WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một, tiếp tục bước vào một vùng tối chính trị chưa từng có tiền lệ khi công khai cáo buộc sáu nhà lập pháp Dân Chủ, tất cả đều là cựu quân nhân hoặc từng làm trong cộng đồng tình báo, là những “kẻ phản bội” có thể phải đối mặt với “án tử hình,” và đòi “treo cổ” họ. 

Những lời đe dọa này được ông Trump đăng trong trong buổi sáng Thứ Năm trên Truth Social, phản ứng với một video lan truyền rộng rãi, trong đó các nhà lập pháp kêu gọi quân đội Mỹ “từ chối các mệnh lệnh bất hợp pháp.”

Ông Trump hành xử như trên chỉ một ngày sau khi tiếp đón thái tử của Saudi Arabia, người được giới tình báo Mỹ đánh giá chỉ đạo ám sát nhà báo đối lập Jamal Khashoggi.

Loạt phát biểu của tổng thống Mỹ dấy lên câu hỏi lớn về ranh giới quyền lực tổng thống, vai trò của quân đội trong bối cảnh chia rẽ chính trị, và nguy cơ thực sự rằng một tổng thống đương nhiệm đang cố gây áp lực hệ thống chỉ huy quân sự vốn được thiết kế để trung lập, phi chính trị và trung thành với Hiến Pháp, chứ không phải với cá nhân.

Trump tung tin nhắn trên Truth Social đòi “xử tử” các nhà lập pháp

Trong vòng chưa đầy 3 giờ, ông Trump đăng ba bài liên tiếp với mức độ gay gắt tăng dần “HÀNH VI NỔI LOẠN, có thể bị TỬ HÌNH!,” “Ngôn ngữ của họ không thể chấp nhận được,” “Chuyện này rất là xấu xa, và Nguy Hiểm cho đất nước chúng ta.”

Tổng Thống Trump cũng chia sẻ lại bài viết của người ủng hộ với nội dung: “TREO CỔ CHÚNG, GEORGE WASHINGTON CŨNG SẼ LÀM THẾ!”

Đây không phải là lần đầu tiên ông dùng ngôn ngữ như vậy. Hồi năm 2021, ông từng bênh vực tiếng hô “treo cổ Mike Pence” trong vụ bạo loạn Quốc Hội ngày 6 Tháng Giêng. 

Từ khi tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ hai vào Tháng Giêng, ông nhiều lần gợi ý bỏ tù đối thủ chính trị và Bộ Tư Pháp dưới quyền ông đã nhắm vào các nhân vật chỉ trích ông như cựu Giám Đốc FBI James Comey và cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton.

Lần này, điều gây lo ngại đặc biệt là ông Trump đang nhắm vào các nhà lập pháp và trực tiếp gắn lời lẽ của họ với án tử hình, dựa trên cáo buộc “nổi loạn,” một điều mang tính pháp lý nghiêm trọng và hiếm khi được sử dụng.

Thông điệp video từ những ai và nói gì? 

Video gây tranh cãi do Thượng Nghị Sĩ Elissa Slotkin (Dân Chủ-Michigan), cựu phân tích gia CIA và từng phục vụ tại Iraq, công bố hôm Thứ Ba.

Ngoài bà Slotkin, tham gia trong video còn có năm nhà lập pháp Dân Chủ, Thượng Nghị Sĩ Mark Kelly (Arizona), cựu phi hành gia NASA, cựu phi công Hải Quân; Dân Biểu Jason Crow (Colorado), cựu thành viên lực lượng đặc biệt Ranger của Lục Quân; Dân Biểu Maggie Goodlander (New Hampshire), cựu nhân viên Bộ Tư Pháp; Dân Biểu Chris Deluzio (Pennsylvania), cựu sĩ quan Hải Quân; và Dân Biểu Chrissy Houlahan (Pennsylvania), cựu quân nhân Không Quân.

Thông điệp video: “Luật pháp rất rõ ràng: Quý vị có thể từ chối mệnh lệnh bất hợp pháp. Quý vị phải từ chối các mệnh lệnh bất hợp pháp.”

Họ nhắc đến trách nhiệm hiến định của quân đội theo điều khoản về “mệnh lệnh hợp pháp” trong Quân Luật (Uniform Code of Military Justice). Họ không nêu bất kỳ mệnh lệnh hay chính sách cụ thể nào của ông Trump.

Bà Slotkin giải thích rằng video nhằm phản ảnh “những lo ngại riêng tư” trong quân đội về chuyện có thể bị yêu cầu thi hành các hành động trái luật.

