Vì sao Tô Lâm ‘lột sạch’ Phúc, Thưởng, Huệ trong ngày giỗ đầu của Trọng?
Tổng Bí Thư Tô Lâm điều khiển cuộc họp Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng với kết quả cách tất cả các chức vụ của ba người từng ở trong “tứ trụ.” Vì sao?
Trump ‘yêu quý người nông dân Mỹ’ nhiều như thế nào?
Trúc Phương/Người Việt
Theo bảng xếp hạng “hiệu quả” của DOGE (cái gọi là “Bộ Hiệu Quả Chính Phủ”), Bộ Nông Nghiệp Mỹ (USDA) là một trong những cơ quan chịu cắt giảm nặng nhất. Ngay từ đầu năm 2025, USDA đã đình chỉ chi khoản hàng chục tỷ đô la cho ít nhất 15 chương trình hỗ trợ nông thôn. Khoản $1 tỷ dành cho trường học và ngân hàng thực phẩm (food bank) cũng bị cắt đột ngột, làm gián đoạn chuỗi cung ứng nông sản quan trọng cho các cộng đồng bị ảnh hưởng.
Cái giá của lá phiếu bầu cho Trump
Loạt văn phòng USDA ở các địa phương bị thu nhỏ hoặc đóng cửa đã khiến nông dân phải lái xe hàng trăm dặm để làm thủ tục, nhận tiền, hoặc tìm kiếm hỗ trợ kỹ thuật. Theo Ben Lilliston, giám đốc Môi Trường Nông Thôn tại Viện Chính Sách Nông Nghiệp và Thương Mại, “một số nông dân bây giờ có thể phải lái hơn 100 dặm để đến một văn phòng.”
Hàng loạt cơ quan liên quan lâm nghiệp, khí tượng, nghiên cứu nông nghiệp… đã chứng kiến hàng ngàn nhân viên bị sa thải. Tại USDA, khoảng 5,600 nhân viên bị cho thôi việc; tại NRCS (Natural Resources Conservation Service), cơ quan hoạch định quy hoạch bảo tồn đất trực thuộc USDA, 1,200 kỹ sư và chuyên gia bị cho nghỉ việc. Cục Khí Tượng Quốc Gia (NOAA) mất vài trăm nhân viên, đồng thời 25% ngân sách bị cắt làm ảnh hưởng trực tiếp đến việc dự báo thời tiết, một dịch vụ không thể thiếu với nông dân.
Theo bài báo mới đây (“Trump’s Assault on Small Farmers” – Mother Jones), các trang trại nhỏ – đặc biệt những mô hình mới, thân thiện với môi trường – là đối tượng chịu thiệt hại nặng nhất.
Dưới thời Tổng Thống Joe Biden, các nông trại nhỏ, đặc biệt của người da màu, từng được tiếp cận nhiều khoản tài trợ gắn liền với mục tiêu ứng chiến với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh lương thực và công bằng chủng tộc. Tất cả đã bị Trump xóa bỏ. Trong nhiệm kỳ đầu, Trump từng cấp gói giải cứu $28 tỷ để bù đắp thiệt hại do chiến tranh thương mại gây ra, và bây giờ rất có thể Trump thực hiện tương tự. Tuy nhiên, phần lớn tiền lại chảy về tay các tập đoàn lớn. Giới nông nghiệp quy mô nhỏ gần như không được gì. Nhiều báo cáo cho thấy khi toàn ngành nông nghiệp mất $27 tỷ vì thuế trả đũa, các công ty đa quốc gia nhận được hàng trăm triệu đô la cứu trợ.
Nếu nông dân nhỏ không trụ nổi, đất của họ sẽ bị nuốt chửng. Vài thập niên qua, các đại điền chủ và doanh nghiệp nông nghiệp quy mô lớn đã liên tục thâu tóm đất canh tác. Quy mô thâu tóm sở hữu đất đã tăng gấp đôi trong vòng 30 năm (1987-2017). Nay với các khoản nợ và hỗ trợ bị cắt, quá trình này càng tăng tốc. Kết quả là môi trường xuống cấp. Canh tác độc canh trên quy mô lớn đã và tiếp tục khiến đất đai suy kiệt, đặc biệt khi người ta sử dụng hóa chất tràn lan. Tiểu bang Iowa là một ví dụ: Việc sử dụng tràn lan phân đạm khiến nơi đây có mức ô nhiễm nitrat cao nhất nước Mỹ, và cũng là một trong những tiểu bang có tỷ lệ ung thư cao nhất.
Khi nông trại nhỏ chết dần, các thị trấn mất người, trường học mất học sinh, doanh nghiệp địa phương mất khách hàng. “Tình trạng này đồng nghĩa với việc ít người hơn ở lại thị trấn, ít học sinh hơn, và ít cửa hàng hơn,” chuyên gia Ben Lilliston nói. Điều trớ trêu là phần lớn cộng đồng nông thôn, những người đang bị chính sách Trump làm tổn hại, lại là lực lượng ủng hộ ông nhiệt thành nhất. Trong cuộc bầu cử 2024, gần 78% cử tri ở các quận hạt phụ thuộc vào nông nghiệp đã bầu cho Trump.
Sự gãy vụn của giấc mơ “làm cho nông nghiệp vĩ đại trở lại”
Gần 10% trong 15,000 nhân viên rời Bộ Nông Nghiệp (USDA) là những người thuộc diện quản lý của Cơ Quan Phát Triển Nông Thôn (Rural Development), đơn vị chủ chốt phụ trách rót vốn cho các dự án cơ sở hạ tầng ở những vùng hẻo lánh. Điều đó khiến những nơi chẳng hạn quận hạt Tillman thuộc tiểu bang Oklahoma, một khu vực “đỏ sậm” trên bản đồ chính trị với dân số chưa đến 7,000 người, chìm dần trong khủng hoảng.
Tillman không còn bệnh viện vào năm 2016. Từ đó, số cuộc gọi cấp cứu tăng vọt, tình trạng sức khỏe người dân ngày một tệ. Ít nhất ba người tử vong vì không được tiếp cận kịp thời dịch vụ y tế, theo lời kể của Trey Caldwell, dân biểu Cộng Hòa tại địa phương. “Nếu có thể đưa vào cấp cứu ngay, họ đã sống,” ông nói.
Hy vọng lóe lên khi một bệnh viện mới khởi công vào năm 2023, nhờ chính sách thay đổi luật liên bang và tiểu bang, nhờ khoản đầu tư từ chính quyền Tổng Thống Biden, và đặc biệt nhờ gói vốn rót xuống từ Rural Development. Thế nhưng, những dự án kiểu đó đang bị đe dọa khi chính quyền Trump thực hiện cắt giảm nhân sự diện rộng tại Rural Development. Những người từng làm trong cơ quan này lo ngại: Nếu không còn nhân sự ở các tiểu bang để hỗ trợ chính quyền địa phương lập hồ sơ và điều phối nguồn lực thì những cộng đồng nông thôn, vốn là thành trì bầu cử của Trump, sẽ không còn mạng lưới an sinh nào nữa.
“Khi bạn mất doanh nghiệp, bạn mất việc làm, mất luôn cả cơ hội kinh tế,” Basil Gooden, người đứng đầu Rural Development dưới thời Biden, cảnh báo. “Mọi thứ không sụp đổ ngay. Nhưng rồi sẽ đến lúc người dân nhận ra: Mọi thứ đã hỏng thật rồi.” Tuy nhiên, Trump lại đổ lỗi ngược: “Chính quyền Biden đã để lại một USDA hỗn loạn, tuyển hàng ngàn nhân viên mà không có kế hoạch tài chính bền vững.”
Rural Development là công cụ để chính phủ liên bang bảo đảm người dân ở vùng nông thôn, nơi thiếu bệnh viện, thiếu Internet, thiếu cơ hội, không bị bỏ lại phía sau. Cơ quan này tài trợ cho hạ tầng Internet, giúp người dân mua nhà ở nơi dân số đang sụt giảm. Một cựu quan chức ngành cho biết: Giữ cho nông thôn có sức sống không chỉ là chuyện phát triển mà còn là vấn đề an ninh quốc gia. Nông sản từ miền Trung Tây là nguyên liệu cho thực phẩm và nhiên liệu quốc gia. Người dân Mỹ quen với siêu thị đầy ắp hàng nhưng điều đó sẽ không còn nếu không có ai sống ở vùng trồng trọt, nơi không có bệnh viện hay mạng 5G.
Mọi thứ đang tuột dốc. Số dự án được Rural Development tài trợ đã giảm từ nhiều năm trước, và giảm mạnh từ 2021. Nguyên nhân? Thiếu nhân lực. Thời Trump 1.0, cơ quan này mất khoảng 2,000 người trong tổng số 6,000. Dưới thời Biden, Rural Development tuyển thêm 800 người, nhưng hầu hết là hợp đồng thử việc, và đã bị sa thải hàng loạt vào Tháng Hai, 2025.
Tính đến trung tuần Tháng Sáu, hơn 1,500 nhân sự của Rural Development đã rời đi, tức khoảng 10% tổng số lao động của Bộ Nông nghiệp. Nguy hiểm hơn, số nhân sự hiện tại có thể còn thấp hơn thời điểm cuối nhiệm kỳ Trump 1.0.
Bette Brand, người ủng hộ cải cách và từng làm sếp Rural Development thời Trump nhiệm kỳ một, cũng thừa nhận: Cách Trump đang làm là nguy hiểm. “Bạn không thể đột ngột thả neo giữa chuyến đi,” bà ví von. “Chiếc tàu lớn đang tiến về phía trước, nhưng giờ bị khựng lại. Kết quả là mất trớn, mất người, và mất luôn cán cân mà cộng đồng nông thôn đang trông chờ. Nếu tạo ra biến động lớn như vậy, kết quả phải xứng đáng. Nếu không, cái giá phải trả, với các cá nhân và nền kinh tế địa phương, sẽ không thể bù đắp” (nguồn: “Trump says he loves farmers. He’s dismantling the agency helping their communities survive” – South Dakota Searchlight).
Đầu Tháng Ba, bộ trưởng Nông Nghiệp của Trump, Brooke Rollins, hứa sẽ công bố “kế hoạch phục hồi phồn vinh nông thôn” trong “vài tuần.” Nhưng đến nay, vẫn chưa có gì. Thay vào đó, bà công bố danh sách “thành tựu 100 ngày,” dẫn lại phát biểu cũ và hứa “sẽ có thêm thông tin.” Bà cũng tuyên bố sẽ “mời gọi khu vực tư nhân” tham gia, trong đó có dịch vụ Internet vệ tinh. Ai cũng hiểu đó là hệ thống Starlink của Elon Musk.
Chỉ 55% trang trại ở Mỹ có Internet băng thông rộng. Starlink được coi là giải pháp, nhưng chính cựu lãnh đạo chương trình Internet quốc gia, Evan Feinman, đã chỉ trích mạnh mẽ trong lá thư từ chức vào Tháng Ba, 2025. Evan Feinman viết: “Bỏ mặc nông thôn với tình trạng Internet hoạt động cực kém chỉ để làm giàu cho người giàu nhất thế giới là sự phản bội thêm một lần nữa của Washington.”
