Với em/ anh mãi thấy mình như con sóng cũ. (Tranh: Nguyễn Trung)
Với em
anh mãi thấy mình như con sóng cũ
êm đềm hôn bờ bãi chiều thu
cơn gió heo may xui mình gặp gỡ
xôn xao nơi bến nước Đông Trù
Chẳng lẽ tại chiều thu
để tiếng lòng mong manh gió
bến Đông Trù lạnh con sóng nhỏ
chia ly
cuối hoàng hôn
cứ hừng lên sắc đỏ
Anh đi
mang theo hồn thu
biêng biếc mây trời
vàng tươi sắc nắng
giữ vẹn nguyên cả vị ngọt heo may
qua chiến tranh đằng đẵng
Giờ anh
về lại bến Đông Trù
trong gió lệch mùa
mênh mang nước lũ
vẫn thấy mình như con sóng cũ
êm đềm hôn bờ bãi chiều thu!
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
WESTMINSTER, California (NV) – Đông đảo các quân binh chủng VNCH cùng các hội đoàn từ các nơi về tham dự kỷ niệm “70 Năm Thành Lập Quân Chủng Không Quân VNCH,” do Hội Ái Hữu Không Quân Miền Trung California tổ chức vào chiều Thứ Sáu, 4 Tháng Bảy, tại nhà hàng Diamond Seafood Palce 3, thành phố Westminster.
Hội Hậu Duệ Quân Lực VNCH trong lễ kỷ niệm 70 Năm Ngày Thành Lập Quân Chủng Không Quân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Sau nghi thức khai mạc, gia đình Không Quân cùng đồng ca bài “Không Quân Hành Khúc,” khúc hát quân hành thôi thúc các chiến sĩ Không Quân cất cao cánh bay vào vùng lửa đạn để tiêu diệt các cánh quân địch xâm nhập miền Nam trên khắp các chiến trường.
Không Quân Lê Văn Sáu, hội trưởng Hội Ái Hữu Không Quân Miền Trung California phát biểu khai mạc: “Hôm nay là ngày 70 năm thành lập Quân Chủng Không Quân. Từ khi thành lập năm 1955 cho đến năm 1975, Quân Chủng Không Quân gồm có sáu sư đoàn và các căn cứ hỏa lực yểm trợ, tiếp tế, tìm và diệt địch. Nơi nào có quân bạn đều có những cánh chim đại bàng Không Quân yểm trợ, không ngại gian nguy và tính mạng xông vào lửa đạn, đó là tính cách hào hùng của Không Quân chúng ta.”
Phái đoàn chiến hữu Không Quân từ Texas về dự lễ kỷ niệm 70 Năm Ngày Thành Lập Quân Chủng Không Quân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông tiếp: “Hôm nay kỷ niệm 70 năm thành lập Quân Chủng Không Quân cũng là cột mốc 50 năm chúng ta bỏ nước ra đi khi biến cố ngày 30 Tháng Tư xảy ra, để biết bao gia đình ly tán, mất vợ chồng mất con, cả những chiến sĩ Không Quân không may mắn đã vào ‘tù cộng sản.’ Chúng ta phải luôn nhớ đến ngày 30 Tháng Tư đã đúng 50 năm, ngày đau thương của dân tộc cần phải nhớ.”
Không Quân Vân Chiêm hát “Tổ Quốc Không Gian Đã Ghi Công.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tiếp đến, niên trưởng Không Quân Võ Ý có lời tâm tình: “Năm mươi năm ngày mất nước và 70 năm ngày kỷ niệm Không Lực VNCH, chúng ta còn lại gì? Xin thưa, chúng ta còn lại những chiến tích lẫy lừng khi Không Quân đã yểm trợ chiến thắng Bình Long anh dũng, Kontum kiêu hùng, Trị Thiên vùng dậy, đều có sự góp sức của Không Quân. Không Quân chúng ta đã đi vào quân sử với bài ‘Huyền Sử Ca Một Người Mang Tên Quốc,’ với anh hùng Trần Thế Vinh, và chúng ta còn lại quyển ‘Quân Sử Không Quân,’ của Không Lực VNCH của Hội Không Quân Úc Châu.”
Nghi thức chào quốc quân kỳ, trong lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Quân Chủng Không Quân VNCH. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông tiếp: “Cho đến giờ này chúng ta còn lại gì! ‘Đập Helmet ra tìm lấy ảnh/Xếp chinh bào lại để dành hơi,’ nhưng chúng ta vẫn còn một niềm tin ở tương lai, khi sẽ còn những thế hệ hậu duệ của Không Quân. Cám ơn các em cháu đã tiếp tục đường bay của cha ông, các cháu sẽ tiếp tục làm rạng rỡ cho Không Quân VNCH và xin tạ ơn nước Mỹ nhân ngày Độc Lập hôm nay, bằng cách hãy nhớ lại những anh hùng liệt nữ đã xây dựng nên nước Việt Nam Cộng Hòa.”
Hội Ái Hữu Không Quân Miền Trung hát “Không Quân Hành Khúc.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tiếp đến, ông Đỗ Văn Khanh, thủ quỹ của hội, tường trình về chương trình “Lá Lành Đùm Lá Rách,” do hội Ái Hữu Không Quân Miền Trung California thực hiện trong niên khóa 2024-2025.
Ông nói: “Sau 1975, từ 1980 có một số anh em Không Quân đi tù ‘cải tạo,’ nếu có người nào thuộc Không Quân Miền Trung California, đem đến một món quà Xuân thì quý hóa vô cùng. Sau mấy mươi năm, rất mừng khi có một người bạn cùng quân chủng Không Quân đến trao món quà, đó là chính nghĩa của chúng ta, là Không Quân không bỏ bạn bè.”
Niên trưởng Không Quân Võ Ý chia sẻ cảm nghĩ trong lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Quân Chủng Không Quân VNCH. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông tiếp: “Chương trình ‘Lá Lành Đùm Lá Rách’ của Không Quân đã sinh hoạt nhiều năm qua, nếu quỹ có thêm, trong mùa Xuân này chúng ta sẽ tiếp tục gởi về những thương phế binh VNCH, những cô nhi quả phụ. Xin quý vị tiếp tục đóng góp cho những người anh em của chúng ta có những món quà Xuân.”
Ông Lê Văn Sáu, chia sẻ: “Từ 2015 đến nay đã 10 năm, Hội Không Quân trong chương trình ‘Lá Lành Đùm Lá Rách,’ đã góp tiền gởi về cho các anh em thương phế binh, đa số là những hạ sĩ quan không có cơ hội để đi theo diện HO, từ 1975 đến nay họ đã già, sống nghèo khổ. Năm rồi chúng tôi đã quyên góp được $11,000 đã gởi về tặng 56 anh em hạ sĩ quan.”
Ông Lê Văn Sáu (trái) hội trưởng Hội Ái Hữu Không Quân Miền Trung California, và ông Đỗ Văn Khanh thủ quỹ, tường trình về chương trình “Lá Lành Đùm Lá Rách” của hội. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tiếp đến, niên trưởng Không Quân, cựu Trung Tá Trần Dật, một trong những người khởi xướng nhóm “Không Gian Thân Tình,” luôn gởi quà về giúp đỡ các chiến sĩ VNCH, có đôi lời chia sẻ về tinh thần của những cựu chiến sĩ Không Quân ở hải ngoại luôn hướng lòng về đồng đội ở quê nhà.
Ông chia sẻ rằng tất cả những anh em Không Quân VNCH đến hôm nay đều già yếu, bệnh tật. Qua nhiều năm, nhóm ‘Không Gian Thân Tình,’ đã gởi về giúp đỡ các đồng đội một thời chinh chiến bên nhau, nay còn kẹt lại nơi quê nhà trên 80 tuổi, đã già yếu bệnh tật, bị bạc đãi đói nghèo. Không Quân không bao giờ bỏ bạn.
Niên trưởng Trần Dật (phải) nói về tình chiến hữu Không Quân, và trao tặng $500 làm quà cho chiến hữu tại quê nhà. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Kết quả tất cả số tiền các mạnh thường quân ủng hộ trong đêm nay được trên $2,500, đặc biệt có hai vị mạnh thường quân mỗi người trao tặng $500. Đó là tấm chân tình của đồng đội Không Quân VNCH trong và sau cuộc chiến không bao giờ thay đổi, dù cho hoàn cảnh tha hương có khắc nghiệt đến đâu.
Buổi tiệc kỷ niệm 70 năm Quân Chủng Không Quân VNCH và 50 năm xa xứ trong niềm vui gặp lại nhau trong nhiều tiết mục văn nghệ. Tình chiến hữu vẫn tròn đầy như ngày nào còn tung cánh đại bàng trong những phi vụ bảo vệ đất nước yên vui, tuy chưa trọn nhưng vẫn luôn nhớ nhau qua bao năm tháng. [kn]
Thiên hạ đại loạn. Giang hồ dậy sóng. Mưa rơi liên miên như nước mắt Lục Tiểu Phụng bị người tình phụ bạc, đường phố Sài Gòn hóa thành thủy đạo, người người bì bõm dắt xe như trẩy hội hoa đăng. Không ai hay, ẩn sau tấm màn mưa lất phất kia, cuộc tử chiến kinh thiên động địa đang tái diễn: Sơn Tinh vs. Thủy Tinh – Hồi thứ 45678: Trận Bạch Đằng của thế kỷ 21!
Tương truyền, vào ngày mùng 1 Tháng Mưa Lụt năm Giáp Ngập, khi trời vừa dậy sấm sét, đất Gia Định rúng động bởi khí tức tà ma ngùn ngụt, ký giả Năm Sài Gòn – hành tẩu giang hồ với tuyệt kỹ “Chém Gió Đoạn Hồn,” đã kịp leo lên nóc chợ Bà Chiểu, vén áo mưa, ngửa mặt gào lớn:
“Mẹ ơi mưa nữa! Tụi nó đánh nhau lần thứ mấy trăm rồi mà chưa chịu nghỉ uống nước dừa hả trời!?”
Khởi nguyên cuộc chiến: Mối tình tay ba nghìn năm chưa dứt!
Sơn Tinh – vị đại hiệp đất đai, chuyên luyện “Thổ Công Thần Chưởng,” nội lực cương mãnh, từng dựng núi cao trong ba nén nhang, đi không chạm cát, đạp đất hóa vàng. Còn Thủy Tinh – chưởng môn phái Thủy Âm, luyện “Bích Ba Tâm Pháp,” có khả năng điều khiển thủy triều, nước lũ, vòi rồng và vòi xịt toilet.
Hai người vốn là huynh đệ đồng môn, cùng yêu nàng Mỵ Nương – hoa khôi làng Văn Lang, người đẹp nổi tiếng với bí kíp “ngồi đâu cũng selfie được.” Nàng chọn Sơn Tinh, thế là Thủy Tinh ôm hận thiên thu, từ đó phát thệ mỗi năm sẽ đưa nước về đánh chìm giang sơn của tình địch.
Ngày đại chiến nổ ra, trời đất mù mịt, sấm sét đánh rầm rầm như tiếng bass trong quán bar Bùi Viện. Thủy Tinh lần này đem theo đội quân mới: Bạch Long Phái – Giống cá tra đột biến gen, cộng với đám thủy quái ninja rùa luyện võ công trong cống ngầm hơn ba trăm năm.
Trong khi đó, Sơn Tinh chỉ kịp triệu hồi vài đệ tử ngành quy hoạch, mang theo ba thước đất, bốn bản vẽ 3D, và một đội công nhân sửa ống nước…
“Thi triển Đắp Nền Đột Kích – Tăng Cốt 5000!,” Sơn Tinh quát lớn, dựng một đoạn đê bao quanh Kênh Nhiêu Lộc. Nhưng chưa kịp đặt móng thì từ dưới chân cầu Thị Nghè, Thủy Tinh hú dài một tiếng, triệu hồi chiêu Vòi Rồng Long Trảo Thủ. Nước dâng lên ba thước, cuốn trôi toàn bộ xe gắn máy của phường 5, Bình Thạnh, kèm theo mấy sạp bánh tráng trộn.
Khắp nơi, cư dân gào khóc thảm thiết:
“Ủa, có ai chặn Thủy Tinh lại được không chứ nước lên tới nách rồi đó nghen?”
“Cái hẻm nhà tui hồi trưa là phố đi bộ, giờ thành Venice luôn rồi ông nội ơi!”