Phản ứng từ Tòa Bạch Ốc 

Phát ngôn viên Karoline Leavitt phủ nhận việc tổng thống muốn xử tử các nhà lập pháp. Tuy nhiên, bà nói các nhà lập pháp Dân Chủ đã “khuyến khích quân đội từ chối mệnh lệnh hợp pháp” và tuyên bố video “có thể bị xử lý theo luật.”

Phản ửng của Quốc Hội

Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ-New York), trưởng khối thiểu số Thượng Viện, nói: “Đây là một mối đe dọa rõ ràng. Khi ông Trump dùng ngôn ngữ tử hình và phản quốc, những người ủng hộ ông có thể nghe theo. Ông đang châm lửa vào thùng xăng.”

Dân Biểu Hakeem Jeffries (Dân Chủ-New York), trưởng khối thiểu số Hạ Viện: “Lời đe dọa tử hình từ tổng thống nhắm vào các nhà lập pháp là hành vi kinh tởm và nguy hiểm.”

Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (Cộng Hòa-South Carolina): “Tôi ghét video của họ, nhưng phản ứng của tổng thống là quá mức.”

Nhiều Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa né tránh bình luận, bao gồm Thượng Nghị Sĩ Tim Sheehy (Montana).

Các nhà lập pháp trong video

Thượng Nghị Sĩ Slotkin phản hồi trên X: “Không đe dọa nào khiến chúng tôi từ bỏ nghĩa vụ bảo vệ Hiến Pháp.”

Còn Dân Biểu Chris Deluzio cho biết ông bị đe dọa và đang phối hợp với Cảnh Sát Quốc Hội để bảo vệ gia đình.

Quân Luật (Uniform Code of Military Justice -UCMJ) nói gì?

Quân nhân có hai nghĩa vụ đồng thời, đó là tuân theo mệnh lệnh hợp pháp và từ chối mệnh lệnh trái luật hoặc vi phạm Hiến Pháp.

Điều 892 và 918 của UCMJ quy định rõ ràng

1-Mệnh lệnh phải có cơ sở pháp lý.

2-Phải phù hợp với nhiệm vụ quân sự.

3-Không được yêu cầu quân nhân thi hành hành vi phạm pháp, như tấn công dân thường, tước quyền hiến định của công dân, can thiệp bầu cử, vi phạm luật chiến tranh.

Giới quân sự từ thời Thế Chiến 2 đến nay đều khẳng định câu “Chỉ biết tuân lệnh” (Just following orders) không phải là lý do hợp pháp nếu mệnh lệnh trái luật.

Điều này là nền tảng mà nhóm các nhà lập pháp Dân Chủ nhắc lại trong video.

Nguy cơ chia rẽ quân đội và chính quyền

Các chuyên gia an ninh quốc gia nhận định rằng lời lẽ của ông Trump không chỉ nhằm tấn công đối thủ chính trị mà còn thử thách ranh giới giữa quyền lực tổng thống và tính trung lập của quân đội Mỹ.

Nguy cơ thứ nhất: Tạo cảm giác quân đội có “hai mệnh lệnh” cạnh tranh

Khi một nhóm nhà lập pháp, đặc biệt là các cựu quân nhân, nhắc về nghĩa vụ hiến định, và tổng thống đáp lại bằng cáo buộc “phản quốc,” điều đó tạo ra hai thông điệp trái ngược: “Tuân thủ Hiến Pháp” hay “Tuân theo tổng thống.”

Sự xung đột biểu tượng này có thể gây nhầm lẫn trong giới quân nhân trẻ và tạo ra tâm lý chia rẽ nội bộ.

Nguy cơ thứ hai: Trump đang thử phản ứng hệ thống chỉ huy

Các bài đăng liên tiếp của ông Trump trên Truth Social, với ngôn ngữ tử hình, được nhiều chuyên gia nhìn nhận như một thử nghiệm dư luận, nhằm xem quân đội và Quốc Hội phản ứng ra sao.

Đây chính là kiểu nói của ông Trump trước sự kiện 6 Tháng Giêng, 2021. Kiểu nói mập mờ tạo ra “khoảng trống diễn giải” mà các nhóm cực đoan có thể hành động thay cho mệnh lệnh chính thức.

Nguy cơ thứ ba: Áp lực các cơ quan công lực liên bang

Các chuyên gia cảnh báo rằng việc ông Trump gợi ý Bộ Tư Pháp và Bộ Quốc Phòng xem xét “tội phản quốc” đối với các nhà lập pháp có thể đặt hệ thống công quyền vào thế đối đầu chính trị, nơi giới chức phải chọn giữa việc tuân thủ luật pháp hoặc là chịu áp lực từ tổng thống đương nhiệm.