Việc chính quyền Trump từng định loại bỏ chức thứ trưởng USDA phụ trách Phát Triển Nông Thôn không chỉ là một quyết định hành chính thông thường mà đó là một tuyên bố chính trị, một chỉ dấu cho thấy khu vực nông thôn, vốn là “cứ địa” ủng hộ bền vững của đảng Cộng Hòa, thực chất không nằm trong ưu tiên phát triển dài hạn. Những lời lẽ yêu mến người nông dân, những buổi vận động tranh cử giữa ruộng đồng, tất cả chỉ còn là vỏ bọc truyền thông cho một quá trình tháo dỡ các thiết chế bảo vệ đời sống nông thôn.
Chính sách “cắt giảm” thực chất không hẳn là vì kinh tế mà bởi lý do biểu tượng. Những cơ quan liên bang phục vụ dân nghèo, dân thiểu số, dân nông thôn – vốn không phải tầng lớp tài trợ chiến dịch – trở thành vật tế thần cho màn trình diễn quyền lực. Trump, như nhiều chính trị gia dân túy, hiểu rõ quy luật này. Không cần nuôi dưỡng nông thôn bằng hạ tầng hay y tế, Trump chỉ cần cho họ cảm giác được “quan tâm.” [kn]
Tiệc gây quỹ xây nhà thờ Sa Loong theo ước nguyện của linh mục bị sát hại
ANAHEIM, California (NV) – Tiệc gây quỹ xây nhà thờ Sa Loong, thuộc Giáo Phận Kon Tum, theo ước nguyện của vị linh mục bị sát hại tại đây, sẽ được tổ chức tại nhà hàng Golden Sea Restaurant, 9802 Kattela Ave., Anaheim, CA 92804, vào lúc 6 giờ chiều Thứ Sáu, 25 Tháng Bảy.
Vào Tháng Hai, 2022, trong lúc giải tội cho giáo dân tại nhà thờ Sa Loong, Linh Mục Trần Ngọc Thanh, thuộc Dòng Đa Minh, bị mưu sát. Trước khi qua đời, linh mục có ước nguyện xây nhà thờ Sa Loong để có nơi cho hơn 2,000 giáo dân người gốc thiểu số sinh hoạt tôn giáo.
Linh Mục Phan Tự Cường, thuộc Dòng Đa Minh, hiện là người điều phối việc truyền giáo của Giáo Phận Kon Tum, đặc biệt là khu vực người dân tộc thiểu số, trông coi bốn giáo xứ và một số điểm truyền giáo của giáo phận, trong đó có giáo họ Sa Loong.
Vì thế, linh mục đến Mỹ lần này để kêu gọi đóng góp hoàn tất việc xây dựng ngôi nhà thờ được cố Linh Mục Trần Ngọc Thanh ao ước.
“Người Công Giáo chúng tôi tin rằng, khi Linh Mục Thanh bị mưu sát tại nhà thờ thì đó là một giọt máu Đức Tin, là hạt giống để xây ngôi nhà thờ theo ước nguyện của linh mục,” Linh Mục Phan Tự Cường chia sẻ với nhật báo Người Việt. “Thành ra, chúng tôi muốn thực hiện ước nguyện của cha, đó là xây dựng một ngôi nhà thờ mang màu sắc Tây Nguyên, để mọi người đến thờ phượng Chúa, hành hương, để ngưỡng mộ một tấm gương hy sinh, dấn thân, của một linh mục trẻ. Đó là lý do chúng tôi sang Mỹ xin mời mọi người tiếp bước ước nguyện của chúng tôi là gây quỹ hoàn thành xây dựng nhà thờ Sa Loong.”
Ngày 7 Tháng Mười, 2023, Giám Mục Nguyễn Hùng Vị, giám mục Giáo Phận Kon Tum, về giáo họ Sa Loong làm lễ đặt viên đá đầu tiên để xây nhà thờ.
Linh Mục Cường cho biết thêm: “Kể từ khi đặt viên đá đầu tiên, nhờ sự giúp đỡ của mọi người, đặc biệt là những đồng hương ở Mỹ, cho đến nay, nhà thờ hoàn tất được khoảng 70%. Bây giờ còn 30% bao gồm phần mái, lót gạch, cửa ngõ, và bàn ghế, cùng những thứ khác.”
“Sau khi hoàn tất ngôi nhà thờ, chúng tôi cũng mong, khi mọi người đến Trung Tâm Hành Hương Đức Mẹ Măng Đen thì cũng ghé qua giáo họ Sa Loong để nghỉ ngơi và ngưỡng mộ nơi Cha Thanh nằm xuống,” Linh Mục Cường nói thêm.
Về buổi tiệc gây quỹ vào Thứ Sáu này, Linh Mục Phan Tự Cường cho biết là nhờ “anh em nhóm Ngọc Đồng và một nhóm tự nguyện, có tên là ‘Nhóm Gây Quỹ Xây Dựng Nhà Thờ Sa Loong,’ đứng ra giúp tổ chức, sắp xếp, chứ chúng tôi ở xa cũng không hiểu biết nhiều.”
Linh mục kêu gọi: “Chúng tôi kính mong có sự tiếp tay của nhiều người để giúp chúng tôi hoàn tất xây dựng nhà thờ. Nếu những ai chưa có thư mời tham dự, hoặc bây giờ mới biết thông tin, thì cũng coi như đây là một lời mời của chúng tôi, để có thể thứ nhất là bày tỏ sự thương yêu đối với Cha Thanh, thứ nhì là hỗ trợ công việc truyền giáo của anh em Đa Minh chúng tôi, cũng như nhu cầu tôn giáo của đồng bào ở vùng sâu, vùng xa.”
Linh mục cho biết ước tính chi phí cho 30% còn lại để hoàn thành nhà thờ là khoảng $300,000.
“Nếu có được số tiền này thì hy vọng đến Hè năm 2026, chúng tôi có thể khánh thành nhà thờ,” vị linh mục thuộc Dòng Đa Minh cho biết thêm. “Chúng tôi cũng ước mong, đến lúc đó, những ân nhân, những người quý mến Cha Thanh, về tham dự, cũng như là chung vui với anh em Đa Minh chúng tôi và đồng bào Sa Loong.”
Linh mục cho biết, Linh Mục Nguyễn Thành Tài, tức nhạc sĩ An Bình, quản nhiệm nhà thờ Chúa Kitô Cứu Thế, Santa Ana, sẽ là MC cho chương trình ca nhạc tại buổi tiệc gây quỹ.
“Cách đây hai năm, chính Linh Mục Nguyễn Thành Tài tổ chức gây quỹ cho chúng tôi. Bây giờ ngài lại làm MC nữa, cùng với Soeur Mary Hân. Linh mục cũng mời được nhiều anh chị em nghệ sĩ đến hát ủng hộ vì ngưỡng mộ sự hy sinh của Cha Thanh,” Linh Mục Cường nói thêm. “Cũng xin ‘khoe’ thêm với mọi người là nghệ sĩ Thành Lễ của nhóm Ngọc Trong Tim từng về Sa Loong, đến nơi chôn cất Cha Thanh để cảm nhận tinh thần của người nằm xuống. Anh có soạn một hoạt cảnh để trình diễn tại buổi tiệc gây quỹ, để nói lên tinh thần hào hùng bất khuất và thương mến của Cha Trần Ngọc Thanh.”
Giáo họ Sa Loong tọa lạc gần biên giới Việt Nam, Cambodia, và Lào, trước đây thuộc tỉnh Kon Tum, nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi, sau khi sáp nhập.
Linh Mục Phan Tự Cường mong được nhiều người đến tham dự buổi tiệc gây quỹ để ủng hộ xây nhà thờ Sa Loong.
Mọi chi tiết xin liên lạc qua số điện thoại 714-855-9878 và xin cho biết đi bao nhiêu người để ban tổ chức sắp xếp.
Mọi đóng góp, xin viết trong chi phiếu: Community of Charity and Social Services, trong phần Memo xin viết: Saloong Donation, và gửi về Quỹ Xây Dựng Nhà Thờ Saloong, địa chỉ 9191 Bolsa Ave., Ste 120#350, Westminster, CA 92683.
Ngoài ra, có thể liên lạc những người sau: chị Loan 714-422-5269, chị Mai 714-234-7736, chị Đào 714-369-5073, và chị Shayla 714-675-8580. (Đ.D.)
Đạo Luật ‘Lớn, Đẹp’ cắt giảm khoản vay, gây khó cho sinh viên y khoa California
LOS ANGELES, California (NV) – Trở thành bác sĩ có thể sẽ khó khăn hơn dưới luật thuế mới mà Quốc Hội Hoa Kỳ vừa thông qua, sau khi các nhà lập pháp cắt giảm số tiền mà sinh viên y khoa có thể mượn từ các khoản vay liên bang, theo báo mạng CalMatters, hôm 15 Tháng Bảy.
Gánh nặng tài chính này có thể khiến ít sinh viên hơn chọn theo đuổi ngành y, đặc biệt là những người có thu nhập thấp. Hệ quả là bệnh nhân có thể sẽ gặp ít bác sĩ chuyên về y khoa gia đình hơn.
Các quy định mới, là một phần trong Đạo Luật “Lớn, Đẹp” được Tổng Thống Donald Trump ký ban hành vào ngày 4 Tháng Bảy, giới hạn mức vay liên bang cho sinh viên chương trình sau đại học ở mức $50,000 mỗi năm và tối đa $257,000 trong suốt hành trình học đại học, bao gồm cả khoản vay cho chương trình cử nhân.
Trước đây, sinh viên cao học có thể vay tối đa bằng chi phí thực tế của chương trình học thông qua khoản vay Grad PLUS. Bắt đầu từ năm tới, loại khoản vay này sẽ không còn nữa. Mặc dù tất cả chương trình cao học đều bị ảnh hưởng, riêng ngành y kéo dài bốn năm và thường cần hơn $300,000 để trang trải học phí, nhà ở, thực phẩm và các chi phí khác.
Nếu không có khoản vay công, nhiều sinh viên sẽ phải vay từ các tổ chức tư nhân, vốn ít có chính sách bảo vệ người vay và không có chương trình xóa nợ như khoản vay liên bang.
Chương trình xóa nợ cho người làm công trong lĩnh vực công cộng (public service loan forgiveness), có thể áp dụng sau 10 năm làm việc trong các tổ chức bất vụ lợi, là lý do khiến nhiều sinh viên y khoa chấp nhận lương thấp để phục vụ tại các bệnh viện và cơ sở chăm sóc cộng đồng.
Ngược lại, các tổ chức tài chính tư nhân có thể từ chối cho vay hoặc áp mức lãi suất cao hơn trên hồ sơ tín dụng. Vay tư cũng thường yêu cầu người bảo lãnh, điều mà không phải sinh viên nào cũng có được.
Bà Martha Santana-Chin, giám đốc điều hành của tổ chức bảo hiểm y tế L.A. Care Health Plan, cho biết chi phí đại học, trường y và trả nợ tạo ra “rào cản tài chính nối tiếp rào cản tài chính,” khiến nhiều người từ bỏ ước mơ làm bác sĩ.
Việc phải lệ thuộc vào vay tư sẽ càng làm tăng rào cản cho sinh viên có thu nhập thấp.
“Nếu bạn không có khả năng vay hoặc không tiếp cận được các điều khoản vay ưu đãi, việc theo đuổi ngành y sẽ càng trở nên khó khăn,” bà Santana-Chin nói.