Ký giả Năm Sài Gòn đạp xuồng ba lá đi phỏng vấn, bắt gặp một cao thủ áo cam (nghi là đệ tử phái Hồ Thành Công Lộ), đang chèo thúng giữa ngã tư Hàng Xanh:
“Đây là thế trận của thế kỷ,” ông vừa quăng lưới vừa nói, “tụi tôi sửa cống ba năm mà tụi nó đánh nhau chỉ cần ba phút là ngập lại.”
Mưa vẫn rơi như trút, những hạt nước bạc trắng hóa thành bức màn sương dày đặc, che khuất mọi ánh nhìn. Dòng sông Sài Gòn như con rồng cuộn mình trong bão lũ, nước dâng lên dâng xuống, như đang ngầm đe dọa cả thiên hạ.
Trận chiến năm nay, theo quan sát của ký giả Năm, tại góc đường Lê Văn Duyệt giao Lý Thường Kiệt, trận thế cực kỳ ác liệt. Thủy Tinh xuất chiêu “Triều Dâng Ngập Hông Xe,” khiến bao nhiêu chiến xa VinPhét lội bì bõm như vịt nhựa. Đường Nguyễn Hữu Cảnh vỡ trận trước, kế đó là Phan Huy Ích, Phạm Văn Chiêu, rồi lan ra toàn cõi Gò Vấp. Cư dân mười phường mười phương đều lâm cảnh thảm thiết, người người bì bõm đẩy xe, ghe phao trôi giữa phố, chó mèo bơi lội tung tăng như ngư lâm đại hội.
Sơn Tinh vẫn trấn thủ cao điểm Metro Quận 2, vận công tụ khí, dồn nội lực xuất chưởng “Đê Điều Hộ Thần Công” và “Bê Tông Phản Thủy Cước,” mong ngăn nước từ hướng Đông tràn về. Nhưng trời ơi đất hỡi, hệ thống cống ngầm Sài Gòn vốn tu luyện theo tông phái “Trảm Phong Chém Gió,” công lực yếu kém, chỉ mới nghe tiếng mưa đã tự động thoát hồn. Ngập là điều tất yếu.
Chiêu kinh hoàng nhất năm nay là chiêu “Thủy Vân Tà Ảnh – Vỡ Ống Cống Thất Thủ Trận,” do Thủy Tinh thi triển lúc nửa đêm ở khu Bàu Cát. Dân cư đang ngủ bỗng nghe tiếng “bùm,” tiếp đó là mùi lạ xộc lên từ cõi âm ty. Hóa ra ống cống bị vỡ, nước cống nhào lên như ác long hoành hành, dân tình chạy bán sống bán chết như phim zombie do Netflix Sài Gòn sản xuất.
Mưa to hơn, gió mạnh hơn, sóng dữ dội hơn. Mỗi đợt sóng nước như chồm lên, muốn cuốn trôi hết tất cả. Sơn Tinh bèn tung chiêu “Phong Thần Thập Bát Pháp,” quạt bay lượn, từng luồng gió xoáy mạnh mẽ đánh bay sóng nước. Thủy Tinh không chịu thua, vung gậy “Thủy Long Kích Pháp,” gọi mưa bão, lũ lụt tràn về ầm ầm, nhấn chìm cả đất trời.
Đường phố Sài Gòn trở thành chiến trường trầm luân. Những con thuyền nhỏ của dân nghèo như những chiến thuyền nhỏ bé bơi qua bơi lại, né tránh từng cơn sóng dữ. Tiếng la hét, tiếng nước vỗ, tiếng gió hú vang khắp nơi.
Cuộc chiến kéo dài ba ngày ba đêm, từ chợ Bến Thành đến Bến Xe Miền Tây, từ bờ kè Thủ Thiêm đến hang động AEON Mall Tân Phú. Cứ mỗi khi Sơn Tinh nâng đường, Thủy Tinh lại gọi mưa. Cứ mỗi lần Thủy Tinh dâng lũ, Sơn Tinh lại gọi máy bơm thần công, nhưng khốn thay, bơm lần nào cũng “hư bất chợt,” làm dân tình chửi đổng như tụng kinh.
Nhiều cao thủ trong giới thợ điện, thợ sửa cống từng thử đánh bại Thủy Tinh bằng cách đào hệ thống cống ngầm “thần tốc,” với hy vọng thoát nước thật nhanh. Nhưng càng đào, nước lại càng dâng, đất lại càng sụt, khiến cả khu phố biến thành “địa đạo nước” không lối thoát.
Cuối cùng, trời quang mây tạnh. Nhưng nước… vẫn không rút. Dân chúng uể oải chèo xuồng đi làm, có kẻ sáng sớm chưa kịp thoa kem chống nắng đã lội ngập đến lỗ rún. Băng rôn “thành phố ta quyết tâm chống ngập” vẫn bay phấp phới, như lời thề treo lửng lơ không đáy.
Ký giả Năm Sài Gòn đứng giữa con đường Trần Não – giờ thành sông Trần Não – nhìn mây trời lặng lẽ mà ngâm một bài thơ não ruột rằng:
Nước dâng không ngớt tự ngàn xưa Sơn-Thủy đánh hoài chẳng thấy thua Dân đen bơi giữa lòng đô thị Ngập tận tương lai, tới tận… chùa. …..
Cuộc chiến này, tựa như Đông Tà đấu Tây Độc, không ai chịu thua ai, chỉ khổ dân Sài Gòn, năm nào cũng lội nước, muôn phần thống khổ. Tiếng than thấu trời xanh. Có người bảo, muốn chấm dứt trận chiến này, phải mời Mỵ Nương ra hòa giải, nhưng nàng giờ bận livestream bán hàng online, đâu rảnh mà can thiệp vào chuyện của hai chàng tình địch!
Vậy nên, Sài Gòn cứ thế mà ngập, ngập mãi không thôi…
“Hệ thống ngôn ngữ Donald Trump” là cực kỳ đơn giản. Quanh đi quẩn lại, Trump chỉ sử dụng một số từ. Nếu được tổng hợp lại thành một “từ điển” thì quyển từ điển này chỉ gọn lỏn như một quyển sổ tay.
Với Trump, cái gì cũng “beautiful.” (Hình minh họa: Tasos Katopodis/Getty Images)
Sau cuộc gặp Tổng Thống Syria Ahmed al-Sharaa trong chuyến công du Trung Đông trung tuần Tháng Năm, Trump ca ngợi nguyên thủ Syria: “Young, attractive guy. Tough guy. Strong past. Very strong past. Fighter.”
Khi gặp Tổng Thống Mohamed bin Zayed Al Nahyan (Tiểu Vương Quốc Arab Thống Nhất), Trump nói: “You’re a magnificent man.” Nhận xét về khu vực, Trump nói Vùng Vịnh là “an amazing part of the world”… Và nói về nguyên thủ Qatar cùng gia đình ông này, Trump khen họ là những người “cao ráo, bảnh trai” (“tall, handsome guys”)…
Hiệu ứng của sự tối giản và thô lậu
Ngày 26 Tháng Năm, nhân lễ Chiến Sĩ Trận Vong, Trump lại mắng mỏ người tiền nhiệm Joe Biden, gọi đảng Dân Chủ là “cặn bã” và các thẩm phán liên bang là “quái vật”…
Ngôn ngữ của Trump giống như thức ăn nhanh: Dễ tiếp cận, giàu calo cảm xúc, nhưng thiếu dưỡng chất trí tuệ. Không có sự tinh tế của Winston Churchill, cũng chẳng có sự trào phúng kiểu Ronald Reagan hay lịch lãm như Barack Obama, Trump quát tháo bằng thứ tiếng của một người cha đang tức giận với bầy con: Đồ cái thứ ngu, một lũ ăn hại đái nát… “Stupid!,” “Sad!,” “Total disaster!,” “Fake!” – mỗi từ như một phát súng ngắn bắn vào bất kỳ ai làm Trump nổi giận.
Trong lịch sử hiện đại, hiếm có tổng thống Mỹ nào sử dụng ngôn từ theo cách gây tranh cãi và định hình thực tại mạnh mẽ như Donald Trump. Trump luôn “chơi chữ” bằng một bộ từ vựng nghèo nàn, đơn giản, cảm tính, lặp đi lặp lại đến mức ám ảnh. Hiện tượng “từ điển Trump” không chỉ là câu chuyện ngôn ngữ học. Đó là biểu hiện của một thứ quyền lực đang tái định nghĩa lại ranh giới giữa sự thật và cảm xúc, giữa chuẩn mực chính trị và kỹ thuật thao túng truyền thông.
Ngôn ngữ là thước đo tư duy, là công cụ để con người thoát khỏi bản năng và bước vào thế giới lý tính. Nhưng với Donald Trump – người tự hào không đọc sách, ngôn ngữ không còn là công cụ để khai minh mà là vũ khí để thao túng. Không giỏi phân tích chính sách nhưng Trump giỏi nói to, nói ngắn, và nói chắc như đinh đóng cột – dù hoàn toàn sai. Tâm lý học gọi đây là “illusory superiority” – ảo tưởng vượt trội. Người ít hiểu biết thường tự tin quá mức. Và với Trump – tự nhận mình là “thiên tài,” sự tự tin không chỉ là bản năng mà còn là chiến lược “Nói như thể mình luôn đúng” khiến người khác cảm thấy bối rối nếu nghi ngờ.
Trump không tiết kiệm lời khen. Vấn đề là ông chỉ dùng đúng vài từ: “Great,” “Perfect,” “Tremendous,” “Fantastic,” “Amazing,” “Wonderful”… Trump không và chẳng bao giờ mô tả lý do vì sao một thứ “tuyệt vời.” Ông không đi vào chi tiết, không đưa luận điểm, không chứng minh. Mọi lời khen chỉ là cảm tính thuần túy – như cách một đứa trẻ hét lên “ngon quá!” khi cắn miếng bánh mà không biết miêu tả chính xác nó là hương vị gì.
Trump cũng là bậc thầy tấn công cá nhân bằng từ ngữ đơn giản nhưng nghe như đóng đinh vào tai. Một số từ ông dùng thường xuyên: “Loser,” “Disaster,” “Fake,” “Stupid,” “Weak,” “Low IQ,” và thậm chí “animals”… Trong nhiều trường hợp, Trump không chỉ dùng ngôn ngữ thô thiển mà là tục tĩu, như một tay anh chị đầu gấu đứng giữa chợ chửi thề.
Mọi thứ đều “ĐẸP” (BEAUTIFUL)
Trang web Tòa Bạch Ốc ngày 28 Tháng Năm, 2025, viết: “Dự luật Lớn và Đẹp của Tổng Thống Donald J. Trump là cơ hội chỉ có một lần trong một thế hệ để cắt giảm chi tiêu, thúc đẩy tăng trưởng và cân bằng tài chính nền kinh tế Mỹ.”
Như được phân tích trong bài báo của tác giả Monica Hesse trên The Washington Post ngày 29 Tháng Năm, Trump thật sự bị ám ảnh bởi từ “beautiful.” Cái gì với ông cũng “beautiful.” Trump nói nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong Un “viết cho tôi những lá thư đẹp.” Vào ngày đầu tiên trở lại Tòa Bạch Ốc nhiệm kỳ hai, Trump ký sắc lệnh hành pháp mang tên “Promoting Beautiful Federal Civic Architecture.”
Ông từng vô số lần gọi cái gì cũng “đẹp.” Trong số báo ngày 1 Tháng Chín, 2024, trên Politico, tác giả Anusha Mathur đã tẩn mẩn liệt kê hàng lô trường hợp mà Trump dùng từ “đẹp” (“beautiful”)…
Sân golf “đẹp,” những chiếc điện thoại trong Tòa Bạch Ốc “đẹp,” nông trại “đẹp,” nghề làm nông cũng “đẹp,” Tối Cao Pháp Viện “đẹp,” đất đai của nước Mỹ không phải phì nhiêu mà là “đẹp,” nước Mỹ có những chiến đấu cơ “đẹp,” khí gây mê (sleeping gas) “đẹp,” than đá “đẹp” luôn (“clean, beautiful coal”); bộ tóc của chính ông tất nhiên là “đẹp” (if you’re like me, you can’t wash your beautiful hair properly”); nước Mỹ có những phi trường đẹp (“We’d have the most beautiful airports. Now we’re like a third-world country”).
