mỹ đứng trước nguy cơ mất bảo hiểm và rơi vào khủng hoảng tài chính. Lãnh đạo khối Dân Chủ tại Thượng Viện Chuck Schumer cảnh báo: “Không làm gì là vô trách nhiệm — người dân sẽ phá sản, mất bảo hiểm, và bệnh nặng hơn.”

Tại Quốc Hội, mọi thứ vẫn rối ren và nước Mỹ đang chờ đợi. (MPL) [kn]