Anh đâu biết tình yêu không thật
Hôn nhau môi khép đã quên rồi
Chiếu chăn nồng ấm đêm hôm trước
Sáng đã lạnh lùng chỗ có nhau
Em mới đó hẹn thề một kiếp
Nay về đâu mấy cõi thiên thu
Vẫn chuyến tàu đêm mười năm trước
Ghế đá một người mưa đêm thâu
Ghế đá một người mưa rét run
Đền khuya ga nhỏ như mộ phần
Mất nhau từ thuở tình mới bén
Hương lửa tìm đâu đã mười năm
Mười năm quanh quẩn thềm ga cũ
Đất trời năm tháng cũng rêu phong
Soi gương một bóng hình xa lạ
Hình như một người chưa muốn quên.
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hai mươi mốt tổ chức quốc tế thúc giục các chính phủ trên thế giới áp lực buộc chế độ Hà Nội trả tự do vô điều kiện cho nhà tranh đấu, blogger Phạm Đoan Trang.
Các tổ chức này cùng đứng tên chung trong một bản kêu gọi gửi cho cộng đồng thế giới, gồm cả các chính phủ, vận động họ cùng đòi hỏi nhà cầm quyền CSVN chấm dứt đàn áp bà Phạm Đoan Trang nhân dịp bà bị bỏ tù đã năm năm.
Logo của các tổ chức quốc tế thúc CSVN trả tự do cho bà Phạm Đoan Trang nhân dịp bà bị bỏ tù đã năm năm. (Hình: CPJ)
Bà Phạm Đoan Trang, 47 tuổi, bị Công An CSVN bắt ở Sài Gòn ngày 6 Tháng Mười, 2020, đưa về giam tại Hà Nội. Hơn một năm sau, ngày 14 Tháng Mười Hai, 2021, bà mới bị đưa ra tòa kết án chín năm tù. Bà bị giam tại nhà tù An Phước thuộc tỉnh Bình Dương, nay khu vực này bị sáp nhập vào thành phố Sài Gòn.
Trước khi bị bắt, bà là một trong những blogger, nhà báo độc lập nổi tiếng tại Việt Nam. Các bài viết, phân tích thời sự xã hội rất sắc sảo của bà trên mạng xã hội được hàng trăm ngàn người theo dõi. Bà cũng là tác giả của một số quyển sách nổi tiếng như “Chính Trị Bình Dân,” “Cẩm Nang Nuôi Tù,” “Phản Kháng Phi Bạo Lực,” “Báo Cáo Đồng Tâm,”…
Bà từng được chính phủ Mỹ qua Bộ Ngoại Giao vinh danh là một trong những “Phụ Nữ Can Đảm” trên thế giới năm 2022 vì bà cổ võ nhân quyền, sự bình đẳng pháp luật cũng như quyền tự do phát biểu chính kiến tại Việt Nam. Bà từng bị Công An CSVN hành hung, đánh đập rất dã man nhiều lần đến mang thương tật nhưng không hề sợ hãi hay chùn bước trước bạo lực cường quyền.
Bà là một trong những sáng lập viên của tờ Luật Khoa tạp chí. Báo này hiện vẫn xuất bản trên mạng dù bà đang ở tù. Nhờ dùng ngòi bút đấu tranh không ngừng nghỉ, bà được tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới (RSF), Ủy Ban Bảo Vệ Ký Giả Quốc Tế (CPJ) và một số tổ chức quốc tế khác vinh danh và trao tặng giải thưởng vì vận động quyền tự do báo chí, phát biểu.
Người ta thấy trong số 21 tổ chức đứng ra vận động đòi trả tự do cho bà Phạm Đoan Trang có RSF, CPJ, PEN Ameriaca, PEN International, VCHR, AI (Amnesty International), Freedom House, Vietnam Human Rights Network…
“Bà Phạm Đoan Trang bị bỏ tù chỉ vì những gì bà làm trong tư cách của một nhà báo để rồi bị giam giữ tù đày trong những điều kiện sống tồi tệ,” lời kêu gọi của 21 tổ chức quốc tế viết.
Bà Phạm Đoan Trang tại phiên tòa sơ thẩm ngày 14 Tháng Mười Hai, 2021. (Hình: VNExpress)
Lời kêu gọi gửi cộng đồng quốc tế của 21 tổ chức viết rằng: “Bản án rất nặng mà CSVN áp đặt cho bà Phạm Đoan Trang cũng không thể xóa bỏ được cuộc đấu tranh cho tự do báo chí và quyền tự do thông tin tại Việt Nam.”
Bởi vậy “sau năm năm bị cầm tù, việc công nhận lòng can đảm phi thường và tinh thần làm báo nghiêm túc của bà quan trọng hơn bao giờ hết. Đã đến lúc cộng đồng quốc tế gia tăng áp lực để CSVN phải trả tự do cho bà.”
Trong khi bà còn bị giam giữ, họ kêu gọi cộng đồng quốc tế buộc CSVN phải bảo đảm sự an toàn, không được khủng bố tinh thần, đồng thời phải để bà được chữa trị đầy đủ các thứ bệnh và thương tật tại các cơ sở y khoa độc lập cũng như tham vấn với các luật sư riêng được bà lựa chọn.
Không những đòi trả tự do cho bà Phạm Đoan Trang, các tổ chức trên còn kêu gọi cộng đồng quốc tế áp lực đòi CSVN thả tất cả các tù nhân luông tâm hiện cũng đang bị cầm tù như bà tại Việt Nam. (NTB) [kn]
PHÚ THỌ, Việt Nam (NV) – Hôm 5 Tháng Mười, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Tỉnh Phú Thọ đã khởi tố, bắt giữ hai bị can Phan Thế Hoài, giám đốc công ty Phòng Cháy Chữa Cháy Tomoken Việt Nam, và Phan Bạch Thông, giám đốc công ty Tomoken Quảng Ninh, về tội “sản xuất, buôn bán hàng giả.”
Báo Người Lao Động cho hay trước đó, qua xác minh Phòng Cảnh Sát Kinh Tế Công An Tỉnh Phú Thọ phát hiện trong tỉnh có bán một số loại bình bột chữa cháy xách tay loại 6 kg và 8 kg do công ty Công Nghiệp Tomoken Việt Nam ở khu công nghiệp Đại An, phường Tứ Minh, thành phố Hải phòng, sản xuất có dấu hiệu giả mạo, nên ra lệnh điều tra.
Công An Tỉnh Phú Thọ đọc lệnh khởi tố bị can Phan Thế Hoài, giám đốc công ty Phòng Cháy Chữa Cháy Tomoken Việt Nam. (Hình: Dân Trí)
Quá trình điều tra, Phòng Cảnh Sát Kinh Tế Công An Tỉnh Phú Thọ xác định bị can Phan Thế Hoài đã cùng em trai là Phan Bạch Thông thống nhất tự mua sáu loại nguyên liệu gồm bột Monoamoni Photphat (MAP), bột Amonium Sulphate (SA), bột Quatz (SiO2), bột silica, tinh dầu Silicon, bột tạo màu và nước để thực hiện phối trộn theo tỉ lệ % “tự nghĩ ra,” tạo nên hỗn hợp hóa chất mà không có cơ sở, căn cứ khoa học chứng minh hỗn hợp trên là bột chữa cháy.
Điều đáng nói là trong số đó, có những nguyên liệu như bột Quatz không có tác dụng chữa cháy nhưng lại chiếm tỉ lệ lớn lên đến 54% trong công thức phối trộn nhằm giảm chi phí, giảm giá trị và tăng lợi nhuận kinh doanh.
Sau khi có nguyên liệu hỗn hợp hóa chất, bị can Hoài cho nạp chúng vào các loại bình chữa cháy xách tay nhãn hiệu Tomoken và bán ra khắp Việt Nam.
Quá trình vận hành, bị can Hoài trực tiếp chỉ đạo các hoạt động kinh doanh, còn giao cho bị can Thông nắm giữ công thức phối trộn hóa chất.
Công thức “chữa cháy” được nhóm này lập thành bảng hướng dẫn để công nhân nhà máy thực hiện phối trộn.
Bước đầu, công an xác định từ năm 2023 đến nay, công ty Tomoken Quảng Ninh đã bán ra thị trường trên 2.2 triệu bình chữa cháy các loại (bình bột, bình bọt, bình khí…) với tổng doanh số 834 tỷ đồng ($31.6 triệu).
Trong đó, bình bột chữa cháy được sử dụng hỗn hợp hóa chất cho bị can Phan Bạch Thông tự phối trộn trên 1.6 triệu bình, với tổng doanh số 527 tỷ đồng ($19.9 triệu).
Kết luận giám định của Viện Khoa Học Hình Sự thuộc Bộ Công An xác định, 16 mẫu bình chữa cháy xách tay loại 6 kg và 20 mẫu bình chữa cháy xách tay loại 8 kg thu giữ của công ty Công Nghiệp Tomoken Việt Nam “không có tác dụng dập tắt đám cháy loại B theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phương tiện phòng cháy chữa cháy.”
Công an khám xét công ty Phòng Cháy Chữa Cháy Tomoken Việt Nam. (Hình: Người Lao Động)
Phản ảnh trên báo VNExpress, nhiều độc giả bất bình đặt nghi vấn “vậy ai chịu trách nhiệm khi hơn 2.2 triệu bình chữa cháy được tiêu thụ công khai trong mấy năm qua? Vì người dân [Việt Nam] cũng chỉ biết ra các cửa hàng bán thiết bị phòng cháy chữa cháy để mua, còn nó có đạt chuẩn hay không thì họ đành chịu.”
Bày tỏ về sự việc trên trang Facebook cá nhân, danh khoản “Ngoc Thu” ngao ngán viết: “Chúng ta đã quen với thực phẩm giả, thuốc giả, túi giả, sữa giả, bình sữa giả, thương binh giả, bằng cấp giả, anh hùng giả, quân tử giả… Và giờ, đến cả bình chữa cháy – vật dụng cứu sinh cuối cùng giữa ranh giới sống còn, cũng bị làm giả. Mọi thứ đều giả, nhưng cái giá phải trả lại là tiền thật, niềm tin thật và hậu quả thật. Khi đến cả bình cứu hỏa cũng không còn thật, thì thử hỏi còn thứ gì trong xã hội này có thể tin là thật nữa? Vụ Tomoken không chỉ là một vụ án kinh tế, mà là lời cảnh tỉnh về sự xuống cấp của đạo đức kinh doanh, về lỗ hổng trong quản lý và kiểm định. Khi niềm tin bị đốt cháy cùng ngọn lửa giả, thì thứ còn lại là sự hoài nghi và bất an lan rộng trong xã hội.” (Tr.N) [kn]
ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Bà Phan Thị Mỹ Thanh, cựu phó bí thư Tỉnh Ủy Đồng Nai, và hai cựu chủ tịch, cùng hai cựu phó chủ tịch tỉnh này bị cáo buộc “có sai phạm” liên quan siêu dự án King Bay của công ty cổ phần FreeLand.
Theo đó, sau gần bảy năm bị kỷ luật, bị can Phan Thị Mỹ Thanh, 60 tuổi, đã bị Cục Cảnh Sát Điều Tra Tội Phạm Về Kinh Tế, Tham Nhũng, Buôn Lậu Bộ Công An khởi tố, bắt giữ với cáo buộc “nhận hối lộ,” ông Vũ Thanh Tùng, cục phó Cục Cảnh Sát Điều Tra Tội Phạm Về Kinh Tế, Tham Nhũng, Buôn Lậu, cho biết như trên tại cuộc họp báo quý 3, 2025, của Bộ Công An, hôm 6 Tháng Mười.
Bà Phan Thị Mỹ Thanh, cựu phó bí thư Tỉnh Ủy Đồng Nai, khi còn tại vị. (Hình: L.Đ/Người Lao Động)
Báo Tuổi Trẻ dẫn tin cho hay, ngoài bị can Thanh, Cục Cảnh Sát Điều Tra Tội Phạm cũng đã khởi tố các bị can Đinh Quốc Thái, Cao Tiến Dũng, đều là cựu chủ tịch tỉnh Đồng Nai; Võ Văn Chánh, Nguyễn Quốc Hùng, cựu phó chủ tịch tỉnh Đồng Nai, với cáo buộc “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.”
Cùng tội danh như trên, can Vũ Minh Lý, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị công ty Cổ Phần Free Land, cũng đã bị bắt giữ.
Theo cơ quan điều tra, công ty Free Land có vốn điều lệ 1,500 tỷ đồng (gần $56.9 triệu) với cổ đông lớn là nghi can Vũ Minh Lý.
Năm 2015, Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Đồng Nai cấp phép quy hoạch, giao công ty Free Land làm chủ đầu tư dự án khu dân cư King Bay rộng khoảng 125 hécta, thuộc huyện Nhơn Trạch trước đây.