Bức thư của Tập Cận Bình cũng “đẹp” (“And I got along very well with President Xi. He’s a great guy, wrote me a beautiful note the other day…”). Trump miêu tả cái chết của thủ lĩnh tổ chức khủng bố ISIS Abu Bakr al-Baghdadi là nhờ một con chó đẹp (“a dog, a beautiful dog”) và cái lỗ toác hoác mà đặc nhiệm Mỹ phá lủng khi tấn công ngôi nhà của Abu Bakr al-Baghdadi là một cái lỗ vừa bự vừa đẹp (“a beautiful, big hole”)… Ngoài ra, ông tự khoe mình có một cơ thể đẹp (“If I took this shirt off, you’d see a beautiful, beautiful person”)… Đáng kinh ngạc hơn, ông nói tính khí của chính ông cũng “rất đẹp” (“My temperament is totally controlled, so beautiful”)…
Thế giới quan nhị nguyên của Trump
Các nghiên cứu học thuật cho thấy Trump nói ở trình độ từ vựng tương đương học sinh lớp Sáu. Với Trump, đó có thể là chiến lược. Trump không nói để khai sáng. Ông nói để kích động. Ông chọn cách nói đơn giản, lặp đi lặp lại, đẩy cảm xúc lên cao nhất có thể, như một người bán hàng đa cấp đang cố “chốt đơn” bằng mọi giá.
Trump không chừa chỗ cho “vùng xám.” Ở đây chỉ có trắng hoặc đen. Mọi thứ hoặc là vĩ đại nhất hoặc là vô cùng tồi tệ. Ngôn ngữ nhị nguyên này giúp ông đơn giản hóa thế giới cho những người cảm thấy choáng ngợp trước thực tại phức tạp. Ví dụ: “I’m the best jobs president that God ever created,” “Joe Biden is the worst president in history”… Không ai kiểm chứng. Không cần chứng cứ. Người nghe không cần hiểu thêm. Chỉ cần biết và chọn để tin là phe nào đúng và phe nào sai.
Từ “fake news” đến “rigged election,” Trump lặp đi lặp lại cùng một thông điệp với tần suất cao. Đây là kỹ thuật tuyên truyền cổ điển. Hiệu ứng tâm lý của sự lặp lại – được giới tâm lý học gọi là “illusory truth effect” – cho thấy, điều gì được nghe đủ nhiều sẽ dần trở thành sự thật trong cảm nhận của người tiếp nhận, bất kể chính xác hay không. Trong môi trường truyền thông hiện đại, nơi tốc độ lan truyền thông tin vượt xa khả năng kiểm chứng, sự lặp lại có sức mạnh đáng kể, nhất là khi đi kèm với ngôn ngữ đơn giản và cảm tính.
Việc phổ biến một thứ ngôn ngữ thiên về cảm xúc và thiếu lập luận khiến không gian chính trị Mỹ ngày càng nghèo nàn về tranh luận. Thay vì thuyết phục nhau bằng lý lẽ, các bên đối thoại ngày càng sa đà vào việc dán nhãn và tấn công cá nhân. Khi một nguyên thủ sử dụng các từ ngữ như “enemy of the people” để gọi báo chí, hoặc gọi các nhà chính trị đối lập là “traitors,” ông ta đã góp phần bình thường hóa việc dùng ngôn ngữ chia rẽ – điều vốn từng bị coi là vượt giới hạn mà bất kỳ chính trị gia nào trong lịch sử Mỹ, trước Trump, cũng muốn tránh.
Ngôn ngữ của Trump cho thấy một hiện tượng nguy hiểm: Quyền lực chính trị có thể quyết định “sự thật” bằng những từ ngữ rất bình dân. Thật khó có thể tưởng tượng ngôn ngữ “hàng tôm hàng cá” trở thành “diễn ngôn chính trị” một cách chính thức. Những khái niệm như “sự thật,” “tin tức,” “tư pháp” đều có thể bị biến dạng tùy theo mục tiêu chính trị. Câu chuyện về ngôn ngữ của Donald Trump không chỉ là chuyện một tổng thống sử dụng ít từ hoặc có vốn từ nghèo nàn một cách thảm hại; mà là hiện tượng tiêu biểu cho sự biến đổi của diễn ngôn chính trị trong thời đại truyền thông số, cùng với sự bùng nổ của chủ nghĩa dân túy.
Trump lôi kéo được hàng triệu tín đồ chính nhờ vào việc bất chấp trong cách sử dụng từ ngữ thô tục. Vấn đề đặt ra không chỉ là vì sao một chính khách sử dụng từ vựng hạn chế mà là vì sao một xã hội dân chủ lại chấp nhận (và cổ vũ) cho kiểu ngôn ngữ ấy trở thành chuẩn mực?
Trong một thời đại mà sự thật bị thách thức, chuẩn mực bị đảo lộn, và cảm xúc lấn át lý trí, cách người ta sử dụng ngôn từ, đặc biệt trong chính trị, trở thành một vấn đề sống còn cho nền dân chủ. Điều đáng lo ở chỗ, ảnh hưởng ngôn ngữ Trump có thể tiếp tục sống trong diễn ngôn chính trị Mỹ, ngay cả khi không còn Trump. Nhiều chính trị gia Cộng Hòa đang sử dụng cách nói của Trump – giản lược, cảm tính, ngoa ngôn, xấc xược… Phó Tổng thống JD Vance là học trò xuất sắc của Trump về bài học sử dụng “diễn ngôn” chính trị bằng kiểu bắn gọn từng phát – láu cá, trịch thượng, xấc xược.
Trong một xã hội bị ngộ độc thông tin, mất lòng tin vào giới tinh hoa, ghét sự phức tạp, thì ngôn ngữ đơn giản và cảm xúc là liều thuốc phiện. Trump không tạo ra cơn đói ngôn ngữ này. Ông cung cấp thứ “junk food” ngôn ngữ mà công chúng đang thèm. Đó mới là bi kịch thật sự. Ông không dùng ngôn ngữ để xây cầu. Ông dùng nó để rào hào. Không để kết nối – mà để chia rẽ. Không để giải thích – mà để hạ nhục. Đó là lý do người ta nên lo sợ.
Tai hại hơn, một thế hệ cử tri mới đang lớn lên trong môi trường nơi mà “fake news” trở thành từ khóa mặc định để phủ nhận mọi thông tin không vừa ý. Điều này không chỉ đặt ra thách thức cho giới báo chí mà cả cho nền giáo dục và khả năng duy trì một không gian công cộng dựa trên sự thật và lý trí. Bởi vì, nếu ngôn từ là thứ đầu tiên bị giản lược thì tư duy sẽ là thứ tiếp theo bị đánh mất. [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – Tuy Quốc Hội Hoa Kỳ đã thông qua ngân sách giáo dục của năm 2025, nhưng chính quyền Trump không muốn chi ra số tiền này khiến cho tiểu bang California thiếu đến $800 triệu phục vụ cho giáo dục.
Theo CalMatters hôm Thứ Ba, 1 Tháng Bảy, số tiền trợ cấp giáo dục từ liên bang được dùng để giúp giáo viên trau dồi tay nghề, đầu tư cho các chương trình sau giờ học, cũng như mở dịch vụ cho học sinh nhập cư đang học tiếng Anh và dạy cho học sinh di dân. Phân tích của Học Viện Chính Sách Giáo Dục, trường học ở California đáng lẽ được nhận đến $811 triệu với tổng ngân sách toàn quốc cho trường K-12 là $6.2 tỷ.
Nhiều chương trình sau giờ học của California có thể bị hủy. (Hình minh họa: Robyn Beck/AFP via Getty Images)
Sau khi Quốc Hội thông qua số tiền trợ cấp này, Bộ Giáo Dục thường thảo luận với các tiểu bang về cách phân phát tiền vào Tháng Ba và Tháng Năm, sau đó chuyển tiền vào ngày 1 Tháng Bảy.
Tuy nhiên, vào hôm Thứ Hai, 30 Tháng Sáu, các tiểu bang nhận được email cho biết Bộ Giáo Dục vẫn còn xem xét số tiền cho năm chương trình giáo dục nêu trên của năm 2025.
Tại nhiều học khu của California, số tiền này được tính vào ngân sách của trường học vào mùa Xuân, và các nhà điều hành lập ra kế hoạch để sử dụng trong Tháng Bảy và Tháng Tám.
Nếu không có tiền, một số học khu của California phải hủy các sự kiện giúp giáo viên trau dồi tay nghề trong mùa Hè và các hoạt động đào tạo trong mùa Hè trong tuần đầu Tháng Bảy.
Bà Tatia Davenport, tổng giám đốc Hiệp Hội Giới Chức Kinh Doanh Trường Học California, cho biết: “Quyết định này làm hai đến các học khu ngay lập tức, và sẽ để lại hậu quả lâu dài. Nếu không có số tiền đó, các lãnh đạo học khu sẽ phải giảm nhân viên, hoãn lại nhiều chương trình và hủy các dịch vụ quan trọng. Điều đó có nghĩ là việc học của các học sinh cần chúng ta giúp đỡ nhiều nhất sẽ gặp nhiều cản trở.”
California rất cần tiền cho nhiều chương trình giáo dục quan trọng. (Hình minh họa: Robyn Beck/AFP via Getty Images)
Ông Tony Thurmond, bộ trưởng Giáo Dục California, cho biết tiểu bang đang cân nhắc một số giải pháp, trong đó có kiện chính quyền Trump. California đã kiện chính quyền Trump mấy lần vì ngân sách cho trường học, sau khi ông Trump đe dọa cắt tiền cho các chính sách đa văn hóa và nhiều chương trình khác.
Trong lúc này, ông Thurmond đang kêu gọi các học khu tìm cách để giữ các chương trình Hè với hy vọng tiểu bang sớm tìm được giải pháp vì một số trường nhập học lại vào cuối Tháng Bảy, và đa số trường nhập học lại vào Tháng Tám.
Trong những chương trình không nhận được tiền từ liên bang có trợ cấp Trung Tâm Giáo Dục Thế Kỷ 21, cung cấp khoảng $146 triệu cho trường học và các tổ chức cộng đồng ở California để tổ chức các chương trình sau giờ học. Tiểu bang cung cấp gần hết tiền cho chương trình sau giờ học, nhưng trợ cấp của liên bang là nguồn tiền chính cho trung học đệ nhất và đệ nhị cấp. Số tiền đó còn được dùng cho dạy kèm, thức ăn vặt, các chuyến dã ngoại, cũng như các hoạt động giáo dục khác và đầu tư để học sinh có thể vừa vui vừa theo kịp bạn cùng lứa.
Bà Jodi Grant, tổng giám đốc Liên Đoàn Sau Giờ Học, cho rằng những chương trình sau giờ học và Hè là một sự thành công của Hoa Kỳ vì giúp đỡ nhiều phụ huynh. Bà cũng cho rằng từng giờ mà số tiền liên bang bị trì hoãn lại có thể dẫn đến nhiều chương trình bị hủy và gây chấn động cho niên khóa 2025-2026.
Nhiều học khu của California vẫn đang phục hồi sau COVID-19. (Hình minh họa: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)
Tại Học Khu Oxnard của Ventura County, Tổng Quản Tri Anabolena DeGanna cho biết những chương trình cần tiền của liên bang không phải là những thứ xa xỉ, mà là những thứ rất cần thiết vì hỗ trợ các dịch vụ cho học sinh, đào tạo giáo viên và các chương trình tiếp xúc với gia đình. Học khu này bây giờ gặp khó khăn vì tiền của liên bang khi đang tìm cách phục hồi sau đại dịch COVID-19.
Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ đã đưa ra một phần tiền mà Quốc Hội thông qua cho trường K-12 trong năm 2025 vì là một phần của đạo luật Giáo Dục Tiểu Học và Trung Học Đệ Nhất Cấp cùng một số chương trình có liên quan đến đạo luật đó. Số tiền mà Bộ Giáo Dục chưa đưa ra dành cho những chương trình mà chính quyền Trump đề nghị cắt bỏ trong năm 2026.
Trong email gửi hôm Thứ Hai đến các tiểu bang, Bộ Giáo Dục cho biết “vẫn tận tụy để bảo đảm tiền thuế của người dân được sử dụng đúng theo ưu tiên của tổng thống và trách nhiệm đúng luật pháp của Bộ Giáo Dục.”
Các lãnh đạo và nhà hoạt động giáo dục đang lên án chính quyền Trump vì việc trì hoãn đưa tiền cho các học khu với lý do đang xem xét lại. Họ cho rằng điều đó là bất hợp pháp và đề nghị chính quyền Trump “đừng diễn tuồng chính trị nữa” để cung cấp tiền cho học sinh ngay lập tức. (TL) [kn]
KERRVILLE, Texas (NV) – Số người chết do thảm họa lũ lụt ở Texas lên đến 79 và 10 người vẫn còn mất tích, do mưa lớn kéo dài bắt đầu vào ngày 4 Tháng Bảy, theo AP và ABC, hôm Chủ Nhật 6 Tháng Bảy.