Các quy định mới có hiệu lực với sinh viên bắt đầu nhập học từ ngày 1 Tháng Bảy, 2026. Những sinh viên đã có khoản vay Grad PLUS trước mốc này vẫn có thể tiếp tục sử dụng đến hết chương trình học, tối đa ba năm.
Giới hạn vay thấp hơn là một trong những cách Quốc Hội cố gắng cắt giảm chi tiêu trong đạo luật thuế. Bằng cách giới hạn số tiền sinh viên cao học có thể vay, giảm số nợ được xóa, và tăng khoản trả hàng tháng cho người vay ở nhiều trường hợp, chi phí từ phía chính phủ sẽ giảm.
Tuy nhiên, luật thuế của đảng Cộng Hòa lại bao gồm các khoản giảm thuế và giảm thu ngân sách rất lớn, khiến nợ quốc gia tăng hơn $3,000 tỷ trong thập kỷ tới, trong khi khoản tiết kiệm từ giáo dục cao học chỉ khoảng $300 tỷ.
“Lý thuyết kinh tế cơ bản cho thấy quy định mới sẽ khiến một số sinh viên khó có khả năng theo học cao học như hiện tại,” theo ông Jordan Matsudaira, giáo sư tại đại học American University và từng là nhà kinh tế cấp cao tại Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ dưới thời Tổng Thống Biden.
“Tôi không nghĩ chúng ta từng rơi vào hoàn cảnh phải để sinh viên tìm đến thị trường vay tư nhân với quy mô lớn như vậy để trang trải học phí,” ông nói thêm.
Nợ sinh viên y khoa ở California
Dữ liệu từ Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ dưới thời Tổng Thống Biden mà ông Matsudaira cung cấp cho CalMatters cho thấy đại học đào tạo bác sĩ lớn nhất California là hệ thống đại học University of California (UC), thường xuyên có sinh viên tốt nghiệp với nợ vượt quá $200,000, vượt mức chính phủ hiện cho phép.
Tại UC Irvine, mức nợ trung vị của sinh viên từ 2019-2023 là $195,000. Một nửa sinh viên vay nhiều hơn mức đó, và gần như tất cả những sinh viên mới trong hoàn cảnh tương tự sẽ phải tìm đến các khoản vay tư. Có 25% sinh viên vay ít nhất $254,000 và 10% vay ít nhất $284,000.
Tất cả trường y của UC đều có ít nhất 10% sinh viên tốt nghiệp với nợ trên $200,000. Ở UC Riverside là $270,000. Tại UCLA và UC San Diego, 10% sinh viên tốt nghiệp vay hơn $255,000.
Nhiều sinh viên sẽ cần vay thêm từ $55,000 đến $70,000 (hoặc hơn) từ nguồn tư nhân.
Bốn trong sáu trường y khoa của UC có ít nhất 10% sinh viên vay hơn $73,000 trong một năm, sinh viên mới trong tình huống tương tự sẽ cần tìm thêm ít nhất $23,000 từ các khoản vay tư hoặc hỗ trợ khác.
Tại đại học tư University of Southern California (USC), 50% sinh viên vay hơn $260,000, và 25% vay trên $328,000, nhiều sinh viên mới tại đây sẽ cần vay ít nhất $128,000 từ trường tư. Đại diện trường không có ai sẵn sàng trả lời câu hỏi từ CalMatters.
Năm 2023, California có 1,334 sinh viên tốt nghiệp bằng bác sĩ y khoa và 361 bằng bác sĩ chỉnh hình, theo một báo cáo của UC San Francisco. Hệ thống UC chiếm gần 800 sinh viên.
Góc nhìn từ đại học UC
Anh Calvin Yang, sinh viên năm cuối tại UC Berkeley, cho biết ước mơ làm bác sĩ đã theo anh từ nhỏ. Các giới hạn mới về vay liên bang sẽ không ngăn cản anh theo đuổi ngành y, nhưng sẽ làm chậm hành trình và buộc anh cân nhắc các trường rẻ hơn.
Anh dự định nghỉ một năm sau khi tốt nghiệp để làm việc và tiết kiệm càng nhiều càng tốt nhằm tránh vay nợ tư.
“Thật bực mình khi việc học để giúp cuộc sống lại bị cản trở như thế,” anh nói. “Hội chứng COVID-19 kéo dài, khủng hoảng sức khỏe tâm thần, tiểu đường, béo phì, tất cả đều cần đến bác sĩ.”
Anh cho rằng một số sinh viên sẽ “xem lại con đường y khoa.” Nhiều bạn bè của anh cũng lo ngại về quy định mới.
“Chúng tôi nghĩ thị trường tư nhân sẽ đáp ứng phần nào nhu cầu vay vốn,” ông Shawn Brick, phó giám đốc hỗ trợ tài chính sinh viên của văn phòng hiệu trưởng UC nói. “Tỷ lệ được chấp thuận vay khá cao đối với sinh viên y khoa.”
Tuy vậy, “chúng tôi lo ngại cho những sinh viên không có tín dụng tốt để tiếp cận khoản vay tư.”
Ông Brick cho biết UC sẽ làm việc với các tổ chức cho vay tư để phát triển chương trình tài chính phù hợp hơn cho sinh viên có tín dụng yếu.
Mức vay trung vị của sinh viên y UC đã giảm khoảng $50,000 trong bốn năm qua, tính theo lạm phát. Đồng thời, trợ cấp từ UC cho sinh viên y tăng khoảng 50%.
Gần 3,000 sinh viên y của UC nhận trung bình $32,000 mỗi người từ quỹ trợ cấp. UC cũng cung cấp khoản vay riêng, nhưng với số lượng ít.
Bác sĩ và giới vận động lên tiếng
Ngay cả trước khi có thay đổi, Bác Sĩ Julian Restrepo cho biết nợ y khoa là gánh nặng khổng lồ khiến nhiều bác sĩ phải làm nhiều công việc hoặc hoãn việc trả nợ nhiều năm.
“Nó ảnh hưởng đến nơi chúng tôi sống, làm việc, hành nghề,” ông Restrepo nói.
Bác Sĩ Restrepo tốt nghiệp trường y khoa đại học Texas A&M năm 2012, thực tập nội trú tại Trung Tâm Y Tế Los Angeles, và hiện là bác sĩ gia đình tại trung tâm y tế phục vụ cộng đồng ở Los Angeles. Ông nói xóa nợ theo diện phục vụ cộng đồng là công cụ hiệu quả để thu hút bác sĩ đến vùng thiếu thốn.
Khoản vay ban đầu của ông khoảng $230,000, nhưng do lãi suất, tổng nợ tăng lên hơn $300,000. Sau bảy năm trả nợ theo chương trình xóa nợ công, chính sách hoãn trả nợ thời Biden đã giúp ông tạm dừng.
Một chương trình của L.A. Care sẽ giúp ông trả hết khoản nợ còn lại, điều mà ông nói là may mắn lớn.
Hiệp Hội Các Trường Y Hoa Kỳ cũng lo ngại việc phải dựa vào khoản vay tư sẽ làm giảm số sinh viên theo học y. “Chúng tôi lo ngại rào cản mới này sẽ khiến ứng viên tiềm năng từ bỏ ước mơ học y, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu bác sĩ,” bà Kristen Earle, giám đốc dịch vụ tài chính sinh viên tại hiệp hội cho biết.
Hiệp hội dự báo Hoa Kỳ sẽ thiếu 86,000 bác sĩ vào năm 2036. California, giống nhiều tiểu bang khác, đang thiếu bác sĩ gia đình, đặc biệt ở các khu vực Central Coast, Central Valley và vùng biên giới phía Nam.
Thêm áp lực cho bác sĩ nội trú
Mặc dù bác sĩ có thể kiếm từ $220,000 đến hơn $400,000 mỗi năm tùy chuyên khoa, nhưng trong giai đoạn thực tập nội trú kéo dài ba đến bảy năm, họ chỉ nhận lương từ $70,000 đến $100,000 trong khi làm việc 60-80 giờ mỗi tuần.
Vay tư cho trường y có lãi suất dao động từ 3% đến hơn 14%. Vay liên bang thì ổn định hơn và gắn với lạm phát. Một số đơn vị cho vay tư không yêu cầu trả nợ trong thời gian nội trú, nhưng lãi vẫn cộng dồn, khiến tổng nợ tăng.
Bà Earle hy vọng các tổ chức tư sẽ giữ lãi suất thấp vì sinh viên y có khả năng trả nợ tốt trong tương lai.
Bác Sĩ Mahima Iyengar, nội trú năm cuối tại bệnh viện Los Angeles General Medical Center, cho biết cô vay $250,000 để học trường y, cao hơn giới hạn năm tới, và không rõ làm sao để tránh vay tư nếu như trong hoàn cảnh hiện tại.
Cô từng muốn học tại đại học Maryland công lập nhưng bị từ chối, nên phải học tại University of Rochester, một trường tư đắt đỏ ở xa nhà.
“Tôi từng sống cùng ba đến bốn người bạn để tiết kiệm, nhưng vẫn không rẻ hơn được,” nữ bác sĩ 31 tuổi nói.
Cô định dựa vào chương trình xóa nợ công như phần lớn sinh viên y khoa khác. Nay chương trình đó sẽ không áp dụng cho khoản nợ trên $200,000.
“Chúng ta cần bác sĩ có xuất thân đa dạng, vì bệnh nhân được chăm sóc tốt hơn do những người hiểu hoàn cảnh của họ,” cô nói. Nhưng sự đa dạng này có thể giảm đi nếu sinh viên thu nhập thấp, vốn là người da màu, không đủ điều kiện tài chính để học y.
Các trường UC cũng đồng tình. “Chúng tôi chưa thể biết chắc, nhưng lo ngại quy định mới sẽ làm chậm quá trình xây dựng đội ngũ bác sĩ trên toàn quốc, đặc biệt là ở California, nơi có nhu cầu cao về bác sĩ ở vùng nông thôn,” phát ngôn viên Heather Harper cho biết.
L.A. Care đầu tư $255 triệu từ 2018 vào học bổng và hỗ trợ trả nợ bác sĩ nhằm thu hút nhân lực y tế, nhưng bà Santana-Chin nói vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu. Bà hy vọng các trường y xem thay đổi liên bang là “lời kêu gọi hành động” để làm giáo dục y khoa trở nên dễ tiếp cận hơn. (T.Nhiên) [kn]
Quyền giám đốc ICE: Chủ nhân thuê mướn di dân lậu sẽ bị liên lụy
WASHINGTON, DC (NV) – Người đứng đầu Cơ Quan Thực Thi Di Trú và Quan Thuế ICE nói với CBS News trong một buổi phỏng vấn độc quyền rằng hễ phát giác trường hợp nào nhập cảnh bất hợp pháp, các đặc vụ sẽ lập tức bắt giữ, kể cả khi chưa từng gây án, đồng thời truy tìm các công ty tuyển mộ người lao động trái phép.
Quyền Giám Đốc Todd Lyons cho biết, ICE sẽ ưu tiên “lực lượng” cho việc bắt giữ và trục xuất “những kẻ tồi tệ nhất trong số những kẻ tệ hại nhất,” chẳng hạn như thành phần nhập cư vào Hoa Kỳ bất hợp pháp nhưng lại từng gây án nghiêm trọng.
