LAKE FOREST, California (NV) – Một nữ tài xế SUV tông vào một nhà hàng ở Lake Forest vào chiều Chủ Nhật, 6 Tháng Bảy, làm vài người bị thương và gây thiệt hại lớn cho Inka Grill, một nhà hàng lâu đời tọa lạc trong một khu thương xá gần đường Rockfield Boulevard.
Vụ đụng xe xảy ra lúc khoảng giữa trưa, một chiếc Toyota RAV4 tông vào mặt trước của nhà hàng, làm bể cửa kiếng rồi lủi vào dãy bàn và quầy hàng nơi thực khách đang ngồi, các chứng nhân cho biết.
“Tôi thấy người phụ nữ lao tới rồi làm bể cửa kính, còn mấy cái bàn và quầy hàng thì nghiêng ngửa,” một chứng nhân nói với KTLA.
Nhà hàng Inka Grill tọa lạc tại Lake Forest, California. (Hình bản đồ của Google Maps)
Một đoạn phim sau tai nạn cho thấy phần lớn mặt trước nhà hàng bị phá hủy, trong đó miểng kiếng văng tứ tung, còn bàn ghế thì ngả nghiêng và rác rến văng khắp khu vực ăn uống. Ít nhất chín người bị thương, gồm có một người phụ nữ bị kẹt dưới gầm xe, các chứng nhân cho biết.
“Nhiều người đi cấp cứu lắm. Có một đứa trẻ bị gãy tay, còn một trong những người phụ nữ ngồi trước cửa nhà hàng thì bị dập đầu gối và xước khắp người,” Kia Rashidian, một chứng nhân cho biết. “Tôi nghĩ nữ tài xế cũng không biết chuyện gì vừa xảy ra. Bà ấy bước ra khỏi xe rồi nói ‘Tôi không sao,’ và chúng tôi nhìn nhau mà nói, ‘Đúng, cô không mệnh hệ gì, nhưng cô có biết là cô vừa lủi vào ngay chân một nhà hàng không.’”
KTLA xác nhận với Văn Phòng Cảnh Sát Quận Cam OCSD rằng tổng cộng có chín người bị thương: sáu người được sơ cứu tại chỗ và ba người được chở đi bệnh viện địa phương với những vết thương không nguy hiểm tới tính mạng. Nhà chức trách cho biết đây dường như chỉ là một tai nạn thông thường nhưng vẫn tiến hành điều tra.
Inka Grill là một nơi chốn quen thuộc tại cộng đồng Lake Forest trong 27 năm. Chủ sở hữu, Anna Scandalos, cho biết bà đang ở nhà thờ thì hay hung tin. Bà cho biết mối quan tâm trước mắt là bảo đảm an toàn cho thực khách và nhân viên.
Nhà hàng có thể đóng cửa vài tháng để sửa chữa. Mặc dù bị hư hại, chủ nhà hàng vẫn nuôi hy vọng và có kế hoạch gầy dựng lại.
Scandalos nói thêm rằng bà cảm thấy may phước vô cùng vì không ai bị trọng thương. (TTHN)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Trong số các nạn nhân thiệt mạng trong vụ cháy nhà ở cư xá Độc Lập, phường Phú Thọ Hòa, cơ quan hữu trách đã xác định được danh tính của bốn nạn nhân trong một gia đình.
Theo cơ quan hữu trách, trong số tám nạn nhân thiệt mạng, có bốn nạn nhân trong một gia đình sinh sống trong căn hộ số 020 cư xá Độc Lập, gồm ông Phạm Nguyễn Đức Dũng, 41 tuổi; bà Đỗ Trần Nhật Ánh, 38 tuổi, quê Ninh Bình, vợ ông Dũng; và hai người con là cháu Phạm Khang, 12 tuổi và Phạm Nhã An, 8 tuổi.
Lửa bùng lên dữ dội tại căn hộ số 020 cư xá Độc Lập khiến nhiều người mắc kẹt bên trong. (Hình: Đình Văn/VNExpress)
Các nạn nhân còn lại gồm bà Nguyễn Thị Hồng Hoa, 73 tuổi; ông Huỳnh Hứa Hùng, 75 tuổi; bà Huỳnh Thụy Hồng Phượng, 41 tuổi, và bà Lê Thụy Hồng Quỳnh, 48 tuổi.
Theo báo Dân Trí, khoảng 10 giờ tối 6 Tháng Bảy, người dân bất ngờ nghe nhiều tiếng nổ lớn, sau đó là mùi khét bốc lên nồng nặc. Khi đến kiểm tra, họ phát hiện ngọn lửa bùng phát dữ dội phát ra từ căn hộ ở tầng trệt lô A cư xá Độc Lập trên đường Đô Đốc Long, phường Phú Thọ Hòa (quận Tân Phú cũ).
Phát hiện sự việc, nhiều hộ dân bên cạnh dùng bình chữa cháy mini dập lửa nhưng bất thành. Ít phút sau đám cháy bùng lên dữ dội, bao trùm mặt trước của dãy nhà và lan lên các lầu ở trên.
Nhận tin báo, nhiều xe cấp cứu được huy động đến hiện trường. Hàng chục lính cứu hỏa và xe chữa cháy cũng đến hiện trường dập lửa. Đến 1 giờ rạng sáng 7 Tháng Bảy, đám cháy mới được khống chế.
Tại hiện trường, lửa đã thiêu trụi ba căn hộ (hai căn tầng trệt, một căn lầu một).
Phía trong phòng ngủ của căn ở lầu 1, lửa bùng phát mạnh thiêu rụi giường, nệm thành than.
Ông Trần Quang Khánh, 55 tuổi, chủ nhân căn nhà cháy, cho biết đã ở đây 13 năm, lúc cháy trong nhà có năm người kịp chạy ra ngoài khi nghe tiếng hô hoán. Khi chạy ra, ông đã thấy ngọn lửa bùng to từ phòng ngủ.
Còn trong căn hộ cháy ở tầng trệt có một xe hơi, nhiều xe gắn máy bị lửa thiêu trụi còn trơ khung. Bên ngoài căn nhà cháy, khung cửa bị biến dạng ám khói đen. Mái tôn, các khung thép, cửa nẻo căn hộ bị uốn cong do sức nóng. Dưới nền đất phủ đầy muội than, các đồ dùng nội thất cháy trụi.
Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp căn nhà cháy, khói lửa còn làm các tầng phía ám khói, hư hỏng so với trước đây. Một số căn hộ ở tầng trên bên cạnh phải di dời đồ đạc, vật dụng ra ngoài hành lang đề phòng cháy lan.
Anh Hậu, nhà ở gần hiện trường, cho biết nhà cháy phát ra nhiều tiếng nổ lớn liên tục, lửa bùng lên rất mạnh chặn lối thoát nên các nạn nhân không thể thoát ra ngoài.
“Khi hỏa hoạn được dập tắt, tôi thấy cảnh sát đưa bốn nạn nhân ra ngoài bằng băng ca, quấn bằng chăn,” anh Hậu nói với báo VNExpress.
Đại diện Đội Cấp Cứu-Cứu Nạn Khu Vực 4 cho biết lực lượng cứu hộ đã giải cứu ba người, nhưng các xe cứu thương đã chở tám người thiệt mạng, gồm sáu người lớn và hai trẻ em về nhà xác Bình Hưng Hòa. Các nạn nhân ở tầng trệt cư xá.
Hiện trường vụ cháy. (Hình: Xuân Đoàn/Dân Trí)
Cư xá Độc Lập gồm hai lô A và B, cao năm tầng, xây cách đây nhiều năm. Lô vừa xảy ra vụ cháy có tổng cộng hơn 110 căn, mỗi căn rộng 45-60 mét vuông, nằm phía mặt hẻm rộng khoảng 6 mét, cách đường lớn Độc Lập gần 100 mét. Xung quanh là nhiều nhà cấp 4, liên kế, quán ăn…
Công An TP.HCM đang phong tỏa hiện trường để điều tra vụ hỏa hoạn, đặc biệt là các yếu tố khiến lửa lan nhanh và gây thiệt hại lớn.
Theo báo VTC News, nguyên nhân “nghi do xe hơi điện phát nổ,” nhưng sau đó bỏ chi tiết “xe điện” vì độc giả phát hiện chiếc xe gây tai nạn là một chiếc VF3.
Hãng xe điện VinFast của tỷ phú Phạm Nhật Vượng có một số mẫu xe năm chỗ, bao gồm VF3, VFe34, VF5, VF6, VF7 và VF8.
Nhiều người dân sống trong cư xá đã dọn đi nơi khác để sống tạm thời cho qua sự việc. (Tr.N) [đ.d.]
QUẬN CAM, California (NV) – Cách đây chỉ vài năm, nhiều chuyên gia xe hơi cho rằng plug-in hybrid sẽ là mẫu xe lý tưởng nhất cho những người lái xe yêu môi trường trong khi chờ đợi xe điện hoàn thiện hơn. Xét về lý thuyết, người lái có được một chiếc xe có thể đổ xăng bất cứ lúc nào; nhưng cũng có khả năng đi được vài chục dặm toàn bằng điện đủ để đi lại hằng ngày; có thể sạc tiện lợi như xe điện.
Tuy nhiên, thực tế cho đến hiện tại không phải vậy. Theo trang mạng xe điện insideevs.com, xe plug-in hybrid (PHEV) cũng có thể là sự kết hợp tệ nhất của cả hai thế giới xăng-điện. Theo một nghiên cứu mới của J.D. Power, chủ nhân của chúng có thể gặp nhiều vấn đề với cả hai hệ truyền động xăng-điện.
Toyota Prius Prime, một mẫu xe PHEV phổ biến trên thị trường Mỹ. (Hình: HD/Người Việt)
Trong Nghiên Cứu Chất Lượng Ban Đầu Năm 2025, J.D. Power (công ty chuyên nghiên cứu người tiêu dùng) xếp hạng xe PHEV thấp hơn xe điện theo tiêu chuẩn số trục trặc kỹ thuật trên 100 xe, hay PP100. Tiêu chí này là chuẩn mực của công ty về số vấn đề mà một chiếc xe sẽ gặp phải trong 90 ngày đầu tiên lăn bánh. Con số càng thấp, chất lượng xe được xem là cao hơn. Nghiên cứu được thực hiện từ Tháng Sáu 2024 đến Tháng Năm 2025.
Theo nghiên cứu, lần đầu tiên, PHEV gặp nhiều vấn đề hơn so với xe điện (BEV), với số điểm trung bình 237 PP100 so với 212 PP100 của EV. Đây là tin vui cho những người hâm mộ EV, khi xe điện đang có xu hướng ngày một tốt hơn. Đặc biệt là sự tiến bộ của Tesla, nhà sản xuất EV lớn nhất Hoa Kỳ. Nghiên cứu cho biết Tesla có số điểm rất tốt là 62 PP100.
Nghiên cứu cho thấy cả xe xăng và xe hybrid thông thường đều xếp hạng tốt hơn EV và PHEV, lần lượt có số điểm là 184 PP100 và 196 PP100.
Các chuyên gia giải thích rằng khi so với các mẫu EV hoặc xe xăng, PHEV bị ảnh hưởng bởi các vấn đề từ cả động cơ đốt trong cũng như động cơ điện. Nói cách khác, PHEV có hai loại vấn đề cần giải quyết, trong khi EV và xe xăng chỉ gặp một trong hai. Điều này có lý nếu hiểu cách PHEV hoạt động về mặt cơ học. Tất cả mẫu PHEV được bán ở Mỹ đều có động cơ chạy bằng xăng thông thường kết hợp với động cơ điện và bộ bình điện có kích thước nhỏ hơn so với bộ bình EV.
Mặc dù xe hybrid thông thường hoạt động theo cùng một nguyên lý với PHEV, nhưng bình điện của chúng nhỏ hơn. PHEV là một hệ thống phức tạp giữa hai hệ truyền động xăng-điện không phải lúc nào cũng hoạt động ăn ý như mong đợi. PHEV cũng yêu cầu chủ nhân thường xuyên sạc điện để đạt hiệu quả cao nhất; nhưng các nhà sản xuất ghi nhận không có nhiều người làm như vậy.
Nghiên cứu không cho biết hãng xe hoặc mẫu xe PHEV nào có nhiều vấn đề hơn những hãng khác. Nhưng trong bảng xếp hạng, các thương hiệu như Lexus, Hyundai và Kia được xếp hạng cao hơn. Điểm số của PHEV dao động từ 206 PP100 cho đến 362 PP100.
Số lượng xe điện được bán trên thị trường Hoa Kỳ vượt xa số lượng xe PHEV được bán. Nhưng số mẫu xe PHEV đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Hiện nay, các hãng xe như Alfa Romeo, Volvo, Audi, Dodge, Lincoln, Ferrari… cũng có tùy chọn PHEV.
Có vẻ như loại xe PHEV cần thêm thời gian để tự chứng minh độ tin cậy của mình. (HD)
TOKYO, Nhật Bản (NV) – Nhật Bản sẽ xuất cảng khu trục hạm đã dùng qua cho Philippines để tăng cường năng lực phòng bị trước hành động bành trướng trên biển từ Trung Quốc, một phần trong phương sách cố kết giữa hai đồng minh Hoa Kỳ nhằm chống lại Bắc Kinh, tờ Yomiuri đưa tin hôm Chủ Nhật, 6 Tháng Bảy.
Tờ Yomiuri cho biết kế hoạch xuất cảng gồm có sáu khu trục hạm hộ tống lớp Abukuma từng phục vụ trong Lực Lượng Phòng Vệ Hàng Hải Nhật Bản trong hơn ba thập niên, các nguồn tin chính phủ ẩn danh cho biết.
Bộ trưởng quốc phòng hai quốc gia Gen Nakatani và Gilberto Teodoro đồng thuận xuất cảng khu trục hạm trong buổi hội kiến tại Singapore vào tháng trước, tờ Yomiuri cho biết, đồng thời cho biết thêm rằng quân đội Philippines sẽ kiểm tra hạm đội vào mùa Hè này theo kế hoạch chuẩn bị cuối cùng.
Cờ Nhật và cờ Philippines tung bay trên tàu tuần duyên ‘Teresa Magbanua’ của Philippines trong buổi tập trận chung với Hoa Kỳ trên biển Nhật Bản ngày 20 Tháng Sáu, 2025. (Hình: RICHARD A. BROOKS/AFP/Getty Images)
Một phái bộ chuyên gia hải quân từ Philippines sẽ tiến hành đánh giá hạm đội bằng những phương pháp chuyên biệt, Hải Quân Philippines cho biết trong một tuyên bố hôm Chủ Nhật, sau lời mời chính thức từ Bộ Quốc Phòng Nhật Bản.