Các gia đình lục lọi trong đống đổ nát ướt sũng vào hôm Chủ Nhật và bước vào những căn lều trống tại trại Hè Camp Mystic dành cho nữ sinh, nơi bị tàn phá nặng nhất do trận lũ cuồng quét.
Nhân viên cứu hộ tìm người mất tích trên sông Guadalupe River ở Hunt, Texas, hôm 6 Tháng Bảy. (Hình: Ronaldo Schemidt/AFP via Getty Images)
Lực lượng cứu hộ tiếp tục tìm kiếm trong điều kiện địa hình hiểm trở, cố gắng lần ra tung tích những người mất tích, bao gồm 10 bé gái và một nữ hướng dẫn viên của trại.
Lần đầu tiên kể từ khi cơn bão bắt đầu tàn phá Texas, Thống Đốc Greg Abbott cho biết có 41 người được xác nhận là vẫn chưa rõ tung tích trên toàn tiểu bang, và con số này có thể còn tăng.
Tại quận hạt Kerr, nơi có Camp Mystic và nhiều trại hè khác ở vùng đồi núi Texas Hill Country, lực lượng tìm kiếm phát hiện thi thể của 68 người, trong đó có 28 trẻ em, theo lời Cảnh Sát Trưởng Larry Leitha vào chiều cùng ngày.
Nhân viên cứu hộ lục lọi trong đống đổ nát sau trận lũ lụt do mưa bão để lại, vào hôm 6 Tháng Bảy ở Hunt, Texas. (Hình: Eric Vryn/Getty Images)
Ông cam kết sẽ tiếp tục tìm kiếm cho đến khi “tất cả mọi người đều được tìm thấy” sau trận lũ quét xảy ra hôm 4 Tháng Bảy.
Mười người thiệt mạng khác cũng đã được ghi nhận tại các quận hạt như Travis, Burnet, Kendall, Tom Green và Williamson, theo thông tin từ các giới chức địa phương.
Đại Tá Freeman Martin thuộc Sở An Toàn Công Cộng Texas cho biết, con số người chết chắc chắn sẽ còn tăng trong vài ngày tới.
Mực nước tại sông Guadalupe dâng lên và tràn vào Kerr County và các khu vực khác lúc khoảng 4 giờ sáng ngày 4 Tháng Bảy sau hàng loạt trận mưa tầm tã suốt đêm, nhà chức trách cho biết, đồng thời tìm được nhiều thi thể trong những chiếc xe hơi bị cuốn trôi từ thượng nguồn.
Thống đốc Abbott cảnh báo vào Chủ Nhật rằng các đợt mưa lớn khác kéo dài đến Thứ Ba có thể gây ra thêm lũ lụt đe dọa tính mạng, đặc biệt là tại những khu vực bị ngập úng nặng.
Các đợt mưa lớn khác kéo dài đến Thứ Ba có thể gây ra thêm lũ lụt đe dọa tính mạng, đặc biệt là tại những khu vực bị ngập úng nặng. (Hình: Jim Vondruska/Getty Images)
Các nạn nhân mất tích là các nữ sinh tham dự Camp Mystic diễn ra ở Hunt, Texas, trong tuần này, với 750 trẻ em.
Tổng Thống Trump ký tuyên bố tình trạng thiên tai cho Kerr County và Cơ Quan Khẩn Cấp Liên bang (FEMA) có mặt tại khu vực này, theo thông báo của Bộ Nội An vào hôm Chủ Nhật. (T.Nhiên) [kn]
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Không nên dùng một phần tiền riêng để trả nợ chung bởi vì có thể làm cho món tiền riêng đó mất đi tính cách “của riêng.” (Hình minh họa: Nattanan Kanchanaprat/Pixabay)Ly
Tiếp theo một số bài tìm hiểu luật hôn nhân Hoa Kỳ trình bày trước đây, chúng tôi xin nêu thêm vài điểm quan trọng trên khía cạnh tài chánh trong hôn nhân.
Dĩ nhiên với quan niệm xưa theo xã hội cổ truyền Việt Nam vợ chồng “tình sâu nghĩa nặng” thì những phân tích về khía cạnh tài chánh trong hôn nhân theo luật pháp Hoa Kỳ nghe ra có vẻ “thẳng thừng” thiếu tình cảm. Tuy nhiên trên thực tế những điều nên và không nên làm đối với tài sản và hôn nhân đề cập dưới đây sẽ rất cần thiết giúp người hôn phối tránh được tranh chấp trong tình huống bất đắc dĩ khi vợ chồng ly dị hay có người qua đời.
Những điều nên làm:
Về tài sản hay tiền bạc, những cặp hôn phối có của cải riêng lúc còn độc thân hoặc thừa hưởng gia tài nên làm những điều sau đây:
Nên suy xét lập hôn ước (prenuptial agreement) trước khi kết hôn như đã nói trong những bài trước để làm sáng tỏ những tài sản nào không muốn bị phân chia sau này.
Nên duy trì các sổ sách kế toán hay hồ sơ lưu trữ có liệt kê đầy đủ và chính xác những tài sản riêng mà mình muốn tách rời ra khỏi hôn nhân, thí dụ như của cải sở hữu trước khi cưới hoặc của cải mình nhận được riêng chẳng hạn như tài sản thừa kế do cha mẹ để lại hoặc tặng phẩm riêng sau khi kết hôn.
Nên tiếp tục giữ mọi tài sản riêng trong suốt cuộc hôn nhân nếu muốn giữ lại cho phía gia đình cha mẹ ruột. Nói chung điều này có nghĩa là đừng để lẫn lộn tài sản riêng đã có trước đây lẫn vào tài sản chung của vợ chồng tạo mãi được sau ngày thành hôn. Điều này về sau sẽ làm cho tòa án khó hoặc không thể nào phân định được tính chất hợp pháp rõ rệt về quyền sở hữu riêng của mỗi người hôn phối hoặc chung cả hai.
Nên lưu ý rằng phần gia tăng trị giá các “của riêng” trong thời gian vợ chồng chung sống theo luật sẽ kể là “của chung” do đó người hôn phối sẽ có quyền hưởng phần chia của số lời gia tăng đó. Điều này đặc biệt đúng nếu trị giá số tiền hay tài sản tăng kể như “gia tăng tích cực” (active appreciation) hơn là “gia tăng tiêu cực” (passive appreciation). “Gia tăng tiêu cực” thí dụ như tiền lời tăng được của số tiền ký thác trong trương mục tiết kiệm hoặc giá trị một ngôi nhà tự động tăng theo thời giá mà chủ nhân không cần làm gì hết. Trái lại “gia tăng tích cực” là phần giá trị của tài sản được tăng do nỗ lực của chủ nhân tích cực cải tiến hay hoạt động để đạt được kết quả đó. Lấy thí dụ trị giá ngôi nhà tăng gấp đôi do chủ nhân cải tiến xây cất thêm hoặc tiền lời kiếm được do người đầu tư cổ phiếu mua thấp bán cao chẳng hạn. Phần “gia tăng tích cực” bao giờ cũng được tòa án xử là “của chung.”
Nên chỉ dùng các “tài sản riêng” để mua những món khác mà cũng muốn kể là “tài sản riêng.” Nói một cách khác thí dụ người vợ mua một món nữ trang cực kỳ đắt giá bằng tiền có trước khi cưới thì món nữ trang đó sẽ là của riêng của người ấy. Ngược lại nếu người chồng bỏ tiền ra mua tặng vợ hoặc góp phần mua thì món nữ trang đó sẽ kể là của chung cho dù người vợ chiếm hữu và sử dụng..
Nên giữ vào trương mục riêng những khoản tiền được bồi thường. Tiền bồi thường cá nhân thâu đạt được qua những vụ kiện bất cẩn gây thương tích hay tương tự đều được kể là tài sản cá nhân, do đó người được bồi thường có quyền giữ làm của riêng.
Những điều không nên:
Không nên dùng một phần tiền riêng để trả nợ chung bởi vì có thể làm cho món tiền riêng đó mất đi tính cách “của riêng.”
Không nên ký thác lương bổng hay lợi tức kiếm được trong thời gian vợ chồng chung sống vào trương mục đứng tên riêng tại ngân hàng. Trên khía cạnh luật pháp lợi tức kiếm được từ khi kết hôn trở đi đều kể là tài sản chung cho dù lợi tức đó chỉ do một người làm ra. Vì thế khi ký thác tiền ấy vào trương mục “riêng” sẽ tạo ra tình trạng lẫn lộn khiến trương mục đó bị coi là tài sản “chung.”
Không nên mở trương mục ngân hàng đứng tên chung bằng tiền riêng, cho dù có giữ hồ sơ và chứng từ xác định khoản nào là tiền riêng. Nếu đã muốn giữ riêng thì chỉ nên đứng tên một mình trên trương mục ấy.
Không nên cho rằng chỉ vì những của cải thuộc về mình trước khi cưới cho nên toàn diện tài sản đó “tự động” là của riêng mình. Như đã trình bày ở trên, phần trị giá gia tăng của tài sản riêng có thể kể là tài sản chung nếu người chồng hoặc vợ có góp phần tham gia nỗ lực bảo trì và cải tiến như kiểu “của chồng công vợ”. Lấy thí dụ ngôi nhà của ông chồng làm chủ trước khi cưới nhưng bà vợ có công giữ gìn sạch sẽ làm giá trị ngôi nhà tăng lên thì bà vợ sẽ được hưởng phần chia trị giá gia tăng đó.
Quyền hưởng hưu bổng của chồng hoặc vợ khi làm việc:
Không có luật nào ấn định cho người hôn phối được quyền hưởng hưu bổng (pension) của chồng hoặc vợ khi làm việc. Tuy nhiên tại phần đông các công ty lớn đều có cung cấp phúc lợi hưu trí cho nhân viên nhiều ít tính theo thâm niên số năm làm việc. Có những chương trình phúc lợi rất tốt bao gồm việc cấp tiền hưu cho người hôn phối của người nhân viên làm việc qua đời. Điều kiện và số tiền hoàn toàn khác nhau theo từng công ty và dĩ nhiên không hẳn công ty nào cũng bắt buộc phải cấp phúc lợi cho nhân viên làm việc. Trên đất Mỹ có rất nhiều sở làm không cho công nhân một hôn phối phúc lợi nào hết.
Vợ chồng khai chung xin phá sản:
Luật Khánh Tận được đặt ra có mục đích “cứu vớt” những người lâm vào cảnh nợ nần ngập đầu không có lối thoát. Dĩ nhiên nếu cặp hôn phối nào lâm vào hoàn cảnh trên thì đều có thể đứng chung tên xin khai phá sản hoặc khai riêng theo cá nhân vợ hoặc chồng. Nói chung luật khánh tận phân định nhiều loại khai phá sản khác nhau theo nhiều chương của luật khánh tận tùy từng hoàn cảnh và trường hợp của người khai cho mỗi loại nợ.
Tín dụng của người hôn phối đối với gia cảnh kết hôn:
Luật pháp cấm chỉ giới tài trợ từ khước cấp tín dụng (credit) cho bất cứ ai chỉ vì căn cứ vào tình trạng gia cảnh kết hôn hoặc tùy thuộc vào tình trạng tín dụng của người hôn phối kia (vợ hoặc chồng).
Kỳ tới chúng tôi sẽ trình bày về trách nhiệm của vợ chồng đối với nợ nần và thuế má chung. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.
Trấn an ngựa hí gươm khua biên thùy. (Tranh: Lê Bá Đảng)
Chẳng cần phải nói vọng sang
Chiếc đài bên xóm nhẹ nhàng tắt âm
Giữa trưa cây đứng u trầm
Để cho giọt nắng thì thầm long lanh
Đã qua lứa tuổi giật giành
Giờ làm con dế chạy quanh hang mình
Rượu ngon chỉ ngắm cái bình
Nâng lên hạ xuống vô tình lại say
Lòng người đo đếm quắt quay
Ta cầm chiếc lá cầu may được mùa
Hồi chuông thưng thức cửa chùa
Trấn an ngựa hí gươm khua biên thùy
Hiểu là em chẳng nhu mì
Cũng đừng làm ả hồ ly lọc lừa
Câu thề vấp gió va mưa
Đôi lần lỡ hẹn đã thừa nước trôi
Một mình mà chẳng đơn côi
U sầu gieo hạt sinh sôi vỗ về
Thầm mong đài đóm liền kề
Vặn âm thật nhỏ tỉ tê êm đềm.