Sau nhiều năm triển khai, quá thời hạn nhưng công ty Free Land không thực hiện nghĩa vụ theo thỏa thuận trong hợp đồng. Thế là khách hàng mua dự án King Bay đã làm đơn tố cáo chủ đầu tư “vi phạm quy định pháp luật và chiếm đoạt tiền thông qua hợp đồng đặt cọc.”
Mở rộng điều tra việc này, nhà chức trách bước đầu tình nghi các cựu quan chức nêu trên “có hành vi nhận hối lộ” và “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.”
Ngoài vụ án trên, ba bị can Đinh Quốc Thái, Võ Văn Chánh và Nguyễn Quốc Hùng đều đã bị lãnh án tù ở các vụ án trước đó.
Bà Phan Thị Mỹ Thanh là con gái ông Phan Văn Trang, cựu bí thư Tỉnh Ủy Đồng Nai (nhiệm kỳ 1991-1996). Vì vậy, sự nghiệp của bà “lên như diều gặp gió.”
Bà Thanh từng là trưởng đoàn đại biểu Quốc Hội khóa 14, tỉnh Đồng Nai, trải qua các cương vị như giám đốc Sở Công Thương, bí thư Huyện Ủy Nhơn Trạch, phó chủ tịch tỉnh và rồi phó bí thư Tỉnh Ủy Đồng Nai.
Theo thống kê từ báo Pháp Luật TP.HCM, năm 2003, phi vụ đầu tiên của bà Thanh là dùng tiền của dự án khu nhà tập thể Nhà Máy Dệt Thống Nhất để gửi lấy 200 triệu đồng ($7,586) tiền lãi, một số tiền khá to vào thời đó.
Năm 2011, bà Thanh ký một văn bản “chấp nhận hỗ trợ ngân sách cho dự án BOT làm tuyến đường Long Hưng-Phước Tân” để giảm kinh phí cho công ty Cường Hưng do ông Đỗ Tịnh và bà Đỗ Phan Duy Khuê, chồng và con gái bà Thanh làm chủ.
Chưa dừng lại, một năm sau, bà Thanh “ký sai nguyên tắc” dự án khu dân cư và thương mai 91 hécta ở xã Phước Tân, sau đó báo cáo sai tiến độ dự án.
Năm 2014, bà Thanh “lấn sân,” tiếp tục ký cho công ty Cường Hưng đặc quyền kinh doanh bến thủy nội địa, mặt bằng và vật liệu xây dựng tại Đồng Nai.
Hai cựu chủ tịch tỉnh Đồng Nai Đinh Quốc Thái (trái) và Cao Tiến Dũng. (Hình: Linh Đan/VNExpress)
Giữa năm 2018, sau khi bị Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương chỉ ra các vi phạm, khuyết điểm “rất nghiêm trọng, gây bức xúc trong cán bộ, đảng viên, làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và cá nhân,” bà Thanh bị Ban Bí Thư kỷ luật cách hết các chức vụ đảng mà bà nắm giữ, cao nhất là chức phó bí thư Tỉnh Ủy Đồng Nai.
Cùng với việc cách hết chức vụ đảng, Ban Bí Thư cũng đề nghị bãi nhiệm tư cách đại biểu Quốc Hội đối với bà Thanh theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, Tháng Mười Hai, 2018, bà Thanh lại được điều động về công tác tại Ủy Ban Mặt Trận Tổ Quốc Tỉnh Đồng Nai.
Đến cuối Tháng Mười Một, 2022, Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương “hài tội” ông Cao Tiến Dũng và một số thuộc cấp do “suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, vi phạm quy định về những điều đảng viên không được làm, gây thiệt hại và thất thoát rất lớn ngân sách nhà nước, gây dư luận xấu, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức đảng.”
Sau đó, bà Thanh và ông Dũng bị đề nghị điều tra làm rõ sai phạm trong vụ án AIC. (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Sau bão Bualoi (bão số 10), hàng ngàn hécta hoa màu ở các phường, xã như Mê Linh, Tây Tựu, Nhật Tân,… bị ngập sâu, hư hại, nông dân trắng tay.
Sở Nông Nghiệp và Môi Trường Hà Nội cho hay, một tuần qua, nước sông Hồng dâng cao khiến gần 2,500 hécta cây trồng bị ảnh hưởng, trong đó hơn 340 hécta cây ăn quả và gần 460 hécta rau, màu.
Làng đào Phú Thượng, phường Tây Hồ, Hà Nội, tan hoang sau bão Bualoi. (Hình: VNExpress)
Theo ghi nhận của báo VNExpress hôm 5 Tháng Mười, nhiều diện tích cây đào trồng sát bờ sông vẫn còn ngập, người dân phải chờ nước rút mới có thể nhổ bỏ. Một số cây chưa ngập hết nhưng lá đã phủ đầy bùn đất.
Cô Đỗ Thùy Hương, 41 tuổi, ở xã Nhật Tân, cho biết gia đình mình bị thiệt hại bốn sào đào Tết, với vốn đầu tư khoảng 300 triệu đồng ($11,379).
“Năm ngoái vừa hết lụt chúng tôi trồng lại ngay, năm nay đào lại chết,” cô Hương buồn rầu nói.
Cách vườn đào Nhật Tân không xa, làng đào Phú Thượng ở phường Tây Hồ, cũng chịu chung cảnh ngập úng nhiều ngày. Khi nước rút gần hết, lộ ra lớp bùn đất phủ dày trên mặt vườn là hàng ngàn gốc đào bị chết úng.
Ngoài cây đào kiểng, nhiều ruộng hoa màu ở phường Mê Linh, Tây Tựu… đến nay vẫn còn ngập úng, nước chưa thể tiêu thoát.
Tại phường Tây Tựu, nhiều gia đình ươm rau màu và hoa cúc bán Tết Nguyên Đán đều bị nước tràn vào gây ngập các luống trồng, khiến cả vườn hoa bị chết úng, thân cây đổi màu, người trồng phải nhổ bỏ toàn bộ.
Ông Nguyễn Đình Thắng ở phường Tây Tựu, cho biết gia đình ông có khoảng 3,600 mét vuông hoa bị chết, chủ yếu là cúc vàng, hoa hồng và hoa ly, thiệt hại ước tính 150 triệu đồng ($5,689).
“Cây ngập nước khoảng năm tiếng là chết, giờ tôi còn phải mất thêm chi phí để xử lý phần đất trồng,” ông Thắng ngán ngẫm nói.
Cách Tây Tựu hơn 10 km, xã Mê Linh từ lâu được biết đến là vùng trồng rau củ nổi tiếng của Hà Nội, với phần lớn diện tích là bãi bồi ven sông chuyên canh nông sản.
Tuy nhiên, sau một tuần ngập nước, nhiều khu vực trồng rau củ tại đây bị ngập úng cục bộ. Những giàn mướp đắng, mùng tơi, dưa leo… khô héo sau khi nước rút, để lại lớp bùn đất dày đặc trên ruộng.
Thiệt hại nặng nhất là thôn Do Hạ với 98 hécta rau màu và thôn Văn Quán 2 với khoảng 50 hécta. Trong khi thôn Đông Cao có khoảng 10 hécta rau màu bị ảnh hưởng do nằm sát sông Hồng.
Những giàn mướp đắng, mùng tơi, dưa chuột… khô héo sau khi nước rút, để lại lớp bùn đất dày đặc trên ruộng. (Hình: VNExpress)
Gia đình anh Trường ở thôn Đông Cao có khoảng 3,600 mét vuông trồng hoa hướng dương đang vào thời kỳ nở rộ, cho biết toàn bộ diện tích hoa hướng dương và rau cải mới gieo bị ngâm nước lâu ngày, thiệt hại khoảng 100 triệu đồng ($3,793).
Theo phúc trình của xã Mê Linh, toàn xã có hơn 577 hécta đất nông nghiệp bị ảnh hưởng bởi bão Bualoi, gồm 352 hécta rau màu, 215 hécta hoa và cây cảnh, phần còn lại là diện tích lúa.
Cục Quản Lý Đê Điều và Phòng Chống Thiên Tai cho biết, tính đến sáng 3 Tháng Mười, bão Bualoi đã làm 51 người chết, 14 người mất tích và 164 người bị thương.
Thiên tai cũng làm 349 nhà sập, hơn 172,000 nhà hư hỏng, tốc mái; gần 1,500 điểm trường học bị ảnh hưởng, hơn 8,800 cột điện và 83,000 cây xanh gãy đổ.
Đáng chú ý, bão đã làm gần 89,000 hécta lúa, hoa màu và 50,000 hécta rừng bị thiệt hại; hơn 17,000 hécta thủy sản, và 541,000 gia súc và gia cầm bị cuốn trôi. Tổng thiệt hại kinh tế sơ bộ hơn 15,860 tỷ đồng ($601.5 triệu) và còn có thể tăng thêm. (Tr.N) [kn]
Nhà thẩm phán cháy rụi, sau khi ra phán quyết ngược chính quyền Trump
Ngôi nhà của Thẩm phán Diane Goodstein bị cháy rụi sau chỉ vài tuần sau khi khi bà ra phán quyết chống lại Tổng thống Donald Trump. Giới công lực đang điều tra nguyên nhân có thể do chập điện, hoặc do hành động chủ ý.
AN GIANG, Việt Nam (NV) – Tỉnh An Giang đã phải huy động lực lượng quân sự, công an của 102 xã, phường truy bắt số “con nghiện ma túy” bỏ trốn khỏi Trung Tâm Cai Nghiện Số 2 ở ấp Kiên Hảo, xã Mỹ Thuận, vào chiều 5 Tháng Mười.
Theo báo Tuổi Trẻ, khoảng 4 giờ 30 phút chiều cùng ngày, hơn 300 người nghiện ma túy tại Trung Tâm Cai Nghiện Số 2 (trại Kiên Hảo) đã bất ngờ đập phá, tấn công làm nhiều cán bộ quản giáo của trung tâm bị thương để bỏ trốn khỏi trại.
Công an truy bắt những người cai nghiện trốn trại Kiên Hảo. (Hình: Dương Đông/VNExpress)
Sau khi thoát ra ngoài, các “con nghiện” mang theo gậy, xẻng, dao… chia thành nhiều nhóm nhỏ đi về hướng các xã, dọc theo các khu dân cư đập phá gây mất an ninh trật tự tại một số khu vực. Thậm chí, một số nghi can đã cướp xe gắn máy của người dân làm phương tiện bỏ trốn.
Một số khác khi thoát ra ngoài đã băng theo đường đồng, lội sông đến các khu vực vắng người để ẩn nấp.
Nói với các báo đài, đại diện Công An Tỉnh An Giang cho biết, nguyên nhân gây ra cuộc bạo loạn là do ban lãnh đạo trại Kiên Hảo cấm hút thuốc lá.
Theo Công An Tỉnh An Giang, tính đến sáng 6 Tháng Mười, có hơn 100 người bỏ trốn đã bị bắt giữ và đưa trở về trại giam. Đáng chú ý, trong lúc truy đuổi “một số học viên manh động, dùng hung khí chống trả khiến một số cán bộ công an bị thương.”
Cán bộ công an bị các con nghiện ma túy hành hung khi tìm đường bỏ trốn. (Hình: VNExpress)
Hiện giới hữu trách kêu gọi người dân thông báo cho cơ quan công an gần nhất nếu phát hiện các “con nghiện” bỏ trốn. Đồng thời, công an đang tiếp tục truy bắt các nghi can và thống kê số lượng người nghiện trốn khỏi trại Kiên Hảo.
Tin cho biết, sau khi Sở Lao Động-Thương Binh và Xã Hội An Giang hợp nhất, Trung Tâm Cai Nghiện Số 2 được giao về công an tỉnh “quản lý cai nghiện và quản lý sau cai nghiện.” Thời điểm chuyển giao, cơ sở này đang quản lý hơn 1,000 người cai nghiện. (Tr.N) [kn]
Giá nhà càng ngày càng cao, vượt xa tầm với của nhiều giới, cơ hội an cư của các thành phần thuộc nhóm yếu thế trở thành vô vọng,… tiếp tục là chủ đề được nhiều cơ quan truyền thông tại Việt Nam hâm nóng sau khi thủ tướng đương nhiệm đòi “phải có câu trả lời” cho tình trạng “giá nhà chung cư liên tục tăng và cao mãi.”
Nhà cửa san sát và chen chúc tại một khu dân cư ở thành phố Hà Nội. (Hình minh họa: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)
Vì sao tỷ lệ HPR (House Price to Income Ratio – tỷ lệ về giá nhà/thu nhập) của Việt Nam tăng nhanh và cao? Muốn mua một căn nhà loại trung bình, một gia đình Việt Nam có thu nhập ở mức trung bình cần dành dụm trong khoảng thời gian từ 23 năm đến 27 năm, vượt xa mức trung bình được xem là hợp lý ở cả khu vực Đông Nam Á lẫn trên thế giới (dưới 15 năm).
Vì sao sau hai thập niên thực hiện chính sách về “nhà ở xã hội” (NOXH – thuật ngữ dùng để chỉ loại nhà giá rẻ dành cho những cá nhân có thu nhập thấp hoặc các nhóm dễ bị tổn thương mua hoặc thuê), chuyện hỗ trợ thanh niên, người thu nhập thấp an cư tại Việt Nam vẫn chỉ là vẽ vời trên giấy?
