Xuất cảng sầu riêng đem lại $1.2 tỷ cho Việt Nam
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Xuất cảng sầu riêng của Việt Nam được ghi nhận đang phục hồi mạnh, mang về $1.2 tỷ trong bảy tháng, tuy nhiên, mức này vẫn thấp hơn 25% so với cùng kỳ năm ngoái.
Báo VNExpress hôm 5 Tháng Chín dẫn số liệu từ Cục Hải Quan cho hay, chỉ tính trong Tháng Bảy, kim ngạch xuất cảng đạt $379 triệu, tăng 35.4% so với tháng trước đó.
Trung Quốc đại lục tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm hơn 87%, với giá trị trên $1 tỷ, nhưng giảm 28% so với cùng kỳ năm ngoái.
Ngược lại, nhiều thị trường khác tăng mạnh như Hồng Kông nhập sầu riêng gần $35 triệu, Đài Loan, Mỹ, Nhật đều tăng hai con số.
Ngoại trừ Thái Lan giảm 49%, các thị trường còn lại đều gia tăng nhập cảng sầu riêng Việt Nam từ 14% đến 1,000%.
Các doanh nghiệp buôn sầu riêng cho biết hoạt động xuất cảng nửa đầu năm gặp nhiều khó khăn do vướng thủ tục kiểm soát tại Trung Quốc, khiến nhiều lô hàng bị đình trệ hoặc bị trả về.
Tuy nhiên, hiện tại, tình hình đã thuận lợi hơn.
Ông Đặng Phúc Nguyên, tổng thư ký Hiệp Hội Rau Quả Việt Nam, cho biết, việc xuất cảng sầu riêng đang tăng trưởng trở lại, nhất là tại các thị trường Trung Quốc đại lục, Đài Loan, Mỹ và Hồng Kông.
Ông Nguyên dự báo, trong cao điểm vụ mùa sầu riêng sắp tới (Tháng Chín, Tháng Mười), kim ngạch có thể đạt $500-$550 triệu mỗi tháng.
Dù vậy, ông này cho rằng giá sầu riêng Việt Nam khó quay lại mức đỉnh trong hai năm 2023-2024 bởi vì nguồn cung toàn cầu đang dồi dào.
Ngoài Thái Lan và Việt Nam, nhiều nước khác như Malaysia, Indonesia, Cambodia và Lào cũng tham gia xuất cảng chính ngạch vào Trung Quốc.
Một điểm tích cực là các doanh nghiệp Việt hiện đã kiểm soát tốt hơn các chỉ tiêu kỹ thuật như chất vàng O hay Cadimi – những yếu tố từng khiến các lô sầu riêng bị trả về.
Nhiều công ty yêu cầu các nhà vườn và thương lái xét nghiệm phẩm chất sầu riêng trước khi thu mua, giúp nâng tỷ lệ thông quan.
Đại diện Hiệp Hội Rau Quả Việt Nam kỳ vọng những tháng cuối năm, tình hình xuất cảng rau quả tiếp tục khả quan, nhất là các mặt hàng chủ lực như sầu riêng đông lạnh, dừa…
Nhờ vậy mà tổng kim ngạch cả năm cho các mặt hàng này có thể đạt $7 tỷ như hồi năm ngoái. (N.H.K) [qd]
Tài xế say rượu tông chết người ở Irvine lãnh 18 năm tù tới chung thân
SANTA ANA, California (NV) – Một ông bị kết án 18 năm tù tới chung thân hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Chín, vì say rượu lái xe tông chết người ở Irvine, theo nhật báo The Orange County Register.
Hồi Tháng Sáu, bị cáo Antonio Calixto Navarrete, 45 tuổi, bị kết tội giết người, tông rồi bỏ chạy và say rượu lái xe vì gây ra vụ tai nạn năm 2020 làm cô Isadora Stabel, 20 tuổi, thiệt mạng.
Khoảng 8 giờ 45 phút tối 22 Tháng Tám, 2020, ông Navarrete lái xe pickup Ford F150 vượt đèn đỏ tại ngã tư đường Main với Culver và tông trúng bên hông chiếc Hyundai Elantra. Tài xế chiếc Elantra bị thương, còn cô Stable – đang ngồi ghế sau – thiệt mạng.
Một tài xế khác thấy ông Navarrete bỏ chạy khỏi hiện trường nên đuổi theo. Cảnh sát Irvine bắt kịp ông Navarrette khi ông đang đậu xe ở chung cư, công tố viên cho hay.
Ông Navarrete khai với cảnh sát hôm đó ông chỉ uống một ly bia, theo hồ sơ tòa án, nhưng kết quả thử máu sau đó cho thấy nồng độ cồn của ông 0.24%, gấp ba lần mức cho phép lái xe.
Đáng chú ý, lúc gây ra vụ tai nạn, ông Navarrete đang bị quản chế vì tội tiểu hình say rượu lái xe và tội tông rồi bỏ chạy. (Th.Long) [qd]
Garden Grove bắt 13 người trong đợt kiểm tra DUI Lễ Lao Động
GARDEN GROVE, California (NV) – Sở Cảnh Sát Garden Grove mở hai trạm kiểm soát chống lái xe say xỉn (DUI) vào cuối tuần trước Lễ Lao Động và bắt giữ được 13 người.
Theo thông cáo của Sở Cảnh Sát Garden Grove hôm Thứ Ba, 2 Tháng Chín, hai trạm kiểm soát đó có hơn 1,900 xe đi qua, có 13 người bị bắt vì DUI, 16 xe bị tịch thu, và có 30 người bị phạt.
Ngoài việc mở các trạm kiểm soát, cảnh sát Garden Grove còn đến các nhà hàng và quán bar địa phương để giáo dục cộng đồng về sự nguy hiểm của DUI.
Khách trong quán còn có cơ hội đoán nồng độ cồn trong máu sau khi uống rượu, và đó là cách giúp họ nhớ đến những nguy hiểm khi lái xe say rượu hay sử dụng chất gây nghiện. (TL) [đ.d.]
Khoảnh khắc Vu Lan
Tháng Bảy lại về nhưng phương ngoại vẫn còn tiết Hạ, tuy vậy các chùa đã chuẩn bị cho mùa Vu Lan báo hiếu, việc này đã trở thành thông lệ, thành tập tục bao nhiêu năm nay.
Rằm Vu Lan, những người con Việt lòng nao nao lên chùa lễ Phật, nghĩ tưởng đến công đức sinh thành dưỡng dục của cha mẹ hiện tiền cũng như nhớ đến ông bà tổ tiên quá vãng. Hiếu là truyền thống, là đạo lý của người Việt, không cứ là Phật tử mới hiếu, mọi người dù khác đức tin hay không có đức tin cũng đều hiếu cả. Tuy nhiên trong nhà Phật thì chữ hiếu được xem như nền tảng của con người, được cụ thể hóa thành hành động, được cắt nghĩa sâu xa và phát triển đến rốt ráo.