Nguy cơ lớn nhất: Sử dụng quân đội như công cụ chính trị

Điều khiến giới quan sát lo ngại không chỉ là lời đe dọa tử hình mà là bối cảnh Tổng Thống Trump đang liên tiếp ra lệnh không kích ở vùng biển Caribbean và biển Thái Bình Dương, trong đó, có nhiều cuộc tấn công bị đặt nghi vấn về tính hợp pháp, tấn công Venezuela mà không có sự cho phép của Quốc Hội và gây ra tình trạng bạo lực chính trị gia tăng, với nhiều vụ ám sát và đe dọa, nhằm vào nhiều chính trị gia gần đây.

Trong hoàn cảnh như vậy, lời lẽ của Tổng Thống Trump, dù được Tòa Bạch Ốc phủ nhận, có thể được diễn giải như một tín hiệu rằng quân đội phải đứng về phía ông, không phải phía luật pháp.

Đó chính là điều nhiều chuyên gia xem là ranh giới nguy hiểm nhất khi một tổng thống tìm cách huy động lòng trung thành cá nhân trong lực lượng quân sự, điều mà Hiến Pháp cố gắng ngăn chặn ngay từ ngày nước Mỹ ra đời. (MPL) [đ.d.]

PHOENIX, Arizona (NV) – Đợt bùng phát bệnh sởi tại Arizona và Utah hiện đang gia tăng nhanh chóng và không có dấu hiệu chững lại, khiến Hoa Kỳ đứng trước nguy cơ mất tình trạng “loại trừ sởi” đạt được từ năm 2000, theo NBC News hôm Thứ Tư, 19 Tháng Mười Một.

Các bác sĩ lo ngại tình hình có thể tệ hơn khi mùa du lịch và tụ họp gia đình dịp lễ cuối năm đang đến gần. Nếu sởi tiếp tục lây lan đến ngày 20 Tháng Giêng, 2026, Mỹ sẽ bước vào một năm truyền nhiễm liên tục, khiến bệnh được xem là “đặc hữu” (endemic) thay vì bị loại trừ.

“Nếu chúng ta không nâng tỉ lệ chích ngừa ở các cộng đồng có tỉ lệ thấp trước kỳ nghỉ, nguy cơ mất tình trạng loại trừ là rất cao,” Bác Sĩ Rebecca Sunenshine của trường đại học Arizona State University cảnh báo.

Canada đã mất tình trạng loại trừ trong tháng này sau khi ghi nhận hơn 5,000 ca từ Tháng Mười, 2024.

Utah và Arizona là tâm điểm bùng phát mới

Chỉ trong vài tuần qua, Utah ghi nhận 18 ca sởi mới. Trong năm nay, tiểu bang này có 87 ca – phần lớn ở Washington County, giáp ranh Arizona.

Các điểm phơi nhiễm được báo cáo tại phòng cấp cứu, phòng khám khẩn cấp, và trường tiểu học Water Canyon ở Hildale.

Tại Arizona, 137 ca đã được ghi nhận, chủ yếu ở Mohave County, nơi chỉ có 78% học sinh Mẫu Giáo được chích đủ hai liều vắc-xin MMR trong năm học 2024–25.

“Đáng tiếc, virus tấn công đúng vào cộng đồng có tỉ lệ chích ngừa thấp, nên lây lan rất nhanh,” Bác Sĩ Sunenshine nói.

Tỉ lệ chích ngừa thấp là nguyên nhân chính

Để ngăn sởi lây lan, tỉ lệ chích MMR phải đạt 95%. Nhưng ở mức độ toàn quốc, năm học 2023–24 chỉ đạt dưới 93%.

Phần lớn ca bệnh năm nay xuất phát từ đợt bùng phát tại West Texas, gây tử vong hai trẻ em chưa chích ngừa và lan sang New Mexico, nơi một người lớn tử vong.

Trung Tâm Phòng Ngừa và Kiểm Soát Bệnh Tật (CDC) cho biết các ca ở Arizona và Utah không liên quan trực tiếp đến ổ dịch ở Texas.

Sởi nguy hiểm thế nào?

Sởi là bệnh lây lan rất nhanh chóng. Nếu không miễn dịch, 90% người tiếp xúc gần sẽ bị nhiễm. Virus tồn tại trong không khí tới 2 giờ.

Bệnh đặc biệt nguy hiểm cho trẻ em, có thể gây viêm phổi hoặc sưng não. Triệu chứng gồm sốt cao, ho, chảy mũi, mắt đỏ, và phát ban đặc trưng.

South Carolina cũng ghi nhận bùng phát

Tiểu bang này đã có 52 ca, chủ yếu từ ổ dịch tại Spartanburg County. Một số ca không rõ nguồn lây, một dấu hiệu cho thấy lây lan cộng đồng đang tiếp diễn.

Thông điệp vaccine bị suy yếu

Dưới quyền Bộ Trưởng Y Tế Robert F. Kennedy Jr., CDC bị chỉ trích vì không nhấn mạnh đủ tầm quan trọng của chích ngừa sởi.