Đã có khá nhiều chuyên gia, doanh nhân cung cấp câu trả lời và nội dung có thể gom lại thế này: Do đất đai thuộc sở hữu toàn dân nên hệ thống công quyền không gặp bất kỳ trở ngại nào trong quy hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, đấu giá đất. Bởi trí lực và năng lực có hạn nên toàn hệ thống cùng chọn đất làm công cụ tạo ra nguồn thu, lập thành tích về tăng trưởng.
Các số liệu thống kê cho thấy, trong vài thập niên gần đây, nguồn thu từ đất chiếm 15% đến 20% tổng thu ngân sách địa phương, có nơi như Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM,… tỷ lệ này có lúc lên tới 40%, thậm chí 50%. Do quỹ đất có hạn, hệ thống công quyền không biết làm gì khác ngoài việc hỗ trợ tối đa các dự án nhà đất mang tính chất thương mại để nguồn thu không giảm.
Kết quả là các dự án nhà ở thương mại trở thành nơi trú ẩn an toàn nhất cho tài sản vì giá tăng dần. Công thổ, công quỹ, các loại vốn (ngân hàng, tiền các cá nhân dành dụm) được dồn hết vào đó. Thay vì phải điều chỉnh chính sách nhưng lại chỉ vì thành tích chung và lợi ích riêng, giới lãnh đạo hệ thống công quyền còn chủ động cho phép hoán cải các dự án NOXH thành nhà ở thương mại. Một bài viết trên tờ Công An Nhân Dân hồi 2023 cho biết, từ 2015 đến 2020, trong 23 dự án phát triển nhà tại TP.HCM, chỉ có 620/18.085 căn nhà được xây là NOXH.
Bởi không ít dự án hỗ trợ an cư bị đẩy vào những nơi hẻo lánh, thiếu đủ thứ (đường sá, điện nước, trường học, bệnh viện, an ninh), những cá nhân thuộc các thành phần yếu thế dù mơ an cư cũng không thể ở. Chỉ riêng Hà Nội và TP.HCM hiện có khoảng 15,000 căn nhà dành cho những gia đình tái định cư sau khi bị chính quyền thu hồi đất và những gia đình thu nhập thấp đang bỏ hoang. Đó là chưa kể việc “treo đầu dê” (xây nhà cho người nghèo) để nhận ưu đãi nhưng “bán thịt chó” (chỉ có người giàu sở hữu) ở những dự án NOXH như Khu NOXH Kiến Hưng thuộc Hà Nội.
***
Về lý thuyết, khi thanh niên và các giới có thu nhập thấp chật vật xoay sở để giải quyết vấn đề về chỗ ở thì điều đó không đơn thuần chỉ là sự bất ổn về xã hội (bất mãn gia tăng do phân hóa giàu nghèo càng ngày càng sâu sắc), chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động suy giảm, giá nhà (cả giá bán lẫn giá thuê) quá cao sẽ khiến họ phải cắt giảm chi tiêu dẫn đến mãi lực giảm, sản xuất-kinh doanh nội địa đình trệ, tăng trưởng phụ thuộc nhiều hơn vào đầu tư ngoại quốc và xuất cảng. Chưa kể nợ nần rất dễ chuyển thành nợ xấu khiến hệ thống tài chính ngân hàng suy sụp.
Trên thực tế, do dốc mọi thứ vào bất động sản, tại Việt Nam, bên cạnh giá nhà/đất tăng vọt là sự xuất hiện của hàng loạt “đô thị ma” trải dài từ Bắc vào Nam: Hoàng Văn Thụ (Lạng Sơn), Phương Đông (Quảng Ninh), Sông Đà (Thái Nguyên), Thanh Hà (Hà Nội), Văn Phú (Hà Nội), Kim Chung-Di Trạch (Hà Nội), Golden City (Nghệ An), Tiến Nông (Thanh Hóa), Phú Mỹ An (Huế), Golden Hills (Đà Nẵng), Hòa Xuân (Đà Nẵng), Điện Nam-Điện Ngọc (Quảng Nam), Nhơn Trạch (Đồng Nai), Phú Mỹ Hưng 2 (TP.HCM), Bình Khánh (TP.HCM), Sing-Việt (TP.HCM),…
Cách nay hai năm, Ngân Hàng Nhà Nước cho biết, số tiền mà hệ thống ngân hàng tại Việt Nam đã cho vay để đầu tư vào bất động sản chiếm từ 20% đến 25% tổng vốn cho vay. Do giá nhà/đất quá cao, giao dịch đã giảm đáng kể, các doanh nghiệp và cá nhân đã vay rất khó có thể trả nợ. Một vài người ước tính, nếu nợ xấu/tổng vốn cho vay để đầu tư vào bất động sản chỉ ở mức 5%, tổn thất tiềm năng của hệ thống ngân hàng sẽ dao động trong khoảng từ 144,000 tỷ VND đến 205,000 tỷ VND ($5.88 tỷ đến $8.37 tỷ). Không cần kể cũng có thể đoán kinh tế-xã hội sẽ thế nào!
***
Giải quyết nhu cầu an cư cho thanh niên và các giới có thu nhập thấp không chỉ là vấn đề của riêng Việt Nam. Tuy nhiên không như Việt Nam, chính quyền nhiều quốc gia khác không “đánh trống bỏ dùi” và cho thấy họ vượt xa các đồng nhiệm tại Việt Nam cả về tâm lực lẫn trí lực bởi họ biết an cư là yếu tố then chốt đối với ổn định và phát triển kinh tế trong dài hạn.
Do hiện có khoảng 300,000 người Việt đang cư trú tại Nam Hàn (không kể những người đã nhập tịch hoặc cư trú bất hợp pháp) nên nếu muốn sẽ rất dễ kiểm tra, đối chiếu về chính sách/thực thi giữa Nam Hàn và Việt Nam, người viết xin chọn Nam Hàn làm ví dụ.
Nam Hàn có ít nhất ba hình thức hỗ trợ an cư: Thứ nhất là nhà công cho thuê (public rental housing) với giá thấp hơn nhiều so với giá thị trường. Kế đó là hỗ trợ tiền đặt cọc khi thuê nhà (deposit support). Cuối cùng là hỗ trợ tiền thuê hàng tháng (monthly rent subsidy).
Ai được hỗ trợ? Đối tượng đầu tiên là những gia đình có thu nhập thấp. Kế đó là những người từ 65 tuổi trở lên không có nhà và thu nhập thấp. Cuối cùng là cha mẹ đơn thân, những cặp vợ chồng trẻ và thanh niên.
Thế nào là thu nhập thấp? Chính phủ Nam Hàn xác định nếu thu nhập dưới một phần trăm (1%) so với thu nhập trung bình (median income) và tài sản dưới ngưỡng nhất định thì đương sự thuộc nhóm được hưởng các chính sách hỗ trợ an cư. Kể từ năm tới, hỗ trợ an cư sẽ được nâng từ 47% median income lên 50% median income. Nơi nào “tài tình, sáng suốt” hơn? [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tại Hội Nghị Trung Ương 13 khai mạc sáng 6 Tháng Mười, Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng CSVN đã quyết định kỷ luật cách tất cả chức vụ trong đảng của ông Đỗ Trọng Hưng, ủy viên Trung Ương Đảng, phó Ban Tổ Chức Trung Ương, do “nhiều vi phạm gây hậu quả rất nghiêm trọng.”
Theo thông cáo của Văn Phòng Trung Ương Đảng, ông Hưng bị xác định “đã vi phạm quy định của đảng, pháp luật của nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, đặc biệt trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực; vi phạm quy định về những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương.”
Ông Đỗ Trọng Hưng, phó Ban Tổ Chức Trung Ương. (Hình: Hoàng Lê/VNExpress)
Những vi phạm của ông Hưng bị đánh giá là “gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm dư luận bức xúc, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và chính quyền địa phương.”
Ông Hưng, 54 tuổi, từng làm bí thư Tỉnh Ủy Thanh Hóa, kế nhiệm ông Trịnh Văn Chiến, người bị kết án 30 tháng tù do có sai phạm liên quan dự án Hạc Thành Tower.
Ông Hưng được ghi nhận thuộc “phe Thanh Hóa” của ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam.
Trước đó, hôm 26 Tháng Chín, Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương kết luật rằng khi còn tại vị ghế bí thư Thanh Hóa, ông Hưng đã “vi phạm quy định của đảng, pháp luật nhà nước trong thực hiện nhiệm vụ, trong công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.”
Tuy vậy, các báo trong nước không thấy nêu cụ thể ông Hưng dính vụ án gì và ăn hối lộ bao nhiêu tiền?
Hồi giữa Tháng Chín vừa qua, các báo Việt Nam đồng loạt đưa tin ông Hưng “bị tạm hoãn xuất cảnh,” trong lúc mạng xã hội rộ tin ông này đã “cao chạy xa bay.”
Tuy nhiên ngay sau đó, Công An Tỉnh Thanh Hóa phát đi công văn yêu cầu tất cả các báo phải gỡ bỏ bản tin “gây nhiều dị nghị.”
Cùng thời điểm, hình chụp văn bản cấm xuất cảnh đối với ông Hưng rò rỉ trên mạng xã hội cho thấy ông ta đã bỏ trốn từ hôm 11 Tháng Chín.
Theo văn bản do Công An Tỉnh Thanh Hóa phát đi, ông Hưng “có liên quan trong vụ án do Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Tỉnh Thanh Hóa đang thụ lý điều tra.”
Đáng nói, văn bản nêu trên yêu cầu rằng khi phát giác ông Đỗ Trọng Hưng thì phải “bắt giữ, thông báo ngay cho Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra, Công An Tỉnh Thanh Hóa.”
Chi tiết này cho thấy lệnh cấm xuất cảnh với ông Hưng thực chất là lệnh truy nã.
Vụ cấm xuất cảnh với ông Hưng xảy ra trong lúc hàng loạt giới chức ở tỉnh Thanh Hóa bỗng nhiên “vắng mặt bất thường” hoặc bị bắt.
Lệnh cấm xuất cảnh đối với ông Đỗ Trọng Hưng, có nêu yêu cầu “bắt giữ.” (Hình: Chụp qua màn hình)
Trong số đó, ông Nguyễn Văn Thi, phó chủ tịch thường trực tỉnh Thanh Hóa, bị bắt, khởi tố với cáo buộc “lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.”
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 12 Tháng Chín, vào chiều 8 Tháng Chín, ông Nguyễn Văn Thi vẫn hiện diện tại buổi làm việc với đoàn công tác của công ty JERA Energy Việt Nam về tình hình xúc tiến các điều kiện đầu tư dự án nhà máy nhiệt điện khí LNG Nghi Sơn.
Sau cuộc họp này, ông Thi bất ngờ vắng mặt tại trụ sở Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Thanh Hóa cho đến khi tin ông này bị khởi tố được công bố.
Cùng lúc, ông Đỗ Minh Tuấn, chủ tịch tỉnh Thanh Hóa, được các báo ở Việt Nam ghi nhận “vắng mặt bất thường.” Tuy nhiên, sau đó ông này đã cho là “nghỉ hưu trước tuổi.”
Bản tin của báo VNExpress cho biết thêm, trong số ba người phó của ông Tuấn có ông Lê Đức Giang, hồi Tháng Bảy đã bị bắt, khởi tố với cáo buộc “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.” (Tr.N) [kn]
ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Sau gần ba ngày truy bắt, hôm 6 Tháng Mười, Công An Tỉnh Đồng Nai loan báo đã bắt giữ nghi can Lê Sỹ Tùng, 33 tuổi, quê tỉnh Thanh Hóa, để điều tra về hai tội “giết người và cướp tài sản.”
Nghi can Tùng chính là hung thủ bắn chết ba người trong gia đình ông Đỗ Duy Thiên, 47 tuổi, chủ cơ sở thu mua nông sản Thiên Hạnh ở xã Đắk Nhau, tỉnh Đồng Nai, cùng vợ là bà Chu Hồng Hạnh, 48 tuổi, và cháu ngoại Đỗ Tiến T., 11 tuổi.
Nghi can Lê Sỹ Tùng bị bắt giữ sau ba ngày gây án. (Hình: Thái Hà/VNExpress)
Theo báo Dân Trí, công an đã thu giữ nhiều tang vật gồm nhiều bộ phận của súng như nòng súng, băng đạn, nòng giảm thanh, lazer, băng keo đen, bộ đàm…
Bước đầu khai với công an, nghi can Tùng cho rằng động cơ bắn chết các nạn nhân là để “thực hiện nhiệm vụ mà trong game giao cho người chơi.”
Trước khi thực hiện vụ án, nghi can Tùng có tới nhà nạn nhân nghiên cứu hiện trường.
Hôm ra tay sát hại các nạn nhân, nghi can Tùng núp ở đồi ngay trước nhà. Khi vào trong nhà, anh ta bắn hư camera rồi mới nổ súng bắn ba người trong nhà ông Thiên.