Chữ hiếu trong Nho giáo nhiều khi rất cực đoan vì gắn liền với chủ thuyết trung quân ái quốc (quân xử thần tử/thần bất tử bất trung/phụ xử tử vong/tử bất vong bất hiếu), hoặc tư tưởng trọng nam khinh nữ (bất hiếu hữu tam, vô hậu vi đại)… Hiếu kiểu này là ngu hiếu, mê mờ hiếu, nhắm mắt vâng lời theo sự sai trái, sự thể tai hại để rồi gây ra hậu quả hại người hại mình thì chẳng thể gọi là hiếu được.
Chữ hiếu của dân gian và người đời thì trong vòng thương yêu, chăm sóc, cung cấp thực phẩm và thuốc thang khi đau bệnh, chôn cất khi qua đời… việc ấy cũng là lẽ đương nhiên.
Chữ hiếu trong nhà Phật không chỉ nhiêu đó mà còn hơn thế nữa, không chỉ chăm lo phần thân xác mà còn tính đến tinh thần và chuyện dài lâu cho mai sau. Nếu cha mẹ vướng vào việc sát – đạo – dâm -vọng – tửu, thì tìm cách khuyên giải, hóa giải, dẫn dụ cha mẹ ra khỏi đường ác, không thỏa hiệp với cái ác. Nếu cha mẹ chưa có tín tâm tam bảo thì tạo phương tiện để cha mẹ khởi phát tín tâm, kiên cố tín tâm. Điều này rất quan trọng , nếu yêu thương cha mẹ mà chỉ lo việc ăn uống thuốc thang thì mới được mỗi việc hiện tiền. Việc khởi phát tín tâm, quy y tam bảo, làm việc thiện là chăm lo cho đời sau, kiếp mai hậu. Quy y Phật không đọa địa ngục, quy y pháp không đọa ngạ quỷ, quy y tăng không đọa súc sanh. Dĩ nhiên là không phải quy y xong là không đọa, quy y xong cần phải thực hành, hành động ngay trong thực tế: Tụng kinh, ngồi thiền, sám hối, giữ giới, bố thí, phóng sanh… Người Phật tử giữ được năm giới thì tái sanh làm người, giữ được mười giới thì sanh thiên… Chữ hiếu trong nhà Phật sâu rộng là vậy. Hiếu đễ thương yêu cha mẹ không chỉ đời này mà còn vì đời sau, đời sau nữa.
Lễ Vu Lan là lễ hội báo hiếu, thực hành hạnh hiếu, đề cao chữ hiếu. Lễ Vu Lan kết hợp với truyền thống Bắc tông và văn hóa bản địa nên có hình thức xá tội vong nhân, mở cửa địa ngục, phá huyết đồ… đó là phương tiện dẫn dắt và dần dà ăn sâu vào tâm thức mọi người, trở thành niềm tin của quần chúng. Với Phật giáo Bắc tông thì lễ Vu Lan cũng quan trọng như lễ khánh đản, tất cả các chùa đều long trọng tổ chức. Ngay cả tín ngưỡng dân gian và các đình, miếu, am, miễu.. thờ đức tin dân gian cũng tổ chức lễ Vu Lan ngày rằm tháng Bảy.
Rằm Tháng Bảy, những người con Phật lại về chùa, đưa ông bà cha mẹ về chùa để gieo chủng tử tin Phật, tin pháp, tin tăng. Nếu trong nước thì việc này dễ dàng và cũng là nếp sống bao đời nay. Hải ngoại thì lại khác, hoàn cảnh quốc độ và môi trường sống khác biệt, tập tục văn hóa khác xa… nên mình cũng phải nhập gia tùy tục. Người Việt ra đi mang theo di sản văn hóa tinh thần, đức tin nhưng phải tùy thuận theo điều kiện sống của địa phương mình. Bởi vậy mà không thể tổ chức lễ Vu Lan vào ngày rằm mà chỉ có thể tổ chức vào ngày cuối tuần. Không chỉ lễ Vu Lan mà tất cả các ngày lễ khác cũng đều như thế. Ngày lễ Vu Lan đã biến thành mùa Vu Lan, mùa lễ kéo dài cả tháng hoặc hơn nữa. Không ai bảo ai, không ước hẹn nhưng các chùa tự chọn một ngày cuối tuần thích hợp để tổ chức lễ sao cho tránh trùng hợp vớic các chùa trong vùng. Điều này tạo điều kiện cho Phật tử và đồng bào đồng hương nếu không đi được chùa này thì đi chùa khác hoặc là đi nhiều chùa hơn.
Tháng Bảy phương ngoại trời trong xanh đầy nắng gió, cờ Phật giáo năm màu tung bay phất phới đẹp làm sao. Những ngôi chùa Việt trên vùng đất mới góp thêm một nét văn hóa vào cái xứ sở đa văn hóa, đa chủng tộc này! Người Việt sống ở đây nhưng vẫn giữ vững bản sắc văn hóa và đức tin của mình. Lễ Vu Lan cũng là một biểu hiện cụ thể đây. Tuy nhiên với thế hệ trẻ F2, F3 thì lại khác. Các em sinh ra, lớn lên và học hành ở đây thì cái văn hóa và thẩm mỹ ở các em là sản phẩm phương Tây, còn cái văn hóa và đức tin truyền thống còn được bao nhiêu là phụ thuộc vào nền nếp gia đình, lối sống của cha mẹ. Bởi vậy mà sự hành hoạt của cha mẹ tác động và ảnh hưởng mạnh đến các em. Các tổ chức gia đình Phật tử, các lớp tiếng Việt ở chùa… cũng tác động tích cực đến việc duy trì, gìn giữ và phát huy chữ hiếu.
Ngày Chủ Nhật về chùa trẩy hội Vu Lan, nhìn thấy tấm gương hiếu của ngài Mục Kiền Liên mà thấy thương cha mẹ vô cùng. Lại nghĩ đến đức bổn sư Thích Ca Mâu Ni. Ngài là bậc thầy của cả trời người nhưng ngài cũng là người con chí hiếu, tận hiếu. Ngài độ cha mẹ, độ cả trời người, phi nhân, tứ sanh… Trong tam thiên địa thiên thế giới này ngài là bậc hiếu trọn vẹn nhất.
