Đấu bò ở Spain

Đấu bò là một môn thể thao mà hầu hết người dân Spain (Tây Ban Nha) ưa chuộng. Bạn đến Spain, và nhất là đến thủ đô Madrid, nên đi xem Bullfight một lần vì chỉ khi nào bạn hiện diện xem trận đấu thì bạn mới cảm nhận được nét đặc biệt của môn thể thao này.

Đấu trường “Bullfight” lớn và nổi tiếng nhất của Spain nằm trong hai thành phố Madrid và Seville. Mùa đấu bò thường được tổ chức từ Tháng Năm cho đến Tháng Mười. Các khách sạn đều có lịch trình đấu để quảng cáo cho du khách.

Mỗi lần các trận đấu có sự tham dự của một người đấu bò (matador) nổi tiếng, người dân Spain bản xứ đi xem đông kín cả đấu trường, không khác gì các trận đấu túc cầu ở Hoa Kỳ. Tuy nhiên, có lẽ số lượng du khách đi xem lại không quá đông cho dù các trận đấu được quảng cáo rầm rộ.

Đấu trường Madrid khá lớn, có thể chứa đến hàng chục ngàn khán giả và được thiết kế theo hình vòng tròn với phong cách của các đấu trường La Mã ngày xưa. Trước cổng chính là tượng của người đấu bò và con “bò mộng” trong tư thế chiến đấu với nhau. Sau cổng chính là một bảo tàng nhỏ giới thiệu về “bò mộng,” các y phục của các người đấu bò cũng như các loại kiếm, lao mà người đấu bò sử dụng.

Trận chiến giữa Banderillero và fighting bull. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Trận chiến giữa Banderillero và fighting bull. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Cũng cần biết sơ qua một chút về các danh xưng của người đấu bò trước khi xem trận đấu. Thông thường có khoảng tám đến chín người đấu bò tham gia vào trận đấu. Người đấu bò chính gọi là Matador, năm hay sáu người đồng đội khác gọi là Banderillero và hai người cưỡi ngựa gọi là Picador.

Những người này đều mặc y phục quần áo chẽn bó sát, rất trang trọng và tạo dáng cho người xem thật là đẹp mắt. Đặc biệt hai con ngựa to lớn của Picador đều được bao bọc giáp sắt quanh mình từ đầu đến chân, mắt ngựa được bịt lại để chúng không nhìn thấy chung quanh. Chúng đi tiến lùi theo cách điều khiển của người ngồi trên lưng chúng.

Người Picador ngồi trên mình ngựa và sử dụng cây giáo thật dài. Còn các Banderillero mỗi người cầm theo các lá cờ màu hồng hay màu đỏ (các lá cờ này thực sự cũng là những cây lao nhỏ) và hai cây lao lớn. Mỗi người kể trên đều có những nhiệm vụ riêng trong trận đấu.

Trận chiến giữa Mandator và fighting bull. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Trận chiến giữa Mandator và fighting bull. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Còn về loại bò dùng để đấu được gọi là Toro bravo (fighting bull), không biết tiếng Việt có phải gọi là “bò mộng” không. Mỗi con cân nặng khoảng 500 kg và được nuôi khoảng bốn năm.

Sở dĩ phải nói tỉ mỉ như thế để bạn cảm thấy sự bất cân xứng trong trận đấu bò. Ngày xưa tôi lầm tưởng trận đấu bò diễn ra thì chỉ có một người đấu bò và con bò mộng mà thôi vì có như thế thì mới nhìn thấy sự tài giỏi và gan dạ của người Matador. Nhưng thực tế thì không như thế!

Sau một vài nghi lễ chào khán giả, một chú “bò mộng” được thả ra. Trên thân thể chú bò, người ta đã vẽ khoanh từng chỗ, có lẽ người ta đã ghi dấu sẵn thịt của chú sẽ phân chia như thế nào chăng! Phải nhìn nhận sức khỏe khủng khiếp của “bò mộng,” vừa ra khỏi cửa là bò đã chạy lòng vòng tìm đối thủ.

Thế chạy của chú hết sức là sung mãn và tự tin. Các Banderillero thay phiên nhau dẫn dụ chú bò đến gần hai Picador ngồi trên lưng ngựa. Thế là bò lấy trớn và dùng hết sức chạy đến, cúi đầu xuống và húc tung cả ngựa lẫn Picador lên.

Gặp chú bò khỏe, chú có thể dùng sừng nhấc lên cả người Picador lẫn ngựa lên cao. Nhưng nhờ mang giáp sắt và mắt đã bị bịt nên ngựa vẫn không bị hề hấn hay sợ hãi gì (vì có nhìn thấy đâu). Chỉ chờ thế, người Picador dùng giáo đâm thật mạnh vào một yếu điểm trên lưng bò.

Giây phút kết thúc trận chiến. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Giây phút kết thúc trận chiến. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Khi đâm xuống, Picador còn xoáy cả ngọn giáo vào yếu điểm này, cố ý làm vết thương lớn và sâu hơn. Đây là một màn hồi hộp trong trận đấu vì lúc này chú bò còn rất khỏe, khán giả Spain vỗ tay hò hét vang cả một góc trời. Sau một vài cái húc vào ngựa, “bò mộng” lại bị các Banderillero dẫn dụ ra nơi khác.

Đây là lúc Banderillero ra tài, họ dùng lá cờ đỏ dẫn dụ để bò nhìn thấy và tấn công họ. Khi bò chạy đến gần và chúi đầu xuống dùng sừng húc ngược lên thì đây cũng là lúc họ xoay người và đâm cả hai ngọn lao vào lưng bò.