Ông Kennedy, người từng đồng sáng lập một tổ chức chống vaccine, dù kêu gọi chích MMR, nhưng lại mô tả đó như là “quyết định cá nhân” và quảng bá các biện pháp điều trị chưa được chứng minh.

Bác Sĩ Sunenshine cho biết thông điệp từ giới chức y tế trực tiếp vẫn là quan trọng nhất.

“Người dân tin tưởng nhất vào lời khuyên từ chính bác sĩ và y tá của họ,” bà nói. (MPL) [đ.d.]

WASHINGTON, DC (NV) – Các thượng nghị sĩ Cộng Hòa đang vật lộn với đề xuất của Tổng Thống Donald Trump là lấy tiền thu được từ thuế quan cho mỗi người dân $2,000 vì lo ngại như vậy sẽ làm nợ quốc gia tăng vọt, theo báo mạng The Hill hôm Thứ Tư, 19 Tháng Mười Một.

Mặc dù các nhà lập pháp Cộng Hòa thường ủng hộ đưa tiền lại cho người nộp thuế, nhưng các thượng nghị sĩ này lại cảm thấy cần phải sử dụng hàng trăm tỷ đô la thu được từ thuế quan để trả khoản nợ quốc gia khổng lồ mà Mỹ đang gánh chịu.

Ông Trump muốn viết những tấm chi phiếu với số tiền lớn cho hàng triệu gia đình Mỹ để giúp bù đắp chi phí sinh hoạt cao hơn, mà một phần nguyên do là vì thuế quan đánh vào hàng hóa nhập cảng từ khắp nơi trên thế giới.

Việc cho tiền người dân như vậy có thể hữu ích cho các thượng nghị sĩ tranh cử trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào năm tới, nhưng các nhà lập pháp Cộng Hòa cũng lo lắng về tác động của nó đối với thâm hụt ngân sách và lạm phát, hai vấn đề đang trở thành điểm yếu chính trị đối với đảng của họ.

Thượng Nghị Sĩ John Thune (Cộng Hòa-South Dakota), trưởng khối đa số Thượng Viện, nói ông muốn số tiền thu thuế được dùng để trả nợ quốc gia, mà nay đã tăng lên $38,000 tỷ.

“Tôi có nghe tin tức về nó và đề xuất về chuyện đó,” ông Thune nói về đề nghị của ông Trump. “Tôi cũng nghe những đề nghị rằng nên sử dụng các khoản thu từ thuế quan để trả nợ, điều mà tôi cho là ý tưởng thực sự hay.”

Ông Thune lập luận rằng giảm nợ sẽ là mục đích chính đáng cho doanh thu thuế quan.

“Số tiền thu được từ thuế quan được coi là đáng kể vào thời điểm này và hy vọng nó có thể được sử dụng vào việc hữu ích, theo quan điểm của tôi thì một trong số đó sẽ là trả nợ,” ông nói với các phóng viên.

Thượng Nghị Sĩ Shelley Moore Capito (Cộng Hòa-West Virginia), chủ tịch Ủy Ban Chính Sách Đảng Cộng Hòa, cho biết bà muốn xem xét đề nghị của ông Trump kỹ lưỡng hơn, nhưng bà chia sẻ quan điểm của ông Thune rằng doanh thu thuế quan nên được dùng để giảm thâm hụt ngân sách, ước tính khoảng $1,800 tỷ hàng năm.

Thượng Nghị Sĩ James Lankford (Cộng Hòa-Oklahoma), phó chủ tịch Nghị Hội Cộng Hòa Thượng Viện, cho biết tiền thu từ thuế quan cần phải được sử dụng để làm cho nợ tăng chậm lại.

“Bất kỳ khoản thu nhập nào đến từ bất cứ đâu đều phải làm giảm thâm hụt vào thời điểm này,” ông nói, lưu ý rằng nợ quốc gia hiện đã gần $40,000 tỷ. (NNL) [đ.d.]

WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Tư Pháp Mỹ (DOJ) đang điều tra lại cách chính cơ quan này tiến hành cuộc điều tra nhằm vào Thượng Nghị Sĩ Adam Schiff (Dân Chủ-California), tập trung vào hoạt động của hai giới chức liên bang được xem là đồng minh thân cận của Tổng Thống Donald Trump, theo trát đòi và hai nguồn tin am hiểu mà báo giới tiếp cận.

Trong trát đòi gửi tới bà Christine Bish, một chính trị gia và nhà hoạt động bảo thủ ở California, các công tố viên liên bang tại Maryland yêu cầu bà nộp toàn bộ trao đổi và tài liệu liên quan đến ông William Pulte, giám đốc Cơ Quan Tài Trợ Mua Nhà Liên Bang (FHFA), và ông Ed Martin, luật sư đặc trách ân xá của Bộ Tư Pháp, Reuters loan tin hôm Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một.