“Đợt kiểm tra sẽ giúp các cuộc thảo luận định hướng rõ ràng hơn về kế hoạch mua hạm đội cũng như xem xét mức độ phù hợp của sáng kiến này trong các nỗ lực tân trang của Hải Quân Philippines,” tờ Yomiuri cho biết, đồng thời nói thêm rằng sáng kiến này cho thấy quan hệ hợp tác chiến lược ngày càng bền chặt giữa Philippines và Nhật Bản.
Phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng Nhật Bản từ chối bình luận.
Trung Quốc hối thúc Nhật Bản thận trọng trong các vấn đề quân sự và an ninh cũng như “tuân thủ con đường phát triển hòa bình.”
“Trung Quốc luôn luôn giữ vững quan điểm rằng việc hợp tác quốc phòng và an ninh giữa các quốc gia phải đóng góp cho hòa bình và ổn định khu vực, và không được nhắm vào các thực thể thứ ba,” Bộ Ngoại Giao Trung Quốc cho biết hôm Thứ Hai trong một bình luận gửi cho Reuters qua điện tín.
Tokyo cho biết họ ngày càng đối diện với nhiều thách thức tác oai tác quái từ Bắc Kinh tại Biển Hoa Đông, còn Manila thì đương đầu với Hoa Lục trên Biển Đông.
Hợp tác quân sự song phương gồm có tập trận chung, kế hoạch viện trợ radar từ Nhật Bản và đối thoại chiến lược cao cấp. Năm ngoái, đôi bên cũng ký một thỏa thuận hợp tác song phương, đây là thỏa thuận đầu tiên của Nhật Bản trong vấn đề quân sự tại Á Châu, cho phép hai quốc gia điều động lực lượng trên lãnh thổ của nước sở tại.
Để xóa bỏ các quy định cản trở xuất cảng khí cụ quân sự liên quan tới khu trục hạm trong nhiệm vụ hòa bình của Nhật Bản, Tokyo sẽ coi việc tương trợ khí cụ và hệ thống liên lạc do Manila yêu cầu là một đề án phát triển chung, tờ Yomiuri cho biết.
Khu trục hạm hộ tống lớp Abukuma là một loại khu trục hạm tương đối nhỏ với lượng giãn nước tiêu chuẩn 2,000 tấn, được một thủy thủ đoàn khoảng 120 người vận hành và gắn hỏa tiễn chống tàu ngầm và chống hạm, ống phóng ngư lôi và súng, theo một trang mạng của Hải Quân Nhật Bản.
Hải Quân Philippines không có khu trục hạm, chỉ có khinh hạm và tàu hộ tống, thường nhỏ hơn và có võ khí nhẹ hơn. (TTHN)
BEIRUT, Lebanon (NV) – Hôm Chủ Nhật, 6 Tháng Bảy, lãnh tụ Naim Kassem nhắc lại rằng Hezbollah quyết không ngừng tay trừ phi Israel hoàn toàn rút quân khỏi miền Nam Lebanon và ngừng không kích. Trong một phần phát biểu qua băng thu hình, Kassem phát biểu trước hàng ngàn người tập trung tại vùng ngoại ô phía Nam Beirut nhân dịp lễ Ashoura của tín đồ Hồi Giáo dòng Shiite.
Ashoura là dịp lễ tưởng nhớ Trận Chiến Karbala diễn ra năm 680 Sau Công Nguyên, trong đó cháu trai của Nhà Tiên Tri Muhammad, Imam Hussein, tử trận sau khi từ chối tuyên thệ trung thành với vương quốc Hồi Giáo Umayyad. Tín đồ Shiite coi Ashoura là hành động tượng trưng cho phản kháng, chống lại chế độ chuyên chế và bất công.
Lễ Ashoura năm nay diễn ra sau cuộc chiến tàn khốc giữa Israel và Hezbollah, trên danh nghĩa đã chấm dứt bằng lệnh đình chiến do Hoa Kỳ đứng ra làm trung gian vào cuối Tháng Mười Một. Các đợt không kích do Israel phát động đã hạ sát hàng loạt tướng lãnh cao cấp cũng như phá hủy phần lớn kho võ khí của Hezbollah, trong số các nhà lãnh đạo bị thủ tiêu có cả Tổng Tư Lệnh lâu năm Hassan Nasrallah.
Tín đồ Hồi Giáo Shiite vẫy cờ Hezbollah ở miền Nam Beirut, Lebanon ngày 6 Tháng Bảy, 2025, nhân dịp lễ Ashura. (Hình: NAEL CHAHINE/Middle East Images/AFP/Getty Images)
Từ lúc đình chiến tới nay, Israel vẫn tiếp tục chiếm đóng năm địa điểm chiến lược ở dải biên thùy miền nam Lebanon cũng như không kích gần như hàng ngày với lý do ngăn không cho Hezbollah khôi phục lực lượng. Kể từ Tháng Mười Một, có khoảng 250 người chết trong các đợt không kích từ Israel, theo Bộ Y Tế Lebanon, ngoài ra còn có hơn 4,000 người bỏ mạng trong chiến tranh. Áp lực quốc tế và trong nước ngày càng nặng nề buộc Hezbollah phải từ bỏ kho võ khí còn sót lại.
Trả lời những câu hỏi vì sao Hezbollah lại cần tới kho hỏa tiễn, Kassem nói: “Nếu Israel tấn công mà chúng tôi không có võ khí thì làm sao chống cự? Ai có thể cản nổi khi Israel tiến vào các ngôi làng và sát hại những người trẻ tuổi, đàn bà và trẻ em trừ phi có một lực lượng đủ sức kháng cự với năng lực phòng thủ tối thiểu?”
Kassem đưa ra bình luận trước khi đặc sứ Hoa Kỳ Tom Barrack tới Beirut theo dự định nhằm thảo luận kế hoạch giải trừ võ khí do Hezbollah đề nghị cũng như việc Israel phải rút hết quân khỏi miền Nam Lebanon.
Lebanon đang đối diện với “thời khắc lịch sử để thay thế chủ nghĩa thần quyền căng thẳng trong quá khứ và thực hiện lời hứa thực sự cho lý tưởng ‘Một quốc gia, một dân tộc, một quân đội'” đồng thời trích lời Tổng Thống Donald Trump, “Hãy gầy dựng lại một Lebanon Vĩ Đại,” Barrack đăng trên X hôm Thứ Bảy.
Trong cùng ngày Chủ Nhật, Cơ Quan Thông Tấn Quốc Gia do nhà nước Lebanon điều hành đưa tin rằng quân đội Israel vẫn không kích miền Nam và Đông Lebanon, trong đó có cả khu vực xung quanh thành phố Baalbek ở phía Đông và ở Tỉnh Apple, một vùng cao nguyên bao quát phần lớn miền Nam Lebanon.
Quân đội Israel cho biết trong một tuyên bố rằng họ tấn công “một số địa điểm quân sự của Hezbollah, các địa điểm sản xuất và tích trữ võ khí chiến lược cũng như một địa điểm phóng hỏa tiễn.” (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump chỉ trích Elon Musk, từng là đồng minh thân cận khi tỏ ý thành lập một đảng phái chính trị mới.
“Tôi nghĩ ý tưởng thành lập đảng phái thứ ba thật lố bịch,” Trump nói trước các ký giả hôm Chủ Nhật, 6 Tháng Bảy trước khi lên phi cơ tổng thống Air Force One. “Hệ thống chính trị Hoa Kỳ lúc nào cũng là lưỡng đảng và tôi nghĩ việc lập ra đảng phái thứ ba chỉ làm mọi sự thêm rối bời.”
Sau khi tuyên bố ý tưởng này từ nhiều tuần trước, Musk viết trên X vào cuối tuần rồi rằng ông đã chuẩn bị thành lập Đảng Hoa Kỳ để thách thức “liên minh” Đảng Cộng Hòa và Đảng Dân Chủ.
Bên trái là Tổng Thống Donald Trump ngày 5 Tháng Năm, 2025 và bên trái là Elon Musk ngày 30 Tháng Năm, 2025. (Hình: ALEX WROBLEWSKI, ALLISON ROBBERT/AFP/Getty Images)
Musk từng là tâm phúc của Trump khi ông chủ Tesla được bổ nhiệm dẫn đầu Bộ Hiệu Quả Chính Phủ DOGE, chịu trách nhiệm chỉnh đốn ngân sách liên bang.
Musk từng nhiều lần lên án chính phủ khi ban hành các chính sách khiến nợ quốc gia gia tăng.
Hôm Chủ Nhật, Musk cho biết mặc dù đảng phái mới có thể ủng hộ một ứng cử viên tổng thống tại một thời điểm nào đó, nhưng “trọng tâm trong 12 tháng tới là Hạ Viện và Thượng Viện.”
Trump cũng đăng trên nền tảng Truth Social của mình vào Chủ Nhật: “Tôi rất buồn khi thấy Elon Musk hoàn toàn ‘lầm đường lạc lối,’ đây chẳng khác gì một vụ trật đường rầy trong năm tuần qua.”
Bài viết của Trump nhắm vào việc Musk nỗ lực ban hành “Quy Định Về Xe Điện (EV),” rằng quy định này sẽ “buộc người khác phải mua một chiếc xe hơi điện trong thời gian ngắn.”
Đề luật thuế và ngân sách do tổng thống đề ra được ký thành luật vào ngày 4 Tháng Bảy, chấm dứt chính sách miễn thuế dành cho xe điện.
Trump nói thêm rằng ông cũng phản đối việc Musk đề nghị thực thi quy định về xe điện ngay từ đầu đồng thời đưa ra lý do loại bỏ xe điện trong dự luật.
“Người dân được phép mua bất cứ thứ gì họ muốn, Xe Chạy Bằng Xăng, Xe Hybrid (đang bán rất chạy) hoặc Kỹ Nghệ Tân Tiến trong thời gian sắp tới – Chúng ta sẽ ngưng áp dụng Quy Định Về Xe Điện.”
Luật định này bao hàm quyết định tăng ngân sách cho an ninh biên giới, quốc phòng và sản xuất năng lượng, bù đắp bằng các chính sách tiết giảm gây tranh cãi nhắm vào các chương trình hỗ trợ lương thực và chăm sóc sức khỏe.
Musk từng đưa ra ý tưởng thành lập một đảng phái chính trị mới trên mạng xã hội khi công khai tranh cãi với Trump vì liên tục chỉ trích kế hoạch ngân sách của Trump. (TTHN)
HUNT, Texas (NV) – Hơn 100 người chết và hàng chục người mất tích sau trận lũ lụt tàn khốc càn quét Khu Vực Cao Nguyên Texas. Nhà chức trách điều động lực lượng ứng cứu trên Sông Guadalupe với mực nước dâng lên trong tích tắc vào sáng Thứ Sáu, 4 Tháng Bảy, cao gần bằng một tòa nhà hai tầng. Vẫn chưa tìm ra tông tích của gần một chục người tham dự Camp Mystic ở Quận Kerr, một trại hè dành cho trẻ em, các viên chức cho biết hôm Chủ Nhật.
Cho tới nay có 68 người chết ở Quận Kerr, Cảnh Sát Trưởng Văn Phòng Cảnh Sát Quận Kerr KCSO Larry L. Leitha Jr. cho biết trong một buổi họp báo chiều Chủ Nhật, tăng so với 43 trường hợp được ghi nhận trong đêm hôm trước. Các nạn nhân tử nạn gồm có 40 người trưởng thành và 28 trẻ em, trong đó có 18 người trưởng thành và 10 trẻ em chưa nhận dạng được danh tánh.
Leitha nói với các ký giả rằng vẫn chưa tìm được tông tích của ít nhất 10 người cùng một cố vấn tại Camp Mystic. Đây là con số chính thức đầu tiên liên quan tới các nạn nhân cắm trại vẫn còn mất tích được các viên chức côngbố, sau ước lượng vào Thứ Bảy rằng con số này có thể lên tới 27. Leitha còn cho biết trước đó có khoảng 750 trẻ em trong Camp Mystic khi lũ lụt ập tới.
Hoàng hôn trên Sông Guadalupe ngày 06 Tháng Bảy, 2025 ở Kerrville, Texas. (Hình: Brandon Bell/Getty Images)
Tổng Thống Donald Trump ban hành một tuyên bố thảm họa quy mô lớn cho Quận Kerr vào sáng Chủ Nhật, theo yêu cầu từ Thống Đốc Texas Greg Abbott. Hôm Thứ Bảy là lần đầu tiên Abbott thị sát Camp Mystic và mô tả một cảnh tượng “bị tàn phá tơi bời” trên mạng xã hội.
Abbott cho biết trong một buổi họp báo chiều Chủ Nhật rằng các hoạt động cứu hộ sẽ tiếp diễn thâu đêm suốt sáng nhằm tìm kiếm các nạn nhân trong cơn bão chết chóc. Ngoài các nạn nhân tử nạn, các viên chức vẫn chưa thể thống kê được 41 người ở các nơi khác trong tiểu bang, theo Abbott, đồng thời lưu ý rằng con số đó có thể không phản ảnh đúng số người thực sự mất tích.
Hôm Chủ Nhật, Trump nói với các ký giả rằng “có thể vào Thứ Sáu” ông sẽ tới Texas, và lưu ý thêm rằng dự định này đã có từ Chủ Nhật nhưng e “cản trở kế hoạch cứu hộ.”
Tại Vatican, Đức Giáo Hoàng Leo XIV dâng lời cầu nguyện cho các nạn nhân lũ lụt trong thánh lễ Chúa Nhật, “Thật xót thương cho tất cả các gia đình vừa mất đi những người thân yêu trong thảm họa lũ lụt ở Sông Guadalupe tại Texas, Hoa Kỳ, đặc biệt là những người có con gái tham dự trại hè.”
Mặc dù Quận Kerr là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong thảm họa lũ lụt, nhưng nhà chức trách cũng xác nhận ít nhất bảy thi thể ở các khu vực khác tại Texas. Cách Camp Mystic khoảng 150 dặm (241.4 kilometer) về hướng Đông, Quận Travis xác nhận ít nhất sáu người chết, các viên chức quận xác nhận hôm Chủ Nhật. Austin, thủ phủ Texas, tọa lạc tại Quận Travis.