Trước đó, khoảng 6 giờ sáng 3 Tháng Mười, khi đến cơ sở thu mua nông sản Thiên Hạnh, bà PTV tá hỏa khi phát hiện thi thể ông Thiên cùng cháu T. ở hiên nhà, bên cạnh mâm cơm, trong khi bà Hạnh chết cạnh chiếc xe hơi.
Nhận được tin báo, hàng chục công an xã Đắk Nhau đến phong tỏa hiện trường vụ án.
Qua khám nghiệm hiện trường, giảo nghiệm tử thi, công an nhận thấy trong nhà đồ vật xáo trộn, két sắt bị đưa ra phía sau đập phá, còn các nạn nhân đều bị đạn bắn vào đầu.
Nhà ông Thiên được ghi nhận tọa lạc ở mặt tiền đường, nằm cheo leo giữa ngọn đồi, cạnh rừng cao su và rẫy điều. Buổi tối, khu vực này không có đèn đường, vào những đêm mưa gió thì càng trở nên vắng vẻ.
Vào đêm xảy ra vụ cướp, gia đình nhân chứng sống gần nhà nạn nhân khoảng 200 mét, cho biết họ không nghe thấy bất kỳ tiếng động khả nghi nào.
Xem lại camera của gia đình vào thời điểm xảy ra vụ án mạng, giới hữu trách phát hiện có một người đàn ông đội mũ bảo hiểm trùm kín mặt và đeo khẩu trang xuất hiện trong sân nhà nạn nhân. Bên hông anh ta có đeo súng.
Tang vật gây án của nghi can Tùng. (Hình: Vũ Hội/Pháp Luật TP.HCM)
Nhận định vụ án “có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, đối tượng manh động, liều lĩnh dùng súng giết chết ba người trong cùng một gia đình, cướp tài sản, gây hoang mang, phẫn nộ trong dư luận người dân,” Công An Tỉnh Đồng Nai phối hợp với Công An TP.HCM và Cục Cảnh Sát Hình Sự, Viện Khoa Học Hình Sự Bộ Công An tổ chức điều tra truy bắt.
Đến 3 giờ 30 phút chiều 5 Tháng Mười, công an đã bắt giữ được nghi can Tùng ngay tại nhà anh ta ở phường Phước Bình, tỉnh Đồng Nai, cách hiện trường vụ án khoảng 40 km theo đường chim bay.
Ông Nguyễn Văn Khẩn, hàng xóm với gia đình nạn nhân, cho biết vợ chồng ông Thiên hiền lành, thuộc dạng khá giả trong vùng, phất lên nhờ thu mua mủ cao su, sầu riêng và các loại nông sản khác.
Bình thường, vợ chồng nạn nhân sống cùng hai người con nhưng vào đêm xảy ra vụ cướp thì họ không có ở nhà. (Tr.N) [kn]
WESTMINSTER, California (NV) – Một ông bị bắt với cáo buộc chĩa súng vào tài xế khác ở Westminster sau khi bị người đó bóp kèn xe, cảnh sát cho hay, theo nhật báo The Orange County Register hôm Chủ Nhật, 5 Tháng Mười.
Khoảng 2 giờ trưa Thứ Bảy tuần trước, cảnh sát tới khu vực đường Bolsa với Dillow và nghe một tài xế kể ông bóp còi xe chiếc Toyota Camry màu đen, và sau đó, chiếc này bám theo xe ông từ Santa Ana tới ngã tư đường Bolsa với Moran ở Westminster, Sở Cảnh Sát Westminster (WPD) cho biết.
Xem dân như kẻ thù, ICE dùng cả bom khói và lựu đạn cay tại Chicago
Tại Chicago, trực thăng gầm rú trên bầu trời, hơi cay tràn vào khu dân cư, và trẻ em bị đánh thức giữa đêm — không phải vì khủng bố, mà vì lực lượng cảnh sát di trú ICE của chính quyền Trump.
Những chiến dịch “chống nhập cư” nay đã biến thành cuộc trấn áp có vũ trang, phơi bày một chính phủ sẵn sàng dùng bạo lực với chính dân của mình, bất chấp luật pháp và nhân quyền.
QUẬN CAM, California (NV) – Toyota là hãng xe dẫn đầu toàn thế giới về kỹ thuật xe hybrid, với mẫu xe Prius có mặt trên thị trường trong suốt hơn hai thập niên qua. Nhà sản xuất xe Nhật khổng lồ này vừa tuyên bố đã đến lúc ngừng gọi xe “hybrid nhẹ” (mild hybrid- MHEV) là xe hybrid thực thụ (HEV), lập luận rằng hệ thống bình điện 48 volt không xứng đáng với nhãn hiệu hybrid, và chỉ gây hiểu lầm cho khách hàng.
Theo trang mạng xe hơi autoblog.com, Toyota cho biết từ “hybrid” hiện đang bị lạm dụng. Với việc hầu hết các nhà sản xuất xe đang chạy đua điện khí hóa, Toyota tin rằng nhiều khách hàng đang bị lừa khi nghĩ rằng hệ thống MHEV mang lại những lợi ích tương tự như xe hybrid thực thụ. Và nếu có ai đó nghĩ hai loại xe này là một, người đó đã bị lừa bởi chiêu trò tiếp thị!
Phó Chủ tịch Kinh doanh & Tiếp thị của Toyota Úc, Sean Hanley, đã nói rõ lập trường của công ty khi phát biểu với giới truyền thông Úc. Ông lập luận rằng một số thương hiệu đối thủ đang gây nhầm lẫn cho khách hàng bằng cách tiếp thị hệ thống bình điện hỗ trợ 48 volt là xe hybrid, mặc dù chúng không thể hoạt động độc lập chỉ bằng năng lượng điện. Ông giải thích một chiếc xe hybrid thực thụ có một động cơ điện chuyên dụng, và một bộ bình điện đủ lớn để xe có thể tự vận hành bằng điện.
Trong khi đó, xe MHEV chỉ sử dụng hệ thống bình 48 volt với một động cơ điện nhỏ để hỗ trợ khởi động và tăng tốc, giúp tiết kiệm nhiên liệu không đáng kể, và bản thân hệ thống này không thể tự vận hành xe. Tuy nhiên, một số nhà sản xuất xe vẫn tiếp tục quảng bá chúng là xe hybrid hoàn toàn, khẳng định hiệu suất của xe vẫn được cải thiện.
Tất cả các xe đều sử dụng hệ thống điện áp thấp, thường được cung cấp năng lượng bởi bình 12 volt. Xe hybrid sử dụng nhiều năng lượng điện hơn, điện áp cao hơn. Để làm rõ vấn đề, sau đây là sự khác biệt giữa ba hệ thống xe “điện khí hóa” chính:
Mild-hybrid (MHEV): Sử dụng pin 48 volt nhỏ để hỗ trợ động cơ xăng, nhưng không thể chạy hoàn toàn bằng điện. Chúng giúp xe vận hành êm ái hơn một chút, hiệu quả hơn một chút.
Hybrid (HEV): Có cả động cơ xăng và mô-tơ điện có thể vận hành xe độc lập hoặc kết hợp. Bình điện hybrid của Toyota Prius hoạt động ở điện áp trung bình 200 volt.
Plug-in hybrid (PHEV): Có bộ bình điện lớn hơn xe hybrid thông thường nhiều, có thể sạc từ ổ cắm bên ngoài, cung cấp phạm vi di chuyển xa hơn.
Tai Hoa Kỳ, nhiều nhà sản xuất xe cung cấp xe hybrid nhẹ (MHEV), bao gồm Audi, BMW, Jaguar, Land Rover, Mazda, Mercedes-Benz, Ram, Volvo. (HD)
Trong ba lô trên đường tỵ nạn, chúng ta không quên mang theo những di sản văn hóa Việt Nam. Tết Trung Thu là một góc nhỏ của di sản văn hóa ấy. Bài bút ký sau đây một hoài niệm về dáng hình quê hương Việt Nam trong màu khói lửa chiến chinh. Bốn mươi năm sau những năm sống lưu vong cũng là cơ hội để chúng ta rà soát lại những va siết văn hóa, những khó khăn trong quá trình hội nhập với vùng đất dung thân là những gì không thể tránh khỏi được, nhiều lúc nó cũng tạo ra những nỗi niềm trắc ẩn trong lòng người Việt xa xứ…
***
Sau hơn 30 năm hành nghề ‘thầy thuốc’ ông về hưu ở tuổi 69. Ông ở nhà lo cơm nước cho vợ. Chiều, vợ đi làm về, có sẵn một bữa cơm sốt canh nóng cho hai vợ chồng là tình nghĩa biết chừng nào. Đó là ước mơ và cũng là triết lý sống cuối đời ông. Với ông, cái khó không phải là kỹ thuật nấu nướng, mà là ‘chất liệu’. Làm sao tìm đâu cho ra, để nấu cho bà một tô canh khổ qua với tôm rằn, với tí hương vị ngò tươi; hay một tô canh chua cá bông lau, nấu với ngổ, giá sống và cà chua xanh. Làm sao ông tìm đâu ra cho bà chiều nay một tô cá rô kho tộ ăn với cơm trắng hợp với khẩu vị của bà vốn dĩ là người Cần Thơ. Có khi ông thực hiện được những điều ông ước, nhưng nhiều lúc ông đành chịu, hai vợ chồng đành chấp nhận ăn salade, steak với… cơm. Thấy vợ ăn mà tội…
Chắc có lẽ hiểu được nỗi thầm kín của chồng, bà thường nói an ủi ông:
– Ăn uống em không đòi hỏi lắm đâu. Ăn sao cũng được. Miễn sao cho mặn mòi là được rồi.
Ông liền mau mắn đáp lại lời bà:
-Cuộc sống ở Mỹ về vật chất thật là dễ dãi và đầy đủ.
-Nhưng mình phải sống giống như họ.
-Vâng, anh biết.
Ông nịnh bà:
-Hôm nay mình ăn cơm với steak và salade, mình nên uống một ít vang, cho nó đúng… điệu.
Bà cười nhẹ:
-Salade, Steak mà ăn với cơm, uống vang thì quả là đúng điệu…thật!
Ông cũng phải cười theo bà:
-Ôi! Thì ‘tri túc tiện túc’ vậy.
Nói xong hai vợ chồng cười xòa. Đúng vậy, ở tuổi già dễ giản hòa với nhau thật. Cốc rượu vang vẫn giử nguyên hương vị của nó, nồng, thơm ngon và kích thích vị giác. Bữa ăn thật là đầm ấm, mặc dầu nó không được rôm rả như khi ông bà còn ở tuổi thanh xuân. Thường những câu chuyện ông bà nói với nhau trong bữa ăn ở tuổi này nghe thật là ‘đời’, phản phất ít nhiều hoài cảm. Ông bà thường bắt đầu câu chuyện bằng: “năm ấy”, “xưa kia”, “hồi đó” …Hôm nay, vừa uống xong một cốc vang, lời ông có vẻ nhanh hơn, nghe dồn dập hơn, thành ra câu chuyện không đến nổi tẻ nhạt như mọi khi.
-À! Bà bảo phải sống giống như họ là sống như thế nào?
-Anh thấy đó, nhập gia tùy tục, nhập giang tùy khúc. Mình cũng phải nhập vào dòng chảy, cuộc sống của xã hội của họ mà sống. Mình không thể đứng bên lề xã hội mà nhìn người ta sống với cặp mắt hờn giỗi, cay cú hay phê phán.
-Gần 30 năm ở Mỹ, tôi có thái độ nhìn xã hội Mỹ như khách bàng quan như vậy đâu? Bà thấy tôi hội nhập vào xã hội Mỹ cũng nhanh và cũng tốt đấy chứ.
-Vâng, Anh hội nhập vào xã hội Mỹ nhanh thật, vì ở trong nước trước 73, anh có nhiều bạn đồng nghiệp là bác sĩ phẫu thuật người Mỹ. Anh làm việc và sinh hoạt với họ hằng ngày, hằng đêm.
-Ôi! Em nên quên cái đó đi. Đó chỉ là dĩ vãng của chiến tranh. Người ta ai cũng vậy, ai cũng không thích nhớ đến những kỷ niệm của một thời chiến tranh.
Bà nhìn ông, bà hơi ngẩn ngơ. Chiến tranh đã qua 30 mươi năm mà tâm linh của ông vẫn còn gợn sóng mỗi khi nghe ai nhắc về nó. Bà cố gắng đưa câu chuyện về hướng khác. Bà nói:
-Hôm qua, đi shopping với mấy bà bạn, khi đi vào thang máy, chị Ngọc Tới sơ ý để vạc sau của áo dài kẹt vào cửa của thang máy. Em không hiểu được, ở Mỹ đã 20 năm, từ tuổi 40 đến tuổi 60, chị ấy vẫn còn luộm thụộm như vậy. Tự nhiên em lại liên tưởng về anh. Trong những tháng gần đây, nhất là sau khi về hưu anh thường than vãn: “Ở Mỹ, chỗ nào cũng vậy, đèn điện sáng choang ngày cũng như đêm, nhưng tìm một ngọn đèn làm bầu bạn rất là khó”. Thú thật, em nghe nó làm sao ấy. Nó giống như cái vạc áo sau của chị Ngọc Tới vẫn còn kẹt vào cửa của thang máy. Sự hội nhập vào xã hội Mỹ của anh có gì chưa trọn vẹn? Có gì còn tù đọng trong anh? Anh vẫn thấy cô đơn?