Giám Đốc Pulte thời gian gần đây gửi nhiều hồ sơ tố cáo gian lận thế chấp lên DOJ, nhắm vào ông Schiff, Bộ Trưởng Tư Pháp Letitia James của New Yori, và bà Lisa Cook, thành viên Hội Đồng Quản Trị Ngân Hàng Liên Bang (Fed).

Tuy nhiên, cho đến lúc này, FHFA cũng không tìm ra được bằng chứng gian lận nào của bà James lẫn bà Cook như ông Pulte tố cáo. 

Ông Ed Martin, sinh năm 1970, là luật sư bảo thủ nổi bật trong phong trào “Stop the Steal” và không có kinh nghiệm truy tố liên bang. Ông được Tổng Thống Trump bổ nhiệm làm quyền biện lý liên bang  tại Washington, DC, nhưng bị phản đối mạnh mẽ ở Thượng Viện vì không có kinh nghiệm truy tố, quá mức thiên vị chính trị, liên quan tới các tổ chức ủng hộ bạo loạn tại Quốc Hội ngày 6 Tháng Giêng, 2021, theo tạp chí Forbes.

Sau đó, ông Martin được tổng thống bổ nhiệm vào chức luật sư chuyên về ân xá tại Bộ Tư Pháp. Sự bổ nhiệm của ông Martin gây tranh cãi vì ông là nhân vật thiên kiến chính trị rõ rệt trong một vị trí đòi hỏi tính trung lập cao, tổ chức truyền thông bất vụ lợi Propublica cho hay.

Điều tra cách DOJ tự thu thập hồ sơ

Trát đòi gửi đến bà Christine Bish, yêu cầu bà cung cấp toàn bộ tài liệu và trao đổi được nhắc đến trong cuộc phỏng vấn hồi Tháng Mười với các đặc vụ liên bang liên quan đến cuộc điều tra ông Schiff, đặc biệt là các trao đổi với ông Pulte và ông Martin, hoặc bất kỳ ai tự nhận làm việc cho họ.

Trát đòi cũng yêu cầu bà Bish cung cấp mọi trao đổi bà có với những người “tự nhận làm việc cho hoặc theo chỉ đạo của Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ, Fannie Mae, hoặc Freddie Mac,” bao gồm ông Robert Bowes và ông Scott Strauss.

Một nguồn tin cho biết các công tố viên đang điều tra liệu ông Pulte và ông Martin có tự ý “ủy quyền” cho ông Bowes và ông Strauss tham gia điều tra ông Schiff hay không, và bằng cách đó có chia sẻ trái phép tài liệu đại bồi thẩm đoàn, vì đây là hành xử vi phạm luật liên bang.

Trát đòi yêu cầu bà Bish trình diện trước đại bồi thẩm đoàn tại Greenbelt, Maryland, vào Thứ Năm. Hai nguồn tin xác nhận rằng một nhân chứng đã xuất hiện.

Bà nói với CNN rằng bà đến trước đại bồi thẩm đoàn chờ được hỏi về cuộc điều tra ông Schiff, nhưng “các công tố viên dường như quan tâm đến trao đổi giữa tôi với ông Pulte và ông Ed Martin nhiều hơn.” 

Trung tâm cuộc điều tra: William Pulte

Ông William Pulte là doanh nhân mạng xã hội sinh năm 1988, nổi tiếng nhờ dòng họ sáng lập PulteGroup và chiến dịch “từ thiện qua Twitter,” không có nền tảng tài chính nhưng được Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm làm giám đốc FHFA.

Ông này được xem là người thường xuyên gửi hồ sơ tố cáo nhắm vào các nhân vật mà ông coi là đối thủ của Tổng Thống Trump.

Nếu Bộ Tư Pháp xác định rằng ông Pulte và ông Martin đề cử hoặc phối hợp với các cá nhân không được ủy quyền để tiếp cận thông tin nhạy cảm, quá trình điều tra có thể vi phạm các quy định bảo mật bắt buộc đối với đại bồi thẩm đoàn.

FHFA và ông Pulte chưa phản hồi yêu cầu bình luận. Văn phòng của ông Martin cũng chưa đưa ra tuyên bố.

Phát ngôn viên của Thượng Nghị Sĩ Adam Schiff từ chối bình luận về cuộc điều tra đang diễn ra. 

Bà Bish không phản hồi yêu cầu bình luận từ Reuters.

Đây là một trong nhiều cuộc chiến pháp lý liên quan đến các hồ sơ của ông Pulte đang diễn ra trong thời điểm căng thẳng giữa Bộ Tư Pháp và các nhóm chính trị đối lập.