Nhà Nho và những người cạn cợt cứ phê phán đi tu là bỏ cha mẹ, là bất hiếu. Nếu năm xưa ngài cứ theo thói thường không dõng mãnh cắt ái từ thân, ly gia đoạn dục thì làm sao giác ngộ, làm sao khai phá được con đường sáng, làm sao báo hiếu độ cha mẹ. Nếu năm xưa ngài cứ quanh quẩn ở nhà lo cơm nước thuốc thang thì làm sao thoát sanh tử luân hồi, rồi bản thân, vợ con, cha mẹ cũng quanh quẩn mãi trong vòng sanh tử. Nhờ ngài dũng lược xuất gia, tinh tấn tu hành mà tự độ được thân, độ được cha mẹ, vợ con, độ cả chúng sanh (độ tha) đây mới chính là đại hiếu, trọn vẹn hiếu. Cái hiếu của ngài là cái hiếu của bậc giác ngộ, cái hiếu hy hữu trong ba ngàn thế giới.
Mùa Hạ năm nay nóng như đổ lửa, cả thế giới nóng bất thường, nhiều dị tượng bất thường. Cả một dân tộc Palestine bị giam hãm và bỏ đói. Cuộc chiến tàn bạo và phi nghĩa do bạo chúa Sa Hoàng đỏ gây ra chết chóc và tàn phá kinh khủng cho đất nước và con người Ukraine. Những cuộc thanh trừng sắc tộc ở châu Phi vẫn hết sức thảm thương. Ngay cả những quốc gia Phật giáo như Myanmar cũng thanh trừng sắc tộc dã man, những kẻ mang danh Phật tử nhưng lại đi đốt nhà, giết chóc, hãm hiếp người thiểu số Rohingya.
Những quốc gia Phật giáo như Campuchia, Thái Lan… vẫn thù hận, tham lam và luôn bất ổn. Ngay cả nước Mỹ, một quốc gia giàu có, tự do, dân chủ mà giờ cũng có nguy cơ biến thành độc tài, phi pháp quyền, loạn động… dưới sự điều hành của một gã cực hữu tự cho mình thượng đẳng. Y đang phá bỏ mọi giá trị tự do, dân chủ, nhân quyền, pháp quyền… mấy trăm năm gầy dựng. Thế giới này quả là nhà lửa, lửa đã cháy, đang cháy và sẽ cháy. Chúng sanh sống trong khổ đau, bất an và sợ hãi. Các tôn giáo hữu thần thì cho đó là sự trừng phạt của thượng đế hay thần linh nhưng Phật giáo thì nhìn nhận đó là sự biến hoại vô thường, là cộng nghiệp của tất cả những người trong cuộc. Trong Phật giáo không có chuyện trừng phạt hay ban thưởng. Mọi người tự chịu lấy trách nhiệm đời mình, nghiệp không phải là số phận, nghiệp là kết quả của hành vi, lời nói và suy nghĩ. Nghiệp có thể chuyển từ xấu thành tốt và từ tốt thầnh xấu. Ông bà, cha mẹ, con cháu có nghiệp duyên với nhau không chỉ đời này mà còn nhiều đời trong quá khứ và tương lai (nếu vẫn chưa thoát khỏi sanh tử luân hồi).
Người học Phật thọ tam quy ngũ giới, tụng kinh, ngồi thiền, sám hối, phóng sanh, bố thí…đều là cách chuyển nghiệp. Tham gia hiếu hội Vu Lan cũng là một cách chuyển nghiệp. Mình lễ Phật trọng tăng, thính pháp, hiếu kính cha mẹ cũng chính là “hiếu” với tương lai của chính mình.
Thành Ất Lăng vào mùa hiếu hội, các chùa trang hoàng cờ hoa rực rỡ, hương đăng sáng ngời, những tà áo dài thời trang cùng với áo lam tung tăng trong vườn chùa. Trẻ, già, trai, gái hoan hỷ ngày hội hiếu dù là cài hoa trắng hay hoa đỏ. Tháng năm tuy dài, đời bận rộn mưu sinh, thân tâm loạn động trong ngũ dục lục trần… nhưng chí ít trong khoảnh khắc Vu Lan hiếu hội này mọi người tịnh tâm hướng về Phật, Bồ Tát; nghĩ tưởng đến ông bà, cha mẹ…
Khoảnh khắc này lan tỏa trong đất trời hòa với sóng âm thanh tịnh của tất cả các chùa từ quốc nội đến hải ngoại. Khoảnh khắc này chính là khoảnh khắc hỏa hóa hồng liên. Khoảnh khắc chuyển nghiệp. Khoảnh khắc mở cửa địa ngục (tâm địa) thoát khỏi u đồ.
(Ất Lăng thành, 2025)
Công An Đồng Tháp buộc một ông ‘tự nguyện rời nhóm phản động trên mạng’
ĐỒNG THÁP, Việt Nam (NV) – Ông LĐT ở xã Mỹ Thọ, huyện Cao Lãnh trước đây, tỉnh Đồng Tháp, bị công an mời lên đồn với cáo buộc “tham gia hội nhóm phản động, chống đối trên mạng xã hội” và “chia sẻ các thông tin xấu độc.”
Khái niệm “phản động” và “thông tin xấu độc” trên báo Việt Nam được hiểu là những thông tin không theo định hướng tuyên truyền của nhà cầm quyền.
Theo báo Người Lao Động hôm 5 Tháng Chín, Công An Đồng Tháp quy kết rằng danh khoản của ông T. thường xuyên chia sẻ tin, bài, ảnh, video clip “có nội dung nhạy cảm về chính trị” vào các trang, nhóm đông thành viên do các “tổ chức thù địch” tạo lập.
Tương tự các trường hợp bị triệu tập khác, sau khi bị công an địa phương “răn đe,” ông T. được cho là đã thừa nhận hành vi vi phạm và “tự nguyện rời khỏi nhóm phản động.”
Nhiều khả năng ông T. sẽ bị công an phạt hành chính 7.5 triệu đồng ($284).
Tuy vậy, bản tin của báo Người Lao Động không dám làm rõ cụ thể ông T. tham gia hội nhóm nào và đã chia sẻ bài đăng liên quan đến quan chức nào.
Vụ triệu tập ông LĐT diễn ra trong lúc ông Hoàng Dũng, người có nguồn tin về chính trường Việt Nam, cho biết trên trang cá nhân rằng nhà hoạt động Hồ Sỹ Quyết, tức Facebooker Quyết Hồ, bị bắt tại Sài Gòn, nhưng các báo giấu tin này.
Hiện chưa rõ ông Quyết bị khép theo tội danh nào của Bộ Luật Hình Sự CSVN.
Ông Quyết được mô tả là “có những hoạt động xã hội, môi trường, dân sinh… đáng chú ý ở nhiều năm trước, nhưng vài năm gần đây, khi tình trạng kiểm soát đối lập ở mức gắt gao thì hoạt động bề nổi hầu như không còn nữa.”