Ông lặng lẽ rót cốc rượu vang thứ hai. Ông nâng ly rượu lên. Ông không dám nhìn thẳng vào mắt bà. Ông nhìn bà xuyên qua ly rượu vang. Bà vẫn còn xinh đẹp. Những nét thanh tú và phúc hậu vẫn còn nguyên như thuở nào! Năm nay bà mới có 52 tuổi. Ông vụt hỏi bà:
-Em còn nhớ, những năm 80, vợ chồng mình đi xem phim ‘The Joy Luck Club’ không em?
Bà ra chiều suy nghĩ:
-Hình như phim đó được xây dựng theo cuốn tiểu thuyết của của nhà văn Amy Tan, người Mỹ gốc Hoa. Hình như có Kiều Chinh đóng vai người mẹ Trung hoa, nói đúng ra là người phụ nữ Trung Hoa.
-À! Em có một trí nhớ tuyệt vời.
-Cám ơn! Sao hôm nay anh lại galant với em đến thế.
Được bà khen, ông sung sướng hỏi bà:
-Chắc em còn nhớ chủ đề của truyện phim ấy là gì?
-Hình như họ nói về ‘Woman emancipation,’ giải phóng phụ nữ, phải không anh?
-Vâng đó là cái nhìn của các bà khi đi xem phim ấy. Rất thiết thực. Và khi bà Amy Tan viết truyện ấy bà cũng nghĩ như vậy. Thật vậy, trong nền văn học Mỹ người ta coi bà Amy Tan như một nhà văn giải phóng phụ nữ Mỹ gốc Á châu, cũng như bà Alice Walker trong The Color Purple, bà Charlotte Perkins Giliman trong The Yellow Wallpaper …là những nhà văn có công trong giải phóng phụ nữ Mỹ gốc châu Phi và châu Âu. Anh đọc truyện ấy anh cũng nghĩ như em nghĩ. Nhưng anh cũng nghĩ về cuốn truyện ấy dưới một khía cạnh khác. Thật sự nó cũng không hẳn là khác.
Đọc xong quyển The Joy Luck Club, anh thấy nỗi bậc lên một khía cạnh, nói đúng ra một ưu điểm của người phụ nữ khi họ đi ra nước ngoài, họ thích ứng với môi trường chung quanh nhanh hơn người đàn ông. Hai vợ chồng cùng trang lứa, cùng trình độ bằng cắp, từ Việt Nam đến Mỹ hay từ Mỹ đến Việt Nam, người vợ bao giờ cũng trỗi trót trước người chồng. Vì phụ nữ thích ứng với môi trường chung quanh nhanh hơn, học tiếng nước người nhanh hơn và hội nhập vào văn hóa của nước người tốt hơn.
Bà nâng ly rượu vang. hớp một hớp nhẹ. Da mặt bà ửng hồng. Bà biết ông đang nhìn ngấm bà như một niềm kiêu hãnh của riêng ông. Bà thấy yêu ông lạ thường. Chính bà cũng kiêu hãnh là mình niềm kiêu hãnh của riêng chồng mình. Bà vừa châm chú cắt miếng steak nhỏ bỏ vào chén của ông, bà vừa hỏi ông:
-Hơn 20 năm anh làm việc cho cộng đồng, anh có nghiệm thấy điều đó đúng hay sai?
-Với Anh, đó là những nhận định rất đúng đắng, dựa vào những thống kê chính xác.
Bà âu yếm nhìn ông, bà cười. Ông có vẻ bối rối, ông chống chế:
-Không, không phải là anh nịnh em mà anh nói thế. Đó chỉ là sự thật. Theo thống kê của sở anh làm trong hơn 20 năm qua, trong cộng đồng Việt Nam ta cũng đúng như vậy.
Thật sự, bà cũng có một nhận thức như vậy, sau hơn 20 năm là một người giúp đồng bào Việt Nam tìm công ăn việc làm, bà thấy đàn ông thường chậm hơn đàn bà khi hai người cùng làm một công việc giống nhau. Ngừng một chập, bà nói với ông:
-Nhưng ở anh thì khác. Anh hội nhập vào văn hóa Mỹ nhanh hơn em.
-Đúng như vậy. Như em đã nhận định. Là nhờ anh có tiếp xúc với người Mỹ nhiều năm trước khi anh đến Mỹ. Nhưng em thấy đó, sự hội nhập của anh vào văn hóa Mỹ, về lâu về dài không tốt bằng em, không trọn vẹn như em.
Bà nhìn ông, bà đặt bàn tay bà trong lòng bàn tay ông, bà hỏi ông:
-Có điều gì không thỏa mãn trong anh khi anh sống tại Mỹ, phải không anh? Mặc dầu cuộc sống chúng ta tại Mỹ không hẳn là thành công, nhưng chắc chắn không phải là thất bại. Anh thường nói với em: “Có em và các con bên cạnh anh, là đầy đủ cho anh rồi!” có thật vậy không anh?
Nghe bà hỏi, ông ngữa mặt lên trần, cười phá lên…Không hiểu, tại vì ông thích thú câu hỏi đó, hay tại vì ông muốn khỏa lấp đi một nổi niềm tù đọng trong tâm hồn ông, hay ông đang cố gắng ngưng động những dòng nước mắt như cơn thủy triều đang dâng sắp tràn bờ…Ông hỏi bà:
-Em có biết chị Ngọc Tới đến Mỹ lúc 40 tuổi và bây giờ chị Ngọc Tới 60 tuổi?
-Em biết điều đó. Chính em vừa nói với anh kia mà.
-Nhưng em có biết 20 mươi năm của chị Ngọc Tới ở Mỹ khác với 20 năm của một cháu đến Mỹ khi cháu 5 tuổi? Và nó cũng khác với 20 năm của em ở Mỹ vì em đến Mỹ lúc em 26 tuổi. Ngừng một chập. Ông âu yếm nhìn sâu vào mắt vợ, ông tiếp tục nói:
-Thời gian 20 năm có chiều dài giống nhau, nhưng nó có giá trị khác nhau tùy theo nó ở giai đoạn nào, thời điểm nào, trong cuộc sống chúng ta, trong đời người. Một năm có 365 ngày, nhưng với một thanh niên 18 tuổi, đó là 365 ngày chứa chang hy vọng, 365 ngày khám phá hiện tại, hội nhập với đời, hướng về tương lai. Nhưng với một người già như anh… ở tuổi 70, anh làm được những gì trong 365 ngày vừa qua, sau khi anh về hưu, như em đã thấy.
Anh viết hồi ký, có phải chăng anh đang tìm về quá khứ, anh đang đi ngược chiều với người thanh niên 18 tuổi. Dĩ nhiên anh cũng cố gắng bồi dưỡng sức khỏe để theo chân thế hệ trè, làm một hành trình mới. Nhưng em cũng dư hiểu anh đâu còn phong độ như xưa. Làm sao ai có thể chống lại sự già nua của tế bào, của cơ thể, lôi theo sự suy thóai của tinh thần. Có ai đó đã nhuộm màu cho thời gian. Màu xanh cho thời gian tuổi trẻ. Tuổi già màu thời gian tím ngát. Tím như hoàng hôn tím… Một cháu đến Mỹ khi cháu mới 5 tuổi, hay dưới 12 tuổi, sau khi ở Mỹ 5 năm, cháu hòan toàn là một người Mỹ, từ giọng nói đến cách xữ thế… Chị Ngọc Tới, đến Mỹ lúc chị 40 tuổi, chị ấy có ở Mỹ đến 100 năm đi nữa chị ấy vẫn giử 95 % Việt Nam, Mỹ 5%. Vạc áo dài sau của chị Ngọc Tới khó thoát khỏi cửa của thang máy, chừng nào chị vẫn còn mặc áo dài tại Mỹ. Nhưng em cũng hiểu không ai có quyền cũng như không ai có đủ can đảm cấm chị Ngọc Tới mặc áo dài tại Mỹ đâu em. Đó là quá khứ của chị. Đó là di sản, là dáng hình quê hương xứ sở của chị. Đó là Việt Nam của Chị… Em còn nhớ có lần em ôm con vào lòng em khóc không em?
Nói đến đây, ông dừng lại, để cho bà soát lại quá khứ…Chắc chắn trong quá khứ là một người mẹ có nhiều băn khoăn về tương lai của các con, bà đã nhiều lần ôm các con vào lòng bà khóc. Nhưng ôm con vào lòng mà khóc vì những sư kiện như trên thì bà không nhớ rõ là lúc nào. Nhưng khi ông hỏi bà như vậy thì chắc phải là có. Ông có vẻ hối vì ông nhắc đến chuyên mà ông nghĩ bà đã vùi sâu vào quên lãng. Ông xin lỗi bà. Ông nói:
-Em còn nhớ, sau khi mình đến Mỹ được 5 năm, 1985, Xuân Hảo lúc đó đúng 10 tuổi, học lớp 3 hay lớp 4 ở tiểu học, anh không nhớ rõ. Trong một buổi ăn tối cuối tuần, vui vẻ và đầm ấm, Xuân Hảo ôm em hôn, và nói với em: “Thưa Mẹ, con thương mẹ, con mơ ước lớn lên con được 18 tuổi, xong high school, con vào đại học, con sẽ dọn vào trong dorm con ở, con sẻ không ở nhà với ba mẹ nữa. Đến hè con đi làm summer job, con sẽ mướn một cái appartment con ở. Cứ mỗi weekend con mời mẹ đến nấu ăn với con, sau đó mẹ và con đi shopping cho vui. Nghe xong em vội ôm con vào lòng. Xuân Hảo sung sướng ngã vào lòng mẹ. Lúc đó em lại khóc. Xuân Hảo ngạc nhiên, thản thốt: “Oh! Mom! You cry!”
(Hình minh họa: Ben Vaughn/Unsplash)
Em tiếp tục ôm con siết mạnh vào lòng như sợ mất con. Em bảo với các con: mẹ cám ơn các con. Ôi các con của mẹ… Đứa nào cũng có hiếu, cũng thương cha thương mẹ. Rồi em ôm cả ba đứa con vào lòng, em khóc. Các con vừa sung sướng vừa ngạc nhiên. Các con ngơ ngác nhìn nhau. Em quay lại nói với anh: “Mình mất con rồi sao anh? Sớm quá đi anh! Mới có 10 tuổi mà con đã nuôi mộng xa gia đình, rời bỏ cha mẹ, sống đời độc lập. Cư xử với cha mẹ như bạn bè. Tội nghiệp con quá vậy. Luân lý của xã hội này là như vậy sao anh?”
Nghe đến đây bà dừng ông lại, bà nói:
-Em nhớ ra rồi. Năm đó Xuân Hảo học lớp 4. Nhưng lúc ấy anh nhiệt tình bênh vực các con. Anh khen các con sớm hội nhập vào văn hóa Mỹ, có tinh thần độc lập. Anh ca ngợi xã hội Tây phương và Mỹ là thiên đường của tuổi trẻ và cá nhân. Cá nhân được tôn trọng tuyệt đối. Nền tảng của xã hội Mỹ là cá nhân. Mọi người đến 18 tuổi coi như cá nhân độc lập, thoát khỏi những ràng buộc của gia đình. Có thế xã hội của họ mới tiến bộ.
Trong khi xã hội Việt Nam ta, con cái trai cũng như gái, lớn ngoài hai mươi ba mươi, cứ du dú tháng ngày sống chung với cha mẹ. Thậm chí có người con cái có vợ có chồng vẫn bắt con ở chung với mình, bắt dâu bắt rể hầu hạ minh. Rồi anh quát tháo: Cha mẹ Việt Nam cứ làm như vậy thì làm sao con cái ngốc đầu lên nổi, xã hội Việt Nam làm sao tiến bộ được… Lúc anh còn trẻ, anh nói hăng lắm, nhưng bây giờ anh già, anh thấy đó!…
Ông lặng thinh nghe bà nói. Ông hiểu bà. Bà xót cho ông. Tuổi già không con cái bên cạnh. Nhưng đó là cái cung cách yêu chồng của bà. Không ngờ sau hơn 25 năm ở Mỹ, bề ngòai bà có vẻ hội nhập vào xã hội Mỹ, văn hóa Mỹ rất tốt, nhưng đi sâu hơn, bà vẫn là một người vợ thương chồng, một người mẹ thương con theo cung cách hoàn toàn Việt Nam. Ông yêu bà vô hạn. Ông thấy ông có diễm phúc, ông hỏi bà:
-Em bảo “anh thấy đó” là anh thấy làm sao?