Tuy nhiên, dẫu không phải tội phạm nhưng sinh sống tại Hoa Kỳ mà không có giấy phép cũng bị bắt giữ, Lyons cho biết, vì các tiểu bang và thành phố có chính sách “trú ẩn,” một biện pháp cản trở hoạt động hợp tác giữa các viên chức di trú và cơ quan thực thi công lực địa phương, buộc các đặc vụ ICE phải trực tiếp lục soát các cộng đồng này vì giới chức địa phương không giao nộp tù nhân không phải công dân.
“Để tôi nhắc lại một lần nữa, điều làm tôi bực bội đó là chúng tôi chỉ muốn tập trung vào dân nhập cư phạm tội đang bị tống giam trong các nhà tù,” Lyons nói trong buổi phỏng vấn trực tiếp đầu tiên trên chương trình “Face the Nation” do xướng ngôn viên Margaret Brennan chủ trì. “Cơ quan thực thi công lực địa phương và cơ quan liên bang coi những thành phần đó là hiểm họa ảnh hưởng tới an ninh công cộng nên đã bắt giữ và tống giam.”
Hễ ICE phát giác ra “tình trạng cư trú bất hợp pháp thì sẽ lập tức bắt giữ,” Lyons nói.
Trên thực tế, chính quyền cựu Tổng Thống Joe Biden từng cấm ICE thực hiện các vụ bắt giữ phụ trợ khi ban hành các quy định yêu cầu đặc vụ di trú tập trung phần lớn cho việc bắt giữ tội phạm hình sự nghiêm trọng, các hiểm họa an ninh quốc gia và di dân nhập cảnh bất hợp pháp vào Hoa Kỳ trong thời gian gần đây. Nhưng chính sách này bị lật ngược ngay khi Tổng Thống Donald Trump nhậm chức lần thứ nhì vào Tháng Giêng.
Như đã cam kết trong chính sách trấn áp nhập cư bất hợp pháp, chính quyền Trump yêu cầu ICE thực thi một nhiệm vụ trên phạm vi rộng, trong đó Phó Chánh Văn Phòng Tòa Bạch Ốc Stephen Miller đôn đốc cơ quan này thực hiện 3,000 vụ bắt giữ mỗi ngày. Mặc dù cho tới nay ICE vẫn chưa bắt giữ được nhiều tới chừng đó nhưng vừa nhận thêm hàng chục tỷ Mỹ kim ngân sách từ Quốc Hội để gia tăng chiến dịch trục xuất.
“Chúng tôi hoàn toàn có thể” đạt được mục tiêu 1 triệu vụ trục xuất trong một năm do chính quyền đề ra nhờ nguồn ngân sách mới, Lyons cho biết. ICE ghi nhận gần 150,000 vụ trục xuất trong sáu tháng đầu tiên của chính quyền Trump thứ nhì, theo dữ liệu nội bộ từ chính phủ được CBS News thu thập.
Từ 1 Tháng Giêng tới 24 Tháng Sáu, ICE trục xuất khoảng 70,000 người từng gây án, nhưng hồ sơ cho thấy có nhiều có nhiều trường hợp trong số đó là vi phạm luật nhập cư hoặc giao thông, theo dữ liệu được CBS News thu thập.
Mặc dù chính quyền Trump thường xuyên nhấn mạnh việc bắt giữ những người không phải công dân và bị kết án nghiêm trọng như sát nhân và hiếp dâm, nhưng ICE cũng làm cộng đồng trên khắp Hoa Kỳ phản ứng kịch liệt do chiến thuật và hành động, một trong số đó là các đặc vụ đeo khẩu trang (Lyons cho biết ICE sẽ giữ nguyên biện pháp này nhằm bảo đảm an toàn cho các đặc vụ), bắt giữ những người xin tỵ nạn khi họ tham dự các phiên tòa và đột kích vào nơi làm việc.
Một chính sách quan trọng khác của ICE dưới thời chính quyền Trump thứ nhì là bỏ quy định tạm dừng đột kích nhập cư quy mô lớn tại nơi làm việc có từ thời Biden.
Trong những tuần gần đây, các cơ quan di trú liên bang tiến hành bắt giữ hàng trăm công nhân bị tình nghi là người lao động trái phép tại một nhà máy đóng gói thịt ở Nebraska, một trường đua ngựa ở Louisiana và các đồn điền cần sa ở miền Nam California. Chỉ riêng ở các đồn điền cần sa, các đặc vụ bắt giữ hơn 300 người nhập cư nhập cảnh bất hợp pháp, trong đó có 10 trẻ vị thành niên.
Giữa những lo ngại từ giới thương gia rằng chiến dịch trấn áp của Trump đang gây tổn hại tới hoạt động kinh doanh, vào Tháng Sáu, ICE quyết định đình hoãn chiến dịch vây bắt dân nhập cư tại các trang trại, khách sạn và nhà hàng. Nhưng quyết định đó chỉ kéo dài vài ngày. Từ đó cho tới nay, Tổng Thống cũng trình bày kế hoạch “bỏ qua” cho những nông dân mướn công nhân không cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ, mặc dù chính quyền chưa công bố thêm chi tiết liên quan tới đề án này.
Khi được hỏi rằng ICE có dự trù buộc những chủ nhân mướn di dân bất hợp pháp ở Hoa Kỳ phải chịu trách nhiệm, chứ không chỉ truy bắt người làm công, Lyons trả lời, “Một trăm phần trăm.” (TTHN) [kn]
Hội Sinh Viên Công Giáo Việt Nam tổ chức Hương Ca Học Trò 22
Trà Nhiên/Người Việt
FOUNTAIN VALLEY, California (NV) – Hội Sinh Viên Công Giáo Việt Nam (VCSA) sẽ tổ chức Hương Ca Học Trò lần thứ 22, một đại nhạc hội quy mô vào lúc 6 giờ 30 phút tối Thứ Bảy, 9 Tháng Tám, tại rạp hát Saigon Grand Center, 16149 Brookhurst St, Fountain Valley, CA 92708.
Chủ đề của Hương Ca Học Trò năm nay là “Áng Văn Huyền Diệu,” ngụ ý rằng cuộc sống là vô vàn những câu chuyện đẹp về tình yêu nhân loại và tình yêu với Thiên Chúa.
Anh Khoa Nguyễn, trưởng ban kiểm kê của VCSA, cho biết Hương Ca Học Trò luôn cố gắng chuẩn bị chương trình thật công phu và các tiết mục phải hay và đặc sắc hơn năm trước.
“Chương trình năm nay gồm các bài hát được lựa chọn kỹ lưỡng, cùng ca múa, nhạc kịch sống động để diễn tả các ‘Áng Văn Huyền Diệu’ của nhân gian. Chương trình là bộ sưu tập những câu chuyện với chủ đề riêng,” anh Khoa nói.
Số tiền thu được sẽ được dùng để đóng góp vào quỹ học bổng đồng hành VCSA, quỹ học bổng dành cho sinh viên đại học ở Việt Nam và ở Mỹ có thu nhập thấp nhằm hỗ trợ chi phí học phí, sách vở và các chi phí sinh hoạt khác.
VCSA còn cung cấp các bữa ăn ấm áp dành cho người vô gia cư hàng tháng và mỗi dịp Lễ Tạ Ơn.
Anh Khoa cho biết hiện VCSA có khoảng 200 thành viên sinh hoạt với hội.
Năm rồi hội trao hơn 150 học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn ở Việt Nam và một số nơi ở Hoa Kỳ.
“Chúng tôi còn tặng $50,000 cho học bổng của Hội Thiếu Nhi Thánh Thể,” anh kể.
Vài dòng về VCSA
VCSA được thành lập vào cuối năm 1998 tại đại học Cal State Fullerton, dưới sự hướng dẫn của Giáo Sư Võ Kim Sơn, Đức Ông Phạm Quốc Tuấn, Linh Mục Phạm Ngọc Hùng, và Linh Mục Nguyễn Uy Sỹ.
Suốt 26 năm hoạt động, VCSA phát triển thành một tổ chức sinh viên vững mạnh, với nhiều chương trình sinh hoạt đa dạng, thu hút hàng ngàn bạn trẻ gốc Việt tại Orange County. Hội từng hoạt động sôi nổi ở nhiều trường đại học như Cal State Fullerton, Santa Ana College, Golden West College, Orange Coast College, và Cal State Long Beach.
Hiện nay, dưới sự đồng hành của hai linh mục tuyên úy, Cao Tuyền Bill và Tạ Anh Kiệt, cùng các thầy cô cố vấn tại các trường, VCSA tiếp tục là mái nhà chung cho sinh viên Công Giáo Việt Nam, nơi nuôi dưỡng đức tin, tình bạn và tinh thần phục vụ cộng đồng.
Ủng hộ Hương Ca Học Trò
Anh Khoa cho biết vì quyết tâm mỗi năm thực hiện chương trình hay hơn năm trước nên có nhiều áp lực và vật giá leo thang cũng là một vấn đề.
Anh nói mọi năm giá vé cho đại nhạc hội chỉ có $25, nhưng năm nay sẽ là $30 để có thể gây quỹ và trang trải chi phí.
“Do chi phí ngày càng đắt đỏ nên một số nhà bảo trợ không còn đồng hành với hội nữa nên cũng có nhiều khó khăn để tổ chức chương trình. Chúng tôi cũng mong kêu gọi các nhà bảo trợ mới để chung tay với các sự kiện của VCSA,” anh Khoa tâm sự.
Để biết thêm chi tiết và mua vé, xin liên lạc điện thoại số (714) 724-8877 hoặc (360) 660-7401, và có thể vào trang web vcsa.online.
Quý vị cũng có thể đến Nhà Thờ La Vang, Santa Ana, để mua vé từ 5 giờ chiều đến 9 giờ tối. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
Thơ là tiếng nói tâm hồn – Thơ Bình Tú Ngọc
Bình Tú Ngọc
Thơ là tiếng nói tâm hồn
Thơ là tiếng nói tâm hồn
Giãi bày tâm sự bên trong con người.
Buồn, vui, sướng, khổ cuộc đời
Chắt lọc thành chữ, thành lời trong thơ.
Thơ, niềm cảm hứng vô bờ
Tâm hồn đồng điệu, giấc mơ ngọt ngào.
Tiếng thơ thổn thức dạt dào
Gặp người tri kỷ, biết bao nỗi niềm.
Hồn thơ trong cõi lặng im
Vần thơ trầm bổng, trái tim thì thầm.
Ý thơ tha thiết ân cần
Tình thơ thỏa thích, gũi gần tỏa hương.
Đôi vần thơ gởi vấn vương
“Đồng thanh tương ứng,” muôn phương trải lòng…
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
(Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
Nhà báo Phạm Thành, từng đả kích Nguyễn Phú Trọng, ra tù
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà văn, nhà báo độc lập Phạm Chí Thành, một tù nhân lương tâm nổi tiếng ở Việt Nam, vừa ra tù hôm Thứ Hai, 21 Tháng Bảy, sau hơn năm năm bị đày đọa.
Các bạn đấu tranh dân chủ, nhân quyền của ông tại Việt Nam đưa tin và hình ảnh ông trở về nhà trên các trang Facebook trong sự vui mừng của mọi người. Ông viết báo, viết sách ký tên là Phạm Thành và nhiều năm trước khi bị bắt, ông viết blog “Bà Đầm Xòe” với các bài phân tích và bình luận thời sự rất nổi tiếng trong ngoài nước.