Facebooker Trâm Bù, vợ ông Hồ Sỹ Quyết, cho biết trên trang cá nhân rằng chồng bà từ Hà Tĩnh vào Sài Gòn giải quyết công việc làm ăn.
Lần gần nhất ông Quyết nghe cuộc gọi từ vợ là vào đêm 28 Tháng Tám. Thời điểm đó, ông Quyết chỉ nói được một câu “Anh đang ở trong đồn công an” rồi cúp máy.
“Tôi không biết chồng tôi ‘làm việc’ trong đồn công an nào, và làm việc về vấn đề gì. Dù với bất cứ lý do gì, công an cũng cần phải thông báo với thân nhân, gia đình của người bị câu lưu, tạm giữ để chúng tôi được biết,” vợ ông Quyết viết trên trang cá nhân. (N.H.K) [qd]
Hờn dỗi Tập-Modi-Putin tay trong tay, Trump ngẩn ngơ: Bộ họp lại đánh ’em’ sao?
Hờn dỗi Tập-Modi-Putin tay trong tay, Trump ngẩn ngơ: Bộ họp lại đánh ’em’ sao?
Hôm 3/9, Tổng thống Trump than phiền rằng trong buổi duyệt binh quân sự “tuyệt đẹp” của Trung Quốc nhằm kỷ niệm 80 năm kết thúc Đệ Nhị Thế chiến, Tập Cận Bình đã không nhắc gì đến vai trò của Mỹ trong việc hỗ trợ Trung Quốc đánh bại Nhật Bản.
Một bức ảnh chụp tại thành phố Thiên Tân đã nói lên tất cả: Putin, Tập Cận Bình và Modi nắm tay nhau cười rạng rỡ tại hội nghị của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải SCO, diễn đàn do TQ lập ra để đối trọng ảnh hưởng Mỹ tại châu Á. Gần đây, Trump cũng quyết định hủy bỏ chuyến đi sang Ấn Độ vào cuối năm nhằm tham dự thượng đỉnh Quad cùng các đồng minh Nhật, Ấn, Úc.
Trung Quốc làm gì khi Việt Nam gia tăng hiện diện ở Trường Sa?
BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Trung Quốc rồi sẽ có những biện pháp đối lại trong những ngày tới đây khi các hoạt động của Việt Nam có dấu hiệu nguy hiểm ở Trường Sa.
Một số nhà phân tích tình hình tranh chấp Biển Đông trình bày ý kiến trên báo South China Morning Post mới đây sau khi họ đã đọc bài phân tích của tổ chức Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Á Châu (Asia Maritime Transparency Initiative – AMTI) ở Washington.
Khi ông Lương Cường, chủ tịch nước CSVN đến Bắc Kinh dự lễ ăn mừng chiến thắng 80 năm và gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ngày 4 Tháng Chín, TTXVN khoe rằng “Hai bên đi sâu trao đổi về phương hướng và các biện pháp lớn để tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam – Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược trong thời gian tới.”
Những lời tuyên bố “có cánh” về mối quan hệ song phương tốt đẹp hiện nay giữa hai nước Cộng sản anh em luôn luôn được đám lãnh tụ cả hai bên lập đi lập lại không hề biết mỏi mồm. Trong khi đó, mấy năm qua, CSVN lặng lẽ gia tăng cơi nới đảo nổi hay bồi đắp đảo chìm thành đảo nổi ở Trường Sa thì chắc chắn Tập Cận Bình phải được báo cáo.
SCMP nói nhiều chuyên gia cho rằng sức mạnh quân sự nhỏ bé của Việt Nam so với ông khổng lồ Trung Quốc sẽ không làm thay đổi cán cân chiến lược tại Biển Đông. Tuy nhiên, từ các lô cốt nhỏ bé trấn giữ trước đây, các đảo nhân tạo đã thành hình và chúng sẽ có các cơ sở, công sự phòng thủ của Việt Nam mọc lên.
Tại quần đảo Trường Sa, Việt Nam là nước trấn giữ nhiều thực thể nhất. Tổ chức AMTI thì nói Việt Nam đang giữ 21 đảo và bãi đá ngầm (mà nay một số đã thành đảo nhân tạo), trong khi Bắc Kinh thì nói Hà Nội chiếm giữ 29 thực thể.
Theo tổ chức AMTI ở Washington, 11 trong số những thực thể vừa kể trên đã được bồi đắp thành đảo nhân tạo từ những bãi san hồ ngầm. Trước đây, chúng chỉ được bảo về bằng những lô cốt nhỏ hay những cơ sở nhỏ bé xi măng cốt sắt cho lính đồn trú. Nay trên đó người ta đã thấy các cơ sở được xây dựng, gồm cả nhà kho chứa võ khí.
Theo SCMP, các nhà phân tích cho rằng những gì Hà Nội đang tiến hành, báo hiệu Việt Nam nhất định củng cố chủ quyền ở khu vực. Do vậy, Bắc Kinh sẽ mất đi các lợi thế chiến lược mà họ đã có khi ồ ạt xây dựng từ các năm 2013-2016 và cho đến gần đây, trên 7 đảo nhân tạo ở Trường Sa.
Với khả năng thấp kém một trời một vực so với Bắc Kinh, những gì Hà Nội đang có và thậm chí sẽ có ở Trường Sa chắc chắn sẽ không làm thay đổi cục diện sức mạnh và chiến lược ở khu vực. Tuy nhiên, người ta cũng sẽ không thấy Bắc Kinh vẫn ngồi yên mà chẳng làm gì.
Theo bà Hạnh Nguyễn, một nhà khảo cứu tại Yokosuka Council on Asia Pacific Studies, Nhật Bản, việc Việt Nam bồi đắp cơi nới ở Trường Sa có thể giúp Việt Nam hiện diện mạnh mẽ hơn ở khu vực biển có nhiều tranh chấp. Lực lượng quân sự và thực thi pháp luật của họ hoạt động với số lượng nhiều hơn cho một khoảng thời gian lâu hơn trước khi quay về bờ.
Bà Hạnh nhấn mạnh, việc bồi đắp đảo nhân tạo và cơi nới các đảo phản ảnh chủ đích mà Việt Nam củng cố vị trí nhằm đối lại với khả năng tuần tra ngày một gia tăng của Hải cảnh Trung Quốc, nhất là từ khi họ có các căn cứ đảo nhân tạo khổng lồ ở Trường Sa.