Bà bật khóc:
-Giờ này mà anh vẫn chưa thấy nữa sao anh? Tuổi già côi cút, không con cái ở bên cạnh, thui thủi một mình một thân với tháng ngày. Tối ngày cậm cụi viết, không hiểu là viết cái gì, có hỏi thì cứ bảo là viết để lại cho hậu thế, mà hậu thế thì như con cái nhà mình, có biết tiếng Việt đâu mà đọc mà hiểu những gì mình muốn nói với họ.
-Em đừng có quá lo lắng. Em thấy hàng ngàn mạng lưới dạy tiếng Việt trên cùng khắp thế giới. Em thấy chưa? Xuân Hảo vừa điện thư cho anh và cho biết thằng ‘cu tí’ của nó, thằng Daniel đấy, mới có 29 tháng tuổi mà biết đếm bằng tiếng Việt một cách đường hoàng từ 1 đến 10!
-Cứ cho rằng có hàng triệu mạng lưới dạy tiếng Việt đi nữa; thằng ‘cu tí’ nhà ta có đếm từ 1 đến 1000 bằng tiếng Việt đi nữa, thì vấn đề có đọc được chữ Việt, có viết được chữ Việt được hay không là chuyện khác. Cả đời anh cứ mãi suy nghĩ theo lối “lạc quan chủ nghĩa”, cứ chắc là “ba bó là một giạ”.
Ông nâng ly rượu vang lên, ông uống một ngụm. Nghe nó nồng ấm lạ thường. Ông đến ngồi bên cạnh bà. Ông ngồi sát vào bà. Ông khẽ nói:
-Đời anh có em bên cạnh là đầy đủ lắm rồi.
Bà hơi ngượng. Bà đẩy nhẹ ông ra. Hai người cùng ngửa mặt nhìn ra khung cửa. Ông thản thốt:
-Hôm nay trăng rằm. Trăng…và em đẹp lạ thường…
-Anh quên sao? Mà em suýt cũng quên đi mất, hôm nay là rằm Trung Thu, em có mua một hộp bánh trung thu để tối nay cho hai vợ chồng mình…Nhưng mà phải nấu nước pha trà chớ, không lẽ ăn bánh trung thu uống rượu vang?
Thấy bà đứng dậy, đi vào phòng trong lấy bánh trung thu và sữa soạn pha trà, cầm lòng không đựơc ông phát nhẹ mông bà. Bà liền quay người lại:
-A! Anh hay nhỉ! May mà không có đứa con nào ở bên cạnh…
Nấu được một bình chè Tri Kỷ, bà cắt bánh Trung Thu từng miếng nhỏ, bà đem ra mời ông. Lúc đó bà mới hay ông đã ngủ từ lâu, trên ghế sofa gần cửa sổ, mái tóc bạc của ông lung linh phủ ánh trăng…Nhìn ông ngủ, bà thương ông vô hạn. Bà ngồi xuống bên cạnh ông. Bà ngồi hàng giờ. Không sao ngủ được. Hơn một năm rồi ông ít đi xa. Ông miệt mài viết. Cả vũ trụ đã thu vào gian nhà nhỏ này. Bà cúi xuống thật gần, bà thầm gọi tên ông và bà nói với ông rằng bà muốn biết trong giấc mơ đêm nay ông đang thấy những gì? Anh còn thấy chiến tranh không anh?!
Ngày không anh trời buồn nghe rất lạ. (Tranh: Đinh Trường Chinh)
Ngày không anh trời buồn nghe rất lạ
Gió khẽ lay tóc buông thả chẳng bay
Như ngày ấy có anh gió ngất ngây
Miên man thổi vui đùa mây tóc rối…
Ngày không anh mây buồn giăng khắp lối
Chẳng muốn bay mây bối rối thành mưa
Đọng tóc em từng sợi nhỏ đong đưa
Làm ướt lạnh đôi vai vừa bé nhỏ
Ngày không anh mắt em buồn hoen đỏ
Tại nhớ anh nên bỡ ngỡ nhạt nhòa
Mãi ngóng anh nơi tận phía trời xa
Nghe da diết nỗi buồn trong tâm khảm
Ngày không anh chiều về sao ảm đạm
Chim xa bay về tổ lạc mất rồi
Em xa anh môi chẳng muốn mỉm cười
Thu đang tới mà Đông hoài vương vấn…
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
ANAHEIM, California (NV) – Buổi họp mặt “Người Việt Tị Nạn Cuối Cùng Tại Philippines – Hai Mươi Năm Nhìn Lại” diễn ra vào tối Thứ Sáu, 3 Tháng Mười, tại nhà hàng Golden Sea, Anaheim, trong không khí ấm áp, chan hòa và đầy xúc động, như một cuộc hội ngộ của tình thân và ký ức sau hai thập niên.
Nhóm “Người Việt Tị Nạn Cuối Cùng Tại Philippines” cùng thân hữu. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Buổi họp mặt mang ý nghĩa đặc biệt vì những người tham dự chính là nhóm người Việt tị nạn cuối cùng từng kẹt lại ở trại Palawan sau khi chương trình tị nạn Đông Nam Á chấm dứt. Họ từng sống trong cảnh vô tổ quốc, không được chấp thuận định cư sau đợt sàng lọc và phải mòn mỏi chờ đợi nhiều năm trên đất Philippines.
Đến năm 2005, nhờ nỗ lực vận động của Luật Sư Trịnh Hội và các tổ chức nhân đạo quốc tế cùng cộng đồng, gần 2,000 người trong số họ được chính phủ Hoa Kỳ chấp thuận cho định cư, khép lại một hành trình lưu lạc kéo dài hàng chục năm.
Từ trại Palawan đến đất Mỹ: Hành trình của hy vọng và lòng nhân ái
Ông Nguyễn Thế Sang, đại diện ban tổ chức, chia sẻ ông sang trại tị nạn ở Philippines năm 1989 và đi Mỹ năm 1994, và sau đó hỗ trợ Luật Sư Trịnh Hội cũng như các thiện nguyện viên để giúp đỡ nhóm người tị nạn còn kẹt lại.
“Suốt hơn 20 năm vận động, chúng tôi không ngờ là mình làm nổi hoặc thành công. Nếu không có những ân nhân tin tưởng chúng tôi và giúp đỡ thì sẽ không có dịp hội ngộ hằng năm như thế này,” ông Sang bộc bạch.
Ông Sang cho biết có khoảng gần 400 người tham gia cuộc họp mặt tối nay, đều là những người từng ở Palawan và gia đình của họ.
Luật Sư Trịnh Hội hào hứng: “Tôi rất vui! Hôm nay có rất nhiều thiện nguyện viên và ân nhân đến để chung vui với chúng tôi cùng tất cả người tị nạn ở khắp nơi trên thế giới.”
“Tôi cũng cảm thấy ấm lòng vì không ngờ hồi trẻ mình làm được một chuyện có thể nói là ‘chó ngáp phải ruồi,’” ông cười. “Lúc qua Philippines làm thiện nguyện thì tôi mới 27 tuổi nên đâu nghĩ sẽ thành công.”
Ông tiếp:”Tôi chỉ biết đi tranh đấu cho người tị nạn để họ có một cuộc sống tốt đẹp hơn vì tôi từng sống chung với họ và thấy được nỗi khổ cực và khó khăn của những người này.”
Bà Kelly Ryan (thứ tư từ trái) phát biểu sau khi nhận tấm “plaque” tri ân của ban tổ chức. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Vị luật sư chia sẻ vì từng sống cùng những người tị nạn, chứng kiến tận mắt những tháng ngày cơ cực, bất an và nỗi tuyệt vọng của những con người không còn quê hương nên ông quyết tâm với hành trình tranh đấu và vận động.
Sau những tiết mục văn nghệ và dạ vũ mở màn, chương trình lắng đọng với phần tri ân của Luật Sư Trịnh Hội đến các thiện nguyện viên, các luật sư từ nhiều nơi như Hoa Kỳ, Úc… góp phần vào hành trình tranh đấu đầy chông gai.
Đặt biệt, ban tổ chức còn trao tấm “plaque” tri ân bà Kelly Ryan, người mà Luật Sư Trịnh Hội gọi là “ân nhân” vì nếu không có bà hỗ trợ vận động với chính phủ Mỹ thì sẽ không có cuộc hội ngộ thường niên của những người tị nạn cuối cùng ở Philippines.
Bà Kelly Ryan, tổng giám đốc Jesuit Refugee Service (JRS) ở Hoa Kỳ, cũng từng là phụ tá thứ trưởng ngoại giao Mỹ dưới thời Tổng Thống George W. Bush, và đặc trách về vấn đề người tị nạn.
“Thật sự rất xúc động. Tôi vô cùng vui mừng và vinh dự khi có mặt tại đây. Tôi cảm thấy mình như là một phần của cộng đồng người Mỹ gốc Việt, và tôi vô cùng biết ơn vì tình cảm, tình bạn và vinh dự đó,” bà Ryan chia sẻ.
Bà tiếp: “Thật tuyệt vời khi được chứng kiến những thành công mà những người tị nạn này đã đạt được, họ chính là biểu tượng sống cho thành quả của toàn bộ chương trình tái định cư tại Hoa Kỳ, và tôi thật sự tự hào vì điều đó.”
Luật Sư Trịnh Hội (thứ ba từ phải) cùng các thân hữu tại buổi hội ngộ. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Niềm vui đoàn viên giữa những phận người từng vô tổ quốc
Cô Hiền (từ chối cho biết họ), ở Texas bay qua California tham dự buổi hội ngộ, tâm sự: “Tôi vui mừng lắm! Có nhiều người bạn và anh chị ở trại tị nạn chung mà đã 20 năm rồi mới có dịp gặp lại.”
“Khi được định cư ở Hoa Kỳ, tôi cảm thấy như chạm đến bến bờ tự do. Người tị nạn mang ơn Luật Sư Trịnh Hội vì dấn thân để giúp chúng tôi có cuộc sống tốt hơn,” cô Hiền nói.
Giống với cô Hiền, cô Trân Nguyễn, ở Irvine, nằm trong nhóm người tị nạn tới Mỹ năm 2005, nói: “Tôi rất hạnh phúc…. cuộc sống tuyệt vời khi định cư nơi đây với nhiều sự cố gắng. Tôi xin cảm ơn ân nhân, người anh Trịnh Hội đã cứu giúp cho nhiều người có mặt hôm nay.”
Cô Nguyên Lê, thành viên ban tổ chức, tới trại tị nạn năm 1990 lúc mới sáu tuổi cùng mẹ và người em, chia sẻ: “Tôi qua Mỹ năm 2003. Mỗi một ngày bên Philippines thì chúng tôi luôn mòn mỏi chờ đợi để được đi Mỹ, Úc, Canada vì muốn thoát ra khỏi phận tị nạn”
Cô tiếp: “Mỗi năm có một buổi họp mặt như thế này thì rất mãn nguyện vì đánh dấu cho sự thành công rất lớn của Luật Sư Trịnh Hội và các thiện nguyện viên.”
Ông Thân Trọng Thuần, ở Monterey Park, qua Mỹ năm 1998, cho biết vì may mắn qua trước nên khi đồng hương cần hỗ trợ gì thì ông sẵn sàng chung một bàn tay.
“Hôm nay, gặp lại các anh chị em cùng ở trại tị nạn Palawan thời cực khổ với nhau nên tôi cảm động lắm. Gần bảy năm sướng khổ với nhau nên chúng tôi có tấm lòng yêu thương, đùm bọc lẫn nhau. Khi qua Mỹ tôi vẫn hoài lưu luyến bên Philippines,” ông Thuần kể.
Nhóm ”Người Việt Tị Nạn Cuối Cùng Tại Philippines” hào hứng chụp hình lưu niệm trong buổi họp mặt “Hai Mươi Năm Nhìn Lại.” (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Ông Thuần cho biết theo dự trù vào ngày mai, 4 Tháng Mười, sẽ có một chuyến đi về trại tị nạn năm xưa để thắp nén nhang cho những người “nằm xuống,” nhưng một số người bị trục trặc visa nên đành dời hành trình.
“Tôi là một trong những người lái xe đưa quan tài của các anh em ra nghĩa trang bên đó nên nhớ lắm, thương lắm,” ông ngậm ngùi.
Buổi họp mặt còn có sự tham gia của các ca nghệ sĩ như Ý Lan, Công Thành & Lynn, MC Nguyễn Cao Kỳ Duyên, Loan Châu, Lưu Việt Hùng, Trúc Linh, Hoàng Tuấn…
Buổi hội ngộ tiếp diễn trong niềm vui đoàn viên và các giai điệu hoan ca để ôn lại chặng đường vượt biên đầy nước mắt và nghị lực, và còn để giữ gìn sợi dây gắn kết của một cộng đồng từng chung số phận lưu vong. [kn]
SANTA ANA, California (NV) – “Hội Chợ Xóm Làng” cùng với “Trăng Quê Hương” là chủ đề của Hội Hy Vọng tổ chức Tết Trung Thu tại Trung Tâm Công Giáo, thành phố Santa Ana, hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Mười, với hàng trăm gia đình đưa con em đến tham dự.