Cuộc điều tra mới nhất cho thấy DOJ đang xem xét khả năng có lạm quyền hoặc vi phạm quy trình nội bộ trong việc xử lý các hồ sơ có yếu tố chính trị nhạy cảm. (MPL) [đ.d.]

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một, ký sắc lệnh gỡ bỏ thuế nhập cảng đối với thịt bò, cà phê, và một số mặt hàng nông nghiệp khác của Brazil, đảo ngược mức thuế 40% ông áp đặt hồi Tháng Bảy và mức thuế 50% cao kỷ lục mà ông công bố vào đầu Tháng Tám, đối với quốc gia lớn nhất Nam Mỹ.

Theo Tòa Bạch Ốc, sắc lệnh có hiệu lực đối với hàng hóa nhập cảng vào Mỹ kể từ ngày 13 Tháng Mười Một và có thể yêu cầu hoàn trả các khoản thuế đã thu. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh giá thực phẩm tại Mỹ tiếp tục tăng, đặc biệt là thịt bò và cà phê, hai mặt hàng mà Brazil là một trong những nguồn cung lớn nhất cho thị trường Mỹ.

Việc gỡ bỏ thuế quan diễn ra chỉ vài tháng sau khi ông Trump áp mức thuế 50% lên nhiều sản phẩm Brazil, mức cao nhất áp với bất kỳ quốc gia nào. 

Không giống các biện minh thông thường rằng thuế quan nhằm đối phó thâm hụt thương mại, Mỹ thực tế đang có thặng dư thương mại hàng trăm tỷ đô la với Brazil trong hơn một thập niên qua.

Thời điểm áp thuế trước đó của ông Trump liên quan trực tiếp đến tình hình chính trị nội bộ Brazil, đặc biệt là vụ truy tố cựu Tổng Thống Jair Bolsonaro, bị cáo buộc âm mưu đảo chính. Ông Trump công khai chỉ trích Brazil trong một lá thư gửi Tổng Thống Luiz Inacio Lula da Silva hồi Tháng Bảy, gọi vụ truy tố ông Bolsonaro, một đồng minh của ông Trump, là “săn phù thủy” và liên hệ quyết định đó với việc áp thuế 50% đối với hàng hóa Brazil.

Sắc lệnh giảm thuế mới nhất diễn ra song song với nhiều tranh chấp ngoại giao như Tối Cao Pháp Viện Brazil giám sát vụ án của ông Bolsonaro, ban nhiều lệnh hạn chế đối với mạng xã hội X của tỷ phú Elon Musk, và ban hành các yêu cầu đối với nền tảng Rumble mà Trump Media sử dụng. Những vụ này từng gây căng thẳng giữa Washington và Brasilia.

Tuần này, một phái đoàn gồm các chính trị gia Brazil từ nhiều phe đến Washington gặp các nhà lập pháp Mỹ nhằm tìm cách giải quyết căng thẳng thương mại. 

Ngoại trưởng Brazil cũng gặp Ngoại Trưởng Mỹ Marco Rubio, trong khi Bộ Trưởng Thương Mại Howard Lutnick của Mỹ có cuộc điện đàm trực tiếp với phía Brazil, mà theo ba viên chức Brazil, “không diễn ra suôn sẻ.”

Hôm Thứ Sáu, 14 Tháng Mười Một, ông Trunp cũng tuyên bố sẽ bỏ thuế quan đối với thịt bò, cà phê, trái cây nhiệt đới và một loạt các hàng hóa khác nhập từ Argentina, Ecuador, Guatemala, và El Salvador.

Trong khi đó, Tối Cao Pháp Viện Mỹ đang xem xét liệu chính sách áp thuế quan của ông Trump có hợp hiến hay không. (MPL) [đ.d.]

WASHINGTON, DC (NV) – Một chánh án liên bang hôm Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một, ra lệnh Tổng Thống Donald Trump chấm dứt việc duy trì lực lượng Vệ Binh Quốc Gia ở Washington DC, đánh dấu một trở ngại pháp lý tạm thời đối với nỗ lực đưa quân đội đến các thành phố Mỹ bất chấp sự phản đối của lãnh đạo địa phương, theo Reuters.

Chánh Án Jia Cobb, do cựu Tổng Thống Joe Biden bổ nhiệm, ra lệnh tạm thời ngăn chính quyền Trump triển khai Vệ Binh Quốc Gia để thực thi pháp luật tại thủ đô mà không có sự chấp thuận của thị trưởng. Tuy nhiên, bà hoãn hiệu lực phán quyết đến ngày 11 Tháng Mười Hai, cho phép chính quyền kháng cáo.