Còn nhà phân tích Abdul Rahman Yaacob, nhà nghiên cứu của Chương trình Đông Nam Á thuộc viện nghiên cứu Lowy cho rằng việc Việt Nam cải thiện các thực thể dẫn đến chuyện Bắc Kinh sẽ tính toán lại chiến lược ở khu vực mà lâu nay người ta thấy chúng đã hành động hung hăng hơn để bảo vệ cái chủ quyền biển đảo hình “Lưỡi bò” tưởng tượng. Từ đó, Bắc Kinh có thể mang tới các đảo nhân tạo mà họ trấn giữ ở Trường Sa những loại võ khí tối tân hơn, lớn hơn.
Tuy nhiên, theo ông Yaacob, một số cơ sở quan trọng khác mà người ta nên chú ý theo dõi là việc xây dựng các cơ sở neo đầu tàu thuyền hầu giúp Việt Nam tăng cường sự hiện diện hải quân ở khu vực tranh chấp.
Trung Quốc đã quân sự hóa hoàn toàn 3 đảo nhân tạo khổng lồ tại Trường Sa là Vành Khăn, Su-Bi và Chữ Thập. Nơi đây, chúng có các hệ thống hỏa tiễn chống hạm, phòng không, radar, truyền tin vệ tinh, hải đăng, các hệ thống điện tử chống nhiễu, phi đạo dài hơn 3,000m cho các phi cơ quân sự lớn nhất. Những cơ sở to lớn, dày đặc trên đó được trang bị vô cùng đầy đủ cho các chuyến tiếp liệu mỗi khi cần, giúp họ hoạt động được suốt thời gian dài ở khu vực.
Tuy nhiên, theo nhà phân tích Zhao Weihua (Triệu Vệ Hoa), giám đốc Trung tâm Đối ngoại Lân bang tại viện đại học Phục Đán, có vẻ những gì Hà Nội tính đưa đến thiết trí tại các cơ sở mới của họ ở Trường Sa, có thể thách đố hoặc thậm chí đối chọi với các ưu thế mà Bắc Kinh hưởng thụ lâu nay.
“Hà Nội lâu nay hưởng lợi thế từ chuyện Bắc Kinh bận rộn đối phó với Manila ở khu vực bãi Scaborough và mấy nơi khác, nên Việt Nam lặng lẽ bồi đắp nhằm củng cố sự hiện diện của họ ở khu vực.” Ông Triệu Vệ Hoa nhận định. Bởi vì, khi các cuộc đàm phán được tiến hành để giải quyết tranh chấp thì những gì họ làm đã trở thành sực việc đã rồi.
Còn ông Ding Duo (Đinh Đạc), một nhà nghiên cứu Biển Đông ở Hải Nam, dụ đoán rằng những gì CSVN tiến hành sẽ tác động đến lợi thế chiến lược của Bắc Kinh. Bởi thế nó hức hẹn Bắc Kinh sẽ đưa ra các giải pháp đáp trả hiệu quả, bù lại cho những gì họ không còn lợi thế. Một trong những việc dễ nhận ra là Bắc Kinh sẽ tăng cường sự hiệp diện của đám tàu Hải giám và dân quân biển. Hoặc họ cũng có thể bắt đầu một chiến dịch bồi đắp mới.
Dù sao, cho tới nay thì Bắc Kinh vẫn để yên cho CSVN tiếp tục cơi nới và bồi đắp ở Trường Sa và chỉ thỉnh thỏa đưa lời đe dọa suông. (NTB)
Đặc vụ di trú đột kích nhà máy Hyundai ở Georgia, bắt giữ 475 người, phần lớn là công dân Nam Hàn
ELLABELL, Georgia (NV) – Đặc vụ di trú liên bang đột kích nhà máy Hyundai ở Georgia, bắt giữ 475 người, phần lớn là công dân Nam Hàn, giới chức loan báo hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Chín, theo ABC News.
Nhà máy Hyundai ở Ellabell, Georgia – cách Savannah khoảng 30 dặm về hướng Tây – bị đột kích “trong cuộc điều tra hình sự về việc nơi này bị cáo buộc mướn người bất hợp pháp và phạm nhiều tội nghiêm trọng khác,” Bộ Nội An (DHS) ra thông báo cho hay.
Cảnh Sát Di Trú (ICE), Cơ Quan Điều Tra Nội An (HSI) thuộc DHS, và nhiều cơ quan liên bang khác tiến hành vụ đột kích này hôm Thứ Năm theo lệnh khám xét được tòa chuẩn thuận sau nhiều tháng điều tra, ông Steve Schrank, người phụ trách văn phòng HSI ở Atlanta, cho biết trong buổi họp báo sáng Thứ Sáu.
Nhà này hiện vẫn đang bị điều tra, nhưng chưa ai bị truy tố, ông Schrank thêm.
Những người bị bắt làm việc cho vài công ty thầu phụ cũng như cho công ty mẹ, Hyundai, theo ông Schrank.
“Đây là chiến dịch thi hành luật di trú lớn nhất ở một nơi duy nhất trong lịch sử HSI,” ông Schrank cho hay.
Những người này bị bắt tại khu vực đang xây dựng rộng “hàng trăm mẫu” nơi hai công ty Nam Hàn – Hyundai và LG Energy Solution – đang hợp tác xây nhà máy sản xuất bình điện kế bên nhà máy sản xuất xe hơi điện của họ, ông Schrank cho biết, theo NBC News.
Nhà máy này mướn khoảng 1,400 người và được coi là một trong những nhà máy sản xuất lớn nhất Georgia, theo AP.
Một công nhân làm việc ở đó, yêu cầu giấu tên, kể với NBC News đặc vụ liên bang ập vào nhà máy này cuối buổi sáng Thứ Năm và hỏi từng người có phải là công dân Mỹ không.
Video trên mạng xã hội cho thấy đặc vụ yêu cầu công nhân xếp hàng. Có video cho thấy đặc vụ thẩm vấn công nhân và khám giỏ xách của họ.
Đài truyền hình địa phương WSAV đưa tin đặc vụ đi hàng trăm chiếc xe thường và xe Humvee tới nhà máy này. Người ta còn thấy nhiều chiếc xe buýt lớn chạy vào đó.
Hyundai ra tuyên bố cho hay họ biết tin vụ đột kích này và “vừa đang theo dõi chặt chẽ sự việc vừa cố tìm hiểu tình huống cụ thể.”
“Tính tới hôm nay, theo chúng tôi biết, trong số người bị bắt, không có ai được Hyundai Motor Company mướn trực tiếp,” công ty này xác nhận.
Trong khi đó, Bộ Ngoại Giao Nam Hàn tuyên bố họ thông báo với phía Mỹ họ “lo ngại và lấy làm tiếc” về vụ đột kích nhà máy bình điện Hyundai-LG, đồng thời kêu gọi Mỹ “chú ý đặc biệt để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của công dân chúng tôi không bị vi phạm.” Cơ quan này cũng xác nhận “nhiều” người bị bắt là công dân Nam Hàn.