Ông Phạm Chí Thành năm nay 73 tuổi, bị công an bắt giam ngày 21 Tháng Năm, 2020, khi đảng CSVN chuẩn bị đại hội đảng lần thứ 13 để ông Nguyễn Phú Trọng đạo diễn cho chính ông ta ngồi lại ghế tổng bí thư đảng thêm nhiệm kỳ thứ ba vào đầu năm sau, dù điều lệ đảng CSVN nói rõ chỉ được hai nhiệm kỳ.
Ông Phạm Chí Thành bị khép cho tội “tuyên truyền chống nhà nước…” với bản án năm năm sáu tháng mà theo đó ông bị vu cho là “tuyên truyền thông tin xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân”; “Tuyên truyền thông tin bịa đặt, gây hoang mang trong nhân dân”; “Vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm cá nhân”; “Tuyên truyền thông tin gây chiến tranh tâm lý.”
Rất nhiều người nhận định rằng lý do ông bị bỏ tù vì không bao lâu trước đó, ông đã tự in, tự xuất bản quyển sách “Nguyễn Phú Trọng: Thế thiên hành đạo hay Đại nghịch bất đạo.” Đây là tập hợp những bài viết trên Blog Bà Đầm Xòe mà ông phê bình ông Nguyễn Phú Trọng rất nặng nề.
Bản cáo trạng buộc tội ông cùng nêu 21 bài viết trong quyển sách này để kết án. Hệ thống báo đài tuyên truyền của chế độ thuật theo bản cáo trạng là ông đã bán được cho độc giả trong và ngoài nước 220 quyển và công an chỉ tịch thu được có 14 quyển khi ông bị bắt ở nhà riêng.
Khi bị bắt, ông cũng bị đưa vào giam tại bệnh viện tâm thần trung ương. Nhưng sau ba tháng ở đây, các bác sĩ kết luận ông không bị bệnh nên bản kết luận điều tra của Công An Hà Nội nói rằng quyển sách cũng như các bài viết đả kích thậm tệ Nguyễn Phú Trọng là do chính tác giả có bút hiệu Bà Đầm Xòe tức Phạm Chí Thành tự viết.
Trong một đất nước tự do dân chủ thật sự, các lời phê bình lãnh tụ một đảng phái, kẻ cầm đầu chính phủ là chuyện bình thường. Nhưng trong một chế độ độc tài đảng trị như tại Việt Nam thì đó là một tội không thể tha thứ. Ông Thành và rất nhiều người viết blog, viết báo độc lập trên mạng xã hội đều đã bị kết án tù suốt nhiều năm qua mà nay vẫn tiếp diễn.
Trước khi trở thành người viết blog, viết Facebook chống đối chế độ Cộng Sản độc tài và cực kỳ tham nhũng tại Việt Nam, ông Phạm Chí Thành từng là biên tập viên rồi làm thư ký tòa soạn của đài phát thanh nhà nước VOV nên hiểu rành rẽ chế độ. Không những vậy, ông từng được trao tặng Huy Chương Kháng Chiến Hạng Nhì của Hội Đồng Bộ Trưởng (nay là chính phủ) Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam tặng năm 1990, và Huy Chương Vì Sự Nghiệp Phát Thanh do tổng giám đốc Đài Tiếng Nói Việt Nam tặng năm 1997 (tương đương bộ trưởng).
Trên các trang Facebook cá nhân, bằng hữu, bạn bè xa gần gửi lời chúc mừng ông ra khỏi nhà tù nhỏ và trở về “nhà tù lớn” với mọi người. Tuy nhiên, ông còn cái án bị quản thúc tại nhà thêm năm năm nữa chứ không được tự do đi lại hoàn toàn. (NTB) [kn]
Phi cơ Delta Air Lines cháy động cơ khi vừa cất cánh, đáp khẩn cấp xuống LAX
LOS ANGELES, California (NV) – Một phi cơ thuộc hãng hàng không Delta Air Lines phải đáp khẩn cấp xuống Phi Trường Quốc Tế Los Angeles (LAX) sau khi một động cơ bốc cháy vào chiều Thứ Sáu, 18 Tháng Bảy, các viên chức cho biết.
Rắc rối xảy ra khoảng 2 giờ 10 chiều khi phi cơ Delta Air Lines, Chuyến Bay 446, tăng cao độ trong lúc cất cánh, theo Cơ Quan Hàng Không Liên Bang FAA. Vào thời điểm đó, phi cơ đang trên đường tới Phi Trường Quốc Tế Hartsfield-Jackson Atlanta, KTLA đưa tin.
Trang tin tức và blog hàng không Aviation A2Z đưa tin rằng các phi công đã phát giác tín hiệu cháy động cơ ngay khi khởi hành từ Los Angeles. Một đoạn phim từ L.A. Flights cho thấy ngọn lửa lóe lên trên động cơ bên trái của chiếc Boeing 767-400 khi vẫn đang tăng cao độ.
Phi hành đoàn ban bố tình trạng khẩn cấp và lập tức yêu cầu quay về Los Angeles, sau đó Đài Kiểm Soát Không Lưu tham gia ứng phó bằng cách báo động cho các đơn vị khẩn cấp trong phi trường.
“Dữ liệu từ Flightradar24 cho thấy ban đầu DL446 tăng cao độ trên Thái Bình Dương trước khi quay lại đất liền qua khu vực Downey và Paramount, giúp phi hành đoàn có thời giờ kiểm tra và chuẩn bị đáp xuống an toàn,” Aviation A2Z đưa tin. “Phi cơ kiểm soát được cao độ và tốc độ trong quá trình vận hành.”
Phi cơ trong chuyến bay 446 quay về Los Angeles an toàn và không ghi nhận thương tích. FAA tuyên bố khởi sự điều tra. (TTHN) [kn]
Đường ‘huyết mạch’ ở Tây Nguyên vừa sửa hơn $137 triệu đã hư hỏng
GIA LAI, Việt Nam (NV) – Quốc lộ 19 – tuyến huyết mạch nối Tây Nguyên với cảng Quy Nhơn vừa được nâng cấp hoàn thành vài tháng, chưa bàn giao nhưng nay đã hư hỏng…
Dự án nâng cấp quốc lộ 19 có chiều dài hơn 143 km kết nối Gia Lai với tỉnh Bình Định cũ, với tổng vốn đầu tư hơn 3,600 tỷ đồng ($137.6 triệu), được khởi công từ Tháng Sáu, 2021.
Ghi nhận của báo VNExpress hôm 20 Tháng Bảy, cho thấy trên tuyến quốc lộ 19 đoạn qua các huyện Mang Yang và Đăk Đoa có nhiều vị trí mặt đường đã bị hư hỏng, bong tróc nhựa như “tấm áo rách,” phải bóc lên thảm lại. Một số đoạn chắp vá liên tục, gây mất an toàn cho người đi đường.
Theo Ủy Ban Nhân Dân Xã Mang Yang, hệ thống thoát nước qua khu vực cầu Linh Nham và một số đoạn khác kém, khiến nước tràn vào nhà dân, cuốn theo đất đá, rác thải, ảnh hưởng đến sinh hoạt và việc kinh doanh của một số hộ cuối tuyến thoát nước.
Ngoài ra, nhiều khu vực thi công rãnh thoát nước, bó vỉa chưa hợp lý, cản trở việc đi lại của người dân.
Trong khi đó, theo báo cáo của xã Đăk Đoa, chỉ riêng đoạn đường qua trung tâm xã có khoảng 40 vị trí xuất hiện “ổ gà” phải bóc lên sửa chữa lại. Nếu tính hết quãng đường 16 km qua nơi này có khoảng 80 vị trí phải sửa chữa.
Chẳng hạn, tại tuyến đường Nguyễn Huệ, cao độ mặt đường sau khi nâng cấp cao hơn vỉa hè, dẫn đến tình trạng nước mưa không thoát kịp, tràn lên lề đường. Một số tấm đan mương thoát nước bị hư hỏng, chưa được thay thế kịp thời, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người dân.
Một số đoạn mặt đường có lớp thảm nhựa không bảo đảm kỹ thuật và mỹ thuật, bong tróc ngay sau đợt mưa đầu mùa.
Chính quyền xã kiến nghị cơ quan hữu trách kiểm định độc lập phẩm chất lớp thảm bê tông nhựa mặt đường. Nếu không đạt yêu cầu, cần bóc dỡ toàn bộ để thi công lại đúng tiêu chuẩn.
Nói với các báo đài về tình trạng trên, ông Hà Anh Thái, phó giám đốc Sở Xây Dựng Gia Lai, cho biết đã nhắc nhở chủ đầu tư sớm khắc phục triệt để các điểm hư hỏng.
“Dự án hiện chưa bàn giao cho tỉnh quản lý bảo trì, nên trách nhiệm thuộc Ban Quản Lý Dự Án 2,” ông Thái né trách nhiệm.
Phản ảnh trên báo VNExpress, độc giả “Phạm Trung” tỏ vẻ ngạc nhiên: “Hè năm ngoái tui đi từ Quy Nhơn đến Gia Lai. Quốc lộ 19 ngổn ngang xe, máy làm đường. Hè năm nay vẫn thấy như vậy. Tưởng làm cả năm chưa xong té ra đã sửa chữa.” (Tr.N) [kn]
Hàng chục người ở Huế bị ngộ độc sau khi ăn đám giỗ
HUẾ, Việt Nam (NV) – Sau bữa ăn đám giỗ tại nhà người quen ở phường Phong Dinh, thành phố Huế, hàng chục người bị ngộ độc thực phẩm phải vào bệnh viện cấp cứu.
Theo báo Tuổi Trẻ, sáng 21 Tháng Bảy, bệnh viện Trung Ương Huế cơ sở 2 tiếp nhận thêm bệnh nhân HVH, 54 tuổi, ở Sài Gòn, do ngộ độc thực phẩm sau khi ăn đám giỗ tại phường Phong Dinh, thành phố Huế, nâng tổng số ca nhập viện lên 21 người.
Bác sĩ chẩn đoán, các bệnh nhân bị viêm dạ dày ruột cấp do ngộ độc thực phẩm.
Trong số 21 bệnh nhân nêu trên, trường hợp nặng nhất là bà NTL, 84 tuổi, ở phường Phong Dinh, bị sốc nhiễm trùng, vận mạch trung bình, đang theo dõi tại Khoa Hồi Sức Cấp Cứu, những bệnh nhân còn lại sức khỏe đã cơ bản ổn định.
Theo các bệnh nhân cho biết, trưa 19 Tháng Bảy, khoảng 50 người cùng tham dự ăn đám giỗ tại tổ dân phố Trung Cọ Mè, phường Phong Dinh.
Tiệc do một nhà hàng có giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm ở phường phục vụ. Thực đơn gồm các món: gỏi sứa, tôm, mực hấp, thịt gà nướng, lẩu cá bớp, gà quay, xôi, dê tùng xẻo và sữa chua.
Đến tối cùng ngày, thì 10 người bị các triệu chứng như sốt, đau quặn bụng, đi cầu phân lỏng, kèm nôn mửa… phải nhập bệnh viện Trung Ương Huế cơ sở 2 cấp cứu. Sau đó, các ca bệnh liên tục gia tăng.