Nhà chức trách xác nhận ít nhất ba người chết ở Quận Burnet hôm Chủ Nhật, Đại Úy Văn Phòng Cảnh Sát Quận Burnet BCSO Mike Sorenson cho biết. Abbott cho biết có hai người vẫn còn mất tích ở Burnet: một cô gái 17 tuổi và trưởng sở cứu hỏa của quận. Derek Marchio, nhà điều phối cơ quan quản lý khẩn cấp Quận Burnet cũng nói rằng từ lúc thảm họa lũ lụt ập tới các viên chức đã thực hiện hơn 50 cuộc giải cứu trên toàn quận.
Các viên chức quản lý tình trạng khẩn cấp tại Quận Kendall xác nhận hai người chết tính tới Chủ Nhật cũng như tiếp tục tiến hành các hoạt động cứu hộ và tái thiết. Một trường hợp thiệt mạng tại Quận Williamson cũng được giám đốc truyền thông quận xác nhận. Trước đó, tại Quận Tom Green, Sở Cảnh Sát San Angelo SAPD xác nhận hôm Thứ Bảy rằng có một người phụ nữ 62 tuổi được nhận dạng là Tanya Burwick đã thiệt mạng. Burwick đang lái xe bị lũ lụt nuốt chửng, cảnh sát cho biết.
Các viên chức đã thực hiện hơn 160 cuộc giải cứu trên không, Leitha cho biết trong một bản tin cập nhật, đồng thời nói thêm lực lượng cứu hộ giải cứu được cả thảy 850 người không bị thương và tám người bị thương tính tới Thứ Bảy. Bộ Trưởng Nội An Kristi Noem cho biết trên mạng xã hội rằng Lực Lượng Tuần Duyên Hoa Kỳ USCG chịu trách nhiệm giải cứu 223 người trong số các nạn nhân đó, một đoạn phim gay cấn cho thấy các sĩ quan USCG giải cứu trên không gần Kerrville hôm Thứ Năm, phía dưới thì nước lũ đã ngập bình địa.
Bộ Nội An chịu trách nhiệm giám sát Cơ Quan Quản Lý Tình Trạng Khẩn Cấp Liên Bang FEMA.
Thẩm Phán Quận Kerr Rob Kelly cho biết trong buổi họp báo Thứ Bảy rằng nhà cửa của ông cũng bị lũ lụt tàn phá và ông “gần như không thể về nhà” hôm Thứ Sáu. Kelly cũng viếng thăm một nhà quàn và “được tận mắt chứng kiến nhiều túi đựng xác” trước khi lên trực thăng cùng Thượng Nghị Sĩ John Cornyn và Thị Trưởng Kerrville Joe Herring để khảo sát thiệt hại.
Mực nước Sông Guadalupe tại Hunt dâng lên tới mức cao thứ nhì trong lịch sử, cao hơn trận lũ lụt tàn khốc năm 1987, các viên chức thành phố trích dẫn dữ liệu từ Cơ Quan Thời Tiết Quốc Gia NWS.
Hôm Thứ Sáu, Texas ban hành tình trạng khẩn cấp về lũ quét tại năm quận phía Tây Texas khi Khu Vực Cao Nguyên vẫn còn mưa xối xả và lũ lụt. Theo NWS, các khu vực gồm có Quận Bandera mạn Tây Bắc, Quận Central Kerr, Quận Northeastern Tom Green, Quận East Central Kerr và Quận West Central Kendal ghi nhận lượng mưa từ 5 tới 11 inch (127 tới 279.4 millimeter).
Ba bé gái ngụ tại Dallas, Hadley Hanna và Eloise Peck 8 tuổi và Lila Bonner 9 tuổi, được nhận dạng là các nạn nhân mất tích tại Camp Mystic. Gia đình Bonner xác nhận với CBS Texas hôm Thứ Bảy rằng cô bé là một trong những đứa trẻ tử nạn trong trận lũ lụt và gia đình Peck cũng dán một ghi chú tại tư gia hôm Chủ Nhật cho biết cô bé cũng thiệt mạng.
Hai chị em gái ngụ tại Dallas, Blair Harber 13 tuổi và Brooke Harber 11 tuổi, cũng được nhà thờ Cộng Đồng Công Giáo St. Rita ở Dallas xác nhận thiệt mạng hôm Thứ Bảy. Hai chị em không tham dự Camp Mystic mà đang ở nhà cùng ông bà tại một khu vực dọc theo Sông Guadalupe nơi xảy ra trận lũ lụt. Vẫn chưa tìm được tông tích ông bà của các em, nhà thờ cho biết. Cha mẹ của các em trú trong một cabin riêng biệt và không bị thương. (TTHN)
DUBAI, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (NV) – Tối hôm Chủ Nhật, 6 Tháng Bảy, thủy thủ đoàn đã rời khỏi một con tàu mang cờ Liberia bốc cháy vì một loạt các cuộc tấn công ở Hồng Hải sau khi bị tràn nước, đánh dấu một cuộc tấn công nghiêm trọng đầu tiên trên hải lộ quan trọng này sau một chiến dịch quấy rối kéo dài nhiều tháng của các tay súng Houthi ở Yemen, nguồn tin thông tấn xã AP cho hay.
Cuộc tấn công vào tàu chở hàng Magic Seas của Hy Lạp liền bị cho là do phiến quân Houthi gây ra, nhất là khi một công ty an ninh cho biết dường như những chiếc thuyền không người lái chở bom đã tấn công con tàu sau khi con tàu đã bị tấn công bằng súng nhỏ và ống phóng lựu.
Các phương tiện truyền thông của phe nổi dậy tại Yemen đã đưa tin về cuộc tấn công nhưng không cho biết ai phải chịu trách nhiệm. Phiến quân thường phải mất hàng giờ hoặc thậm chí là cả ngày trước khi họ chịu thừa nhận gây ra một cuộc tấn công.
Tàu đánh cá trên Biển Đỏ ở Hodeida, Yemen, ngày 19 Tháng Giêng, 2025. (Hình minh họa: KHALED ZIAD/AFP/Getty Images)
Một khi chiến dịch tấn công tàu bè qua lại do phe Houthi tái diễn thì đó sẽ là cái cớ để cho lực lượng Mỹ và Tây Phương can thiệp vào khu vực, đặc biệt là sau khi Tổng Thống Mỹ Donald Trump từng nhắm vào quân nổi dậy Houthi trong một chiến dịch không kích lớn trước đây.
Ngay trước lúc nửa đêm ở Yemen, quân đội Israel đã phát đi lời cảnh cáo nhắm vào ba hải cảng do phe Houthi kiểm soát, cho biết các cuộc không kích sẽ sớm bắt đầu tại Hodeidah, Ras Isa và Salif cùng với nhà máy điện Ras al-Khatib.
Cuộc tấn công vào chiếc tàu hàng Hy Lạp xảy ra vào một thời điểm bấp bênh ở Trung Đông, giữa khi cuộc ngưng bắn trong cuộc chiến giữa Israel và Hamas đang bị treo lơ lửng và trong lúc Iran đang cân nhắc có nên tái lập các cuộc đàm phán về chương trình nguyên tử của mình hay không sau các cuộc không kích của Mỹ nhắm vào các cơ sở nguyên quan trọng nhất của nước này trong bối cảnh cuộc chiến tranh của Israel chống lại Cộng Hòa Hồi Giáo Iran bùng nổ.
“Biến động mới nhất này có thể là thông điệp cho thấy phiến quân Houthi vẫn tiếp tục có khả năng sẵn sàng tấn công vào các mục tiêu hàng hải chiến lược bất chấp các diễn biến ngoại giao,” theo lời ông Mohammad al-Basha, một nhà phân tích tình hình Yemen tại công ty tư vấn rủi ro Basha Report.
Trước đó, Trung Tâm Hoạt Động Hàng Hải Thương Thuyền Vương Quốc Anh thuộc quân đội Anh cho biết đội an ninh có võ trang trên con tàu bị tấn công đã bắn trả lại và rằng “cuộc xung đột vẫn đang diễn tiến.” Phía quân đội Anh mô tả cuộc tấn công xảy ra cách hải cảng Hodeida của Yemen khoảng 100 cây số (60 dặm) về phía Tây-Nam, nơi đang bị phiến quân Houthi chiếm giữ.
“Các giới hữu trách đang điều tra,” họ cho biết. Kế đó, họ thông báo rằng con tàu đang bốc cháy sau khi “bị tấn công vì những loại khí giới chưa được xác định.” Ambrey, một công ty an ninh hàng hải tư nhân, đã phát đi lời cảnh cáo rằng một tàu hàng đã bị “tấn công bằng tám chiếc thuyền nhỏ trong lúc đang di chuyển về phía Bắc trên Hồng Hải.”
Sau đó, công ty này cho biết con tàu cũng còn bị các chiếc thuyền không người lái mang bom tấn công, đánh dấu một cuộc leo thang xung đột lớn. Hai chiếc thuyền tấn công đã bị nhân viên an ninh trên con tàu Hy Lạp phá hủy. Nhưng sau đó, Trung Tâm Hoạt Động Hàng Hải Thương Thuyền Vương Quốc Anh cho biết chiếc tàu chở hàng đã bị ngập nước và rồi thủy thủ đoàn đành phải rời bỏ con tàu. (TTHN)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Việc chọn mua nhà ở California hay Nevada không hề đơn giản. Hai tiểu bang này có sự khác biệt rõ rệt về chi phí, lối sống, thuế và thị trường địa ốc. Vì vậy, khi mua nhà bạn cần phải cân nhắc kỹ trước khi đưa ra quyết định.
Bài viết này sẽ giúp bạn so sánh ưu và nhược điểm của địa ốc California và Nevada, phân tích xu hướng nhà đất hiện tại tại Nevada và lý do vì sao ngày càng nhiều người rời khỏi California.
Một khu dân cư ở Lake Las Vegas, tiểu bang Nevada. (Hình: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)
Theo trang mạng Racine County Eye, nếu bạn hiện đang phân vân không biết nên “cắm rễ” ở đâu, thì đây là bài viết bạn không nên bỏ qua.
Làn sóng rời khỏi California: Điều gì đang xảy ra?
Nhiều năm gần đây, California chứng kiến làn sóng dân cư rời đi rõ rệt. “Hiện tượng California Exodus” không phải chỉ là lời đồn mà có số liệu cụ thể hỗ trợ hiện tượng này. Giá nhà cao, thuế thu nhập cá nhân cũng cao và chi phí sinh hoạt leo thang khiến nhiều người dân California bắt đầu tìm kiếm nơi sống hợp túi tiền hơn.
Cộng thêm yếu tố làm việc từ xa ngày càng linh hoạt và lo ngại về quy định pháp lý, kết quả là một “cơn bão hoàn hảo” đẩy mạnh xu hướng di dời.
Theo báo cáo từ Sở Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ năm 2024, chỉ riêng năm 2023, California mất gần 350,000 cư dân. Nhiều người trong số đó đã chọn Nevada làm nơi ở mới.
So sánh giá nhà: California với Nevada
Sự chênh lệch về giá nhà giữa hai tiểu bang là rất rõ. Tính đến đầu năm 2025, giá nhà trung vị (median) tại California là khoảng $760,000, trong khi tại Nevada, con số này chỉ khoảng $435,000 – gần như chỉ bằng một nửa.
Chênh lệch này khiến Nevada trở thành lựa chọn hấp dẫn cho những ai muốn “đồng tiền đi xa hơn.” Tại Las Vegas hay Reno, bạn có thể mua được một căn nhà rộng rãi, trong khi với số tiền đó ở San Francisco hay Los Angeles chỉ đủ mua một căn hộ nhỏ.
Thuế tài sản và chi phí sinh hoạt
Thuế là một yếu tố lớn khác. Thuế địa ốc ở California khoảng 0.73%, nhưng do giá nhà cao nên tổng thuế phải trả cũng lớn. Cộng thêm thuế thu nhập cá nhân lên tới 13.3%, California trở thành một trong những nơi đắt đỏ nhất Hoa Kỳ.
Trong khi đó, Nevada không thu thuế thu nhập cá nhân và có tỷ lệ thuế địa ốc tương tự California. Tổng chi phí sinh hoạt cũng thấp hơn đáng kể, đặc biệt tại các khu vực như Henderson hay Sparks. Đây chính là lý do khiến nhiều người quyết định chuyển đến sinh sống ở Nevada.
Xu hướng địa ốc Nevada năm 2025
Thị trường nhà đất Nevada đang “nóng lên” và xu hướng này dự báo sẽ tiếp tục trong năm 2025. Dù giá vẫn mềm hơn nhiều so với California, nhưng trong ba năm gần đây, giá nhà ở Reno, Las Vegas và Henderson đều tăng đều đặn.
Theo Hiệp hội Môi giới Địa ốc của vùng Greater Las Vegas, giá nhà trung bình tại đây tăng 6.5% so với cùng kỳ năm ngoái (Q1 2025). Nguồn cung nhà ở đây vẫn còn hạn chế, cho thấy cầu đang cao và giá nhà có thể sẽ tiếp tục tăng. Điều này biến Nevada thành cơ hội tiềm năng cho cả người mua nhà để ở và nhà đầu tư.
Cơ hội có việc làm và làm việc từ xa
California vẫn là trung tâm của công nghệ, giải trí và đổi mới. Tuy nhiên, với xu hướng được làm việc từ xa, nhiều người không nhất thiết cần phải sống ở các đô thị đắt đỏ nữa.
Nevada đang thu hút nhân lực làm việc từ xa và các công ty khởi nghiệp nhờ chính sách thân thiện với doanh nghiệp và không đánh thuế thu nhập doanh nghiệp. Reno đang phát triển thành trung tâm khởi nghiệp năng động, còn Las Vegas thì đang đa dạng hóa nền kinh tế vượt ra ngoài ngành du lịch.
Nếu bạn là người làm việc từ xa hay chủ doanh nghiệp nhỏ, Nevada sẽ mang đến sự linh hoạt với chi phí thấp mà không phải đánh đổi việc xây dựng hạ tầng hay nền tảng kết nối.
Chất lượng sống: Phong cách và khí hậu
California có thiên nhiên đa dạng và lối sống hấp dẫn – từ lướt sóng ở Malibu đến trượt tuyết ở Lake Tahoe. Tuy nhiên, những điều đó đi kèm với nạn kẹt xe, thiếu nhà ở và mật độ đô thị ngày càng cao.
Nevada thì có khí hậu khô ráo và nóng hơn, nhưng lại có cảnh quan sa mạc hùng vĩ, ít nạn kẹt xe, và có nhiều khu đô thị đang phát triển. Các thành phố như Henderson và Summerlin có những khu dân cư hiện đại, được quy hoạch một cách bài bản. Những ai năng động sẽ thích thú với các hoạt động ngoài trời như hiking, leo núi và sự tiếp cận dễ dàng đến các công viên quốc gia.