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
DHARAMSHALA, Ấn Độ (NV) – Hôm Chủ Nhật, 6 Tháng Bảy, hàng ngàn người tập trung tại Dharamshala ở Ấn Độ nhân dịp sinh nhật lần thứ 90 của Đức Đạt Lai Lạt Ma, một thời khắc quan trọng trong cuộc đời vị lãnh tụ tinh thần kiêm khôi nguyên Nobel Hòa Bình danh tiếng nhờ thông điệp từ bi và hành trình tìm kiếm tự do lớn lao hơn cho Tây Tạng dưới ách cai trị của Bắc Kinh.
Không hề nao núng trước cơn mưa gió mùa tầm tã và sương mù dày đặc, người dân vẫn chen nhau trên những con đường nhỏ hẹp từ sáng sớm và xếp hàng dài với hy vọng may mắn thoáng nhìn thấy Đức Đạt Lai Lạt Ma tại khuôn viên Phật Giáo Tây Tạng Tsuklakhang.
Hàng trăm người phải chờ để xem liệu họ có được phép vào bên trong ngôi đền không còn chỗ trống trước khi buổi lễ bắt đầu và được cảnh sát cũng như nhân viên an ninh Ấn Độ bảo vệ nghiêm ngặt.
Đức Đạt Lai Lạt Ma trong buổi lễ cầu nguyện nhân sinh nhật thứ 90 tại McLeod Ganj, gần Dharamsala, Ấn Độ ngày 6 Tháng Bảy, 2025. (Hình: NIHARIKA KULKARNI/AFP/Getty Images)
Những vũ công đeo mặt nạ trong phục trang truyền thống trình diễn theo tiếng cồng, sáo và tù và khi Đức Đạt Lai Lạt Ma được hai tùy viên dẫn vào khuôn viên.
Bộ trưởng các bộ thuộc chính phủ Ấn Độ cũng như tài tử Hollywood Richard Gere, một người có thâm niên ủng hộ Đức Đạt Lai Lạt Ma, đã phát biểu trong buổi sinh hoạt.
Khuôn viên tràn ngập các phần trình diễn đàn ca còn Đức Đạt Lai Lạt Ma thì được thiết đãi một miếng bánh sinh nhật phủ trái cây tươi và một bông hoa loa kèn trắng.
Buổi lễ là thời khắc hân hoan nhất trong dịp kỷ niệm kéo dài nhiều ngày, thu hút các thành phần ủng hộ và các lãnh tụ tinh thần viếng thăm thành phố nhỏ dưới chân núi Himalaya tại Ấn Độ, nơi là tổng hành dinh của chính phủ Tây Tạng lưu vong và là quê hương của Đức Đạt Lai Lạt Ma từ lúc ông lìa bước rời khỏi Tây Tạng trong cuộc nổi dậy bất thành năm 1959 chống lại chế độ cộng sản Trung Quốc.
Trong một thông điệp trên X nhân dịp sinh nhật, Đức Đạt Lai Lạt Ma nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “thảnh thơi trong tâm hồn bằng cách nuôi dưỡng một trái tim từ bi và buông xả.” Xen lẫn nhưng lời suy tư, Đức Đạt Lai Lạt Ma cũng cam kết tiếp tục thúc bách các giá trị nhân văn, hòa hợp tôn giáo, trí tuệ Ấn Độ cổ đại và văn hóa Tây Tạng, vốn “có rất nhiều tiềm lực có thể đóng góp cho thế giới.”
Hôm Thứ Bảy, khi những người tham dự cầu nguyện cho ông có một cuộc sống trường thọ, ông nói với họ rằng “ông vẫn còn tráng kiện” và nói có thể sống tới 130 tuổi, lâu hơn hai thập niên so với lần ông dự đoán trước đó.
Khi được dẫn ra khỏi đền thờ, đoạn phim cho thấy Đức Đạt Lai Lạt Ma nhẹ nhàng lắc lư theo điệu nhạc trước khi bước ra ngoài rồi lên xe đánh golf rời đi.
Dịp lễ năm nay quan trọng hơn vì vị lãnh tụ cuốn hút này sẽ giải quyết câu hỏi hiện hữu rằng liệu sau khi ông viên tịch, điều gì sẽ xảy ra.
Trong một đoạn phim với đôi lời nhắn nhủ cho các bậc chức sắc tôn giáo hôm Thứ Tư, Đức Đạt Lai Lạt Ma tuyên bố rằng sẽ có người kế nhiệm sau khi ông viên tịch và quả quyết rằng chỉ duy nhất Hội Đồng Gaden Phodrang có thẩm quyền công nhận lãnh tụ tinh thần mới trong tương lai.
Tuyên bố này mở ra việc tranh giành quyền kế vị giữa các lãnh tụ lưu vong thuộc Phật Giáo Tây Tạng và Đảng Cộng Sản Trung Quốc vô thần, vốn khăng khăng rằng chỉ họ mới có thẩm quyền phê chuẩn Đức Đạt Lai Lạt Ma kế vị.
Thông cáo của Đức Đạt Lai Lạt Ma được nhiều Phật Tử Tây Tạng ủng hộ vì họ đã chờ đợi ông trong việc quyết định rằng liệu thể chế từng tồn tại hàng thế kỷ này có chấm dứt sau khi ông viên tịch hay không, đây vốn là câu hỏi mà ông từng trả lời ông sẽ suy xét lại vào dịp sinh nhật lần thứ 90.
Phật Tử Tây Tạng tin vào vòng luân hồi và khi một bậc thầy tâm linh đã chứng đắc như Đức Đạt Lai Lạt Ma viên tịch, ông có thể chọn địa điểm và thời điểm tái sinh bằng sức mạnh của lòng từ bi và hạnh nguyện.
Nhưng truyền thống này hiện nay không khác gì một chiến trường kiểm soát tâm khảm và trí óc của dân Tây Tạng, và các chuyên gia dự đoán rằng Bắc Kinh sẽ tìm cách nhào nặn ra một Đức Đạt Lai Lạt Ma mới của riêng họ sau Đức Đạt Lai Lạt Ma hiện tại, đây vốn là thủ đoạn của Đảng Cộng Sản nhằm ép tôn giáo “theo lề lối Hoa Lục” để bảo đảm tôn giáo này phù hợp với khuôn phép lãnh đạo của Đảng Cộng Sản cũng như không ngừng đặt ách cai trị lên Tây Tạng.
Hôm Thứ Tư, khi được hỏi về tuyên bố mới nhất của Đức Đạt Lai Lạt Ma về việc hiện thân sau khi viên tịch, một phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Trung Quốc nhắc lại lập trường lâu nay của Bắc Kinh rằng việc chuyển kiếp phải tuân thủ luật pháp và quy định của Trung Quốc, trong đó việc tìm kiếm và nhận dạng được tiến hành tại Trung Quốc và được chính quyền trung ương phê chuẩn.
Tuy nhiên, trong một đoạn phim được chiếu nhân ngày sinh nhật của ông và được Đài Truyền Hình Tây Tạng do chính phủ Tây Tạng lưu vong điều hành biên soạn, các nhà lãnh đạo thế giới, chính khách, nhà lập pháp và nghệ sĩ đã gửi những thông điệp chân thành.
Cựu Tổng Thống Barack Obama chúc “người 90 tuổi trẻ nhất mà tôi biết một sinh nhật bình an” và cảm tạ Đức Đạt Lai Lạt Ma vì tình bằng hữu.
Trong một tuyên bố chính thức được xướng lên tại sinh hoạt, Ngoại Trưởng Marco Rubio đã bày tỏ lòng ủng hộ dành cho các nỗ lực bảo tồn di sản của dân Tây Tạng, “gồm có tự do lựa chọn và tôn kính các nhà lãnh đạo tôn giáo mà không bị sách nhiễu.” (TTHN) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Guồng máy tuyên truyền do đảng CSVN kiểm soát đã nín lặng dù truyền thông Mỹ và thế giới đưa tin và bình luận sôi nổi về chuyện Washington và Hà Nội đã đạt thỏa thuận thuế quan đối ứng.
Hôm Chủ Nhật, 6 Tháng Bảy, tức 4 ngày sau khi Tổng Thống Donald Trump loan báo Washington đã thỏa hiệp được các điểm then chốt trong thương mại với Hà Nội sau nhiều tuần lễ đàm phán gấp rút khi hạn chót tạm ngưng thuế quan 46% đến gần.
Công nhân làm việc tại một xưởng may xuất cảng ở tỉnh Thái Nguyên vào ngày 2 Tháng Bảy 2025 khi Tổng thống Mỹ loan báo đạt thỏa hiệp về thuế quan với Việt Nam. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)
Loan báo trên trang thông tin cá nhân Truth Social, ông Trump cho hay đã nói chuyện qua điện thoại ngày 2 Tháng Bảy 2025 với Tổng Bí Thư CSVN Tô Lâm mà ông khen ngợi là người “đáng kính.” Ông Trump cho biết Mỹ sẽ đánh thuế quan 20% cho hàng hóa nội địa của Việt Nam và đến 40% cho các loại hàng bị gọi là “trung chuyển” khi bán sang thị trường Mỹ.
Ngay sau khi ông Trump loan báo thuế quan đối ứng, Tổng Bí Thư CSVN Tô Lâm vội vã đề nghị đưa thuế quan hai nước xuống bằng không (zero tariff) cho tất cả mọi loại hàng hóa xuất cảng sạng thị trường của nhau. Tuy nhiên, điều này đã không xảy đến như ông ta mong muốn mà phải chấp nhận thuế quan từ 20% đến 40% khi bán hàng cho Mỹ.
Ngay sau loan báo của ông Trump, báo chí Mỹ và truyền thông thế giới bình luận rất sôi nổi về các con số được ông đề cập với những hệ quả của nó không riêng gì với quan hệ thương mại song phương Việt – Mỹ. Nó còn ảnh hưởng tới các nước khác, nhất là Trung Quốc khi người ta biết, ít ra, một phần ba hàng Việt Nam xuất cảng sang thị trường Mỹ thuộc dạng “trung chuyển” (transshipping) từ Trung Quốc.
Tờ New York Times, ngày 3 Tháng Bảy, cho rằng ông Trump muốn thế giới loại Trung Quốc ra ngoài mà việc thỏa thuận với Việt Nam là dấu mốc bắt đầu rồi ông sẽ ép tiếp đến các nước khác. Tạp chí Business Insider cũng nhận định tương tự. Họ nói ông Trump “không chỉ ký thỏa hiệp với Việt Nam mà còn nhắm (chơi) Trung Quốc” nữa.
Hoàn toàn không thấy guồng máy tuyên truyền CSVN có một câu chữ chính thức nào nói Việt Nam đã đạt được thỏa hiệp thuế quan đối ứng với Mỹ hay ít nhất đã thỏa thuận được các mấu chốt của vấn đề đang làm CSVN mất ăn mất ngủ. Ngay như trang “Thông Tin Chính Phủ” cũng chỉ thấy thuật lại cuộc điện đàm của ông Tô Lâm với ông Trump và không nêu ra bất cứ con số nào.
Trang mạng “chinhphu.vn” chỉ khoe rằng “Hoa Kỳ sẽ cắt giảm đáng kể thuế đối ứng cho nhiều hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam và sẽ tiếp tục hợp tác với Việt Nam trong giải quyết những vướng mắc ảnh hưởng đến quan hệ thương mại song phương, nhất là trong các lĩnh vực mà hai bên ưu tiên”.
Một vài tờ tạp chí và báo mạng tại Việt Nam như Thanh Niên, Dân Trí, Tiền Phong được cho phép rập khuôn lại nội dung của bản tin trên “chinhphu.vn” khi chỉ loan báo cuộc điện đàm của hai lãnh tụ “đã thống nhất Tuyên bố chung Việt Nam – Mỹ về Khuôn khổ Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng”.
Khác với Hà Nội, Bắc Kinh cho cả phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao và phát ngôn viên Bộ Thương Mại đả kích gay gắt thỏa thuận giữa Việt Nam với Mỹ qua lời loan báo của ông Trump. Họ nhìn thấy ngay là lợi ích của Bắc Kinh bị ảnh hưởng khi hàng hóa, sản phẩm của họ sản xuất gia công lắp ráp tại Việt Nam bị đánh thuế quan rất nặng tới 40% khi Việt Nam xuất cảng sang thị trường Mỹ.
“Chúng tôi hoan nghênh các bên giải quyết tranh chấp thương mại với Mỹ xuyên qua tham vấn bình đẳng, nhưng chúng tôi kiên quyết chống lại bất cứ thỏa thuận nào mang lại thiệt hại cho lợi ích của Trung Quốc.” Bà Hà Vịnh Tiền (He Yongqian) phát ngôn viên của Bộ Thương mại Trung Quốc họp báo nói ngày mùng 3 Tháng Bảy, một ngày sau khi ông Trump loan báo và truyền thông quốc tế bình luận.