Theo ông Trần Kiêm Hảo, giám đốc Sở Y tế Huế, hiện sở đã lấy mẫu phân của các bệnh nhân gửi đi Viện Pasteur Nha Trang để kiểm nghiệm tìm nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm. Đồng thời, yêu cầu nhà hàng nấu đám giỗ tạm ngưng hoạt động chờ kết luận sự việc. (Tr.N) [kn]
Hai vụ tai nạn trên xa lộ 605, 4 người thiệt mạng, 2 bị thương
NORWALK, California (NV) – Bốn người thiệt mạng và hai người bị thương trong hai vụ tai nạn trên đường cao tốc 605 Freeway ở Norwalk vào rạng sáng Chủ Nhật, 20 Tháng Bảy.
Tin tức sơ bộ vẫn còn ít ỏi và ban đầu người ta tin rằng chỉ có một tai nạn; tuy nhiên, sau đó Lực Lượng Tuần Tiễu Xa Lộ California CHP công bố một bản tin cập nhật cho biết có hai vụ đụng xe riêng biệt, trong đó một vụ liên quan tới một xe tuần tiễu của CHP, KTLA đưa tin.
Hệ thống ghi nhận tai nạn của CHP cho thấy các vụ đụng xe xảy ra lúc khoảng 1 giờ sáng Chủ Nhật, sau đó một thông cáo báo chí được công bố vào đầu giờ chiều xác nhận rằng hai vụ tai nạn xảy ra ở phía Bắc giao điểm của đường cao tốc 105 Freeway.
Một trong những chiếc xe liên can là một chiếc Nissan, đang xuôi về phía Nam thì tông vào xe tuần tiễu vì một lý do chưa rõ ràng.
Thông cáo báo chí cho biết chiếc Nissan chở bốn người, sau đó bị hư hỏng ở làn đường số 2.
Tức thì có một chiếc Kia chở hai người tông vào chiếc Nissan bị hư, làm chiếc xe bốc hỏa và làm bốn người bên trong tử nạn.
Nhà chức trách chưa xác định được thời gian giữa hai vụ đụng xe.
Danh tánh của các nạn nhân đã chết vẫn chưa được công bố; CHP chỉ cho biết tài xế xe Nissan là một phụ nữ.
Nữ tài xế xe Kia được xác định là say rượu và được chở đi cấp cứu với những vết thương nghiêm trọng, theo bản tin cập nhật vào sáng Chủ Nhật. Hành khách đi cùng nữ tài xế Kia cũng bị trọng thương, nhưng có thể cả hai sẽ qua khỏi.
Tài xế xe Kia được nhà chức trách nhận dạng trong thông cáo báo chí là Iris Salmeron.
Cảnh sát viên CHP gặp nạn không bị thương, các viên chức xác nhận.
Các viên chức ngao ngán cho biết mọi chuyện có thể không đến nỗi tệ tới mức này nếu có những biện pháp tốt hơn.
“Điều này hoàn toàn có thể ngăn ngừa được do một trong hai tài xế đã lái xe trong tình trạng say rượu. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất tới các gia đình có người thân bị ảnh hưởng bởi rượu bia… các sĩ quan của chúng tôi sẽ điều tra sự việc này hết khả năng của mình.”
Cảnh Sát Viên CHP Zachary Salazar cho biết sau khi ra viện, Salmeron phải đối diện với nhiều trọng tội.
Đồn cảnh sát CHP tại Santa Fe Springs cho biết trên mạng xã hội rằng vụ đụng xe sẽ làm đoạn đường 605 xuôi về hướng Nam bị phong tỏa “cho tới chừng nào có thông cáo mới;” đường cao tốc tiếp tục được thông hành trước buổi trưa Chủ Nhật, khoảng 11 giờ đồng hồ sau khi xảy ra vụ đụng xe
Ai đã chứng kiến vụ đụng xe xin liên lạc với hai cảnh sát viên CHP thuộc khu vực Santa Fe Springs, J. Yoteco hoặc Z. Salazar, theo số 562-649-6800. (TTHN) [kn]
Giết đồng nghiệp, thầy giáo kiêm võ sư ở An Giang lãnh án chung thân
AN GIANG, Việt Nam (NV) – Thường xuyên mâu thuẫn với đồng nghiệp, bị tập thể cô lập, một thầy giáo kiêm võ sư ở phường Rạch Giá, tỉnh An Giang, đã nổi điên mang dao vào trường tấn công và giết chết đồng nghiệp.
Sau năm ngày nghị án, hôm 21 Tháng Bảy, Tòa Án Tỉnh An Giang đã tuyên phạt bị cáo Phạm Thế Giáp, 41 tuổi, ở phường Rạch Giá, bản án tù chung thân về tội “giết người.”
Ngoài ra, Hội Đồng Xét Xử còn buộc bị cáo Giáp phải bồi thường hơn 300 triệu đồng ($11,469) và cấp dưỡng cho con của nạn nhân mới 6 tuổi đến khi 18 tuổi.
Báo Pháp Luật TP.HCM dẫn cáo trạng cho biết, bị cáo Giáp là giáo viên môn thể dục tại trường Trung Học Cơ Sở Nguyễn Du ở phường Rạch Giá, tỉnh An Giang (Kiên Giang cũ), thường xảy ra mâu thuẫn với đồng nghiệp nên ít được mọi người gần gũi.
Từ đó, ông thầy kiêm võ sư này cho rằng mình bị “tập thể cô lập và thù ghét.”
Sáng 6 Tháng Chín, 2022, bị cáo Giáp từ phòng giáo viên đi ra đã va chạm với thầy Lê Phước Hảo giáo viên cùng trường dẫn đến ẩu đả, được mọi người can ngăn.
Ban Giám Hiệu trường mời hai bên lên làm việc, rút kinh nghiệm.
Sau sự việc này, bị cáo Giáp nghi ngờ đồng nghiệp là thầy Hoàng Anh Tuấn (bạn thân của thầy Lê Phước Hảo) sẽ thuê người hành hung mình, nên sáng hôm sau 7 Tháng Chín, 2022, mang dao đến trường để “tự vệ.”
Khi thấy người mình nghi ngờ cùng một giáo viên khác xuống căn tin ăn sáng và cười nói, bị cáo Giáp cho rằng họ chế giễu mình. Bực tức, ông ta cầm dao xông đến đâm 10 nhát vào người thầy Hoàng Anh Tuấn, khiến nạn nhân thiệt mạng tại chỗ.
Sau khi gây án, bị cáo Giáp phi tang con dao rồi đến công an phường đầu thú.
Đáng chú ý, sau khi bị bắt, cơ quan hữu trách nhận thấy bị cáo Giáp bất thường nên đưa đi giám định với kết quả cho thấy ông ta “có dấu hiệu tâm thần.”
Nghi ngờ hung thủ giả điên, gia đình nạn nhân yêu cầu giám định lại tại Viện Pháp Y Tâm Thần Trung Ương Biên Hòa.
Kết quả xác định tại thời điểm giám định và gây án cho thấy, thời điểm trước, trong và sau khi gây án bị cáo Phạm Thế Giáp “có bệnh lý tâm thần rối loạn nhân cách hoang tưởng (F60.0), ảnh hưởng đến hành vi nhưng không cần đưa đi điều trị bắt buộc.”
Với nhận định “các tiến trình tố tụng vụ án vẫn thực hiện bình thường,” hôm 8 Tháng Chín, 2022, bị cáo Giáp bị khởi tố và bắt giữ. (Tr.N) [kn]
Hà Nội ‘nâng khống’ ô nhiễm do giao thông để dẹp xe chạy xăng
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Số liệu về ô nhiễm không khí do giao thông gây ra của giới chức Hà Nội và Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường có độ “chênh” rất lớn, khiến người dân nghi ngờ về việc cấm xe gắn máy chạy xăng của giới hữu trách thành phố.
Tại buổi tọa đàm “Chuyển đổi xe xăng sang xe điện: Để không ai bị bỏ lại phía sau,” do các ban ngành hữu trách ở Hà Nội và báo Tiền Phong tổ chức hôm 21 Tháng Bảy, bà Nguyễn Hoàng Ánh, quyền trưởng Phòng Quản Lý Chất Lượng Môi Trường, Cục Môi Trường, Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường, cho biết trong báo cáo của Hà Nội về ô nhiễm không khí thì ô nhiễm từ xe cộ chiếm trên 60%.
Tuy nhiên, theo nhận định của Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường thì nguồn ô nhiễm từ khí thải từ xe cộ chỉ chiếm khoảng 12%, bụi hoạt động giao thông là 23%.
Ngoài ra, một nguồn bụi rất lớn nữa chiếm khoảng 29% là bụi từ hoạt động xây dựng và hoạt động đốt rơm rạ, lốp xe, rác thải…
“Đó là những số liệu đã được cân đong, đo đếm từ nhiều nguồn và đưa vào báo cáo tổng hợp của Bộ Nông Nghiệp để trình lên thủ tướng. Theo nhận định của chúng tôi, hoạt động giao thông tích hợp với thời tiết là nguyên nhân chính gây ô nhiễm,” bà Ánh cho hay.
“Để xác định nguyên nhân ô nhiễm chuẩn xác thì dứt khoát phải có hoạt động đó là kiểm kê khí thải. Tuy nhiên, thực tế các nguồn khí thải của chúng ta là nguồn động, linh hoạt, thay đổi liên hoạt. Thứ hai là kinh phí kiểm kê chưa có và phương pháp kiểm kê chưa chuẩn,” bà Ánh nói thêm.
Trước đó, báo VNExpress hôm 15 Tháng Bảy dẫn kết quả nghiên cứu công bố năm 2023 của Sở Tài Nguyên và Môi Trường Thành Phố Hà Nội, cho thấy phát thải khí CO của xe gắn máy chiếm 87%, bụi mịn 66%, là “nguồn gây ô nhiễm lớn nhất trong giao thông ở Hà Nội.”
Nghiên cứu cũng chỉ ra các điểm nóng ô nhiễm CO, PM 10, PM 2.5 trong không khí tập trung ở tuyến đường vành đai, đường xuyên tâm, nút giao thông đặt biệt. Trong đó, ô nhiễm không khí trong “vành đai một” ở mức vừa phải, ngoại trừ khu phố cổ có nhiều khách du lịch.
Đây được cho là lý do để giới chức Hà Nội đưa ra lệnh cấm xe gắn máy chạy xăng để thay bằng xe gắn máy điện.
Theo báo Dân Trí hôm 13 Tháng Bảy, nhà chức trách Hà Nội loan báo cấm xe gắn máy chạy bằng xăng, dầu tại các khu vực trung tâm thuộc “vành đai một” từ ngày 1 Tháng Bảy, 2026, bất chấp nhiều ý kiến ta thán trên mạng xã hội.
Việc cấm xe gắn máy chạy bằng xăng được nhà chức trách diễn giải là một trong các bước thực hiện “vùng phát thải thấp” (LEZ) từ đầu năm nay.
Ông Trần Sỹ Thanh, chủ tịch thành phố Hà Nội, được dẫn lời: “Nếu không quyết tâm [cấm xe gắn máy chạy bằng xăng] thì không biết khi nào Hà Nội mới phát triển đô thị văn minh, sạch đẹp như các nước trên thế giới.”