Tóm lại, lối sống nào phù hợp với bạn sẽ phụ thuộc vào việc bạn ưa chuộng biển xanh hay sự yên bình của vùng sa mạc.
Giáo dục & Hệ thống trường học
California có những đại học hàng đầu nước Mỹ như Stanford, UC Berkeley và UCLA. Nhưng chất lượng giáo dục công lập K-12 lại khá chênh lệch giữa các khu vực.
Nevada đang đầu tư nhiều vào hệ thống giáo dục công. Học khu Clark County và Washoe County – hai học khu lớn nhất tiểu bang – đều đang cải thiện chương trình giảng dạy và kết quả học tập. Nếu giáo dục là ưu tiên của bạn, hãy nên xem kỹ xếp hạng các học khu trước khi quyết định khu vực sinh sống.
Khác biệt văn hóa và cộng đồng
California là nơi hội tụ văn hóa đa dạng bậc nhất Hoa Kỳ. Từ nhịp sống sáng tạo ở San Francisco đến phong cách thư thái ở San Diego, mỗi vùng lại có đặc trưng riêng.
Nevada tuy không đa dạng bằng nhưng lại là nơi đang phát triển nhanh và đón nhận nhiều cộng đồng từ khắp Hoa Kỳ đổ xô đến. Las Vegas có một cộng đồng nghệ thuật và ẩm thực sôi động, còn các thị trấn nhỏ thì gắn kết, thân thiện. Nếu yếu tố cộng đồng và văn hoá quan trọng với bạn, nên ghé thăm trước khi đưa ra quyết định.
Hóa đơn tiện ích, nước và năng lượng
Chi phí tiện ích ở California cao do các chính sách về môi trường và khí hậu. Nevada, dù sử dụng máy lạnh nhiều, vẫn có mức chi trung bình thấp hơn.
Nevada đang đẩy mạnh năng lượng mặt trời và một số khu vực còn có ưu đãi thuế cho người dùng năng lượng sạch. Ngược lại, California đi đầu về hạ tầng xanh nhưng điều đó cũng làm tăng chi phí cho chủ nhà.
Đang tinh giản hoặc chuyển nhà? Đừng quên dịch vụ lưu trữ
Dù bạn đang rời California hay bắt đầu cuộc sống mới ở Nevada, việc tinh giản đồ đạc hay chuyển nhà đều có thể gây stress. Dịch vụ lưu trữ sẽ là “trợ thủ đắc lực.”
Nhiều gia đình chọn sử dụng kho lưu trữ ngắn hoặc dài hạn trong quá trình chuyển nhà. Hãy tìm đơn vị cung cấp có hệ thống điều hòa nhiệt độ, hợp đồng linh hoạt và an ninh tốt. Từ việc trang trí nhà để bán đến việc tạm sống trong một căn hộ, lưu trữ chuyên nghiệp giúp việc chuyển nhà của bạn nhẹ nhàng hơn.
Vậy nên mua nhà ở đâu?
Không có câu trả lời chung cho mọi người trong cuộc so sánh giữa hai tiểu bang California vs Nevada. Nếu bạn yêu biển, thích trường hàng đầu và chấp nhận trả giá cao, California vẫn có sức hút riêng. Nhưng nếu bạn tìm kiếm một nơi ở với tài chính hợp lý, thuế thấp và cơ hội phát triển, thì Nevada là lựa chọn đáng cân nhắc.
Hãy cân nhắc kỹ giữa lối sống bạn muốn, sự linh hoạt trong công việc và kế hoạch tài chính dài hạn. “California Exodus” là có thật, nhưng quyết định đúng đắn phụ thuộc vào nhiều yếu tố hơn là chỉ giá nhà.
Đánh giá chung về địa ốc California vs Nevada
Cuối cùng, chọn mua nhà ở California hay Nevada là lựa chọn giữa hai hướng đi khác biệt. California mang đến danh tiếng, nền công nghiệp đa dạng và vẻ đẹp ven biển – nhưng đi kèm là chi phí cao. Nevada thì dễ sống hơn, chi phí thấp, tiềm năng tăng trưởng và không áp lực về thuế.
Khi cân nhắc, đừng quên theo dõi xu hướng địa ốc Nevada, hiểu rõ lý do đằng sau làn sóng rời bỏ California, và xem xét sử dụng dịch vụ lưu trữ chuyên nghiệp để có trải nghiệm chuyển nhà suông sẻ. Căn nhà tiếp theo của bạn đang chờ bạn – hãy chọn sao cho phù hợp với phong cách sống, ngân sách và ước mơ của bạn. (Ng.Tr) [kn]
Với em/ anh mãi thấy mình như con sóng cũ. (Tranh: Nguyễn Trung)
Với em
anh mãi thấy mình như con sóng cũ
êm đềm hôn bờ bãi chiều thu
cơn gió heo may xui mình gặp gỡ
xôn xao nơi bến nước Đông Trù
Chẳng lẽ tại chiều thu
để tiếng lòng mong manh gió
bến Đông Trù lạnh con sóng nhỏ
chia ly
cuối hoàng hôn
cứ hừng lên sắc đỏ
Anh đi
mang theo hồn thu
biêng biếc mây trời
vàng tươi sắc nắng
giữ vẹn nguyên cả vị ngọt heo may
qua chiến tranh đằng đẵng
Giờ anh
về lại bến Đông Trù
trong gió lệch mùa
mênh mang nước lũ
vẫn thấy mình như con sóng cũ
êm đềm hôn bờ bãi chiều thu!
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
WESTMINSTER, California (NV) – Đông đảo các quân binh chủng VNCH cùng các hội đoàn từ các nơi về tham dự kỷ niệm “70 Năm Thành Lập Quân Chủng Không Quân VNCH,” do Hội Ái Hữu Không Quân Miền Trung California tổ chức vào chiều Thứ Sáu, 4 Tháng Bảy, tại nhà hàng Diamond Seafood Palce 3, thành phố Westminster.
Hội Hậu Duệ Quân Lực VNCH trong lễ kỷ niệm 70 Năm Ngày Thành Lập Quân Chủng Không Quân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Sau nghi thức khai mạc, gia đình Không Quân cùng đồng ca bài “Không Quân Hành Khúc,” khúc hát quân hành thôi thúc các chiến sĩ Không Quân cất cao cánh bay vào vùng lửa đạn để tiêu diệt các cánh quân địch xâm nhập miền Nam trên khắp các chiến trường.
Không Quân Lê Văn Sáu, hội trưởng Hội Ái Hữu Không Quân Miền Trung California phát biểu khai mạc: “Hôm nay là ngày 70 năm thành lập Quân Chủng Không Quân. Từ khi thành lập năm 1955 cho đến năm 1975, Quân Chủng Không Quân gồm có sáu sư đoàn và các căn cứ hỏa lực yểm trợ, tiếp tế, tìm và diệt địch. Nơi nào có quân bạn đều có những cánh chim đại bàng Không Quân yểm trợ, không ngại gian nguy và tính mạng xông vào lửa đạn, đó là tính cách hào hùng của Không Quân chúng ta.”
Phái đoàn chiến hữu Không Quân từ Texas về dự lễ kỷ niệm 70 Năm Ngày Thành Lập Quân Chủng Không Quân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông tiếp: “Hôm nay kỷ niệm 70 năm thành lập Quân Chủng Không Quân cũng là cột mốc 50 năm chúng ta bỏ nước ra đi khi biến cố ngày 30 Tháng Tư xảy ra, để biết bao gia đình ly tán, mất vợ chồng mất con, cả những chiến sĩ Không Quân không may mắn đã vào ‘tù cộng sản.’ Chúng ta phải luôn nhớ đến ngày 30 Tháng Tư đã đúng 50 năm, ngày đau thương của dân tộc cần phải nhớ.”
Không Quân Vân Chiêm hát “Tổ Quốc Không Gian Đã Ghi Công.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tiếp đến, niên trưởng Không Quân Võ Ý có lời tâm tình: “Năm mươi năm ngày mất nước và 70 năm ngày kỷ niệm Không Lực VNCH, chúng ta còn lại gì? Xin thưa, chúng ta còn lại những chiến tích lẫy lừng khi Không Quân đã yểm trợ chiến thắng Bình Long anh dũng, Kontum kiêu hùng, Trị Thiên vùng dậy, đều có sự góp sức của Không Quân. Không Quân chúng ta đã đi vào quân sử với bài ‘Huyền Sử Ca Một Người Mang Tên Quốc,’ với anh hùng Trần Thế Vinh, và chúng ta còn lại quyển ‘Quân Sử Không Quân,’ của Không Lực VNCH của Hội Không Quân Úc Châu.”
Nghi thức chào quốc quân kỳ, trong lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Quân Chủng Không Quân VNCH. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông tiếp: “Cho đến giờ này chúng ta còn lại gì! ‘Đập Helmet ra tìm lấy ảnh/Xếp chinh bào lại để dành hơi,’ nhưng chúng ta vẫn còn một niềm tin ở tương lai, khi sẽ còn những thế hệ hậu duệ của Không Quân. Cám ơn các em cháu đã tiếp tục đường bay của cha ông, các cháu sẽ tiếp tục làm rạng rỡ cho Không Quân VNCH và xin tạ ơn nước Mỹ nhân ngày Độc Lập hôm nay, bằng cách hãy nhớ lại những anh hùng liệt nữ đã xây dựng nên nước Việt Nam Cộng Hòa.”
Hội Ái Hữu Không Quân Miền Trung hát “Không Quân Hành Khúc.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tiếp đến, ông Đỗ Văn Khanh, thủ quỹ của hội, tường trình về chương trình “Lá Lành Đùm Lá Rách,” do hội Ái Hữu Không Quân Miền Trung California thực hiện trong niên khóa 2024-2025.
Ông nói: “Sau 1975, từ 1980 có một số anh em Không Quân đi tù ‘cải tạo,’ nếu có người nào thuộc Không Quân Miền Trung California, đem đến một món quà Xuân thì quý hóa vô cùng. Sau mấy mươi năm, rất mừng khi có một người bạn cùng quân chủng Không Quân đến trao món quà, đó là chính nghĩa của chúng ta, là Không Quân không bỏ bạn bè.”
Niên trưởng Không Quân Võ Ý chia sẻ cảm nghĩ trong lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Quân Chủng Không Quân VNCH. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông tiếp: “Chương trình ‘Lá Lành Đùm Lá Rách’ của Không Quân đã sinh hoạt nhiều năm qua, nếu quỹ có thêm, trong mùa Xuân này chúng ta sẽ tiếp tục gởi về những thương phế binh VNCH, những cô nhi quả phụ. Xin quý vị tiếp tục đóng góp cho những người anh em của chúng ta có những món quà Xuân.”
Ông Lê Văn Sáu, chia sẻ: “Từ 2015 đến nay đã 10 năm, Hội Không Quân trong chương trình ‘Lá Lành Đùm Lá Rách,’ đã góp tiền gởi về cho các anh em thương phế binh, đa số là những hạ sĩ quan không có cơ hội để đi theo diện HO, từ 1975 đến nay họ đã già, sống nghèo khổ. Năm rồi chúng tôi đã quyên góp được $11,000 đã gởi về tặng 56 anh em hạ sĩ quan.”
Ông Lê Văn Sáu (trái) hội trưởng Hội Ái Hữu Không Quân Miền Trung California, và ông Đỗ Văn Khanh thủ quỹ, tường trình về chương trình “Lá Lành Đùm Lá Rách” của hội. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tiếp đến, niên trưởng Không Quân, cựu Trung Tá Trần Dật, một trong những người khởi xướng nhóm “Không Gian Thân Tình,” luôn gởi quà về giúp đỡ các chiến sĩ VNCH, có đôi lời chia sẻ về tinh thần của những cựu chiến sĩ Không Quân ở hải ngoại luôn hướng lòng về đồng đội ở quê nhà.
Ông chia sẻ rằng tất cả những anh em Không Quân VNCH đến hôm nay đều già yếu, bệnh tật. Qua nhiều năm, nhóm ‘Không Gian Thân Tình,’ đã gởi về giúp đỡ các đồng đội một thời chinh chiến bên nhau, nay còn kẹt lại nơi quê nhà trên 80 tuổi, đã già yếu bệnh tật, bị bạc đãi đói nghèo. Không Quân không bao giờ bỏ bạn.
Niên trưởng Trần Dật (phải) nói về tình chiến hữu Không Quân, và trao tặng $500 làm quà cho chiến hữu tại quê nhà. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Kết quả tất cả số tiền các mạnh thường quân ủng hộ trong đêm nay được trên $2,500, đặc biệt có hai vị mạnh thường quân mỗi người trao tặng $500. Đó là tấm chân tình của đồng đội Không Quân VNCH trong và sau cuộc chiến không bao giờ thay đổi, dù cho hoàn cảnh tha hương có khắc nghiệt đến đâu.
Buổi tiệc kỷ niệm 70 năm Quân Chủng Không Quân VNCH và 50 năm xa xứ trong niềm vui gặp lại nhau trong nhiều tiết mục văn nghệ. Tình chiến hữu vẫn tròn đầy như ngày nào còn tung cánh đại bàng trong những phi vụ bảo vệ đất nước yên vui, tuy chưa trọn nhưng vẫn luôn nhớ nhau qua bao năm tháng. [kn]
Thiên hạ đại loạn. Giang hồ dậy sóng. Mưa rơi liên miên như nước mắt Lục Tiểu Phụng bị người tình phụ bạc, đường phố Sài Gòn hóa thành thủy đạo, người người bì bõm dắt xe như trẩy hội hoa đăng. Không ai hay, ẩn sau tấm màn mưa lất phất kia, cuộc tử chiến kinh thiên động địa đang tái diễn: Sơn Tinh vs. Thủy Tinh – Hồi thứ 45678: Trận Bạch Đằng của thế kỷ 21!
Tương truyền, vào ngày mùng 1 Tháng Mưa Lụt năm Giáp Ngập, khi trời vừa dậy sấm sét, đất Gia Định rúng động bởi khí tức tà ma ngùn ngụt, ký giả Năm Sài Gòn – hành tẩu giang hồ với tuyệt kỹ “Chém Gió Đoạn Hồn,” đã kịp leo lên nóc chợ Bà Chiểu, vén áo mưa, ngửa mặt gào lớn:
“Mẹ ơi mưa nữa! Tụi nó đánh nhau lần thứ mấy trăm rồi mà chưa chịu nghỉ uống nước dừa hả trời!?”