Quang cảnh “Hội Chợ Xóm Làng” của Hội Hy Vọng trong đêm Trung Thu. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Chương trình Tết Trung Thu của Hội Hy Vọng hàng năm, và năm nay là năm thứ ba liên tiếp, mang đến cho cộng đồng người Việt tại Orange County niềm vui trẻ thơ, nét văn hóa Việt truyền thống với những sinh hoạt gần gũi thân thương, qua những hình ảnh mộc mạc của những sinh hoạt dân dã được tái hiện giữa lòng đất khách.
Các sinh hoạt đặc sắc trong “Trăng Quê Hương” bao gồm tặng lồng đèn và bánh Trung Thu. Tạo hình bong bóng, vẽ mặt nghệ thuật. Văn nghệ, xiếc áo thuật. Triển lãm tranh, sổ xố, và ẩm thực Việt Nam phong phú hấp dẫn.
Cô Dương Thúy Hồng, giám đốc điều hành của Hội Hy Vọng, cho biết tổ chức “Hội Chợ Xóm Làng,” để các em nhỏ sinh ra và lớn lên ở Mỹ được biết thêm về văn hóa Việt Nam và duy trì mãi những nền văn hóa đó cho nhiều năm tới.
Các em thiếu nhi Đoàn Văn Nghệ Lạc Hồng trình tấu nhạc cụ cổ truyền Việt Nam trong đêm Trung Thu, Hội Hy Vọng. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cô Thúy Hồng chia sẻ: “Trung Thu là dịp vui chơi cho các em, như phát lồng đèn, tham gia vào các nhóm múa dân tộc hoặc các nhóm múa khác, văn nghệ, để các em biết Trung Thu là như thế nào và có ý nghĩa gì. Giống như ngày xưa ở quê nhà có những dịp tụ họp lại với nhau, trong những dịp hội hè thường tổ chức ăn uống, cùng những trò chơi dân gian, cùng vui chơi với nhau.”
Cô cũng giải thích thêm: “Và ‘Hội Chợ Xóm Làng,’ là để tái hiện lại không khí của ngày xưa nơi xứ người, với khu vực bán những món ẩm thực cho trẻ em, người lớn và những trò chơi dân gian như tạt lon, rước đèn, vẽ mặt, ảo thuật. Tuy khuôn viên tổ chức không rộng lớn như làng quê Việt Nam, nhưng cũng đủ mang lại không khí ấm áp thân thương của tình làng nghĩa xóm. Mọi người có cảm giác gần gũi nhau hơn nơi xứ người.”
Thầy Nguyễn Cao Hiệp (thứ tư, trái) cùng lớp hội họa cho người cao niên Hội Hy Vọng, triển lãm tranh trong “Hội Chợ Xóm Làng.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
“Năm nay, bên cạnh niềm vui Trung Thu, chương trình còn mang ý nghĩa hoài niệm khi cộng đồng cùng nhìn lại biến cố 1975 – dấu mốc lịch sử đã đưa hàng trăm ngàn người Việt đến đất Mỹ. Và ‘Trăng Quê Hương’ sẽ là sợi dây nối liền ký ức quá khứ với hiện tại, để thế hệ lớn tuổi và con cháu cùng nhau gìn giữ truyền thống, chia sẻ tình thân và nuôi hy vọng cho tương lai.”
Bên trong sân Trung Tâm Công Giáo, đầy kín những gia đình đưa con em đến dự.
Trên sân khấu, cô “Hằng Nga” đặt câu hỏi có thưởng để các em trả lời, và kết quả đầy ngạc nhiên khi các em trả lời chính xác các câu hỏi như “Chiếc bánh Trung Thu thường có hình dáng gì” hoặc “Ai là người sống trên cung trăng cùng cây đa” hoặc “Khi rước đèn, các em nhỏ thường cầm lồng đèn hình gì,” được nhận phần thưởng là một quyển sách hình độc đáo. Hoặc câu hỏi dành cho người lớn hơi khó trả lời là “Ý nghĩa của đêm Trung Thu là gì?” và duy nhất chỉ có một vị cao niên trả lời đúng.
Nhóm múa Girl Scounts Troop 1918, Santa Ana, trong đêm “Hội Chợ Xóm Làng.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Trong khu vực “Hội Chợ Xóm Làng,” một khung cảnh làng quê Việt Nam được tái hiện qua các gian hàng ẩm thực đầy kín hàng người đến thưởng thức các món đặc biệt như chả giò, thịt nướng, bánh kẹp lá dứa, bánh flan, yogurt, trà sữa. Đặc biệt có một máy ép liên tục cho ra những dòng nước mía ngọt ngào, một thức uống truyền thống của người Việt xưa, được chiếu cố nồng nhiệt.
Mở màn chương trình văn nghệ là dàn nhạc dân tộc Lạc Hồng với các em biểu diễn những bài nhạc dân tộc mang đậm nét quê hương với các loại đàn cổ truyền Việt Nam. Tiếp đến là màn vũ độc đáo của nhóm múa Girl Scouts Troop 1918 trong vũ khúc Folklorico.
Gia đình Luật Sư Thomas Treutle, trong đêm “Hội Chợ Xóm Làng. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Chương trình liên tục với nhiều tiết mục múa của nhóm 3ÂM, vui nhộn như màn ảo thuật của ảo thuật gia Trần Minh, cả một không khí náo nhiệt với nhiều trận cười nghiêng ngã của phụ huynh cùng tràng pháo tay không dứt.
Luật Sư Thomas Treutle cùng vợ và con trai Henry đến dự đêm “Trăng Quê Hương,” cho biết: “Cộng đồng rất chu đáo để trẻ em và người lớn đến dự. Con tôi năm nay đã lên năm thứ hai khoa piano của trường Orange Coast College (OCC), rất thích văn nghệ Trung Thu ở đây mang nét truyền thống Việt Nam, trong không gian nhà thờ.”
Nhóm múa 3 ÂM trong màn múa “Việt Nam Tử Tế.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Anh Phong Vũ, đưa hai con 7 tuổi và 5 tuổi, học sinh trường Fryberger, Westminster, dự đêm “Trăng Quê Hương,” để biết ý nghĩa của ngày Tết Trung Thu, và các cháu rất thích với những trò chơi và văn nghệ, khung cảnh rất vui rõ nét văn hóa Việt Nam qua các món ẩm thực.
Trong đêm vui Tết “Trăng Quê Hương” còn có triển lãm tranh vẽ của lớp hội họa người cao niên, với sự trầm trồ khen ngợi của người thưởng lãm.
Thầy Nguyễn Cao Hiệp, giảng viên hướng dẫn lớp hội họa, cho biết triển lãm này kỷ niệm sau một năm hoạt động, và sẽ bắt đầu lại vào Tháng Giêng, năm 2026. Mọi người với nhiều trình độ khác nhau đều có thể tham gia lớp vẽ, hoặc vẽ tự do hoặc có chủ đề. Mục đích là giúp học viên vượt qua được âu lo để tự tin hơn.
Gia đình anh Phong Vũ đưa hai con gái đi “Hội Chợ Xóm Làng” cho biết nét văn hóa Việt Nam. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Bà Vân Nguyễn, học viên của lớp vẽ, cho biết: “Học vẽ là để vui trong cuộc sống và có được sự tự tin, giải tỏa những suy nghĩ của người già. Sự tự do trong cách vẽ, nghĩ gì và vẽ gì cũng được, đó cũng là một cách thiền, xóa đi những âu lo đưa đến những suy nghĩ tiêu cực. Mẫu vẽ như nhau nhưng mỗi người một cách thể hiện, đơn giản là như vậy.”
Một đêm Trung Thu tuyệt vời khi các em nhỏ tay cầm lồng đèn quây quần bên nhau trước khi ra về cùng với những kỷ niệm xưa, để nơi xứ người vẫn biết về những nét văn hóa truyền thống Việt Nam. [kn]
Ngày 2 Tháng Mười, phát biểu tại câu lạc bộ thảo luận Valdai ở Sochi bên bờ Hắc Hải, Tổng Thống Nga Vladimir Putin đã phản pháo lại việc Tổng Thống Donald Trump gọi Nga là “con hổ giấy,” khi nói: “Hổ giấy à? Vậy thì sao? Hãy đi mà đối phó với con hổ giấy ấy. Nếu chiến đấu với cả khối NATO, chúng ta vẫn tiến lên, cảm thấy tự tin, và chúng ta bị gọi là ‘hổ giấy,’ vậy rốt cuộc NATO là gì?”
Tổng Thống Vladimir Putin tại Sochi hôm 2 Tháng Mười, 2025. (Hình: Mikhail Metzel/Pool/AFP via Getty Images)
Chọc ngoáy NATO
Hạ tuần Tháng Chín, Thủ Tướng Đức Friedrich Merz nói: “Chúng ta không ở trong tình trạng chiến tranh nhưng chúng ta cũng không còn hòa bình.” Chuyện gì đang diễn ra?
Máy bay không người lái (drone) trên bầu trời Ba Lan; chiến đấu cơ MiG bay qua không phận Estonia; cáp viễn thông bị phá hoại dưới biển Baltic; nhiều sân bay Châu Âu tê liệt bởi các cuộc tấn công mạng; nhiều vụ nổ và ám sát bí ẩn xảy ra; các chiến dịch phát tán tin nhảm nhằm phá hoại bầu cử vẫn được thực hiện liên tục…
Toàn cảnh, “xung đột vùng xám” giữa phương Tây và Nga đang leo thang trên biển cũng như trên không. Danh sách các sự cố hàng hải đáng lo ngại ngày càng dài. Lực lượng chức trách Châu Âu đang điều tra liệu những con tàu ngầm Nga có liên quan các vụ xâm nhập bằng máy bay không người lái tại một số sân bay ở Đan Mạch kể từ ngày 22 Tháng Chín hay không.
Ngày 28 Tháng Chín, Đức đã điều động một khinh hạm đến Copenhagen. Đầu Tháng Chín, Đức đã bắt một tàu Nga tại kênh đào Kiel khi tình nghi họ phóng máy bay không người lái để do thám các cơ sở hạ tầng quan trọng. Cơ sở hạ tầng dưới biển cũng liên tục bị tấn công. Giáng Sinh 2024, tàu chở dầu Eagle S của Nga từng bị bắt quả tang cắt cáp ở Vịnh Phần Lan.
Tối 25 Tháng Chín, bầu trời bang Schleswig-Holstein, miền Bắc nước Đức, xuất hiện những chiếc drone bí ẩn. Chúng không bay theo quỹ đạo lộn xộn như cách của dân chơi drone nghiệp dư mà di chuyển thành hàng thẳng tắp, song song, như thể đang do thám mục tiêu dưới đất. Những gì nằm phía dưới đều là hạ tầng thiết yếu: một nhà máy điện, một nhà máy lọc dầu, một bệnh viện, trụ sở chính quyền bang và một cơ sở sản xuất vũ khí của tập đoàn Thyssenkrupp.
Không lâu sau, drone lại xuất hiện trên căn cứ quân sự ở Mecklenburg-Western Pomerania và tại cảng Rostock. Vài ngày trước đó, xa hơn về phía Bắc, bầy drone Nga đã khiến sân bay Copenhagen và Oslo phải tạm ngưng hoạt động. Chưa hết, drone quân sự Nga cũng vần vũ trên các mỏ dầu của Đan Mạch ở Biển Bắc cũng như quanh căn cứ quân sự của Đan Mạch và Thụy Điển…
Từ sau khi Nga mở cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào Tháng Hai, 2022, các cơ quan tình báo Nga đã mở rộng chiến dịch phá hoại khắp Châu Âu. Những hành động này – được gọi là “chiến tranh hỗn hợp” hay “chiến thuật vùng xám” – nằm giữa ranh giới hòa bình và chiến tranh. Chúng biến hóa từ việc xâm phạm không phận đến tấn công mạng.
Một nghiên cứu của Viện Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế (IISS, Anh) cho thấy số vụ phá hoại hạ tầng do Nga gây ra ở Châu Âu đã tăng gấp ba trong giai đoạn 2023-2024. Tình báo Na Uy còn tiết lộ tin tặc Nga từng chiếm quyền kiểm soát một con đập, xả nước hàng giờ liền mà không bị phát hiện. Ngày 17 Tháng Chín, Lithuania truy tố 15 người liên quan tình báo quân sự Nga khi giấu chất nổ trong bưu kiện gửi bằng đường hàng không, gây ra hàng loạt vụ cháy ở Đức, Ba Lan và Anh.
Nếu trên không, “chiến tranh vùng xám” được thực hiện bằng drone và máy bay chiến đấu, thì trên biển, nó hiện diện qua cái gọi là “hạm đội bóng tối.” Từ khoảng 200 chiếc năm 2022, đến nay số tàu loại này của Nga đã lên gần 1,000. Một số lách luật để chở dầu Nga, số khác tham gia do thám hoặc phá hoại hạ tầng dưới đáy biển.