Tương phản với phát ngôn của giới chức lãnh đạo, một số ý kiến của người dân Hà Nội trên mạng xã hội bày tỏ sự bất mãn.
Facebooker Trần Thị Thu Thủy cho biết trên trang cá nhân: “Tàu điện ngầm không có, được hai tuyến tàu điện trên cao thì một cái tậm tịt và nhỏ [dột] nước, mà đòi cấm xe xăng dầu chạy ‘vành đai một.’ Không biết ‘tư bản đỏ’ có nhúng tay vào thao túng chính sách không mà áp đặt người dân một cách khiên cưỡng nhằm có lợi cho tư bản đỏ. Không biết mấy thằng hoạch định chính sách xã hội có báo cáo gì về đặc điểm nhà ở Hà Nội mà ấu trĩ cỡ đó.”
Ý kiến của Facebooker này được hiểu là ngầm nhắc đến sự liên quan của hãng xe VinFast thuộc sở hữu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng vì doanh nghiệp này đang bán xe hơi và xe gắn máy chạy điện. (Tr.N) [kn]
Gia Lai: Đâm chết bạn vì cãi nhau trên Facebook, nữ sinh lãnh 18 năm tù
GIA LAI, Việt Nam (NV) – Để giải quyết mâu thuẫn một bình luận không vừa ý trên mạng xã hội, hai nữ sinh ở Gia Lai hẹn gặp nhau “nói chuyện” để rồi một bị đâm chết, một lãnh án tù.
Hôm 21 Tháng Bảy, Tòa Án Tỉnh Gia Lai đã tuyên phạt bị cáo Trần Thị Minh Thư, 20 tuổi, ở xã Tân An, huyện Đăk Pơ cũ, nay là phường An Bình, tỉnh Gia Lai, 18 năm tù về tội “giết người.”
Đây là vụ án chấn động công luận khi cả bị cáo và bị hại đều đang là học sinh trung học.
Báo Tuổi Trẻ dẫn cáo trạng cho hay thời điểm gây án, bị cáo Thư là học sinh lớp Mười Hai, trường Trung Học Phổ Thông Y Đôn. Còn nạn nhân Phan Nguyễn Ngọc Hân, là học sinh lớp Mười Một, trường Trung Học Phổ Thông Nguyễn Trãi, thị xã An Khê cũ.
Án mạng xảy ra bắt nguồn từ những mâu thuẫn giữa hai bên quanh việc cự cãi, thách thức nhau trên mạng xã hội.
Cụ thể, hôm 6 Tháng Ba, 2024, bị cáo Thư lên mạng xã hội Facebook, thấy em Hân bình luận “chơi kiểu nào đây bay, lẹ đi” tại dòng trạng thái của một người bạn.
Trước đó, bị cáo Thư cũng từng bình luận “kiểu nào cũng chơi, lẹ đi,” nên nghĩ rằng em Hân đã cố tình nhái lại câu của mình để khiêu khích. Do đó, bị cáo Thư đã nhắn tin cho em Hân hẹn gặp nhau trước trường mẫu giáo Sơn Ca ở phường An Bình, thị xã An Khê, để nói chuyện, giải quyết mâu thuẫn và được nạn nhân đồng ý.
Sau khi đi học về, em Hân cùng bốn bạn nữ đi đến điểm hẹn để gặp bị cáo Thư.
Trong lúc lời qua tiếng lại dẫn đến xô xát, bị cáo Thư đã dùng dao mang theo đâm nhiều nhát vào vùng ngực, bụng, đùi em Hân. Dù nạn nhân được đưa vào Trung Tâm Y Tế Thị Xã An Khê cấp cứu, nhưng không qua khỏi.
Cơ quan điều tra xác định, nguyên nhân gây ra cái chết của nạn nhân Phan Nguyễn Ngọc Hân là “mất máu cấp do vết thương thấu ngực, bụng làm thủng tim, rách gan, lách gây ra bởi vật sắc nhọn.”
Sau khi gây án, bị cáo Thư đã đến cơ quan công an để đầu thú. (Tr.N) [kn]
Việt kiều Áo bị ‘đề nghị xử lý’ vì ‘tố cáo giám đốc công ty Nhã Nam’
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Cơ Quan An Ninh Điều Tra Công An Thành Phố Hà Nội vừa đề nghị Sở Văn Hóa và Thể Thao Hà Nội xử lý hành chính, đề nghị Bộ Nội Vụ thu hồi giấy phép lao động của ông Đặng Hoàng Giang, quốc tịch Áo, vì cáo buộc “đăng các bài viết sai sự thật trên mạng xã hội liên quan vụ Nhã Nam.”
Ông Đặng Hoàng Giang là chuyên gia phát triển, nhà hoạt động xã hội và tác giả chính luận.
Theo báo Dân Trí hôm 21 Tháng Bảy, trong văn bản trả lời của Cơ Quan An Ninh Điều Tra cho công ty Văn Hóa và Truyền Thông Nhã Nam, thì: “Hành vi đăng tải các bài viết sai sự thật trên danh khoản Facebook cá nhân ‘Giang Dang’ của ông Đặng Hoàng Giang tuy có dấu hiệu của tội phạm ‘lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức’ quy định tại Điều 331 – Bộ Luật Hình Sự, nhưng xét thấy ‘chưa đến mức xử lý về hình sự, cần xem xét xử lý bằng các hình thức khác.’”
Trước đó, hôm 16 Tháng Tư, 2024, tin đồn về ông Nguyễn Nhật Anh, 51 tuổi, khi đó là tổng giám đốc công ty Nhã Nam, “quấy rối tình dục nhân viên nữ” lan rộng sau khi ông Đặng Hoàng Giang – một tác giả hợp tác lâu năm với Nhã Nam, chấm dứt làm việc với công ty này.
Ông Giang không nói rõ nguyên nhân của việc ngừng hợp tác. Tuy nhiên, nhiều người lan truyền bức thư được cho là của ông Giang gửi phía Nhã Nam, trong đó, giám đốc Nguyễn Nhật Anh bị tố cáo “có lời nói, hành vi động chạm cơ thể quá giới hạn với một nhân viên nữ.”
Sự việc khiến nhiều người bất bình, thậm chí không ít KOL (Key Opinion Leader – người chủ chốt dẫn dắt dư luận) tuyên bố ngừng hợp tác, còn cư dân mạng phản ứng gay gắt trước cách giải quyết sự việc chưa thuyết phục của công ty.
Tối 17 Tháng Tư, 2024, dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng cũng thông báo ngưng hợp tác, đề nghị công ty Nhã Nam phải lên tiếng.
Sau ông Trần Tiễn Cao Đăng, một số tác giả như Trần Thu Hà cũng cho biết ngừng hợp tác với công ty Nhã Nam.
Trong thông báo chính thức được đăng tải trên Fanpage hơn 1 triệu lượt theo dõi, Ban Giám Đốc công ty Nhã Nam, cũng gửi lời xin lỗi bạn đọc vì “không làm rõ và nhanh chóng những thông tin tiêu cực lan truyền liên quan đến ông Nguyễn Nhật Anh.” Đồng thời, xin phép gỡ bỏ lời xin lỗi mang tính cá nhân do ông Nguyễn Nhật Anh đã sử dụng Fanpage của công ty để đăng lên.
Trước đó, lời xin lỗi của ông Nguyễn Nhật Anh được đăng tải trên Fanpage công ty sách Nhã Nam khiến dư luận dậy sóng.
Cụ thể, ông Nhật Anh thừa nhận “đã có một số hành động thể hiện sự quan tâm, quý mến” đối với nữ nhân viên và cho biết: “Hành động này không vượt quá các giới hạn đạo đức giữa con người với con người và nằm trong bối cảnh cụ thể. Nhưng điều tôi không lường được là vô tình gây bối rối, làm phiền, và có thể gây tổn thương với cô ấy.”
Điều đáng nói là ông Nguyễn Nhật Anh vốn là dịch giả, biên tập viên khá nổi tiếng ở Việt Nam, với nhiều bút danh như Trác Phong, Thụ Nho… từng được tham tán hợp tác và hoạt động văn hóa Đại Sứ Quán Pháp tại Việt Nam, trao tặng “Huân chương Hiệp Sĩ Văn Học và Nghệ Thuật.”
Riêng công ty sách Nhã Nam, hồi năm 2016 đã nhận được bằng khen của bộ trưởng Thông Tin Và Truyền Thông Việt Nam cho tập thể “đạt thành tích xuất sắc phong trào thi đua trong lĩnh vực xuất bản, in và phát hành.” (Tr.N) [kn]
Trump ‘cầu cứu’ Obama trong hồ sơ Epstein
Trump ‘cầu cứu’ Obama trong hồ sơ Epstein
Tổng Thống Donald Trump đã phải dùng tới chiêu cũ là sử dụng AI hình ảnh cựu Tổng Thống Barack Obama bị bỏ tù để hy vọng đánh tan dư luận vụ Jeffrey Epstein.
Ta về – một khúc Thánh ca của vong linh dân tộc
Có những bài thơ như lệ thấm trang giấy là đủ làm nhân chứng. Có những lời thơ lại trở thành bản án lịch sử. Trong số đó, bài thơ Ta về của Tô Thùy Yên là một định mệnh. Người đời biết đến ông nhiều từ bài thơ “Ta về” – viết sau mười năm tù “cải tạo” của cộng sản Lê Duẩn. Mười năm ấy, ông không chỉ sống giữa rừng thiêng nước độc, mà còn phải chôn chặt một nền văn minh đã cáo chung – văn minh miền Nam, với ngôn ngữ, nhân phẩm và tự do.
MỘT NGƯỜI VỀ TỪ CÕI CHẾT
“Ta về – một bóng trên đường lớn
Thơ chẳng ai đề vạt áo phai…”
Không tiếng reo mừng, không vòng tay chờ đón. Người tù cải tạo bước ra giữa quê hương mà ngỡ như đi lạc giữa một xứ rừng man rợ “Vạt áo phai” ấy là màu áo lính cũ, là thời oanh liệt đã nhạt nhoà, là chứng tích của một quá khứ bị đục xóa không thương tiếc.
“Vĩnh biệt ta – mười năm chết dấp
Chốn rừng thiêng im tiếng nghìn thu…”
Chết dấp – không mồ, không tên. Chết như chiếc lá mục dưới chân rừng, như tiếng kêu tuyệt vọng giữa trời vô vọng. Câu thơ như một hồi chuông truy điệu cho hàng vạn người đã chết không tiếng khóc, chết vì “học tập tốt” trên bìa rừng trại cải tạo nơi đất Bắc.
TRỞ VỀ VỚI VẾT NHỚ CŨ
“Ta về qua những truông cùng phá
Nếp trán nhăn đùa ngọn gió may…”
Hành trình trở về của nhà thơ là hành trình đi ngang qua những địa danh sử thi của một thời trận mạc. Nhưng giờ đây, chẳng còn chiến hữu, chẳng còn ai nhắc chuyện xưa. Ông trở về trong sự lặng thinh của đất trời, giữa cát bụi của tháng năm, giữa một quê hương giờ chỉ còn là ký ức.
“Chỉ có thế. Trời câm đất nín.