Khởi nguyên cuộc chiến: Mối tình tay ba nghìn năm chưa dứt!
Sơn Tinh – vị đại hiệp đất đai, chuyên luyện “Thổ Công Thần Chưởng,” nội lực cương mãnh, từng dựng núi cao trong ba nén nhang, đi không chạm cát, đạp đất hóa vàng. Còn Thủy Tinh – chưởng môn phái Thủy Âm, luyện “Bích Ba Tâm Pháp,” có khả năng điều khiển thủy triều, nước lũ, vòi rồng và vòi xịt toilet.
Hai người vốn là huynh đệ đồng môn, cùng yêu nàng Mỵ Nương – hoa khôi làng Văn Lang, người đẹp nổi tiếng với bí kíp “ngồi đâu cũng selfie được.” Nàng chọn Sơn Tinh, thế là Thủy Tinh ôm hận thiên thu, từ đó phát thệ mỗi năm sẽ đưa nước về đánh chìm giang sơn của tình địch.
Ngày đại chiến nổ ra, trời đất mù mịt, sấm sét đánh rầm rầm như tiếng bass trong quán bar Bùi Viện. Thủy Tinh lần này đem theo đội quân mới: Bạch Long Phái – Giống cá tra đột biến gen, cộng với đám thủy quái ninja rùa luyện võ công trong cống ngầm hơn ba trăm năm.
Trong khi đó, Sơn Tinh chỉ kịp triệu hồi vài đệ tử ngành quy hoạch, mang theo ba thước đất, bốn bản vẽ 3D, và một đội công nhân sửa ống nước…
“Thi triển Đắp Nền Đột Kích – Tăng Cốt 5000!,” Sơn Tinh quát lớn, dựng một đoạn đê bao quanh Kênh Nhiêu Lộc. Nhưng chưa kịp đặt móng thì từ dưới chân cầu Thị Nghè, Thủy Tinh hú dài một tiếng, triệu hồi chiêu Vòi Rồng Long Trảo Thủ. Nước dâng lên ba thước, cuốn trôi toàn bộ xe gắn máy của phường 5, Bình Thạnh, kèm theo mấy sạp bánh tráng trộn.
Khắp nơi, cư dân gào khóc thảm thiết:
“Ủa, có ai chặn Thủy Tinh lại được không chứ nước lên tới nách rồi đó nghen?”
“Cái hẻm nhà tui hồi trưa là phố đi bộ, giờ thành Venice luôn rồi ông nội ơi!”
Ký giả Năm Sài Gòn đạp xuồng ba lá đi phỏng vấn, bắt gặp một cao thủ áo cam (nghi là đệ tử phái Hồ Thành Công Lộ), đang chèo thúng giữa ngã tư Hàng Xanh:
“Đây là thế trận của thế kỷ,” ông vừa quăng lưới vừa nói, “tụi tôi sửa cống ba năm mà tụi nó đánh nhau chỉ cần ba phút là ngập lại.”
Mưa vẫn rơi như trút, những hạt nước bạc trắng hóa thành bức màn sương dày đặc, che khuất mọi ánh nhìn. Dòng sông Sài Gòn như con rồng cuộn mình trong bão lũ, nước dâng lên dâng xuống, như đang ngầm đe dọa cả thiên hạ.
Trận chiến năm nay, theo quan sát của ký giả Năm, tại góc đường Lê Văn Duyệt giao Lý Thường Kiệt, trận thế cực kỳ ác liệt. Thủy Tinh xuất chiêu “Triều Dâng Ngập Hông Xe,” khiến bao nhiêu chiến xa VinPhét lội bì bõm như vịt nhựa. Đường Nguyễn Hữu Cảnh vỡ trận trước, kế đó là Phan Huy Ích, Phạm Văn Chiêu, rồi lan ra toàn cõi Gò Vấp. Cư dân mười phường mười phương đều lâm cảnh thảm thiết, người người bì bõm đẩy xe, ghe phao trôi giữa phố, chó mèo bơi lội tung tăng như ngư lâm đại hội.
Sơn Tinh vẫn trấn thủ cao điểm Metro Quận 2, vận công tụ khí, dồn nội lực xuất chưởng “Đê Điều Hộ Thần Công” và “Bê Tông Phản Thủy Cước,” mong ngăn nước từ hướng Đông tràn về. Nhưng trời ơi đất hỡi, hệ thống cống ngầm Sài Gòn vốn tu luyện theo tông phái “Trảm Phong Chém Gió,” công lực yếu kém, chỉ mới nghe tiếng mưa đã tự động thoát hồn. Ngập là điều tất yếu.
Chiêu kinh hoàng nhất năm nay là chiêu “Thủy Vân Tà Ảnh – Vỡ Ống Cống Thất Thủ Trận,” do Thủy Tinh thi triển lúc nửa đêm ở khu Bàu Cát. Dân cư đang ngủ bỗng nghe tiếng “bùm,” tiếp đó là mùi lạ xộc lên từ cõi âm ty. Hóa ra ống cống bị vỡ, nước cống nhào lên như ác long hoành hành, dân tình chạy bán sống bán chết như phim zombie do Netflix Sài Gòn sản xuất.
Mưa to hơn, gió mạnh hơn, sóng dữ dội hơn. Mỗi đợt sóng nước như chồm lên, muốn cuốn trôi hết tất cả. Sơn Tinh bèn tung chiêu “Phong Thần Thập Bát Pháp,” quạt bay lượn, từng luồng gió xoáy mạnh mẽ đánh bay sóng nước. Thủy Tinh không chịu thua, vung gậy “Thủy Long Kích Pháp,” gọi mưa bão, lũ lụt tràn về ầm ầm, nhấn chìm cả đất trời.
Đường phố Sài Gòn trở thành chiến trường trầm luân. Những con thuyền nhỏ của dân nghèo như những chiến thuyền nhỏ bé bơi qua bơi lại, né tránh từng cơn sóng dữ. Tiếng la hét, tiếng nước vỗ, tiếng gió hú vang khắp nơi.
Cuộc chiến kéo dài ba ngày ba đêm, từ chợ Bến Thành đến Bến Xe Miền Tây, từ bờ kè Thủ Thiêm đến hang động AEON Mall Tân Phú. Cứ mỗi khi Sơn Tinh nâng đường, Thủy Tinh lại gọi mưa. Cứ mỗi lần Thủy Tinh dâng lũ, Sơn Tinh lại gọi máy bơm thần công, nhưng khốn thay, bơm lần nào cũng “hư bất chợt,” làm dân tình chửi đổng như tụng kinh.
Nhiều cao thủ trong giới thợ điện, thợ sửa cống từng thử đánh bại Thủy Tinh bằng cách đào hệ thống cống ngầm “thần tốc,” với hy vọng thoát nước thật nhanh. Nhưng càng đào, nước lại càng dâng, đất lại càng sụt, khiến cả khu phố biến thành “địa đạo nước” không lối thoát.
Cuối cùng, trời quang mây tạnh. Nhưng nước… vẫn không rút. Dân chúng uể oải chèo xuồng đi làm, có kẻ sáng sớm chưa kịp thoa kem chống nắng đã lội ngập đến lỗ rún. Băng rôn “thành phố ta quyết tâm chống ngập” vẫn bay phấp phới, như lời thề treo lửng lơ không đáy.
Ký giả Năm Sài Gòn đứng giữa con đường Trần Não – giờ thành sông Trần Não – nhìn mây trời lặng lẽ mà ngâm một bài thơ não ruột rằng:
Nước dâng không ngớt tự ngàn xưa Sơn-Thủy đánh hoài chẳng thấy thua Dân đen bơi giữa lòng đô thị Ngập tận tương lai, tới tận… chùa. …..
Cuộc chiến này, tựa như Đông Tà đấu Tây Độc, không ai chịu thua ai, chỉ khổ dân Sài Gòn, năm nào cũng lội nước, muôn phần thống khổ. Tiếng than thấu trời xanh. Có người bảo, muốn chấm dứt trận chiến này, phải mời Mỵ Nương ra hòa giải, nhưng nàng giờ bận livestream bán hàng online, đâu rảnh mà can thiệp vào chuyện của hai chàng tình địch!
Vậy nên, Sài Gòn cứ thế mà ngập, ngập mãi không thôi…
“Hệ thống ngôn ngữ Donald Trump” là cực kỳ đơn giản. Quanh đi quẩn lại, Trump chỉ sử dụng một số từ. Nếu được tổng hợp lại thành một “từ điển” thì quyển từ điển này chỉ gọn lỏn như một quyển sổ tay.
Với Trump, cái gì cũng “beautiful.” (Hình minh họa: Tasos Katopodis/Getty Images)
Sau cuộc gặp Tổng Thống Syria Ahmed al-Sharaa trong chuyến công du Trung Đông trung tuần Tháng Năm, Trump ca ngợi nguyên thủ Syria: “Young, attractive guy. Tough guy. Strong past. Very strong past. Fighter.”
Khi gặp Tổng Thống Mohamed bin Zayed Al Nahyan (Tiểu Vương Quốc Arab Thống Nhất), Trump nói: “You’re a magnificent man.” Nhận xét về khu vực, Trump nói Vùng Vịnh là “an amazing part of the world”… Và nói về nguyên thủ Qatar cùng gia đình ông này, Trump khen họ là những người “cao ráo, bảnh trai” (“tall, handsome guys”)…
Hiệu ứng của sự tối giản và thô lậu
Ngày 26 Tháng Năm, nhân lễ Chiến Sĩ Trận Vong, Trump lại mắng mỏ người tiền nhiệm Joe Biden, gọi đảng Dân Chủ là “cặn bã” và các thẩm phán liên bang là “quái vật”…
Ngôn ngữ của Trump giống như thức ăn nhanh: Dễ tiếp cận, giàu calo cảm xúc, nhưng thiếu dưỡng chất trí tuệ. Không có sự tinh tế của Winston Churchill, cũng chẳng có sự trào phúng kiểu Ronald Reagan hay lịch lãm như Barack Obama, Trump quát tháo bằng thứ tiếng của một người cha đang tức giận với bầy con: Đồ cái thứ ngu, một lũ ăn hại đái nát… “Stupid!,” “Sad!,” “Total disaster!,” “Fake!” – mỗi từ như một phát súng ngắn bắn vào bất kỳ ai làm Trump nổi giận.
Trong lịch sử hiện đại, hiếm có tổng thống Mỹ nào sử dụng ngôn từ theo cách gây tranh cãi và định hình thực tại mạnh mẽ như Donald Trump. Trump luôn “chơi chữ” bằng một bộ từ vựng nghèo nàn, đơn giản, cảm tính, lặp đi lặp lại đến mức ám ảnh. Hiện tượng “từ điển Trump” không chỉ là câu chuyện ngôn ngữ học. Đó là biểu hiện của một thứ quyền lực đang tái định nghĩa lại ranh giới giữa sự thật và cảm xúc, giữa chuẩn mực chính trị và kỹ thuật thao túng truyền thông.
Ngôn ngữ là thước đo tư duy, là công cụ để con người thoát khỏi bản năng và bước vào thế giới lý tính. Nhưng với Donald Trump – người tự hào không đọc sách, ngôn ngữ không còn là công cụ để khai minh mà là vũ khí để thao túng. Không giỏi phân tích chính sách nhưng Trump giỏi nói to, nói ngắn, và nói chắc như đinh đóng cột – dù hoàn toàn sai. Tâm lý học gọi đây là “illusory superiority” – ảo tưởng vượt trội. Người ít hiểu biết thường tự tin quá mức. Và với Trump – tự nhận mình là “thiên tài,” sự tự tin không chỉ là bản năng mà còn là chiến lược “Nói như thể mình luôn đúng” khiến người khác cảm thấy bối rối nếu nghi ngờ.
Trump không tiết kiệm lời khen. Vấn đề là ông chỉ dùng đúng vài từ: “Great,” “Perfect,” “Tremendous,” “Fantastic,” “Amazing,” “Wonderful”… Trump không và chẳng bao giờ mô tả lý do vì sao một thứ “tuyệt vời.” Ông không đi vào chi tiết, không đưa luận điểm, không chứng minh. Mọi lời khen chỉ là cảm tính thuần túy – như cách một đứa trẻ hét lên “ngon quá!” khi cắn miếng bánh mà không biết miêu tả chính xác nó là hương vị gì.
Trump cũng là bậc thầy tấn công cá nhân bằng từ ngữ đơn giản nhưng nghe như đóng đinh vào tai. Một số từ ông dùng thường xuyên: “Loser,” “Disaster,” “Fake,” “Stupid,” “Weak,” “Low IQ,” và thậm chí “animals”… Trong nhiều trường hợp, Trump không chỉ dùng ngôn ngữ thô thiển mà là tục tĩu, như một tay anh chị đầu gấu đứng giữa chợ chửi thề.
Mọi thứ đều “ĐẸP” (BEAUTIFUL)
Trang web Tòa Bạch Ốc ngày 28 Tháng Năm, 2025, viết: “Dự luật Lớn và Đẹp của Tổng Thống Donald J. Trump là cơ hội chỉ có một lần trong một thế hệ để cắt giảm chi tiêu, thúc đẩy tăng trưởng và cân bằng tài chính nền kinh tế Mỹ.”
Như được phân tích trong bài báo của tác giả Monica Hesse trên The Washington Post ngày 29 Tháng Năm, Trump thật sự bị ám ảnh bởi từ “beautiful.” Cái gì với ông cũng “beautiful.” Trump nói nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong Un “viết cho tôi những lá thư đẹp.” Vào ngày đầu tiên trở lại Tòa Bạch Ốc nhiệm kỳ hai, Trump ký sắc lệnh hành pháp mang tên “Promoting Beautiful Federal Civic Architecture.”
Ông từng vô số lần gọi cái gì cũng “đẹp.” Trong số báo ngày 1 Tháng Chín, 2024, trên Politico, tác giả Anusha Mathur đã tẩn mẩn liệt kê hàng lô trường hợp mà Trump dùng từ “đẹp” (“beautiful”)…
Sân golf “đẹp,” những chiếc điện thoại trong Tòa Bạch Ốc “đẹp,” nông trại “đẹp,” nghề làm nông cũng “đẹp,” Tối Cao Pháp Viện “đẹp,” đất đai của nước Mỹ không phải phì nhiêu mà là “đẹp,” nước Mỹ có những chiến đấu cơ “đẹp,” khí gây mê (sleeping gas) “đẹp,” than đá “đẹp” luôn (“clean, beautiful coal”); bộ tóc của chính ông tất nhiên là “đẹp” (if you’re like me, you can’t wash your beautiful hair properly”); nước Mỹ có những phi trường đẹp (“We’d have the most beautiful airports. Now we’re like a third-world country”).