“Không được vi phạm một cách bất công hoạt động kinh tế của những công ty đầu tư ở Mỹ của chúng tôi, cũng như quyền lợi của công dân chúng tôi,” phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Nam Hàn nhấn mạnh.
Nam Hàn có nền kinh tế lớn thứ 10 thế giới và là một trong những nước sản xuất xe hơi và hàng điện tử lớn. Công ty Nam Hàn mở nhiều nhà máy ở Mỹ. Hồi Tháng Bảy, chính phủ Nam Hàn hứa đầu tư $350 tỷ vào Mỹ nhằm cố gắng thuyết phục Tổng Thống Donald Trump giảm thuế quan đối với hàng hóa nước này. Cuối cùng, ông Trump áp thuế nhập cảng 15% lên sản phẩm Nam Hàn. (Th.Long) [qd]
Tô Lâm giành đánh trống khai giảng thay Lương Cường
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, được nhìn thấy thay chủ tịch nước đánh trống khai giảng năm học 2025-2026 tại Trung Tâm Hội Nghị Quốc Gia ở Hà Nội – sự kiện được truyền hình trực tiếp đến tất cả các trường học ở Việt Nam.
Theo thông lệ từ nhiều năm qua, đương kim chủ tịch nước là người đánh trống khai giảng tại một trường ở Hà Nội nhưng năm nay truyền thống này đã bị ông Tô Lâm phá vỡ khi đánh trống trong hội trường, nơi có lượng quan chức đông hơn học sinh.
Trong loạt hình đăng trên báo Thanh Niên hôm 5 Tháng Chín, ông Lương Cường, chủ tịch nước, xuất hiện tại sự kiện, ngồi cạnh ông Tô Lâm nhưng không được phát biểu.
Tại lễ khai giảng, ông Nguyễn Kim Sơn, bộ trưởng Giáo Dục và Đào Tạo, được dẫn lời ca tụng ông Tô Lâm “có sự quan tâm cụ thể, thực tiễn và thấm đượm tình cảm.”
Hình ảnh ông Tô Lâm đánh trống khai giảng khiến dân mạng dấy lên nhiều đàm tiếu về “cái huông” quan chức bị mất ghế, đi tù hoặc qua đời không lâu sau khi làm việc này.
Một số ý kiến nhắc lại chuyện sau khi đánh trống khai giảng các năm trước, ông Trần Đại Quang (cố chủ tịch nước) chết, các ông Nguyễn Xuân Phúc và Võ Văn Thưởng (cựu chủ tịch nước), Vương Đình Huệ (cựu chủ tịch Quốc Hội) đều “ngã ngựa,” ông Đinh La Thăng (cựu bí thư Thành Ủy TP.HCM) đi tù…
Facebooker Linh Dii bình luận bên dưới đoạn video clip cho thấy ông Tô Lâm đánh trống khai giảng: “Trần đời cái việc này là của ông chủ tịch nước mà ông cố nội [Tô Lâm] nay giành sạch luôn coi sao đặng? Hết đặt tên đường cho ông già vợ [Ngô Mạnh Lân], tới bắt mấy thằng lính phải giới thiệu kèm theo bà phu nhân [Ngô Phương Ly], giờ tới giành đánh trống của ông Lương Cường. Làm mà không sợ ông Cường tự ái luôn á!”
Dân mạng cũng nhắc lại chuyện đây không phải lần đầu ông Tô Lâm “làm thay” ông Lương Cường.
Ông Tô Lâm từng giành vị trí nguyên thủ, đại diện cho nhà nước Việt Nam để đi công du những quốc gia “ngon ăn” như Nam Hàn, Mỹ, trong khi ông Lương Cường được cử đi thăm Phi Châu… (N.H.K) [qd]
Tesla hứa thưởng Musk gần $1,000 tỷ nếu đạt chỉ tiêu
AUSTIN, Texas (NV) – Hội Đồng Quản Trị (HĐQT) Tesla đề nghị thưởng ông Elon Musk, tổng giám đốc hãng xe hơi điện này, gần $1,000 tỷ nếu đạt chỉ tiêu, theo Fox Business hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Chín.
HĐQT đề nghị thưởng ông Musk tới 12% cổ phần Tesla, trị giá khoảng $975 tỷ, nếu hãng này đạt một loạt chỉ tiêu lớn trong 10 năm, gồm giá trị thị trường của Tesla lên $8,500 tỷ. Hiện tại, giá trị thị trường của công ty này khoảng $1,100 tỷ.
Ông Musk hiện đã là người giàu nhất thế giới và đang nắm khoảng 13% cổ phần Tesla. Nếu được thưởng số tiền đó, ông sẽ là tỷ phú đầu tiên trên thế giới có tài sản vượt $1,000 tỷ.
Để nhận được số tiền thưởng chưa từng có từ trước tới nay đối với bất cứ người điều hành doanh nghiệp nào, ông Musk còn phải giúp công ty này đạt nhiều chỉ tiêu lớn khác về kinh doanh và tài chính, như bán được 20 triệu chiếc xe từ nay tới năm 2035 và tung ra 1 triệu robotaxi.
HĐQT Tesla đưa ra lời hứa này không lâu sau khi hồi Tháng Tám, họ ký hợp đồng mới trả lương ông Musk $29 tỷ để giữ ông làm tổng giám đốc trong bối cảnh công ty này chuyển từ việc kinh doanh xe hơi điện đang khó khăn qua robotaxi và robot giống như người.
Tháng Năm năm nay, giữa lúc sắp hết làm việc trong chính quyền Tổng Thống Donald Trump, ông Musk tuyên bố sẽ tiếp tục điều hành Tesla nhiều năm nữa. (Th.Long) [qd]
Mỹ tính cấm giới chức Iran mua sắm ở Costco khi đi họp Liên Hiệp Quốc
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump hiện đã từ chối cấp visa cho phái đoàn Palestine tới Mỹ họp Liên Hiệp Quốc tháng này, và đang tính hạn chế cho những phái đoàn khác đi lại khi họ tới thành phố New York dự cuộc họp, theo AP hôm Thứ Năm, 4 Tháng Chín.
Có thể không lâu nữa, chính quyền Tổng Thống Trump sẽ công bố lệnh hạn chế đi lại và một số việc khác đối với phái đoàn Iran, Sudan, Zimbabwe và, có lẽ đáng ngạc nhiên, Brazil, quốc gia mà từ trước tới này thường giữ vị trí danh dự tại cuộc họp cấp cao Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, theo thông báo nội bộ của Bộ Ngoại Giao (DOS) mà AP đọc được. Cuộc họp bắt đầu vào ngày 22 Tháng Chín.