Bà vừa kể còn dọa lại rằng “Nếu điều đó xảy đến, Trung Quốc sẽ kiên quyết phản ứng lại để bảo vệ quyền hợp pháp của mình.”
Cần trục khổng lồ tại cảng Los Angeles vận chuyển hàng hóa từ tàu biển Yang Ming đưa lên bến. Các công ty ở Trung Quốc và Việt Nam cố gắng xuất cảng sang Mỹ trong khi Washington đàm phán về thuế quan với các đối tác. (Hình: Patrick Fallon/AFP/Getty Images)
Nền kinh tế Việt Nam dựa phần lớn vào giới đầu tư ngoại quốc mở hãng xưởng tại Việt Nam sản xuất hàng hóa để bán sang Mỹ. Mất thị trường này thì chế độ sẽ vô cùng điêu đứng. Cho nên, khi bị Mỹ áp đặt thuế quan đối ứng đến 46%, Hà Nội vội vã xin điều đình và chấp nhận các điều kiện dù không muốn để giữ được thị trường mà sống còn.
Nhưng được lòng Mỹ lại không được lòng thầy trò Tập Cận Bình ở Bắc Kinh. Do vậy, Hà Nội không dám khua chiêng gõ trống rầm rĩ để tuyên truyền như họ vẫn làm xưa nay mỗi khi ký kết với ai cái gì. Các lời lẽ cả khoe mẽ cũng như khoe công, thành tích đều không có.
Theo một số nhà phân tích, không chỉ dập lại CSVN các trò trả thù kinh tế, Bắc Kinh rất có thể còn áp lực Hà Nội trong vấn đề tranh chấp biển đảo tại Biển Đông.(NTB) [kn]
TÂY NINH, Việt Nam (NV) – Một số tờ báo ở Việt Nam đưa tin vụ một chiếc xe hơi “cháy trơ khung” trên cao tốc Sài Gòn-Trung Lương nhưng không dám nhắc tên VinFast, thậm chí không cho biết đây là xe điện.
Theo báo VNExpress hôm 6 Tháng Bảy, vụ cháy chiếc xe hơi năm chỗ xảy ra vào lúc chiều cùng ngày trên cao tốc Sài Gòn-Trung Lương, đoạn qua phường Khánh Hậu, tỉnh Tây Ninh mới.
Vụ cháy xe VinFast xảy ra trên cao tốc Sài Gòn-Trung Lương, đoạn qua phường Khánh Hậu, tỉnh Tây Ninh mới. (Hình: Nam An/VNExpress)
Trong khi đó, các đoạn video clip lan truyền trên mạng xã hội cùng thời điểm cho thấy đây là một chiếc VF5 màu trắng.
Hình cận cảnh cho thấy phía đuôi có bảng “xe tập lái,” tức xe của các trung tâm dạy lái xe dành cho học viên thực tập trên đường.
Hãng xe điện của tỷ phú Phạm Nhật Vượng có một số mẫu xe năm chỗ, bao gồm VF e34, VF5, VF6, VF7 và VF8.
Bản tin của VNExpress cho hay, vài phút trước vụ cháy, tài xế phát giác khói bốc trong xe nên tấp vào làn dừng khẩn cấp kiểm tra, dùng bình chữa cháy dập lửa.
Thời điểm đó, một đội tuần tra của cảnh sát giao thông đi ngang qua đã dừng xe cùng tài xế tìm cách dập tắt ngọn lửa.
Tuy nhiên gió mạnh gặp vật liệu dễ cháy, ngọn lửa sau đó nhanh chóng lan toàn bộ thân xe, cột khói bốc cao hàng chục mét.
Do ngày cuối tuần, vụ cháy xe điện khiến dòng xe kẹt xe trên cao tốc nhiều cây số.
Sau khi lực lượng cứu hỏa đến hiện trường dập tắt ngọn lửa, vụ cháy xe VinFast không có thiệt hại nhân mạng nhưng chiếc xe bị thiêu rụi hoàn toàn.
Trên mạng xã hội hôm 6 Tháng Bảy, dân mạng bàn tán về chuyện các công an viên dùng bình cứu hỏa mini để dập lửa với vẻ kém chuyên nghiệp.
Hiện trường vụ cháy xe VinFast trên cao tốc Sài Gòn-Trung Lương. (Hình: Facebook “Bạn Hữu Đường Xa Cao Tốc Trung Lương”)
Facebooker “Thanh Le” bình luận trên một diễn đàn xe hơi: “Cảnh sát dập lửa kiểu như đang vờn với nó hay sao ấy. Mấy anh này phải cho về học lại một khóa căn bản về cứu hỏa để còn phục vụ nhân dân.”
Các ý kiến khác thì cho rằng xe điện một khi bị cháy pin thì không thể dập được bằng bình cứu hỏa.
Trước vụ này, các báo trong nước có “thông lệ” rằng tất cả các vụ cháy hoặc tai nạn liên quan đến xe VinFast thì tòa soạn tuyệt đối không được ghi rõ thương hiệu, thậm chí phải làm mờ logo, đăng hình đen trắng nếu là xe taxi điện Xanh SM.
Việc này là để tránh cho độc giả nhận diện màu xanh đặc trưng của hãng xe taxi cũng thuộc sở hữu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng. (N.H.K) [kn]
Tối “Thui” Pháp Viện tiếp tay Trump, hoàn tất trục xuất 8 di dân sang Nam Sudan, có ông Việt Nam
Chính phủ Trump vào hôm 4 tháng 7, 2025, đã hoàn tất việc trục xuất 8 di dân tới Nam Sudan sau nhiều tuần tranh tụng ở tòa án, trong đó có một người đàn ông VN.
Hôm 3/7, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ đã ra phán quyết cho phép chính quyền Trump tiếp tục trục xuất họ nhanh chóng đến các quốc gia thứ ba. Phán quyết được xem chưa từng có tiền lệ, bật đèn xanh cho việc trục xuất di dân đến những quốc gia mà họ không có bất kỳ mối liên hệ nào, và họ có nguy cơ đối diện với sự ngược đãi.
WASHINGTON, DC (NV) – Tháng Năm vừa qua, tám người đàn ông bị trục xuất và tống giam suốt nhiều tuần tại một căn cứ quân sự Hoa Kỳ đóng ở quốc gia Phi Châu Djibouti trong thời điểm diễn ra các thách thức pháp lý tại tòa án, nay đã có mặt tại Nam Sudan theo dự tính của chính quyền Tổng Thống Donald Trump.
Nam Sudan là một vùng đất đang bị chiến tranh giày xéo và được Bộ Ngoại Giao khuyến nghị không nên lui tới do “tội phạm, bắt cóc và xung đột võ trang.”
Những người dân nhập cư này từ Cuba, Lào, Mexico, Miến Điện, Việt Nam và Nam Sudan đã có mặt tại Nam Sudan hôm Thứ Sáu, 4 Tháng Bảy sau khi một thẩm phán liên bang mở đường cho chính quyền Trump trục xuất họ trong một vụ án đệ trình lên Tối Cao Pháp Viện, nơi cho phép trục xuất họ khỏi Hoa Kỳ.
Người biểu tình phản đối trục xuất di dân tụ tập trước tòa nhà liên bang ở Los Angeles, California ngày 4 Tháng Bảy, 2025. (Hình: ETIENNE LAURENT/AFP/Getty Images)
Các viên chức cho biết những người nhập cư này bị kết án liên quan tới bạo lực tại Hoa Kỳ, NBC đưa tin.
“Đây là một chiến thắng cho nền pháp quyền, an toàn và an ninh cho nhân dân Hoa Kỳ,” phát ngôn viên Bộ Nội An Tricia McLaughlin nói trong một thông cáo hôm Thứ Bảy cho biết những người nhập cư bị trục xuất đã có mặt tại Nam Sudan, một quốc gia hỗn loạn có thể lâm vào tình cảnh nội chiến một lần nữa.
Hôm Thứ Năm, Tối Cao Pháp Viện đã hoàn tất thủ tục trục xuất những người đàn ông có mặt trong một chuyến bay tới Nam Sudan vào Tháng Năm. Điều đó tức là kế hoạch trục xuất tới Nam Sudan có thể hoàn tất sau khi chuyến bay đổi hướng tới một căn cứ ở Djibouti, nơi những người nhập cư này bị tống giam trong một container vận chuyển đã qua sửa chữa cho phù hợp với công dụng.
Chuyến bay đổi hướng qua Djibouti sau khi một thẩm phán liên bang phát giác ra rằng chính quyền Trump vi phạm một mệnh lệnh mà vị thẩm phán từng ban hành khi không cho những người đàn ông này cơ hội phản đối quyết định trục xuất.
Khối đa số bảo thủ trong Tối Cao Pháp Viện ra phán quyết vào Tháng Sáu rằng các viên chức nhập cư có thể trục xuất cấp kỳ các cư dân đến các quốc gia thứ ba. Khối đa số cũng đình hoãn một mệnh lệnh cho phép dân nhập cư phản đối lệnh trục xuất đưa họ tới các quốc gia không phải cố hương, nơi có thể làm họ gặp nguy hiểm.
Trong Ngày Độc Lập, Hoa Kỳ chứng kiến hàng loạt phiên tòa và kết quả là các trường hợp trục xuất tạm thời bị đình hoãn trong lúc một thẩm phán xem xét đơn kháng cáo cuối cùng từ những người nhập cư bị trục xuất trước khi thẩm phán quyết định rằng ông không có quyền ngăn chặn tiến trình trục xuất.
Người được xem là có vị thế tốt nhất để đưa ra phán quyết liên quan tới việc phản đối là một thẩm phán tại Boston, ban đầu vị thẩm phán này từng đưa ra phán quyết dẫn tới đình hoãn nỗ lực của chính quyền Trump trong kế hoạch trục xuất tới Nam Sudan.
Cho tới tối Thứ Sáu, vị thẩm phán tại Boston đã đưa ra phán quyết ngắn gọn kết luận rằng Tối Cao Pháp Viện không cho ông ấy làm tròn phận sự.
Sau cùng những người nhập cư này cũng nhận lệnh trục xuất, các viên chức Cơ Quan Thực Thi Di Trú và Quan Thuế ICE cho biết. Nhà chức trách cũng đạt được thỏa thuận với các quốc gia khác trong việc đón nhận dân nhập cư nếu chính quyền Trump không thể lập tức trục xuất họ về quê hương. (TTHN) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Ngày càng có nhiều nghiên cứu khác nhau của các chuyên gia ngành xe hơi cho thấy xe xăng sẽ trở thành dĩ vãng. Xe xăng hiện nay được chính quyền Trump bảo vệ, một số người cho là vì lợi ích dầu mỏ; nhưng xét về chí phí sở hữu đường dài thì nó thua cả xe hybrid và xe điện.
Theo trang mạng xe hơi autoblog.com, hiện nay người lái xe có thể mua một chiếc Toyota Prius để không cần đến trạm xăng trong nhiều ngày. Và với mức giá xăng đang tăng lên gần $4/gal, xe hybrid ngày càng được nhiều người Mỹ ưa chuộng. Trong năm 2024 có hơn 1.2 triệu xe hybrid được bán ra tại Hoa Kỳ.
Xe hybrid vẫn có tổng chi phí sở hữu thấp nhất cho người lái xe trung bình. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Trong khi đó, EV ngày càng phát triển. Nhiều người hô hào cần chuyển sang xe điện hoàn toàn, hybrid chỉ là giải pháp tạm thời. Câu hỏi đặt ra là liệu xe hybrid vẫn tiết kiệm chi phí trên đường dài không? Một số chuyên gia đã tính toán và đưa ra những con số để so sánh. Họ dựa trên những giả định thực tế, không tô hồng hay thiên kiến về loại xe nào.
Theo Auto Blog, trong khoảng thời gian 10 năm sở hữu, xe điện (EV) có thể là lựa chọn tiết kiệm chi phí sở hữu vận hành nhất. Nhưng chỉ với những điều kiện lý tưởng, thí dụ như có thể lắp đặt được thiết bị sạc tại nhà và quãng đường đi hàng năm vừa phải. Theo Bộ Năng Lượng (DOE) và phòng thí nghiệm quốc gia Argonne, xe hybrid vẫn là loại xe có tổng chi phí sở hữu thấp nhất đối với người Mỹ trung bình, đặc biệt là những người không có điều kiện sử dụng cơ sở hạ tầng sạc chuyên dụng.