Bức thư của Tập Cận Bình cũng “đẹp” (“And I got along very well with President Xi. He’s a great guy, wrote me a beautiful note the other day…”). Trump miêu tả cái chết của thủ lĩnh tổ chức khủng bố ISIS Abu Bakr al-Baghdadi là nhờ một con chó đẹp (“a dog, a beautiful dog”) và cái lỗ toác hoác mà đặc nhiệm Mỹ phá lủng khi tấn công ngôi nhà của Abu Bakr al-Baghdadi là một cái lỗ vừa bự vừa đẹp (“a beautiful, big hole”)… Ngoài ra, ông tự khoe mình có một cơ thể đẹp (“If I took this shirt off, you’d see a beautiful, beautiful person”)… Đáng kinh ngạc hơn, ông nói tính khí của chính ông cũng “rất đẹp” (“My temperament is totally controlled, so beautiful”)…
Thế giới quan nhị nguyên của Trump
Các nghiên cứu học thuật cho thấy Trump nói ở trình độ từ vựng tương đương học sinh lớp Sáu. Với Trump, đó có thể là chiến lược. Trump không nói để khai sáng. Ông nói để kích động. Ông chọn cách nói đơn giản, lặp đi lặp lại, đẩy cảm xúc lên cao nhất có thể, như một người bán hàng đa cấp đang cố “chốt đơn” bằng mọi giá.
Trump không chừa chỗ cho “vùng xám.” Ở đây chỉ có trắng hoặc đen. Mọi thứ hoặc là vĩ đại nhất hoặc là vô cùng tồi tệ. Ngôn ngữ nhị nguyên này giúp ông đơn giản hóa thế giới cho những người cảm thấy choáng ngợp trước thực tại phức tạp. Ví dụ: “I’m the best jobs president that God ever created,” “Joe Biden is the worst president in history”… Không ai kiểm chứng. Không cần chứng cứ. Người nghe không cần hiểu thêm. Chỉ cần biết và chọn để tin là phe nào đúng và phe nào sai.
Từ “fake news” đến “rigged election,” Trump lặp đi lặp lại cùng một thông điệp với tần suất cao. Đây là kỹ thuật tuyên truyền cổ điển. Hiệu ứng tâm lý của sự lặp lại – được giới tâm lý học gọi là “illusory truth effect” – cho thấy, điều gì được nghe đủ nhiều sẽ dần trở thành sự thật trong cảm nhận của người tiếp nhận, bất kể chính xác hay không. Trong môi trường truyền thông hiện đại, nơi tốc độ lan truyền thông tin vượt xa khả năng kiểm chứng, sự lặp lại có sức mạnh đáng kể, nhất là khi đi kèm với ngôn ngữ đơn giản và cảm tính.
Việc phổ biến một thứ ngôn ngữ thiên về cảm xúc và thiếu lập luận khiến không gian chính trị Mỹ ngày càng nghèo nàn về tranh luận. Thay vì thuyết phục nhau bằng lý lẽ, các bên đối thoại ngày càng sa đà vào việc dán nhãn và tấn công cá nhân. Khi một nguyên thủ sử dụng các từ ngữ như “enemy of the people” để gọi báo chí, hoặc gọi các nhà chính trị đối lập là “traitors,” ông ta đã góp phần bình thường hóa việc dùng ngôn ngữ chia rẽ – điều vốn từng bị coi là vượt giới hạn mà bất kỳ chính trị gia nào trong lịch sử Mỹ, trước Trump, cũng muốn tránh.
Ngôn ngữ của Trump cho thấy một hiện tượng nguy hiểm: Quyền lực chính trị có thể quyết định “sự thật” bằng những từ ngữ rất bình dân. Thật khó có thể tưởng tượng ngôn ngữ “hàng tôm hàng cá” trở thành “diễn ngôn chính trị” một cách chính thức. Những khái niệm như “sự thật,” “tin tức,” “tư pháp” đều có thể bị biến dạng tùy theo mục tiêu chính trị. Câu chuyện về ngôn ngữ của Donald Trump không chỉ là chuyện một tổng thống sử dụng ít từ hoặc có vốn từ nghèo nàn một cách thảm hại; mà là hiện tượng tiêu biểu cho sự biến đổi của diễn ngôn chính trị trong thời đại truyền thông số, cùng với sự bùng nổ của chủ nghĩa dân túy.
Trump lôi kéo được hàng triệu tín đồ chính nhờ vào việc bất chấp trong cách sử dụng từ ngữ thô tục. Vấn đề đặt ra không chỉ là vì sao một chính khách sử dụng từ vựng hạn chế mà là vì sao một xã hội dân chủ lại chấp nhận (và cổ vũ) cho kiểu ngôn ngữ ấy trở thành chuẩn mực?
Trong một thời đại mà sự thật bị thách thức, chuẩn mực bị đảo lộn, và cảm xúc lấn át lý trí, cách người ta sử dụng ngôn từ, đặc biệt trong chính trị, trở thành một vấn đề sống còn cho nền dân chủ. Điều đáng lo ở chỗ, ảnh hưởng ngôn ngữ Trump có thể tiếp tục sống trong diễn ngôn chính trị Mỹ, ngay cả khi không còn Trump. Nhiều chính trị gia Cộng Hòa đang sử dụng cách nói của Trump – giản lược, cảm tính, ngoa ngôn, xấc xược… Phó Tổng thống JD Vance là học trò xuất sắc của Trump về bài học sử dụng “diễn ngôn” chính trị bằng kiểu bắn gọn từng phát – láu cá, trịch thượng, xấc xược.
Trong một xã hội bị ngộ độc thông tin, mất lòng tin vào giới tinh hoa, ghét sự phức tạp, thì ngôn ngữ đơn giản và cảm xúc là liều thuốc phiện. Trump không tạo ra cơn đói ngôn ngữ này. Ông cung cấp thứ “junk food” ngôn ngữ mà công chúng đang thèm. Đó mới là bi kịch thật sự. Ông không dùng ngôn ngữ để xây cầu. Ông dùng nó để rào hào. Không để kết nối – mà để chia rẽ. Không để giải thích – mà để hạ nhục. Đó là lý do người ta nên lo sợ.
Tai hại hơn, một thế hệ cử tri mới đang lớn lên trong môi trường nơi mà “fake news” trở thành từ khóa mặc định để phủ nhận mọi thông tin không vừa ý. Điều này không chỉ đặt ra thách thức cho giới báo chí mà cả cho nền giáo dục và khả năng duy trì một không gian công cộng dựa trên sự thật và lý trí. Bởi vì, nếu ngôn từ là thứ đầu tiên bị giản lược thì tư duy sẽ là thứ tiếp theo bị đánh mất. [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – Tuy Quốc Hội Hoa Kỳ đã thông qua ngân sách giáo dục của năm 2025, nhưng chính quyền Trump không muốn chi ra số tiền này khiến cho tiểu bang California thiếu đến $800 triệu phục vụ cho giáo dục.
Theo CalMatters hôm Thứ Ba, 1 Tháng Bảy, số tiền trợ cấp giáo dục từ liên bang được dùng để giúp giáo viên trau dồi tay nghề, đầu tư cho các chương trình sau giờ học, cũng như mở dịch vụ cho học sinh nhập cư đang học tiếng Anh và dạy cho học sinh di dân. Phân tích của Học Viện Chính Sách Giáo Dục, trường học ở California đáng lẽ được nhận đến $811 triệu với tổng ngân sách toàn quốc cho trường K-12 là $6.2 tỷ.
Nhiều chương trình sau giờ học của California có thể bị hủy. (Hình minh họa: Robyn Beck/AFP via Getty Images)
Sau khi Quốc Hội thông qua số tiền trợ cấp này, Bộ Giáo Dục thường thảo luận với các tiểu bang về cách phân phát tiền vào Tháng Ba và Tháng Năm, sau đó chuyển tiền vào ngày 1 Tháng Bảy.
Tuy nhiên, vào hôm Thứ Hai, 30 Tháng Sáu, các tiểu bang nhận được email cho biết Bộ Giáo Dục vẫn còn xem xét số tiền cho năm chương trình giáo dục nêu trên của năm 2025.
Tại nhiều học khu của California, số tiền này được tính vào ngân sách của trường học vào mùa Xuân, và các nhà điều hành lập ra kế hoạch để sử dụng trong Tháng Bảy và Tháng Tám.
Nếu không có tiền, một số học khu của California phải hủy các sự kiện giúp giáo viên trau dồi tay nghề trong mùa Hè và các hoạt động đào tạo trong mùa Hè trong tuần đầu Tháng Bảy.
Bà Tatia Davenport, tổng giám đốc Hiệp Hội Giới Chức Kinh Doanh Trường Học California, cho biết: “Quyết định này làm hai đến các học khu ngay lập tức, và sẽ để lại hậu quả lâu dài. Nếu không có số tiền đó, các lãnh đạo học khu sẽ phải giảm nhân viên, hoãn lại nhiều chương trình và hủy các dịch vụ quan trọng. Điều đó có nghĩ là việc học của các học sinh cần chúng ta giúp đỡ nhiều nhất sẽ gặp nhiều cản trở.”
California rất cần tiền cho nhiều chương trình giáo dục quan trọng. (Hình minh họa: Robyn Beck/AFP via Getty Images)
Ông Tony Thurmond, bộ trưởng Giáo Dục California, cho biết tiểu bang đang cân nhắc một số giải pháp, trong đó có kiện chính quyền Trump. California đã kiện chính quyền Trump mấy lần vì ngân sách cho trường học, sau khi ông Trump đe dọa cắt tiền cho các chính sách đa văn hóa và nhiều chương trình khác.
Trong lúc này, ông Thurmond đang kêu gọi các học khu tìm cách để giữ các chương trình Hè với hy vọng tiểu bang sớm tìm được giải pháp vì một số trường nhập học lại vào cuối Tháng Bảy, và đa số trường nhập học lại vào Tháng Tám.
Trong những chương trình không nhận được tiền từ liên bang có trợ cấp Trung Tâm Giáo Dục Thế Kỷ 21, cung cấp khoảng $146 triệu cho trường học và các tổ chức cộng đồng ở California để tổ chức các chương trình sau giờ học. Tiểu bang cung cấp gần hết tiền cho chương trình sau giờ học, nhưng trợ cấp của liên bang là nguồn tiền chính cho trung học đệ nhất và đệ nhị cấp. Số tiền đó còn được dùng cho dạy kèm, thức ăn vặt, các chuyến dã ngoại, cũng như các hoạt động giáo dục khác và đầu tư để học sinh có thể vừa vui vừa theo kịp bạn cùng lứa.
Bà Jodi Grant, tổng giám đốc Liên Đoàn Sau Giờ Học, cho rằng những chương trình sau giờ học và Hè là một sự thành công của Hoa Kỳ vì giúp đỡ nhiều phụ huynh. Bà cũng cho rằng từng giờ mà số tiền liên bang bị trì hoãn lại có thể dẫn đến nhiều chương trình bị hủy và gây chấn động cho niên khóa 2025-2026.
Nhiều học khu của California vẫn đang phục hồi sau COVID-19. (Hình minh họa: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)
Tại Học Khu Oxnard của Ventura County, Tổng Quản Tri Anabolena DeGanna cho biết những chương trình cần tiền của liên bang không phải là những thứ xa xỉ, mà là những thứ rất cần thiết vì hỗ trợ các dịch vụ cho học sinh, đào tạo giáo viên và các chương trình tiếp xúc với gia đình. Học khu này bây giờ gặp khó khăn vì tiền của liên bang khi đang tìm cách phục hồi sau đại dịch COVID-19.
Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ đã đưa ra một phần tiền mà Quốc Hội thông qua cho trường K-12 trong năm 2025 vì là một phần của đạo luật Giáo Dục Tiểu Học và Trung Học Đệ Nhất Cấp cùng một số chương trình có liên quan đến đạo luật đó. Số tiền mà Bộ Giáo Dục chưa đưa ra dành cho những chương trình mà chính quyền Trump đề nghị cắt bỏ trong năm 2026.
Trong email gửi hôm Thứ Hai đến các tiểu bang, Bộ Giáo Dục cho biết “vẫn tận tụy để bảo đảm tiền thuế của người dân được sử dụng đúng theo ưu tiên của tổng thống và trách nhiệm đúng luật pháp của Bộ Giáo Dục.”
Các lãnh đạo và nhà hoạt động giáo dục đang lên án chính quyền Trump vì việc trì hoãn đưa tiền cho các học khu với lý do đang xem xét lại. Họ cho rằng điều đó là bất hợp pháp và đề nghị chính quyền Trump “đừng diễn tuồng chính trị nữa” để cung cấp tiền cho học sinh ngay lập tức. (TL) [kn]
KERRVILLE, Texas (NV) – Số người chết do thảm họa lũ lụt ở Texas lên đến 79 và 10 người vẫn còn mất tích, do mưa lớn kéo dài bắt đầu vào ngày 4 Tháng Bảy, theo AP và ABC, hôm Chủ Nhật 6 Tháng Bảy.
Các gia đình lục lọi trong đống đổ nát ướt sũng vào hôm Chủ Nhật và bước vào những căn lều trống tại trại Hè Camp Mystic dành cho nữ sinh, nơi bị tàn phá nặng nhất do trận lũ cuồng quét.
Nhân viên cứu hộ tìm người mất tích trên sông Guadalupe River ở Hunt, Texas, hôm 6 Tháng Bảy. (Hình: Ronaldo Schemidt/AFP via Getty Images)
Lực lượng cứu hộ tiếp tục tìm kiếm trong điều kiện địa hình hiểm trở, cố gắng lần ra tung tích những người mất tích, bao gồm 10 bé gái và một nữ hướng dẫn viên của trại.
Lần đầu tiên kể từ khi cơn bão bắt đầu tàn phá Texas, Thống Đốc Greg Abbott cho biết có 41 người được xác nhận là vẫn chưa rõ tung tích trên toàn tiểu bang, và con số này có thể còn tăng.
Tại quận hạt Kerr, nơi có Camp Mystic và nhiều trại hè khác ở vùng đồi núi Texas Hill Country, lực lượng tìm kiếm phát hiện thi thể của 68 người, trong đó có 28 trẻ em, theo lời Cảnh Sát Trưởng Larry Leitha vào chiều cùng ngày.