Mặc dù lệnh hạn chế này chỉ mới là dự tính và tình huống có thể thay đổi, nhưng đây là một trong hàng loạt biện pháp chính quyền Tổng Thống Trump đang thực hiện để siết chặt cấp visa, như điều tra người đã được cấp visa Mỹ và người đang xin visa để đi dự cuộc họp Liên Hiệp Quốc.
Hiện tại, Mỹ đã rất hạn chế cho nhà ngoại giao Iran đi lại ở New York, nhưng DOS còn đang muốn cấm họ mua sắm ở những siêu thị lớn, như Costco và Sam’s Club, trừ phi được DOS cấp phép trước.
Từ lâu, nhà ngoại giao Iran làm việc hoặc việc hoặc viếng thăm New York rất thích những siêu thị đó vì họ có thể mua nhiều sản phẩm với giá rẻ mà ở nước họ không có do bị cấm vận, rồi gửi về nước.
Hiện chưa rõ lệnh cấm mua sắm này sẽ được áp dụng hay không, hoặc nếu có thì khi nào. Nhưng theo thông báo nội bộ nêu trên, DOS cũng đang cân nhắc soạn thảo quy định cho phép cơ quan này áp đặt hạn chế và điều kiện lên thẻ khách hàng siêu thị sỉ của tất cả nhà ngoại giao nước ngoài ở Mỹ.
DOS chưa trả lời thư của AP thắc mắc về thông tin này. Đại sứ Iran ở Liên Hiệp Quốc cũng chưa trả lời thư của AP yêu cầu cho biết ý kiến. (Th.Long) [qd]
NYT tiết lộ: Trump từng phái SEAL đến Bắc Hàn để nghe lén Kim trước thượng đỉnh ở Hà Nội
NYT tiết lộ: Trump từng phái SEAL đến Bắc Hàn để nghe lén Kim trước thượng đỉnh ở Hà Nội
Nhật báo The New York Times hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Chín, tiết lộ, trong nhiệm kỳ đầu, Tổng Thống Donald Trump từng gửi đặc nhiệm SEAL đến Bắc Hàn để đặt thiết bị nghe lén trước khi gặp lãnh tụ Kim Jong Un ở Hà Nội, nhưng thất bại.
Lừa đổi $66,000 qua Telegram, ông Lào Cai bị bắt giữ
HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Nghi can Bùi Thanh Long, 33 tuổi, ở xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai, bị Công An Hải Phòng bắt với cáo buộc lừa đổi $66,000 qua nền tảng Telegram.
Theo báo Người Lao Động hôm 5 Tháng Chín, bà TTTL ở phường Lê Chân, thành phố Hải Phòng, báo công an về việc bà bị chiếm đoạt 1.7 tỷ đồng (theo tỷ giá hiện tại là $64,393) trong một vụ nhờ đổi ngoại tệ.
Bà L. khai rằng bà quen biết một người dùng danh khoản Telegram “Kimjongun.” Người này giới thiệu tên thật là Long, làm trong lĩnh vực đổi ngoại tệ.
Do có nhu cầu đóng tiền học cho em gái hiện đang du học nên bà L. đã nhờ nghi can Long đổi giùm $66,000.
Tuy nhiên, sau khi bà L. chuyển 1.7 tỷ đồng vào tài khoản ngân hàng của nghi can Long thì em gái bà không nhận được khoản tiền đô la như cam kết và bà bị nam nghi can chặn liên lạc.
Theo bản tin, Công An Hải Phòng dùng các “biện pháp nghiệp vụ” để xác định danh khoản Telegram “Kimjongun” là của nghi can Bùi Thanh Long nên đã bắt giữ ông ta tại tỉnh Lào Cai.
Khái niệm “biện pháp nghiệp vụ” được hiểu là nền tảng mạng xã hội nêu trên đã cung cấp ID và định vị của danh khoản Telegram “Kimjongun” cho công an Việt Nam.
Liên quan hành vi lừa đảo đổi ngoại tệ của nghi can Long, hồi giữa Tháng Hai, Facebooker “Nga Thuy Vu” tố cáo chuyện bà bị ông ta lừa đổi 9,000 nhân dân tệ ($1,260).
Theo bài đăng, nghi can Bùi Thanh Long thuyết phục nạn nhân bằng cách tự giới thiệu mình ở tỉnh Quảng Ninh, có nguồn nhân dân tệ dồi dào vì bán hàng qua Trung Quốc…
Đến nay, hầu hết các vụ lừa đổi ngoại tệ tại Việt Nam đều xảy ra trên nền tảng Telegram.
Hồi trung tuần Tháng Năm, Cục An Ninh Mạng và Phòng Chống Tội Phạm Sử Dụng Công Nghệ Cao, Bộ Công An, ra lệnh cho các nhà mạng tại Việt Nam chặn hoạt động của ứng dụng Telegram do “có hành vi vi phạm pháp luật.”
Thời điểm đó, Bộ Công An quy kết rằng nhiều hội, nhóm trên Telegram thu hút hàng chục ngàn thành viên, “được tạo lập để tán phát tài liệu chống phá nhà nước.”
Tuy vậy, đến thời điểm hiện tại, người dùng tại Việt Nam vẫn có thể truy cập Telegram bình thường mà không cần dùng ứng dụng VPN.
Điều này làm dấy lên suy đoán cho rằng nền tảng Telegram đã thỏa hiệp với Bộ Công An về việc cung cấp dữ liệu người dùng khi có yêu cầu. (N.H.K) [qd]
Cháy chung cư Santa Ana, 2 người bị thương, 23 phải di tản
SANTA ANA, California (NV) – Hỏa hoạn xảy ra tại chung cư ở Santa Ana hôm Thứ Năm, 4 Tháng Chín, làm hai người thiệt mạng và hơn 20 người phải di tản, Cơ Quan Cứu Hỏa Orange County (OCFA) loan báo.
Khoảng 2 giờ sáng, lính cứu hỏa tới chung cư hai tầng trong khu 2800 đường Bristol sau khi nhận được tin báo có hỏa hoạn, OCFA cho hay trên Facebook.
Khi tới nơi, lính cứu hỏa thấy lửa bao trùm hai căn nhà trên tầng hai và đang đe dọa lan qua nhà khác, OCFA cho biết.
Lính cứu hỏa vừa cố gắng dập tắt đám cháy vừa tìm nạn nhân, và trong lúc tìm kiếm, họ thấy hai con thỏ sống sót rồi giao lại cho chủ nhân, theo OCFA.
Hai người bị thương được chở đi bệnh viện, và 23 người phải di tản, gồm 14 người lớn và chín đứa trẻ, OCFA xác nhận.