Con số giả định theo nghiên cứu này như sau:
Xe xăng: $28,000 tiền mua xe, $1,500 tiền nhiên liệu/năm, $600 tiền bảo trì/năm
Xe hybrid: $30,000 tiền mua, $1,200 tiền nhiên liệu/năm, $700 tiền bảo trì/năm
Xe điện: $35,000 tiền mua, $400 tiền điện/năm, $300 tiền bảo trì/năm
Theo giả định trên, giá xe hybrid vẫn mắc hơn một chút so với xe chạy bằng xăng, nhưng sẽ thu hồi chi phí theo thời gian do tiết kiệm được khoảng $300/năm tiền xăng. Mặc dù chi phí bảo trì cho xe hybrid cao hơn một chút, nhưng về lâu dài chi phí này thường thấp hơn xe xăng. Xe hybrid vẫn là một trong những lựa chọn tốt nhất, đặc biệt với những người lái xe hơn $15,000 dặm mỗi năm.
Đúng là EV rẻ hơn đáng kể cho chi phí vận hành trong trường hợp có thể sạc tại nhà. Sạc tại nhà trung bình tốn $400/năm tiền điện, so với $1,200 tiền xăng cho xe hybrid. Nhưng lợi thế đó sẽ mất đi nếu thường xuyên sạc nhanh tại trạm công cộng, có thể đắt hơn từ 3 đến 5 lần so với sạc tại nhà.
Nói về chi phí bảo trì, sự suy đoán cho rằng xe hybrid tốn kém hơn vì phải bảo trì hai hệ thống xăng-điện này đã được chứng minh là không đúng. Bộ biến tần, bộ bình điện hiếm khi hỏng trong thời gian bảo hành; đồng thời hệ thống phanh tái tạo cũng giúp giảm hao mòn thắng.
Xe điện được cho là có chi phí bảo trì thấp nhất cho đến nay. EV không cần thay dầu, không cần thay bugi, và má thắng sử dụng lâu hơn nhờ phanh tái tạo. Bảo trì xe điện ước tính là 6 cent cho mỗi dặm, so với 10 cent cho xe xăng. Tuy nhiên, chi phí thay thế bình điện vẫn là ẩn số sau thời hạn bảo hành thường là 8 đến 10 năm. Do vậy mà xe hybrid có thể tiết kiệm hơn.
Những con số và nghiên cứu thực tế cho thấy xe hybrid vẫn có tổng chi phí sở hữu thấp nhất cho người lái xe trung bình, đặc biệt là khi so sánh với những người đi xe điện không có bộ sạc tại nhà. Xe xăng vẫn là tốn kém nhất về lâu dài, do chi phí nhiên liệu và bảo trì. Xe hybrid không phải là “ảo ảnh do tiếp thị”; vẫn là lựa chọn thông minh trong hiện tại. Còn xe điện vẫn là tương lai gần, và phụ thuộc vào những chính sách của chính quyền Trump trong vài năm tới. (HD)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Ít nhất hàng trăm kg bắp chuối tại ba cơ sở ở khu dân cư Bến Lức, phường Bình Đông, quận 8 cũ, Sài Gòn, bị phát giác ngâm trong nước có hàn the và chất tẩy trắng.
Tại Việt Nam, bắp chuối thường được dùng để ăn kèm các loại bún hoặc làm gỏi, xào, nấu canh chua…
Bắp chuối ngâm trong các thùng hóa chất để tẩy mủ, làm trắng. (Hình: Công An TP.HCM)
Theo báo VNExpress hôm 6 Tháng Bảy, khi ập vào kiểm tra một cơ sở, nhà chức trách thấy một lượng lớn bắp chuối đã cắt thành sợi, ngâm trong các thùng nhựa 200 lít chứa nước pha bột trắng không nhãn mác.
Tại một cơ sở khác, công an phát giác 60 kg bắp chuối được ngâm trong các thùng nước pha Sodium Metabisulfite (chất bảo quản, chống oxy hóa và tẩy trắng), phèn chua và hàn the. Việc ngâm hóa chất nhằm làm cho bắp chuối trở nên trắng, giòn và bảo quản được lâu hơn.
Người chủ một trong ba cơ sở nêu trên, thừa nhận không đăng ký kinh doanh, chưa có giấy chứng nhận an toàn thực phẩm.
Nơi đây mỗi ngày thu mua gần 500 kg bắp chuối rồi ngâm nhiều lần trong hóa chất. Sau khi sơ chế, thành phẩm còn 200 kg được mang bán ra các chợ đầu mối với giá 20,000-30,000 ($80 cent-$1.1) mỗi kg.
Các loại hóa chất được mua ở các cửa hàng tại quận 5 cũ. Công an đã tịch thu 115 kg bắp chuối thành phẩm cùng hàng chục kg hóa chất dạng bột, hạt… tại ba cơ sở.
Các loại hóa chất bị tịch thu. (Hình: Công An TP.HCM)
Cũng theo VNExpress, hàn the là hóa chất độc hại, ảnh hưởng sức khỏe về lâu dài và có nguy cơ làm sa sút trí tuệ. Trên giấy tờ, Việt Nam đã cấm sử dụng hàn the trong sản xuất, chế biến thực phẩm với bất kỳ hàm lượng hay cách thức nào.
Thực tế, nhiều cơ sở kinh doanh vẫn bỏ hàn the như một chất phụ gia vào thực phẩm để món ăn có độ dai hơn bình thường, nhất là các loại giò chả.
Nếu ăn phải bắp chuối ngâm Sodium Metabisulfite vượt quá liều lượng cho phép, người dùng có thể bị các triệu chứng từ đau bụng, tiêu chảy, dị ứng đến khó thở, co thắt phế quản, tổn thương gan, thận, thậm chí thiệt mạng nếu cơ thể có sẵn bệnh nền. (N.H.K) [kn]
LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Mạng xã hội dấy lên nhiều ý kiến bất bình về việc công an giao thông giải thích chuyện nhảy ra giữa làn đường cao tốc Vĩnh Hảo-Phan Thiết chặn xe là để “hướng dẫn cho một người ngoại quốc đi xe gắn máy nhầm vào cao tốc.”
Trước đó, một đoạn video clip lan truyền trên Facebook cho thấy ít nhất hai cảnh sát viên nhảy ra giữa làn đường cao tốc Vĩnh Hảo-Phan Thiết, đoạn qua tỉnh Lâm Đồng mới, chặn xe hơi để kiếm “bánh mì” – tiếng lóng chỉ việc “ăn tiền hối lộ” từ các tài xế.
Hai công an viên nhảy ra giữa làn đường cao tốc Vĩnh Hảo-Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng mới, để chặn xe. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Theo tờ Pháp Luật TP.HCM hôm 6 Tháng Bảy, đại diện Đội Tuần Tra Kiểm Soát Giao Thông Đường Bộ Cao Tốc Số 6, Cục Cảnh Sát Giao Thông, Bộ Công An Việt Nam, xác nhận đoạn clip là “có thật.”
Người này nói thêm rằng công an đã ra giữa làn đường để ra tín hiệu, hướng dẫn một người ngoại quốc chạy xe gắn máy ra khỏi cao tốc chứ không phải chặn xe hơi.
Facebooker Thanh Bình viết trên diễn đàn “Otosaigon – Trên Đường Thiên Lý”: “Câu chuyện tổ công an lập chốt dừng xe báo lỗi vi phạm trên cao tốc Vĩnh Hảo-Phan Thiết trước các lối ra: Ma Lâm, Lương Sơn, quốc lộ 28 tồn tại bao lâu nay rồi.”
Theo Facebooker, cách giải thích nêu trên “nghe thật sự chói tai, không chấp nhận được.”
Một bài đăng trên diễn đàn xe hơi, tố cáo cảnh sát giao thông thường xuyên nhảy ra giữa làn đường cao tốc Vĩnh Hảo-Phan Thiết để chặn xe kiếm tiền phạt. (Hình: Chụp qua màn hình)
“Bản thân tôi đã từng bị [công an] dừng xe báo lỗi vào Tháng Mười năm ngoái. Và trong nhiều lần đi ngang qua khu vực này đều có một đội đứng đó làm việc với nhiều xe hơi bị vẫy vào. Vậy những lần đó là họ vẫn hướng dẫn người nước ngoài đi nhầm hay sao. Cảm thấy thật vớ vẩn, không chấp nhận được,” theo bài đăng.
Trên một diễn đàn xe hơi khác hôm 6 Tháng Bảy, một Facebooker đăng đoạn video khác được cắt từ camera hành trình trên cao tốc Vĩnh Hảo-Phan Thiết cho thấy một nhóm công an “Iao ra giữa đường tóm một đống xe làm các xe chạy sau nhấn phanh [thắng] nháo nhào.”
Facebooker “Luong The Chien” cảm thán: “Mấy công an đó muốn được truy thăng quân hàm đó. Có lần được toại nguyện. Chỉ khổ tài xế mắc oan. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bà NHN, 35 tuổi, ở An Giang, được đưa vào bệnh viện JW Nam Hàn ở Sài Gòn trong tình trạng vùng đùi phải hở toác, lộ cả bó cơ, rỉ dịch mủ nặng mùi do chích “filler” từ nhiều năm trước.
“Filler” là chất làm đầy, được nhiều thẩm mỹ viện ở Việt Nam quảng cáo là phương pháp làm đẹp hiệu quả, nhanh chóng, nhờ chích vào da giúp làm đầy các nếp nhăn, rãnh nhăn và tạo hình khuôn mặt, nâng mũi, ngực, độn mông…
Các bác sĩ mổ lấy những “filler” vón cục, ăn mòn toàn bộ cơ đùi của người phụ nữ. (Hình: Tuổi Trẻ)
Các ca chích “filler” có giá lên đến hàng chục triệu đồng (hàng ngàn đô la).
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 6 Tháng Bảy, bà N. từng làm việc trong lĩnh vực spa. Cách đây bảy năm, vì muốn nhanh chóng cải thiện vóc dáng, bà mua hàng chục loại “filler” được quảng cáo trên mạng là “chích đến đâu đẹp đến đó.”
Càng chích “filler,” bà N. càng nghiện nên chích nhiều lần.
Khoảng năm năm trước, bà bị mắc kẹt một thời gian tại Dubai do các chuyến bay ngừng lại vì đại dịch COVID-19.
Thời điểm đó, toàn thân bà sưng đau, xuất hiện nhiều ổ áp xe lạ, rỉ dịch vàng và mủ hôi, khiến bà mê man suốt nhiều ngày.
Các bác sĩ tại Dubai chẩn đoán rằng bà N. bị “một loại virus lạ tấn công,” nên mổ khẩp cấp để tránh cho bà nguy cơ bị sốc nhiễm trùng gây mất mạng.
Từ đó đến nay, bà phải trải qua 60 ca mổ để duy trì sự sống, khiến cơ thể chi chít những vết sẹo chằng chịt.
Từ một tháng nay, vùng đùi bên phải của bà N. tái phát, xuất hiện khối áp xe chảy dịch vàng.
Bác Sĩ Nguyễn Phan Tú Dung, tổng giám đốc bệnh viện JW Nam Hàn cho biết vết hoại tử trên người bà N. “thật kinh hoàng và hy hữu” vì đùi bị mở toàn bộ, lòi hết khối cơ, trong lúc “filler” bám dính vào từng mô cơ.
Sau ca mổ kéo dài 5 giờ, các bác sĩ lấy ra gần 4 lít dịch mủ và mô hoại tử.
Dịp này, Bác Sĩ Dung khuyến cáo, việc chích các loại “filler” trôi nổi, không rõ nguồn gốc vào vùng mông, đùi, ngực… có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng như nhiễm trùng lan tỏa, tắc mạch máu, hoại tử mô và thậm chí thiệt mạng. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Một bài đăng trên trang facebook của ông Lê Kiên Thành, con trai ông Lê Duẩn, cố tổng bí thư đảng CSVN, được cho là ám chỉ ông Tô Lâm, đương kim tổng bí thư, lộng ngôn khi tuyên bố “sắp xếp giang sơn.”
Trong bài đăng hôm 6 Tháng Bảy, ông Thành cho biết mình “suy nghĩ mãi” về khái niệm “sắp xếp giang sơn” trên các báo tường thuật phát ngôn của ông Tô Lâm, nhưng tránh nhắc tên người đứng đầu đảng.
Ông Lê Kiên Thành từng tỏ vẻ “phật ý” vì ông Tô Lâm, tổng bí thư CSVN, không nhắc gì đến công trạng của cha mình khi phát biểu tại sự kiện diễn binh ngày 30 Tháng Tư ở Sài Gòn. (Hình: Facebook Lê Kiên Thành)
Theo ông Thành, khái niệm nêu trên thực ra là “chấn chỉnh lại bộ máy hành chính, kể cả hình thức lẫn nhân sự, cho phù hợp với tình hình mới, yêu cầu mới, nhằm đưa đất nước và dân tộc lên một tầm cao mới.”