Nhân viên cứu hộ lục lọi trong đống đổ nát sau trận lũ lụt do mưa bão để lại, vào hôm 6 Tháng Bảy ở Hunt, Texas. (Hình: Eric Vryn/Getty Images)
Ông cam kết sẽ tiếp tục tìm kiếm cho đến khi “tất cả mọi người đều được tìm thấy” sau trận lũ quét xảy ra hôm 4 Tháng Bảy.
Mười người thiệt mạng khác cũng đã được ghi nhận tại các quận hạt như Travis, Burnet, Kendall, Tom Green và Williamson, theo thông tin từ các giới chức địa phương.
Đại Tá Freeman Martin thuộc Sở An Toàn Công Cộng Texas cho biết, con số người chết chắc chắn sẽ còn tăng trong vài ngày tới.
Mực nước tại sông Guadalupe dâng lên và tràn vào Kerr County và các khu vực khác lúc khoảng 4 giờ sáng ngày 4 Tháng Bảy sau hàng loạt trận mưa tầm tã suốt đêm, nhà chức trách cho biết, đồng thời tìm được nhiều thi thể trong những chiếc xe hơi bị cuốn trôi từ thượng nguồn.
Thống đốc Abbott cảnh báo vào Chủ Nhật rằng các đợt mưa lớn khác kéo dài đến Thứ Ba có thể gây ra thêm lũ lụt đe dọa tính mạng, đặc biệt là tại những khu vực bị ngập úng nặng.
Các đợt mưa lớn khác kéo dài đến Thứ Ba có thể gây ra thêm lũ lụt đe dọa tính mạng, đặc biệt là tại những khu vực bị ngập úng nặng. (Hình: Jim Vondruska/Getty Images)
Các nạn nhân mất tích là các nữ sinh tham dự Camp Mystic diễn ra ở Hunt, Texas, trong tuần này, với 750 trẻ em.
Tổng Thống Trump ký tuyên bố tình trạng thiên tai cho Kerr County và Cơ Quan Khẩn Cấp Liên bang (FEMA) có mặt tại khu vực này, theo thông báo của Bộ Nội An vào hôm Chủ Nhật. (T.Nhiên) [kn]
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Không nên dùng một phần tiền riêng để trả nợ chung bởi vì có thể làm cho món tiền riêng đó mất đi tính cách “của riêng.” (Hình minh họa: Nattanan Kanchanaprat/Pixabay)Ly
Tiếp theo một số bài tìm hiểu luật hôn nhân Hoa Kỳ trình bày trước đây, chúng tôi xin nêu thêm vài điểm quan trọng trên khía cạnh tài chánh trong hôn nhân.
Dĩ nhiên với quan niệm xưa theo xã hội cổ truyền Việt Nam vợ chồng “tình sâu nghĩa nặng” thì những phân tích về khía cạnh tài chánh trong hôn nhân theo luật pháp Hoa Kỳ nghe ra có vẻ “thẳng thừng” thiếu tình cảm. Tuy nhiên trên thực tế những điều nên và không nên làm đối với tài sản và hôn nhân đề cập dưới đây sẽ rất cần thiết giúp người hôn phối tránh được tranh chấp trong tình huống bất đắc dĩ khi vợ chồng ly dị hay có người qua đời.
Những điều nên làm:
Về tài sản hay tiền bạc, những cặp hôn phối có của cải riêng lúc còn độc thân hoặc thừa hưởng gia tài nên làm những điều sau đây:
Nên suy xét lập hôn ước (prenuptial agreement) trước khi kết hôn như đã nói trong những bài trước để làm sáng tỏ những tài sản nào không muốn bị phân chia sau này.
Nên duy trì các sổ sách kế toán hay hồ sơ lưu trữ có liệt kê đầy đủ và chính xác những tài sản riêng mà mình muốn tách rời ra khỏi hôn nhân, thí dụ như của cải sở hữu trước khi cưới hoặc của cải mình nhận được riêng chẳng hạn như tài sản thừa kế do cha mẹ để lại hoặc tặng phẩm riêng sau khi kết hôn.
Nên tiếp tục giữ mọi tài sản riêng trong suốt cuộc hôn nhân nếu muốn giữ lại cho phía gia đình cha mẹ ruột. Nói chung điều này có nghĩa là đừng để lẫn lộn tài sản riêng đã có trước đây lẫn vào tài sản chung của vợ chồng tạo mãi được sau ngày thành hôn. Điều này về sau sẽ làm cho tòa án khó hoặc không thể nào phân định được tính chất hợp pháp rõ rệt về quyền sở hữu riêng của mỗi người hôn phối hoặc chung cả hai.
Nên lưu ý rằng phần gia tăng trị giá các “của riêng” trong thời gian vợ chồng chung sống theo luật sẽ kể là “của chung” do đó người hôn phối sẽ có quyền hưởng phần chia của số lời gia tăng đó. Điều này đặc biệt đúng nếu trị giá số tiền hay tài sản tăng kể như “gia tăng tích cực” (active appreciation) hơn là “gia tăng tiêu cực” (passive appreciation). “Gia tăng tiêu cực” thí dụ như tiền lời tăng được của số tiền ký thác trong trương mục tiết kiệm hoặc giá trị một ngôi nhà tự động tăng theo thời giá mà chủ nhân không cần làm gì hết. Trái lại “gia tăng tích cực” là phần giá trị của tài sản được tăng do nỗ lực của chủ nhân tích cực cải tiến hay hoạt động để đạt được kết quả đó. Lấy thí dụ trị giá ngôi nhà tăng gấp đôi do chủ nhân cải tiến xây cất thêm hoặc tiền lời kiếm được do người đầu tư cổ phiếu mua thấp bán cao chẳng hạn. Phần “gia tăng tích cực” bao giờ cũng được tòa án xử là “của chung.”
Nên chỉ dùng các “tài sản riêng” để mua những món khác mà cũng muốn kể là “tài sản riêng.” Nói một cách khác thí dụ người vợ mua một món nữ trang cực kỳ đắt giá bằng tiền có trước khi cưới thì món nữ trang đó sẽ là của riêng của người ấy. Ngược lại nếu người chồng bỏ tiền ra mua tặng vợ hoặc góp phần mua thì món nữ trang đó sẽ kể là của chung cho dù người vợ chiếm hữu và sử dụng..
Nên giữ vào trương mục riêng những khoản tiền được bồi thường. Tiền bồi thường cá nhân thâu đạt được qua những vụ kiện bất cẩn gây thương tích hay tương tự đều được kể là tài sản cá nhân, do đó người được bồi thường có quyền giữ làm của riêng.
Những điều không nên:
Không nên dùng một phần tiền riêng để trả nợ chung bởi vì có thể làm cho món tiền riêng đó mất đi tính cách “của riêng.”
Không nên ký thác lương bổng hay lợi tức kiếm được trong thời gian vợ chồng chung sống vào trương mục đứng tên riêng tại ngân hàng. Trên khía cạnh luật pháp lợi tức kiếm được từ khi kết hôn trở đi đều kể là tài sản chung cho dù lợi tức đó chỉ do một người làm ra. Vì thế khi ký thác tiền ấy vào trương mục “riêng” sẽ tạo ra tình trạng lẫn lộn khiến trương mục đó bị coi là tài sản “chung.”
Không nên mở trương mục ngân hàng đứng tên chung bằng tiền riêng, cho dù có giữ hồ sơ và chứng từ xác định khoản nào là tiền riêng. Nếu đã muốn giữ riêng thì chỉ nên đứng tên một mình trên trương mục ấy.
Không nên cho rằng chỉ vì những của cải thuộc về mình trước khi cưới cho nên toàn diện tài sản đó “tự động” là của riêng mình. Như đã trình bày ở trên, phần trị giá gia tăng của tài sản riêng có thể kể là tài sản chung nếu người chồng hoặc vợ có góp phần tham gia nỗ lực bảo trì và cải tiến như kiểu “của chồng công vợ”. Lấy thí dụ ngôi nhà của ông chồng làm chủ trước khi cưới nhưng bà vợ có công giữ gìn sạch sẽ làm giá trị ngôi nhà tăng lên thì bà vợ sẽ được hưởng phần chia trị giá gia tăng đó.
Quyền hưởng hưu bổng của chồng hoặc vợ khi làm việc:
Không có luật nào ấn định cho người hôn phối được quyền hưởng hưu bổng (pension) của chồng hoặc vợ khi làm việc. Tuy nhiên tại phần đông các công ty lớn đều có cung cấp phúc lợi hưu trí cho nhân viên nhiều ít tính theo thâm niên số năm làm việc. Có những chương trình phúc lợi rất tốt bao gồm việc cấp tiền hưu cho người hôn phối của người nhân viên làm việc qua đời. Điều kiện và số tiền hoàn toàn khác nhau theo từng công ty và dĩ nhiên không hẳn công ty nào cũng bắt buộc phải cấp phúc lợi cho nhân viên làm việc. Trên đất Mỹ có rất nhiều sở làm không cho công nhân một hôn phối phúc lợi nào hết.
Vợ chồng khai chung xin phá sản:
Luật Khánh Tận được đặt ra có mục đích “cứu vớt” những người lâm vào cảnh nợ nần ngập đầu không có lối thoát. Dĩ nhiên nếu cặp hôn phối nào lâm vào hoàn cảnh trên thì đều có thể đứng chung tên xin khai phá sản hoặc khai riêng theo cá nhân vợ hoặc chồng. Nói chung luật khánh tận phân định nhiều loại khai phá sản khác nhau theo nhiều chương của luật khánh tận tùy từng hoàn cảnh và trường hợp của người khai cho mỗi loại nợ.
Tín dụng của người hôn phối đối với gia cảnh kết hôn:
Luật pháp cấm chỉ giới tài trợ từ khước cấp tín dụng (credit) cho bất cứ ai chỉ vì căn cứ vào tình trạng gia cảnh kết hôn hoặc tùy thuộc vào tình trạng tín dụng của người hôn phối kia (vợ hoặc chồng).
Kỳ tới chúng tôi sẽ trình bày về trách nhiệm của vợ chồng đối với nợ nần và thuế má chung. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.
Trấn an ngựa hí gươm khua biên thùy. (Tranh: Lê Bá Đảng)
Chẳng cần phải nói vọng sang
Chiếc đài bên xóm nhẹ nhàng tắt âm
Giữa trưa cây đứng u trầm
Để cho giọt nắng thì thầm long lanh
Đã qua lứa tuổi giật giành
Giờ làm con dế chạy quanh hang mình
Rượu ngon chỉ ngắm cái bình
Nâng lên hạ xuống vô tình lại say
Lòng người đo đếm quắt quay
Ta cầm chiếc lá cầu may được mùa
Hồi chuông thưng thức cửa chùa
Trấn an ngựa hí gươm khua biên thùy
Hiểu là em chẳng nhu mì
Cũng đừng làm ả hồ ly lọc lừa
Câu thề vấp gió va mưa
Đôi lần lỡ hẹn đã thừa nước trôi
Một mình mà chẳng đơn côi
U sầu gieo hạt sinh sôi vỗ về
Thầm mong đài đóm liền kề
Vặn âm thật nhỏ tỉ tê êm đềm.
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
DHARAMSHALA, Ấn Độ (NV) – Hôm Chủ Nhật, 6 Tháng Bảy, hàng ngàn người tập trung tại Dharamshala ở Ấn Độ nhân dịp sinh nhật lần thứ 90 của Đức Đạt Lai Lạt Ma, một thời khắc quan trọng trong cuộc đời vị lãnh tụ tinh thần kiêm khôi nguyên Nobel Hòa Bình danh tiếng nhờ thông điệp từ bi và hành trình tìm kiếm tự do lớn lao hơn cho Tây Tạng dưới ách cai trị của Bắc Kinh.
Không hề nao núng trước cơn mưa gió mùa tầm tã và sương mù dày đặc, người dân vẫn chen nhau trên những con đường nhỏ hẹp từ sáng sớm và xếp hàng dài với hy vọng may mắn thoáng nhìn thấy Đức Đạt Lai Lạt Ma tại khuôn viên Phật Giáo Tây Tạng Tsuklakhang.
Hàng trăm người phải chờ để xem liệu họ có được phép vào bên trong ngôi đền không còn chỗ trống trước khi buổi lễ bắt đầu và được cảnh sát cũng như nhân viên an ninh Ấn Độ bảo vệ nghiêm ngặt.
Đức Đạt Lai Lạt Ma trong buổi lễ cầu nguyện nhân sinh nhật thứ 90 tại McLeod Ganj, gần Dharamsala, Ấn Độ ngày 6 Tháng Bảy, 2025. (Hình: NIHARIKA KULKARNI/AFP/Getty Images)
Những vũ công đeo mặt nạ trong phục trang truyền thống trình diễn theo tiếng cồng, sáo và tù và khi Đức Đạt Lai Lạt Ma được hai tùy viên dẫn vào khuôn viên.
Bộ trưởng các bộ thuộc chính phủ Ấn Độ cũng như tài tử Hollywood Richard Gere, một người có thâm niên ủng hộ Đức Đạt Lai Lạt Ma, đã phát biểu trong buổi sinh hoạt.
Khuôn viên tràn ngập các phần trình diễn đàn ca còn Đức Đạt Lai Lạt Ma thì được thiết đãi một miếng bánh sinh nhật phủ trái cây tươi và một bông hoa loa kèn trắng.
Buổi lễ là thời khắc hân hoan nhất trong dịp kỷ niệm kéo dài nhiều ngày, thu hút các thành phần ủng hộ và các lãnh tụ tinh thần viếng thăm thành phố nhỏ dưới chân núi Himalaya tại Ấn Độ, nơi là tổng hành dinh của chính phủ Tây Tạng lưu vong và là quê hương của Đức Đạt Lai Lạt Ma từ lúc ông lìa bước rời khỏi Tây Tạng trong cuộc nổi dậy bất thành năm 1959 chống lại chế độ cộng sản Trung Quốc.
Trong một thông điệp trên X nhân dịp sinh nhật, Đức Đạt Lai Lạt Ma nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “thảnh thơi trong tâm hồn bằng cách nuôi dưỡng một trái tim từ bi và buông xả.” Xen lẫn nhưng lời suy tư, Đức Đạt Lai Lạt Ma cũng cam kết tiếp tục thúc bách các giá trị nhân văn, hòa hợp tôn giáo, trí tuệ Ấn Độ cổ đại và văn hóa Tây Tạng, vốn “có rất nhiều tiềm lực có thể đóng góp cho thế giới.”