Điều Putin muốn chứng minh: NATO đang trở thành con hổ giấy!
Sự bùng nổ các hành động mập mờ, khó truy dấu, đang tạo ra “thế tiến thoái lưỡng nan cho bên phòng thủ” – nhận định của Elisabeth Braw (Atlantic Council). Phản ứng quá mạnh sẽ bị xem là thái quá; làm ngơ thì mất uy tín. Mục tiêu của Moscow không chỉ là phá hoại mà còn nhằm chia rẽ, gieo nghi ngờ về cam kết của Mỹ đối với các đồng minh xa xôi. Điều này phản ánh chiến lược lâu dài của Moscow: gây hỗn loạn từ bên trong, làm suy giảm niềm tin vào chính phủ và khả năng bảo vệ của NATO.
Phá vỡ sự thống nhất của NATO là một trong những mục tiêu lớn nhất của Putin, làm sao để người Châu Âu nghi ngờ nhau và đặc biệt là đặt câu hỏi về mức độ cam kết của Mỹ đối với liên minh mà họ đã tạo ra vào năm 1949. Putin gieo rắc sự nghi ngờ tính xác thực của Điều 5 Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (rằng một thành viên NATO bị tấn công thì xem như cả khối NATO bị tấn công). Nhiều lần, Putin nói rằng NATO luôn dốc sức chia cắt nước Nga; vì vậy, nó phải bị phá hủy từ bên trong.
Ngoài ra, Putin muốn Châu Âu phải rối ren tự lo cho an ninh của họ, chi tiền cho quốc phòng của họ, hơn là để tâm sức cho vấn đề Ukraine. Có thể thấy rằng trọng tâm các cuộc tấn công vùng xám là nhằm vào những quốc gia ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất. Đức đối mặt các cuộc tấn công mạng nhằm vào những công ty quốc phòng. Moldova và Romania bị phá hoại bầu cử. Ba Lan, Estonia và Đan Mạch chứng kiến các vụ xâm nhập bằng máy bay không người lái, gây nhiễu GPS…
Cần nói thêm, Đan Mạch là nước NATO đầu tiên cho phép sản xuất vũ khí Ukraine trên lãnh thổ mình. Công ty Fire Point, nhà sản xuất hỏa tiễn hành trình Flamingo tầm xa của Ukraine, dự kiến bắt đầu sản xuất nhiên liệu rắn gần một căn cứ Không Quân Đan Mạch vào Tháng Mười Hai năm nay. Sân bay Rzeszow của Ba Lan từ lâu là trung tâm chính trong việc chuyển giao viện trợ quân sự cho Ukraine.
Alexander Gabuev, giám đốc Trung Tâm Nga-Eurasia Carnegie ở Berlin, nhận định: “Bằng cách đưa drone vào không phận NATO, Putin đang cho thấy cái giá trực tiếp đối với những quốc gia tham gia sản xuất hỏa tiễn tấn công tầm xa cho Ukraine cũng như chuyển giao vũ khí cho Kyiv.”
Thái độ nước đôi của Mỹ càng khiến Putin tự tin khi thực hiện những hành động khiêu khích Châu Âu. Niềm hy vọng có được một Nobel Hòa Bình gần như trở thành nỗi thất vọng, Tổng Thống Trump chẳng còn hứng thú với cuộc chiến Ukraine. Thậm chí muốn phủi tay rũ bỏ, Trump khẳng định Mỹ sẽ bán vũ khí cho Kyiv chứ không viện trợ miễn phí. Bản dự thảo chiến lược quốc phòng mới đây của Mỹ đã hạ thấp tầm quan trọng của Châu Âu.
“Giờ đây Putin bắt đầu thực hiện các vụ xâm nhập biên giới NATO” – phát biểu của Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent vào ngày 24 Tháng Chín – “Điều duy nhất tôi có thể nói là Mỹ sẽ không đưa quân tham chiến, không tham gia gì hết.” Khi được hỏi liệu NATO có nên bắn hạ máy bay Nga vi phạm không phận hay không, Trump trả lời: “Có, tôi nghĩ là nên”; nhưng khi được hỏi liệu Mỹ có giúp đỡ đồng minh trong một cuộc đụng độ như vậy hay không, Trump lại nói nước đôi: “Tùy vào hoàn cảnh.”
Đối mặt với vùng xám
Sự mập mờ của Mỹ đang phơi bày những chia rẽ trong nội bộ Châu Âu về cách phản ứng. Một số muốn NATO phô trương sức mạnh. Radek Sikorski, ngoại trưởng Ba Lan, công kích Nga bằng lời lẽ gay gắt: “Nếu một hỏa tiễn hay một chiếc máy bay nào khác xâm nhập không phận chúng tôi mà không được phép, dù cố ý hay vô tình, và bị bắn hạ… thì xin đừng đến đây than vãn này nọ. Các người đã được cảnh báo.”
Trong khi đó, Bộ Trưởng Quốc Phòng Đức Boris Pistorius kêu gọi thận trọng và cảnh báo đồng minh đừng rơi vào “cái bẫy leo thang.” Trung Tướng Jonas Wikman, tư lệnh Không Quân Thụy Điển – nước đã điều tiêm kích để phản ứng vụ chiến đấu cơ Nga xâm nhập Estonia – cho biết ông được trao quyền quyết định bắn hạ máy bay Nga nếu cần thiết “nhưng chúng tôi luôn căn cứ vào mức độ đe dọa.” Về lý thuyết, mỗi thành viên NATO đều có quyền bắn hạ bất kỳ mục tiêu nào xâm phạm không phận của mình; không cần chờ lệnh từ bộ chỉ huy chung của liên minh.
Dù thế nào, các thành viên Châu Âu thuộc NATO cũng phải tăng cường phòng thủ. Năm ngày sau vụ Estonia, hơn 100 lính dù Ba Lan đã đổ bộ xuống Gotland – hòn đảo Thụy Điển có vị trí chiến lược ở Biển Baltic – trong một cuộc tập trận chung. Thụy Điển cũng dàn thêm hệ thống phòng không mặt đất ra đảo và tăng cường khả năng sẵn sàng tác chiến của Không Quân. Anh, Pháp, Đức và Thụy Điển đã gửi thiết bị chống drone tới Copenhagen. Mới đây, Liên Minh Châu Âu đã đẩy nhanh kế hoạch tài trợ cho dự án “bức tường drone,” với tên chính thức là Eastern Flank Watch – gồm nhiều hệ thống khác nhau để phát hiện, theo dõi và chặn drone.
Tuy nhiên, như nói ở trên, đây có thể cũng chính là điều mà Putin muốn. Nhà cựu ngoại giao Nga Boris Bondarev (từng từ chức để phản đối cuộc xâm lược Ukraine) cho rằng Putin đang phân tán sự chú ý của các nước NATO khỏi vấn đề “tiếp đạn” cho Kyiv.
Boris Bondarev nhận định: “Càng nhiều người Châu Âu cảm thấy bị đe dọa trực tiếp, họ càng cần nhiều nguồn lực cho việc tái vũ trang cho chính họ, và vì thế càng ít nguồn lực dành cho Ukraine. Kết quả là sức mạnh quân sự của Kyiv sẽ suy yếu và Ukraine khó duy trì việc tiếp tục ôm súng phòng thủ.” [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump cảnh cáo nhóm khủng bố Hamas của Palestine sẽ “bị xóa sạch” nếu không từ bỏ nắm quyền ở Gaza, theo CNN hôm Chủ Nhật, 5 Tháng Mười.
Hai người đi qua nhà cửa bị phá hủy ở Gaza City, Gaza, hôm 3 Tháng Mười, sau khi Israel không kích. (Hình: Abood Abusalama/Middle East Images/AFP via Getty Images)
“Bị xóa sạch!” ông Trump trả lời khi ký giả Jake Tapper của CNN nhắn tin hỏi ông hôm Thứ Bảy nếu Hamas khăng khăng đòi tiếp tục nắm quyền thì sao.
Ký giả Tapper hỏi Tổng Thống Trump nghĩ sao về cách Hamas phản ứng với kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm của ông. Ông Tapper dẫn lời Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (Cộng Hòa-South Carolina) cho hay Hamas coi như bác bỏ kế hoạch này vì nhất quyết “không từ bỏ vũ khí, giữ Gaza dưới quyền kiểm soát của Palestine và lấy việc thả con tin làm điều kiện đàm phán.”
“Phải chăng ông ấy sai?” ký giả Tapper hỏi về ông Graham.
“Chúng ta chờ xem. Chỉ có thời gian mới biết!!!” ông Trump trả lời.
Tổng Thống Trump cho hay ông dự trù “không lâu nữa” sẽ sáng tỏ Hamas thực lòng cam kết đạt hòa bình hay không.
“Ông Bibi có,” ông Trump cho biết khi ký giả Tapper hỏi có phải Thủ Tướng Benjamin Netanyahu của Israel hoàn toàn chấp nhận ngưng chiến dịch ném bom Gaza và ủng hộ kế hoạch hòa bình của ông Trump hay không.
Tổng Thống Trump nói ông hy vọng kế hoạch của ông sẽ trở thành hiện thực, đồng thời nhấn mạnh ông đang cố gắng đạt mục tiêu đó.
Trước đó hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump loan báo Israel đồng ý với lằn ranh rút quân ban đầu trong kế hoạch ngưng bắn dành cho nước này với Hamas.
Trên mạng xã hội Truth Social của ông, Tổng Thống Trump cho hay chính quyền ông đang chờ Hamas xác nhận.
Nếu Hamas đồng ý, lệnh ngưng bắn sẽ “có hiệu lực ngay lập tức” và hai bên bắt đầu trao trả con tin và tù nhân.
Cũng hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump cho biết Israel tạm thời ngưng không kích Gaza. Ông gọi đó là bước quan trọng hướng tới hoàn tất thỏa thuận ngưng bắn và Hamas thả con tin. Ông cảnh cáo Hamas phải quyết định nhanh.
Hôm Thứ Sáu, Tổng Thống Trump tiết lộ Hamas phản hồi tích cực với kế hoạch hòa bình của ông. Trong video đăng trên Truth Social, ông gọi hôm đó là “ngày trọng đại,” và mô tả diễn biến vấn đề này là “chưa từng có.”
Theo kế hoạch của Tổng Thống Trump, Israel chấm dứt chiến dịch quân sự ở Gaza, còn Hamas bị giải giới và thả toàn bộ 46 con tin còn lại. Kế hoạch này cũng vạch ra con đường tái thiết dải Gaza bị tàn phá trong cuộc chiến kéo dài gần hai năm nay.
Quân đội Israel mở chiến dịch rầm rộ ở Gaza đáp trả vụ Hamas tấn công miền Nam nước này hôm 7 Tháng Mười, 2023, làm khoảng 1,200 người thiệt mạng, và bắt cóc 251 người làm con tin.
Từ đó tới nay, khoảng 65,000 người ở Gaza thiệt mạng do chiến dịch của Israel, theo Bộ Y Tế do Hamas điều hành ở lãnh thổ này. Ngoài ra, hầu hết cư dân Gaza cũng thường xuyên bị mất chỗ ở; hơn 90% nhà cửa ở đó bị hư hại hoặc phá hủy; hệ thống y tế, thủy cục và vệ sinh bị sụp đổ; và chuyên gia về an ninh lương thực của Liên Hiệp Quốc công bố thành phố Gaza đang bị nạn đói. (Th.Long) [kn]
HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Một tài xế thiệt mạng sau khi tông chiếc khác rồi tông cột đèn trong lúc bị cảnh sát rượt vì lái ẩu ở Huntington Beach, cảnh sát loan báo hôm Thứ Bảy, 4 Tháng Mười.
Cuộc rượt đuổi bắt đầu khoảng 0 giờ 50 phút sáng Thứ Bảy khi cảnh sát nhận được tin báo có xe SUV chạy ẩu và vượt đèn đỏ gần góc đường Pacific Coast Highway và Brookhurst, Sở Cảnh Sát Huntington Beach (HBPD) ra thông cáo báo chí cho hay.
Khi cảnh sát cố chặn chiếc SUV tại ngã tư đường Beach với Talbert, tài xế không dừng lại mà bỏ chạy trên đường Beach hướng Bắc về phía đường Warner, HBPD cho biết. Tới đó, chiếc SUV tông xe khác rồi tông cột đèn khi đang chạy rất nhanh.
Mặc dù cảnh sát và nhân viên cấp cứu cố gắng cứu chữa, tài xế chiếc SUV thiệt mạng ở hiện trường, theo HBPD. Cảnh sát không nêu danh tánh người này.
Tài xế chiếc kia không bị thương và từ chối để nhân viên cấp cứu kiểm tra, HBPD cho hay. Phóng viên tại hiện trường cho biết, cuối cùng tài xế này được chở đi bệnh viện, theo nhật báo The Orange County Register. (Th.Long) [kn]