Đời im lìm đóng váng xanh xao…”
Cảnh vật không đổi, mà lòng người đã khác. Trời câm, đất nín – không phải vì thiên nhiên vô cảm, mà vì xã hội giờ đã hoá đá vì khiếp hải. Mười năm, thế giới đổi thay, nhưng lòng người bạc màu như đất bạc màu, như đạo đức bị bào mòn bởi khẩu hiệu.
THI SĨ – KẺ SỐNG SÓT LẠC LOÀI
“Ta về như bóng chim qua trễ
Cho vội vàng thêm gió cuối mùa…”
Bóng chim qua trễ – hình ảnh của kẻ sống sót cô đơn. Những người như Tô Thùy Yên, như Vũ Hoàng Chương, như Nhất Tuấn… là những kẻ trở về khi thế hệ mình đã tan hàng. Giữa cơn biển dâu, họ lạc lõng như cánh én lẻ giữa mùa thu muộn.
“Một đời được mấy điều mong ước?
Núi lở sông bồi đã lắm khi…”
Ước mơ tan theo vận nước. Cả một thế hệ bị đánh tráo lịch sử, bị đẩy vào rừng sâu, rồi bị quên lãng. Lý tưởng không thành, tuổi trẻ không còn – cái còn lại là một đời trôi dạt như phù sa, không nơi bám rễ.
LÒNG BIẾT ƠN GIỮA HOANG TÀN
“Ta về cúi mái đầu sương điểm
Nghe nặng từ tâm lượng đất trời…”
Ông không đòi công lý, không oán hận, mà chỉ lặng cúi đầu cảm ơn đời, cảm ơn hoa đã vì ông mà nở. Một lòng biết ơn thanh khiết giữa một xã hội phản trắc. Giữa hoang tàn, ông vẫn giữ được ánh mắt trong trẻo của thi nhân.
“Ta về như lá rơi về cội
Bếp lửa nhân quần ấm tối nay…”
Ông về như lá rụng – không ồn ào, không đòi hỏi. Chút “rượu hồng” (màu hồng màu máu đỏ của mắt pha cùng hàng châu lệ) ông rưới xuống để giải oan cho thế hệ mình – thế hệ đã bị lịch sử lừa dối, bị người đời phủ nhận, nhưng vẫn giữ được nhân cách.
LỜI KHẤN GIỮA TÀN TRO
“Ta khóc tạ ơn đời máu chảy
Ruột mềm như đá dưới chân ta…”
Câu thơ như một lời khấn nguyện. Ông khóc – không phải khóc vì thua cuộc, mà khóc vì được sống. Vì còn có thể thấy bầu trời, còn được làm chứng cho một thế giới đã bị tiêu diệt.
“Ta về như tứ thơ xiêu tán
Trong cõi hoang đường trắng lãng quên…”
Thơ ông – tản mác như linh hồn những người bạn không về, những anh em đồng đội đã chết trong rừng, trong trại, trong lặng câm. Nhà cũ vẫn còn, nhưng người cũ không còn nữa. Mối mọt và nhện giăng là những nhân chứng trung thành hơn cả loài người.
NGƯỜI CON PHUNG PHÁ – KẺ TRỞ VỀ MUỘN MÀNG
“Ta về như đứa con phung phá
Khánh kiệt đời trong cuộc biển dâu…”
Mười năm tù là mười năm mất trắng. Trở về, ông chỉ là một đứa con tội lỗi với quê cha đất mẹ của tự do. Đời thất bát chỉ có mái đầu bạc và đôi mắt mỏi. Đời ông khánh kiệt – không vì nghèo, mà vì bị tước mất quê hương.’
“Ta nhặt mà thương từng phế liệu
Như từng hài cốt sắp vô danh…”
Đời ông giờ đây là một bãi đổ nát. Ông đi nhặt lại chính mình trong từng mảnh vụn ký ức. Mỗi câu thơ là một nén nhang cho những bạn tù đã hóa cát bụi.
“Ta tiếc đời ta sao hữu hạn
Đành không trải hết được lòng ta…”
Thơ ông – như máu chảy chưa kịp khô. Ông tiếc đời mình ngắn ngủi không đủ để kể hết, không đủ để khóc đủ. Và cũng không đủ để đánh thức nhân loại đang dần quên mất có một nền văn minh đã từng tồn tại – tên là Việt Nam Cộng Hòa.
NGƯỜI VỀ – KHÔNG ĐỂ SỐNG
Bài thơ “Ta về” không chỉ là một thi phẩm. Nó là bản tự khai của một linh hồn, là khúc bi ca cho một dân tộc bị đày đọa. Tô Thùy Yên không hung hăng ông chỉ viết – và viết như người rạch ngực mình ra để làm chứng cho một tội ác được CS che dấu dưới mỹ từ để hành hạ những người thất thế.
Năm mươi năm sau ngày Sài Gòn thất thủ, người ta có thể quên hết: chiến thắng, chiến bại, trại tù, thương vong. Nhưng xin đừng quên bài thơ “Ta về” – bởi nó là tiếng vọng cuối cùng của một nền văn hóa đã bị vùi chôn.
Người lính ấy, nhà thơ ấy, người con ấy – không trở về để sống, mà trở về để gõ cửa trí nhớ nhân loại, nhắc rằng đã từng có một dân tộc biết làm thơ giữa chiến tranh, biết giữ khí tiết cùa người lính VNCH tự do khi bị CS tù đày.
Nhiều sinh viên tốt nghiệp UC được vào các công ty hàng đầu của California
SACRAMENTO, California (NV) – Hệ thống đại học University of California (UC) giúp phần lớn sinh viên tốt nghiệp không có nợ tiền học và còn giúp họ vào những công ty hàng đầu của California, thông số mới cho thấy.
Theo CalMatters hôm Thứ Năm, 17 Tháng Bảy, gần 2/3 sinh viên cư dân California có bằng cử nhân của UC tốt nghiệp không có nợ, và trong đó là nhiều người tìm được việc làm tại các công ty lớn như Apple, Disney và Google. Điều đó thu hút nhiều sinh viên đến UC để lấy bằng cử nhân trong khi đại học ngày càng tốn nhiều tiền hơn, nhất là khi các dân cử Cộng Hòa ở Washington DC thông qua một dự luật bắt sinh viên trả tiền nợ nhiều hơn và còn có thể cắt trợ cấp tài chánh.
Thông số của UC cho thấy khoảng một nửa cựu sinh viên có bằng cử nhân kiếm được hơn $79,000/năm trong vòng sáu năm sau khi tốt nghiệp.
Bà Katherine Newman, chủ tịch hệ thống UC, cho biết chỉ trong vòng bốn năm, những người nhận trợ cấp Pell Grant có thể kiếm nhiều tiền hơn cả gia đình.
Để tạo ra các chương trình giúp sinh viên chuẩn bị tốt hơn cho những ngành nghề liên lục thay đổi, UC hợp tác với công ty nghiên cứu về lao động Lightcast và tạo một công cụ thu thập dữ liệu về nơi làm việc của hàng chục ngàn cựu sinh viên và những kỹ năng mà các công ty cần nhân viên phải có.
“Chúng tôi tạo ra công cụ này và cho các viện trưởng xem thử, và họ thấy rất hữu dụng vì có thể giúp tạo ra các chương trình mới hay thay đổi lại các chương trình đang có,” bà Newman nói.
Công cụ dữ liệu của cho sinh viên thấy được những lợi ích sau khi ra trường mà UC mang lại cho họ khi cách lãnh đạo của hệ thống đại học này đang phải đối đầu với nhiều mối đe dọa về tài chánh. UC kiện chính quyền Trump nhiều lần để ngăn chặn cắt giảm tiền từ liên bang được dùng cho nghiên cứu về y tế và khoa học.
Hệ thống UC còn đang phải bước vào tài khóa mới với $400 triệu ít hơn so với số tiền mà các nhà lập pháp California cùng Thống Đốc Gavin Newsom đã hứa vì tiểu bang đang thiếu hụt ngân sách đến mấy tỷ đô la.
Theo thông số của UC, những nơi tuyển cựu sinh viên của hệ thống đại học này nhiều nhất gồm có:
1) Hệ thống đại học UC tuyển đến 45,000 người.
2) Google tuyển 17,000 người.
3) Amazon tuyển 16,000 người.
4) Hệ thống bệnh viện Kaiser Permanente tuyển 13,500 người.
5) Hệ thống bệnh viện UC Davis Health tuyển gần 12,000 người.
6) Meta và Apple tuyển 9,000 người mỗi công ty.
UC cho biết những thông số đó còn cho thấy sinh viên được nhận vào nhiều vị trí rất đa dạng ở California như kỹ sư nhu liệu, người sáng lập công ty, giáo viên, luật sư, bác sĩ và nhiều nghề khác.
Công chúng cũng có thể xem dữ liệu của UC và thấy được những công ty hàng đầu tuyển sinh viên theo ngành nào nào. Google tuyển 17,000 cựu sinh viên UC, trong đó có hơn 5,000 người theo ngành khoa học điện toán và ngành kỹ sư, còn có 400 người theo ngành tâm lý, 350 người trong ngành khoa học chính trị và 200 người trong ngành Anh Ngữ.
Các đại diện của sinh viên cho biết công cụ mới của UC rất hữu dụng vì có thể giúp họ tìm được việc làm vì cho thấy các công ty lớn đang cần những ngành nghề nào.
Công cụ mới đó sử dụng thông tin lấy từ nhiều trang web của các công ty lớn, nhất là các quảng cáo tuyển người, để biết được những công ty đó đòi hỏi nhân viên phải có kỹ năng nào. Sau đó, UC sẽ giúp sinh viên tìm được những công việc phù hợp với kỹ năng và ngành đang học.
Theo UC, những kỹ năng mà các công ty lớn ở California đòi hỏi là truyền thông, nghiên cứu, khả năng viết và lãnh đạo. Đó là những kỹ năng mà những đại học khai phóng như UC cung cấp cho sinh viên.
Tuy nhiên, công cụ về dữ liệu của cựu sinh viên cũng có một số giới hạn như dựa vào thông tin mà Lightcast lấy từ các trang web công cộng như LinkedIn thay vì lấy từ dữ liệu của tiểu bang. Vì vậy, UC chỉ đưa ra được thông tin của 40% cựu sinh viên từ năm 2019 đến 2023, và không nói rõ được là một người có thể làm nhiều công việc tại một công ty hay không.
Tuy vẫn còn khuyết điểm, nhưng đây là hệ thống thông tin toàn diện nhất.
Cơ Quan Phát Triển Việc Làm California có thông tin của khoảng 50% đến 70% cựu sinh viên UC, nhưng chỉ là thông tin về lương và ngành nghề chứ không phải của các công ty cụ thể. Thông tin đó còn không có những người tự mở doanh nghiệp hay sinh viên đến từ tiểu bang khác.
Một vấn đề mà chưa ai biết đến về công cụ mới của UC là tốn bao nhiêu tiền của hệ thống đại học này. Văn phòng chủ tịch UC không trả lời câu hỏi đó, nhưng phát ngôn viên Omar Rodriguez cho biết Lightcast được sử dụng khắp Hoa Kỳ, trong đó có các đại học cộng đồng và hệ thống Cal State ở California. Ông cho hay UC đang thương thảo để ký hợp đồng dài hạn. (TL) [kn]