Hôm Thứ Bảy, khi những người tham dự cầu nguyện cho ông có một cuộc sống trường thọ, ông nói với họ rằng “ông vẫn còn tráng kiện” và nói có thể sống tới 130 tuổi, lâu hơn hai thập niên so với lần ông dự đoán trước đó.
Khi được dẫn ra khỏi đền thờ, đoạn phim cho thấy Đức Đạt Lai Lạt Ma nhẹ nhàng lắc lư theo điệu nhạc trước khi bước ra ngoài rồi lên xe đánh golf rời đi.
Dịp lễ năm nay quan trọng hơn vì vị lãnh tụ cuốn hút này sẽ giải quyết câu hỏi hiện hữu rằng liệu sau khi ông viên tịch, điều gì sẽ xảy ra.
Trong một đoạn phim với đôi lời nhắn nhủ cho các bậc chức sắc tôn giáo hôm Thứ Tư, Đức Đạt Lai Lạt Ma tuyên bố rằng sẽ có người kế nhiệm sau khi ông viên tịch và quả quyết rằng chỉ duy nhất Hội Đồng Gaden Phodrang có thẩm quyền công nhận lãnh tụ tinh thần mới trong tương lai.
Tuyên bố này mở ra việc tranh giành quyền kế vị giữa các lãnh tụ lưu vong thuộc Phật Giáo Tây Tạng và Đảng Cộng Sản Trung Quốc vô thần, vốn khăng khăng rằng chỉ họ mới có thẩm quyền phê chuẩn Đức Đạt Lai Lạt Ma kế vị.
Thông cáo của Đức Đạt Lai Lạt Ma được nhiều Phật Tử Tây Tạng ủng hộ vì họ đã chờ đợi ông trong việc quyết định rằng liệu thể chế từng tồn tại hàng thế kỷ này có chấm dứt sau khi ông viên tịch hay không, đây vốn là câu hỏi mà ông từng trả lời ông sẽ suy xét lại vào dịp sinh nhật lần thứ 90.
Phật Tử Tây Tạng tin vào vòng luân hồi và khi một bậc thầy tâm linh đã chứng đắc như Đức Đạt Lai Lạt Ma viên tịch, ông có thể chọn địa điểm và thời điểm tái sinh bằng sức mạnh của lòng từ bi và hạnh nguyện.
Nhưng truyền thống này hiện nay không khác gì một chiến trường kiểm soát tâm khảm và trí óc của dân Tây Tạng, và các chuyên gia dự đoán rằng Bắc Kinh sẽ tìm cách nhào nặn ra một Đức Đạt Lai Lạt Ma mới của riêng họ sau Đức Đạt Lai Lạt Ma hiện tại, đây vốn là thủ đoạn của Đảng Cộng Sản nhằm ép tôn giáo “theo lề lối Hoa Lục” để bảo đảm tôn giáo này phù hợp với khuôn phép lãnh đạo của Đảng Cộng Sản cũng như không ngừng đặt ách cai trị lên Tây Tạng.
Hôm Thứ Tư, khi được hỏi về tuyên bố mới nhất của Đức Đạt Lai Lạt Ma về việc hiện thân sau khi viên tịch, một phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Trung Quốc nhắc lại lập trường lâu nay của Bắc Kinh rằng việc chuyển kiếp phải tuân thủ luật pháp và quy định của Trung Quốc, trong đó việc tìm kiếm và nhận dạng được tiến hành tại Trung Quốc và được chính quyền trung ương phê chuẩn.
Tuy nhiên, trong một đoạn phim được chiếu nhân ngày sinh nhật của ông và được Đài Truyền Hình Tây Tạng do chính phủ Tây Tạng lưu vong điều hành biên soạn, các nhà lãnh đạo thế giới, chính khách, nhà lập pháp và nghệ sĩ đã gửi những thông điệp chân thành.
Cựu Tổng Thống Barack Obama chúc “người 90 tuổi trẻ nhất mà tôi biết một sinh nhật bình an” và cảm tạ Đức Đạt Lai Lạt Ma vì tình bằng hữu.
Trong một tuyên bố chính thức được xướng lên tại sinh hoạt, Ngoại Trưởng Marco Rubio đã bày tỏ lòng ủng hộ dành cho các nỗ lực bảo tồn di sản của dân Tây Tạng, “gồm có tự do lựa chọn và tôn kính các nhà lãnh đạo tôn giáo mà không bị sách nhiễu.” (TTHN) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Guồng máy tuyên truyền do đảng CSVN kiểm soát đã nín lặng dù truyền thông Mỹ và thế giới đưa tin và bình luận sôi nổi về chuyện Washington và Hà Nội đã đạt thỏa thuận thuế quan đối ứng.
Hôm Chủ Nhật, 6 Tháng Bảy, tức 4 ngày sau khi Tổng Thống Donald Trump loan báo Washington đã thỏa hiệp được các điểm then chốt trong thương mại với Hà Nội sau nhiều tuần lễ đàm phán gấp rút khi hạn chót tạm ngưng thuế quan 46% đến gần.
Công nhân làm việc tại một xưởng may xuất cảng ở tỉnh Thái Nguyên vào ngày 2 Tháng Bảy 2025 khi Tổng thống Mỹ loan báo đạt thỏa hiệp về thuế quan với Việt Nam. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)
Loan báo trên trang thông tin cá nhân Truth Social, ông Trump cho hay đã nói chuyện qua điện thoại ngày 2 Tháng Bảy 2025 với Tổng Bí Thư CSVN Tô Lâm mà ông khen ngợi là người “đáng kính.” Ông Trump cho biết Mỹ sẽ đánh thuế quan 20% cho hàng hóa nội địa của Việt Nam và đến 40% cho các loại hàng bị gọi là “trung chuyển” khi bán sang thị trường Mỹ.
Ngay sau khi ông Trump loan báo thuế quan đối ứng, Tổng Bí Thư CSVN Tô Lâm vội vã đề nghị đưa thuế quan hai nước xuống bằng không (zero tariff) cho tất cả mọi loại hàng hóa xuất cảng sạng thị trường của nhau. Tuy nhiên, điều này đã không xảy đến như ông ta mong muốn mà phải chấp nhận thuế quan từ 20% đến 40% khi bán hàng cho Mỹ.
Ngay sau loan báo của ông Trump, báo chí Mỹ và truyền thông thế giới bình luận rất sôi nổi về các con số được ông đề cập với những hệ quả của nó không riêng gì với quan hệ thương mại song phương Việt – Mỹ. Nó còn ảnh hưởng tới các nước khác, nhất là Trung Quốc khi người ta biết, ít ra, một phần ba hàng Việt Nam xuất cảng sang thị trường Mỹ thuộc dạng “trung chuyển” (transshipping) từ Trung Quốc.
Tờ New York Times, ngày 3 Tháng Bảy, cho rằng ông Trump muốn thế giới loại Trung Quốc ra ngoài mà việc thỏa thuận với Việt Nam là dấu mốc bắt đầu rồi ông sẽ ép tiếp đến các nước khác. Tạp chí Business Insider cũng nhận định tương tự. Họ nói ông Trump “không chỉ ký thỏa hiệp với Việt Nam mà còn nhắm (chơi) Trung Quốc” nữa.
Hoàn toàn không thấy guồng máy tuyên truyền CSVN có một câu chữ chính thức nào nói Việt Nam đã đạt được thỏa hiệp thuế quan đối ứng với Mỹ hay ít nhất đã thỏa thuận được các mấu chốt của vấn đề đang làm CSVN mất ăn mất ngủ. Ngay như trang “Thông Tin Chính Phủ” cũng chỉ thấy thuật lại cuộc điện đàm của ông Tô Lâm với ông Trump và không nêu ra bất cứ con số nào.
Trang mạng “chinhphu.vn” chỉ khoe rằng “Hoa Kỳ sẽ cắt giảm đáng kể thuế đối ứng cho nhiều hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam và sẽ tiếp tục hợp tác với Việt Nam trong giải quyết những vướng mắc ảnh hưởng đến quan hệ thương mại song phương, nhất là trong các lĩnh vực mà hai bên ưu tiên”.
Một vài tờ tạp chí và báo mạng tại Việt Nam như Thanh Niên, Dân Trí, Tiền Phong được cho phép rập khuôn lại nội dung của bản tin trên “chinhphu.vn” khi chỉ loan báo cuộc điện đàm của hai lãnh tụ “đã thống nhất Tuyên bố chung Việt Nam – Mỹ về Khuôn khổ Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng”.
Khác với Hà Nội, Bắc Kinh cho cả phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao và phát ngôn viên Bộ Thương Mại đả kích gay gắt thỏa thuận giữa Việt Nam với Mỹ qua lời loan báo của ông Trump. Họ nhìn thấy ngay là lợi ích của Bắc Kinh bị ảnh hưởng khi hàng hóa, sản phẩm của họ sản xuất gia công lắp ráp tại Việt Nam bị đánh thuế quan rất nặng tới 40% khi Việt Nam xuất cảng sang thị trường Mỹ.
“Chúng tôi hoan nghênh các bên giải quyết tranh chấp thương mại với Mỹ xuyên qua tham vấn bình đẳng, nhưng chúng tôi kiên quyết chống lại bất cứ thỏa thuận nào mang lại thiệt hại cho lợi ích của Trung Quốc.” Bà Hà Vịnh Tiền (He Yongqian) phát ngôn viên của Bộ Thương mại Trung Quốc họp báo nói ngày mùng 3 Tháng Bảy, một ngày sau khi ông Trump loan báo và truyền thông quốc tế bình luận.
Bà vừa kể còn dọa lại rằng “Nếu điều đó xảy đến, Trung Quốc sẽ kiên quyết phản ứng lại để bảo vệ quyền hợp pháp của mình.”
Cần trục khổng lồ tại cảng Los Angeles vận chuyển hàng hóa từ tàu biển Yang Ming đưa lên bến. Các công ty ở Trung Quốc và Việt Nam cố gắng xuất cảng sang Mỹ trong khi Washington đàm phán về thuế quan với các đối tác. (Hình: Patrick Fallon/AFP/Getty Images)
Nền kinh tế Việt Nam dựa phần lớn vào giới đầu tư ngoại quốc mở hãng xưởng tại Việt Nam sản xuất hàng hóa để bán sang Mỹ. Mất thị trường này thì chế độ sẽ vô cùng điêu đứng. Cho nên, khi bị Mỹ áp đặt thuế quan đối ứng đến 46%, Hà Nội vội vã xin điều đình và chấp nhận các điều kiện dù không muốn để giữ được thị trường mà sống còn.
Nhưng được lòng Mỹ lại không được lòng thầy trò Tập Cận Bình ở Bắc Kinh. Do vậy, Hà Nội không dám khua chiêng gõ trống rầm rĩ để tuyên truyền như họ vẫn làm xưa nay mỗi khi ký kết với ai cái gì. Các lời lẽ cả khoe mẽ cũng như khoe công, thành tích đều không có.
Theo một số nhà phân tích, không chỉ dập lại CSVN các trò trả thù kinh tế, Bắc Kinh rất có thể còn áp lực Hà Nội trong vấn đề tranh chấp biển đảo tại Biển Đông.(NTB) [kn]
TÂY NINH, Việt Nam (NV) – Một số tờ báo ở Việt Nam đưa tin vụ một chiếc xe hơi “cháy trơ khung” trên cao tốc Sài Gòn-Trung Lương nhưng không dám nhắc tên VinFast, thậm chí không cho biết đây là xe điện.
Theo báo VNExpress hôm 6 Tháng Bảy, vụ cháy chiếc xe hơi năm chỗ xảy ra vào lúc chiều cùng ngày trên cao tốc Sài Gòn-Trung Lương, đoạn qua phường Khánh Hậu, tỉnh Tây Ninh mới.
Vụ cháy xe VinFast xảy ra trên cao tốc Sài Gòn-Trung Lương, đoạn qua phường Khánh Hậu, tỉnh Tây Ninh mới. (Hình: Nam An/VNExpress)
Trong khi đó, các đoạn video clip lan truyền trên mạng xã hội cùng thời điểm cho thấy đây là một chiếc VF5 màu trắng.
Hình cận cảnh cho thấy phía đuôi có bảng “xe tập lái,” tức xe của các trung tâm dạy lái xe dành cho học viên thực tập trên đường.
Hãng xe điện của tỷ phú Phạm Nhật Vượng có một số mẫu xe năm chỗ, bao gồm VF e34, VF5, VF6, VF7 và VF8.
Bản tin của VNExpress cho hay, vài phút trước vụ cháy, tài xế phát giác khói bốc trong xe nên tấp vào làn dừng khẩn cấp kiểm tra, dùng bình chữa cháy dập lửa.
Thời điểm đó, một đội tuần tra của cảnh sát giao thông đi ngang qua đã dừng xe cùng tài xế tìm cách dập tắt ngọn lửa.
Tuy nhiên gió mạnh gặp vật liệu dễ cháy, ngọn lửa sau đó nhanh chóng lan toàn bộ thân xe, cột khói bốc cao hàng chục mét.
Do ngày cuối tuần, vụ cháy xe điện khiến dòng xe kẹt xe trên cao tốc nhiều cây số.
Sau khi lực lượng cứu hỏa đến hiện trường dập tắt ngọn lửa, vụ cháy xe VinFast không có thiệt hại nhân mạng nhưng chiếc xe bị thiêu rụi hoàn toàn.
Trên mạng xã hội hôm 6 Tháng Bảy, dân mạng bàn tán về chuyện các công an viên dùng bình cứu hỏa mini để dập lửa với vẻ kém chuyên nghiệp.
Hiện trường vụ cháy xe VinFast trên cao tốc Sài Gòn-Trung Lương. (Hình: Facebook “Bạn Hữu Đường Xa Cao Tốc Trung Lương”)
Facebooker “Thanh Le” bình luận trên một diễn đàn xe hơi: “Cảnh sát dập lửa kiểu như đang vờn với nó hay sao ấy. Mấy anh này phải cho về học lại một khóa căn bản về cứu hỏa để còn phục vụ nhân dân.”
Các ý kiến khác thì cho rằng xe điện một khi bị cháy pin thì không thể dập được bằng bình cứu hỏa.
Trước vụ này, các báo trong nước có “thông lệ” rằng tất cả các vụ cháy hoặc tai nạn liên quan đến xe VinFast thì tòa soạn tuyệt đối không được ghi rõ thương hiệu, thậm chí phải làm mờ logo, đăng hình đen trắng nếu là xe taxi điện Xanh SM.
Việc này là để tránh cho độc giả nhận diện màu xanh đặc trưng của hãng xe taxi cũng thuộc sở hữu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng. (N.H.K) [kn]