“Hay là tôi không đúng, không theo kịp những ý tưởng hiện tại, hả các bạn?,” ông Thành đặt câu hỏi.
Bên dưới bài đăng, nhiều bạn bè tỏ ý tán đồng quan điểm của ông Thành.
Facebooker “Tyty Nguyen” cho hay: “[Tô Lâm] lộng ngôn, thần linh cho ăn vả. Chả có triều đại nào dám sắp xếp lại giang sơn. Sông núi mãi vững bền tự thân, không kẻ nào lay chuyển.”
Facebooker “Cao Trung Nguyen” bình luận: “Nói rất đúng. Phải nói là sắp xếp lại địa phận hành chánh. Dùng tiếng ‘giang sơn’ đã nghe nặng nề và nghiêm trọng vấn đề, giống như đang chuẩn bị chiến tranh.”
Đáng lưu ý, ông Thành được nhìn thấy nhấn “like” tất cả những “comment” ủng hộ quan điểm của ông.
Bài đăng trên trang cá nhân ông Lê Kiên Thành, con trai ông Lê Duẩn, cố tổng bí thư CSVN. (Hình: Chụp qua màn hình)
Ông Lê Kiên Thành từng tỏ vẻ “phật ý” vì ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, không nhắc gì đến công trạng của cha mình khi phát biểu tại sự kiện diễn binh ngày 30 Tháng Tư ở Sài Gòn vừa qua.
Vào đúng ngày hôm ấy, ông đăng hai tấm hình chụp cạnh bảng tên đường Lê Duẩn ngay trước ga Hà Nội và đường Lê Duẩn ở Sài Gòn và gọi đây là “Con Đường Đất Nước.”
Thời điểm đó, ông cũng nhấn “like” tất cả những “comment” ca tụng công trạng của ông Lê Duẩn trong việc giúp quân Bắc Việt chiếm đóng Sài Gòn.
Trên mạng xã hội, nhiều “fan” của ông Lê Kiên Thành bày tỏ sự bất bình vì không biết ông Tô Lâm vô tình hay cố ý khi không nhắc tên ông Lê Duẩn trong bài phát biểu tại sự kiện nêu trên. (N.H.K) [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Thị trường nhà ở tại Nam California vừa ghi nhận mức giá trung bình giảm nhẹ trong Tháng Năm so với cùng kỳ năm ngoái, đây là lần đầu tiên giá nhà khu vực này sụt giảm theo năm kể từ năm 2023.
Báo Los Angeles Times trích dẫn dữ liệu từ Zillow cho thấy, giá nhà trung bình tại khu vực 6 quận của Nam California trong Tháng Năm là $876,044, giảm 0.07% so với Tháng Tư, và giảm 0.2% so với Tháng Năm năm 2024.
Số nhà rao bán ở miền Nam California đang gia tăng trở lại. (Hình minh họa: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)
Vì sao thị trường đang chậm lại?
Các kinh tế gia và địa ốc viên cho biết có nhiều yếu tố đang khiến cho thị trường giảm nhiệt, gồm có:
Lãi suất vay mua nhà cao
Số lượng nhà bán tăng lên
Bất ổn kinh tế liên quan đến chính sách thuế quan
Đợt sụt giảm giá nhà theo năm diễn ra lần cuối vào Tháng Bảy năm 2023, khi lãi suất tăng mạnh khiến nhiều người mua bị loại khỏi cuộc chơi. Sau đó, giá nhà bắt đầu tăng trở lại vì nguồn cung nhà giảm mạnh. Nhiều người bán không muốn từ bỏ các khoản vay thế chấp siêu thấp dưới 3% mà họ đã chốt được trong thời kỳ đại dịch.
Tuy nhiên, bức tranh nguồn cung ứng nhà ở hiện đang thay đổi.
Nguồn cung ứng nhà tăng mạnh
Tại Los Angeles County, số nhà rao bán trong Tháng Năm tăng 38% so với cùng kỳ năm ngoái. Các khu vực khác của Nam California cũng ghi nhận mức tăng tương tự.
Theo các địa ốc viên, ngày càng có nhiều chủ nhà sẵn sàng chuyển nhà thay vì cố giữ các khoản vay lãi suất thấp. Tuy nhiên, nhiều người mua nhà lần đầu vẫn bị “chặn bên ngoài” vì không có sẵn vốn tích lũy (equity) để cạnh tranh.
Thêm vào đó, tâm lý lo lắng về bất ổn kinh tế khiến thị trường nhà ở chững lại rõ rệt.
Liệu giá nhà sẽ còn giảm thêm?
Một số kinh tế gia cảnh báo nếu các chính sách kinh tế của chính quyền Trump đẩy nền kinh tế rơi vào suy thoái, giá nhà có thể sẽ còn sụt giảm mạnh hơn nữa.
Tuy nhiên, Zillow dự đoán kinh tế hiện tại vẫn tránh được suy thoái, và giá nhà chỉ giảm nhẹ.
Cụ thể, Tháng Năm năm 2026, Zillow kỳ vọng giá nhà tại khu vực Los Angeles–Orange County sẽ giảm 1.1% so với hiện nay.
Giá thuê nhà cũng có biến động
Trong năm 2024, giá thuê nhà tại nhiều khu vực ở miền Nam California cũng đang có xu hướng giảm nhẹ. Tuy nhiên, các vụ hoả hoạn hồi Tháng Giêng tại Quận Los Angeles đang làm đảo chiều xu hướng ở một số nơi.
Từ năm 2022, tỷ lệ căn hộ trống tăng lên đã buộc các chủ nhà phải chấp nhận cho thuê với giá thấp hơn. Nhưng sau nạn cháy rừng, hàng ngàn căn nhà bị phá huỷ, khiến rất nhiều người phải tìm chỗ thuê tạm thời.
Phần lớn những căn nhà bị cháy là nhà biệt lập, và các chuyên gia dự báo:
Giá thuê sẽ tăng mạnh nhất đối với những căn hộ lớn gần vùng cháy, đặc biệt ở Pacific Palisades và Altadena.
Ngược lại, các căn hộ nhỏ hoặc ở xa vùng cháy sẽ không chịu áp lực tăng giá đáng kể.
Giá thuê tăng cao ở vùng bị cháy
Phân tích của Los Angeles Times dựa trên dữ liệu Zillow cho thấy:
Ở tại các ZIP Codes gần khu vực cháy, giá thuê tăng cao hơn phần còn lại của quận trong giai đoạn từ Tháng Mười Hai đến Tháng Tư.
Một số con số cụ thể:
Santa Monica (giáp ranh Pacific Palisades): giá thuê trung vị (median) tăng 5.1% trong Tháng Năm so với cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu từ ApartmentList.
Toàn thành phố Los Angeles (bao gồm cả các khu không bị ảnh hưởng bởi cháy): giá thuê giảm 0.33% trong tháng trước.
Pasadena (lân cận Altadena): giá thuê tăng 6.2% trong Tháng Năm so với cùng kỳ năm trước.
ApartmentList hiện không có dữ liệu cụ thể cho Altadena, nhưng xu hướng ở Pasadena cho thấy giá thuê ở khu vực này đang chịu áp lực tăng rõ rệt.
Nhìn chung, Người mua và người thuê đều phải cân nhắc kỹ
Người mua nhà đang có thêm lựa chọn nhờ số lượng nhà bán tăng, nhưng vẫn phải đối mặt với lãi suất cao và rủi ro kinh tế.
Người thuê nhà cần chú ý đến ảnh hưởng của thiên tai như cháy rừng, vì chúng có thể làm lệch xu hướng giá cả trong từng khu vực.
Thị trường đang chuyển hướng, dù không sôi động như trước, nhưng nếu quan sát kỹ càng và chọn thời điểm, bạn vẫn có thể tìm được cơ hội tốt. (Ng.Tr) [kn]
SAN LUIS OBISPO, California (NV) – Thảm họa cháy rừng Madre Fire là trận hỏa lớn nhất California tính tới thời điểm này trong năm nay, bén lửa tới 79,936 mẫu Anh, làm nhà chức trách phải ban hành lệnh di tản trên phạm vi rộng và làm không khí bị ô nhiễm ở một số khu vực thuộc miền Nam California, KTLA đưa tin.
Tính tới sáng Chủ Nhật, 6 Tháng Bảy, các viên chức cho biết lực lượng cứu hỏa chỉ mới khống chế được 30%.
Đám cháy bắt lửa sau 1 giờ chiều Thứ Tư dọc theo đường cao tốc Highway 166 gần New Cuyama thuộc Quận San Luis Obispo. Nhờ gió mạnh, ngọn lửa mau chóng lan về phía Đông-Đông Bắc, tấn công Đồng Bằng Carrizo, thiêu rụi hàng chục ngàn mẫu Anh bụi rậm trong vài ngày.
Bản đồ địa điểm cháy rừng Madre Fire ngày 6 Tháng Bảy, 2025. (Hình: Cal Fire)
Cho tới chiều Thứ Sáu, khói từ đám cháy xuôi về hướng Nam tới tận khu vực đô thị Los Angeles, làm Cơ Quan Theo Dõi Phẩm Chất Không Khí Duyên Hải Miền Nam SCAQMD ban hành cảnh cáo cho các thung lũng gồm có Santa Clarita và San Gabriel, cũng như Dãy Núi San Bernardino.
Khói từ tràng pháo bông mừng ngày 4 Tháng Bảy và thảm họa Madre Fire làm các viên chức phải cảnh cáo rằng mức độ ô nhiễm có thể lên tới mức “có hại cho sức khỏe” hoặc thậm chí là “nguy hiểm” tại phần lớn các quận Los Angeles, Orange, Riverside và San Bernardino.
Bộ Tư Lệnh Thống Nhất đảm trách khu vực Rừng Quốc Gia Los Padres, Cơ Quan Quản Lý Đất Đai BLM và Đơn Vị San Luis Obispo thuộc Sở Lâm Nghiệp và Cứu Hỏa California Cal Fire điều động và chỉ huy hơn 608 lính cứu hỏa ứng phó với trận hỏa hoạn. Đơn Vị Quản Lý Thảm Họa California 8 cũng tham gia ứng phó hôm Thứ Sáu lúc 7 giờ tối.
Các viên chức cho biết đám cháy vẫn không ngừng bén lửa, trong đó các luồng gió tiếp tục thổi dọc theo mé Đông Nam. Các trường hợp bén lửa riêng biệt và cháy ngùn ngụt được ghi nhận dọc theo cả chu vi hướng Tây Bắc và Đông Nam, còn các đám cháy rải rác vẫn tiếp diễn trong khu vực bùng lửa.
Tính tới thời điểm này đã một công trình bị ảnh hưởng và khoảng 50 công trình bị đe dọa. Nhà chức trách chưa ghi nhận thương tích và tiếp tục điều tra nguyên nhân dẫn tới vụ hỏa hoạn.
Nhà chức trách ban hành lệnh di tản cho các khu vực:
Các khu vực thuộc Quận Santa Barbara: Phía Đông khu vực Rock Front, phía Tây đường Cottonwood Canyon Road và phía nam đường cao tốc Highway 166
Nhà chức trách cũng dựng lên một nơi trú ẩn dã chiến tại một cơ sở thuộc Cơ Quan Dịch Vụ Cộng Đồng Địa Hạt California Valley, tọa lạc tại số 13080 đường Soda Lake Road ở Santa Margarita.
Để biết thêm chi tiết về các khu vực có lệnh di tản và cảnh cáo, xin vào trang Cal Fire.
Các viên chức y tế yêu cầu cư dân sinh sống tại những khu vực nghi ngút khói hạn chế tiếp xúc bằng cách ở trong nhà và đóng kín cửa sổ và cửa ra vào. SCAQMD cũng khuyên dùng máy lọc không khí hoặc điều hòa không khí khi có thể và tránh làm ô nhiễm thêm trong nhà như đốt củi, thắp nhang hoặc nướng thức ăn.
Khi cần phải ra ngoài, nên đeo khẩu trang N95 hoặc P100 vừa vặn để tránh các hạt bụi mịn.
Madre Fire là một trong số các thảm họa rừng lớn dậy lên trên khắp tiểu bang trong thời tiết khô hạn và nhiệt độ mùa Hè oi bức, làm gia tăng mối lo ngại về tình trạng cháy rừng theo mùa ở California. (TTHN)