Vụ kiện này diễn ra song song với nhiều sự việc khác toàn quốc khi ông Trump tìm cách vượt qua các giới hạn lâu nay, dù hiếm khi bị thách thức về quyền của tổng thống trong việc sử dụng quân đội để thực thi luật pháp trong nước.

Tòa Bạch Ốc nói việc triển khai là hợp pháp, lãnh đạo Washington, DC cảnh báo tiền lệ nguy hiểm

Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Abigail Jackson cho biết ông Trump hành động đúng luật và gọi vụ kiện là nỗ lực phá hoại các “thành quả trong việc ngăn chặn tội phạm bạo lực.”

Ông Brian Schwab, người phụ trách tư pháp của Washington, DC, nộp đơn kiện hồi đầu Tháng Chín, nói rằng nếu cho phép tổng thống dùng quân đội để thực thi pháp luật trong nước thì sẽ “tạo ra một tiền lệ nguy hiểm.”

Ông Schwalb kiện ngày 4 Tháng Chín, vài tuần sau khi ông Trump thông báo điều động Vệ Binh Quốc Gia vào ngày 11 Tháng Tám. Đơn kiện cáo buộc ông Trump chiếm quyền kiểm soát lực lượng thực thi pháp luật của thành phố và vi phạm luật cấm quân đội tham gia nhiệm vụ cảnh sát dân sự.

Washington, DC không phải là một tiểu bang – điều này trao cho tổng thống một số quyền hạn đặc biệt về thực thi pháp luật. Tuy nhiên, giới chức địa phương cho rằng ông Trump đã vượt quá giới hạn pháp lý khi gạt thẩm quyền của Thị Trưởng Muriel Bowser sang một bên và sử dụng quân đội trong các nhiệm vụ cảnh sát.

Luật sư chính quyền Trump gọi vụ kiện là “trò chính trị”

Trong các văn bản gửi tòa, các luật sư của chính quyền Trump gọi vụ kiện là “trò chính trị,” đồng thời lập luận rằng tổng thống hoàn toàn có quyền triển khai quân đến thủ đô mà không cần sự đồng ý của lãnh đạo địa phương. Chính quyền cũng cho rằng lực lượng triển khai đang hoạt động đúng pháp luật và “giảm tội phạm một cách hiệu quả.”

Tổng Thống Trump cũng đưa quân đội vào Los Angeles, Chicago, và Portland (Oregon), nhằm đối phó điều mà ông mô tả là “tình trạng vô pháp” và tình trạng bạo lực leo thang liên quan đến chiến dịch trấn áp di dân bất hợp pháp của ông.

Lãnh đạo Dân Chủ tại các thành phố và tiểu bang này đã kiện để chặn việc triển khai, cho rằng đó là cách ông Trump dùng lực lượng quân sự nhằm trừng phạt đối thủ chính trị.

Tòa án cấp dưới liên tục ra phán quyết bất lợi cho Trump

Cho đến nay, các tòa án cấp dưới ra phán quyết chống lại việc triển khai quân đội ở tất cả các thành phố có lãnh đạo địa phương phản đối.

Phán quyết của Chánh Án Cobb là quyết định liên bang đầu tiên tập trung trực tiếp vào giới hạn quyền của tổng thống trong việc triển khai quân đội tại Washington, DC, và dự kiến sẽ dẫn tới một cuộc đối đầu pháp lý quan trọng trước hạn chót ngày 11 Tháng Mười Hai. (MPL) [đ.d.]

WASHINGTON, DC (NV) – Hàng trăm chính khách và các nhân vật quyền lực từ nhiều thời kỳ tề tựu tại Thánh Đường Quốc Gia Washington National Cathedral hôm Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một, để dự tang lễ cựu Phó Tổng Thống Dick Cheney, người được xem là một trong những phó tổng thống có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. 

Tuy nhiên, Tổng Thống Donald Trump và Phó Tổng Thống JD Vance lại không được mời tham dự, theo xác nhận của Tòa Bạch Ốc.

Ông Cheney qua đời ngày 3 Tháng Mười Một ở tuổi 84 do biến chứng viêm phổi cùng bệnh tim mạch, theo ABC News.

Buổi lễ có sự hiện diện của cựu Tổng Thống George W. Bush cùng cựu Đệ Nhất Phu Nhân Laura Bush, cựu Tổng Thống Joe Biden và cựu Đệ Nhất Phu nhân Jill Biden, và các cựu phó tổng thống như Kamala Harris, Mike Pence, Al Gore, và Dan Quayle.

Cựu Tổng Thống George W. Bush, người mà ông Cheney từng phục vụ trong hai nhiệm kỳ, là người đọc điếu văn.

Ông Bush kể lại khoảnh khắc chọn ông Cheney làm phó tổng thống.