Nguyên nhân vụ cháy đang được điều tra. (Th.Long) [qd]
Đóng biển 3 năm hay đóng lý trí 3 năm?
*Chuyện Vỉa Hè
*Đặng Đình Mạnh
Ngày 13 Tháng Bảy 2025, tại Diễn đàn Tăng trưởng Kinh tế Việt Nam 2025, ông Trần Lưu Quang, khi ấy là Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đã nhận xét rằng “không có nước nào như chúng ta bắt con cá lên nhỏ đến như vậy” và gợi mở ý tưởng “đóng cửa biển 3 năm để cá lớn rồi mới đánh bắt tiếp”.
Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh: Sản lượng khai thác ven bờ giảm mạnh, kích cỡ cá ngày càng nhỏ. Ngành thủy hải sản chịu áp lực từ các rào cản thương mại, đặc biệt là thuế chống bán phá giá từ Mỹ. Nhu cầu bảo vệ nguồn lợi thủy hải sản để duy trì xuất khẩu lâu dài.
Tuy nhiên, ngay lập tức, đề xuất này của ông Trần Lưu Quang đã gây tranh cãi vì tính cực đoan và thiếu tính khả thi về mặt sinh kế cho hàng triệu ngư dân. Vì lẽ nó tác động sinh kế đến hàng triệu ngư dân và lao động phụ trợ (chế biến, hậu cần, dịch vụ cảng cá) vì sẽ mất nguồn thu nhập chính. Không có cơ chế bù đắp, họ sẽ rơi vào cảnh thất nghiệp, nợ nần, thậm chí bỏ nghề.
Tác động xã hội: Ngưng khai thác đột ngột có thể dẫn đến làn sóng di cư lao động, gia tăng tệ nạn xã hội ở các vùng ven biển. Tác động kinh tế: Xuất khẩu thủy hải sản vốn đạt 9 – 10 tỷ USD/năm sẽ sụt giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cán cân thương mại và nguồn thu ngân sách.
Tính khả thi thấp: Việc giám sát và ngăn chặn hàng chục nghìn tàu cá ra khơi trong 3 năm là gần như bất khả thi, đặc biệt khi sinh kế bị đe dọa. Không ngạc nhiên khi nhiều ngư dân phản ứng bằng câu nói mỉa mai: “Nếu đóng biển 3 năm, thì ông Trần Lưu Quang cũng nên ngưng chức vụ 3 năm để chờ biển mở lại.”
Đóng biển 3 năm, một đề xuất “đóng” cả lý trí
Nếu muốn bảo vệ nguồn lợi thủy sản, chúng ta cần giải pháp khoa học, khả thi và nhân văn. Đề xuất “đóng cửa biển 3 năm” của ông Trần Lưu Quang, dù xuất phát từ lo ngại chính đáng về tình trạng khai thác tận diệt, lại là một phương án cực đoan, thiếu tính toán thực tế và có nguy cơ gây ra khủng hoảng sinh kế quy mô lớn.
Phi thực tế ở cấp độ sinh kế
Ngư dân không thể “ngồi chờ cá lớn” trong 3 năm mà không có nguồn thu nhập. Họ không có quỹ dự phòng khổng lồ, kể cả chính quyền cũng không có hệ thống an sinh đủ mạnh để bù đắp. Một quyết định như vậy, chẳng khác nào yêu cầu hàng trăm nghìn hộ gia đình ven biển… tự lo liệu hoặc bỏ nghề.
Trong khi đó, ngành thủy sản đóng góp hàng tỷ USD xuất khẩu mỗi năm, tạo việc làm cho hàng triệu lao động trực tiếp và gián tiếp. “Đóng biển” đồng nghĩa với đóng băng cả một chuỗi giá trị kinh tế, xã hội.
Phi thực tế ở cấp độ quản lý
Ai sẽ giám sát hàng chục nghìn tàu cá trong 3 năm? Ai sẽ ngăn chặn tình trạng khai thác lén lút khi sinh kế bị cắt đứt? Thực tế cho thấy, ngay cả khi áp dụng mùa vụ cấm ngắn hạn, việc kiểm soát đã là thách thức lớn. Một lệnh cấm kéo dài 36 tháng sẽ tạo ra áp lực khổng lồ lên lực lượng kiểm ngư, và nguy cơ thất bại là rất cao.
So sánh trực diện với các giải pháp từ phương Tây
Ở châu Âu, Hoa Kỳ hay Úc, những nơi có ngành thủy hải sản phát triển và ý thức bảo tồn cao, hầu như không có quốc gia nào chọn cách “đóng cửa biển” toàn diện nhiều năm.
Giải pháp mà họ áp dụng:
Quy định kích thước tối thiểu được phép đánh bắt cho từng loài cá, đảm bảo cá được sinh sản ít nhất một lần trước khi bị khai thác. Mùa vụ cấm ngắn hạn (vài tuần đến vài tháng) trong mùa sinh sản, luân phiên theo vùng biển. Hạn ngạch sản lượng và giới hạn ngư cụ để tránh đánh bắt tận diệt. Giám sát điện tử và truy xuất nguồn gốc để đảm bảo tuân thủ. Hỗ trợ tài chính cho ngư dân trong thời gian cấm khai thác.
Nhờ vậy, họ vừa bảo vệ được nguồn lợi biển, vừa duy trì sinh kế và ổn định xã hội. Không ai chọn giải pháp “đóng biển” toàn bộ, vì đó là cách nhanh nhất để phá hủy niềm tin của cộng đồng ngư dân và đẩy họ vào đường cùng.
Giải pháp thay thế: Khoa học thay vì cực đoan
Nếu thực sự muốn cứu biển, Việt Nam cần: Ban hành và thực thi nghiêm lệnh cấm đánh bắt cá con. Quy định mắt lưới tối thiểu để cá non thoát ra. Áp dụng mùa vụ cấm ngắn hạn theo mùa sinh sản. Hỗ trợ chuyển đổi sinh kế tạm thời cho ngư dân. Tăng cường giám sát bằng công nghệ và xử phạt nghiêm.
Tóm lại, bảo vệ biển không thể bằng mệnh lệnh cực đoan, mà phải bằng quản trị thông minh. “Đóng biển 3 năm” không chỉ đóng cửa ngư trường, mà còn đóng cả cơ hội sống của hàng triệu con người.
Nếu muốn cá lớn, hãy để chính sách lớn lên trước, bằng khoa học, bằng kinh nghiệm quốc tế, và bằng sự tôn trọng đối với những người đang sống nhờ biển. Điều hoàn toàn xa lạ với các quan chức Cộng Sản vào lúc này.
Hoa Thịnh Đốn, ngày 3 Tháng Chín 2025
Đặng Đình Mạnh