“Ở thời điểm đó, bất kỳ ai khác cũng sẽ nắm lấy cơ hội. Nhưng Dick thì tỉnh táo, phân tích và bắt đầu liệt kê mọi lý do tôi nên chọn ông ấy,” ông Bush nói.

Ông nhớ lại lời khuyên của cha mình, cựu tổng thống George HW Bush: “Con không thể chọn người nào tốt hơn.”

Ông Bush nói thêm rằng, hồi năm 2004, ông Cheney muốn từ chức khi biết ông muốn thay người.

“Sau bốn năm chứng kiến cách ông ấy đối xử với mọi người, gánh vác trách nhiệm và chịu đựng áp lực, tôi lại đi đến kết luận rằng không ai tốt hơn Dick Cheney,” ông Bush nói. 

“Lịch sử nên ghi rằng tôi đã chọn ông ấy không chỉ một, mà là hai lần,” Bush nói trong xúc động.

Sau đó, bà Liz Cheney, con gái ông và là cựu dân biểu Wyoming, đọc điếu văn, nói rằng cha mình được truyền cảm hứng phục vụ đất nước từ Tổng Thống John F. Kennedy.

“Ông là một đảng viên Cộng Hòa, nhưng ông biết rằng lòng trung thành với đảng không bao giờ vượt lên trên trách nhiệm với Hiến Pháp,” bà nói.

Ông Bush được chứng kiến lau nước mắt khi lắng nghe điếu văn của con gái ông Cheney.

Nhiều người bạn và cộng sự lâu năm của ông Cheney cũng phát biểu, trong đó có ông Jonathan Reiner, bác sĩ tim mạch, và ông Pete Williams, từng là thư ký báo chí của ông Cheney khi ông là bộ trưởng Quốc Phòng dưới thời Tổng Thống George HW Bush.

Ông Williams kể lại rằng năm 1991, khi sắp bị một tạp chí công bố là người đồng tính và ông ngỏ ý xin từ chức, ông Cheney đã bác bỏ ngay và gọi điện hỏi thăm ông mỗi ngày.

“Ông ấy bảo tôi tiếp tục làm việc, không phải trốn chạy,” ông Williams chia sẻ.

Trump và Vance không được mời

Chuyện Tổng Thống Donald Trump và Phó Tổng Thống JD Vance không được mời tham dự lễ tang ông Cheney phản ảnh rõ ràng mối quan hệ tan vỡ giữa hai phía, sau khi cựu cựu phó tổng thống trở thành một trong những tiếng nói bảo thủ mạnh mẽ nhất chống lại nỗ lực đảo ngược kết quả bầu cử 2020 và vụ bạo loạn ngày 6 Tháng Giêng 2021.

Ông Cheney sau đó ủng hộ ứng cử viên Dân Chủ Kamala Harris trong cuộc bầu cử tổng thống 2024, gọi ông Trump là “mối đe dọa lớn nhất đối với nền cộng hòa của chúng ta.” 

Ông Trump đáp lại bằng cách gọi ông Cheney là “RINO lỗi thời” và “ông vua của những cuộc chiến vô nghĩa.”

RINO là viết tắt của “Republican In Name Only” (Cộng Hòa giả hiệu).

Tại một sự kiện của cơ quan truyền thông bảo thủ Breitbart trong ngày, Phó Tổng Thống JD Vance gửi lời chia buồn: “Dù có nhiều khác biệt chính trị, ông ấy đã phục vụ đất nước. Chúng tôi cầu chúc gia đình ông sức mạnh trong lúc khó khăn này.”

Di sản gây tranh cãi

Trong bốn thập niên làm việc tại Washington, DC, ông Cheney từng là chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, dân biểu, bộ trưởng quốc phòng, và phó tổng thống. 

Ông đóng vai trò then chốt trong phản ứng của Hoa Kỳ sau vụ tấn công khủng bố 11 Tháng Chín, 2001, bao gồm cuộc chiến chống khủng bố và cuộc xâm lăng Iraq, những chính sách khiến ông trở thành một nhân vật gây tranh cãi sâu sắc.

Gia đình ông Cheney viết trong thông cáo: “Dick Cheney là một người đàn ông vĩ đại và tử tế. Chúng tôi biết ơn những gì ông đã làm cho đất nước này và biết ơn vì được yêu thương và được ông yêu thương.”

Tang lễ hôm Thứ Năm khép lại một chương quan trọng trong lịch sử chính trị Mỹ, mà nơi đó, cựu Phó Tổng Thống Dick Cheney đã định hình bằng quyền lực, gây tranh cãi bằng quyết sách, và để lại dấu ấn đậm nét trong cuộc tranh luận về vai trò của Hoa Kỳ trên thế giới. (MPL) [kn, đ.d.]