Một người Banderillero tài giỏi thì đâm cắm lao sâu và dính chắc trên lưng, không bị rơi ra trong lúc bò chạy. Lúc này máu từ lưng bò chảy ra khá nhiều từ những vết thương. Chú bò nào hung hăng quá thường bị bốn đến sáu ngọn lao đâm. Những vết thương làm “bò mộng” mất sức khá nhiều, nhưng đồng thời những cơn đau đớn làm bò nổi điên lên, bò chạy húc bất cứ những gì trước mắt.

Trận chiến kết thúc. Fighting bull bị loại khỏi vòng chiến! (Hình: ATNT Tours & Travel)
Trận chiến kết thúc. Fighting bull bị loại khỏi vòng chiến! (Hình: ATNT Tours & Travel)

Khi bò đã bắt đầu yếu sức, không còn hung hăng như lúc đầu được nữa thì người Matador xuất hiện với lá cờ đỏ trên tay. Đây là màn chính của cuộc đấu “Bullfight.” Có lẽ màn nghệ thuật chính cũng nằm ở đây. Sự bình tĩnh gan dạ và những màn tránh né ngoạn mục của Matador với bò làm khán giả vỗ tay hoan hô mỗi khi màn hồi hộp vượt qua. Một người Matador giỏi né tránh được những cú húc sừng của bò rất sát người họ, đến nỗi cả thân bò đều cọ xát vào anh ta khiến máu bò đỏ thấm ướt sang cả bộ quần áo của mình. Nhưng cũng có khi Matador sơ sẩy chúi nhoài hay ngã thì tất cả Banderillero đều chạy ra tiếp ứng cứu ngay, người thì chạy ra dẫn dụ đánh lạc hướng bò, người thì chạy đến cứu Matador.

Sau một lúc quần thảo, bò đã gần như hết sức và phần kết thúc diễn ra. Người Matador nhận cây kiếm dài từ tay đồng đội. Đây là thanh kiếm mà Matador sẽ phải nhắm vào thẳng vết thương trên lưng bò (đã được Picador cưỡi ngựa đâm sâu lúc đầu) và kết thúc mạng sống bò. Matador phất cờ dụ bò chạy đến húc mình và chỉ cần một cái lách mình nhẹ, ngọn kiếm trên tay anh ta đâm suốt thân bò và bò chết gục ngay xuống. Khán giả Spain đứng lên điên cuồng hò hét vỗ tay “tán thưởng” tay Matador tuyệt nghệ này.

Khi bò vừa gục chết, ngay lúc đó một cỗ xe ba ngựa chạy ra kéo xác bò ra khỏi đấu trường ngay. Tôi vẫn nghĩ trận đấu thật không cân xứng vì “bò mộng” đã bị quần, đã bị xa luân chiến cho đến khi kiệt sức thì trận đấu mới kết thúc. Nhưng giả thử bò không mất sức thì tính mạng của người Matador ra sao nhỉ! Có lẽ đây cũng chính là điều làm tôi xốn xao, không dễ chịu trong tâm tư mình mỗi khi nghĩ đến trận đấu bò ở Spain.

Đấu trường Bullfight và tượng Mandator tại Serville. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Đấu trường Bullfight và tượng Mandator tại Serville. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Một lần xem buổi diễn Bullfight như thế, thường thì có tất cả sáu trận. Mỗi người Matador đấu hai trận. Tổng cộng có sáu chú bò bị làm thịt cho các nhà hàng. Tội nghiệp cho sự hung hăng của các chú “bò mộng.” Chú ỷ có sức mạnh nên chú tấn công tất cả những gì trước mặt. Nhưng chú là bò nên mới bị con người dùng xa luân chiến mà ra nông nỗi như thế.

Người ta dự định bãi bỏ các trận đấu bò “Bullfight” ở Spain vì trận đấu tàn nhẫn quá. Sự tàn nhẫn của trận đấu đã bị nhiều nước khác chống đối nên có thể Spain sẽ hủy bỏ các trận Bullfight trong tương lai gần (không biết người dân Spain có hủy bỏ được môn thể thao này hay không). Các đấu trường ở một vài thành phố khác đã trở thành các khu mua sắm đắt tiền cho du khách.


Cuba, South Africa, South America
Fiji Island – Australia – New Zealand, Turkey – Greece

1. Escorted tour: Đảo quốc Cuba (Arts – Culture – History)
Havana – Soroa – Vinales – Varadero – Trinidad – Cienfuegos
Tour 1: Feb. 01 – 10, 2017
Tour 2: Sep. 21 – 30, 2017
2. Tour Expedition of Chile: Atacama Desert & Torres Del Paine
Tour 1: Mar. 02 – Mar. 14, 2017
Tour 2: Dec. 05 – Dec. 17, 2017
3. Tour South America Luxury: Brazil – Argentina – Peru – Ecuador
Rio De Janeiro – Brazil Iguassu Falls – Argentina Iguassu Falls – Buenos Aires – Lima – Cusco – Sacred Valley – Machu Picchu – Quito
Tour 1: Mar. 03 – 19, 2017
Tour 2: May. 01 – 17, 2017
Tour 3: Oct. 01 – 17, 2017
Tour 4: Dec. 12 – 28, 2017
Land tour: $3,995/người
Air ticket: $1,795 + taxes (est. $695)/người
Visa Brazil: $200.00/visa (LAX) – Visa Argentina: update
Visa Peru & Ecuador: Không phải trả
4. Tour Thổ Nhĩ Kỳ & Hy Lạp (Turkey & Greece)
– Greece: Athens – Patmos – Rhodes – Heraklion – Santorini
– Turkey: Istanbul – Cappadocia – Pamukkale – Ephasus – Kusadasi
Tour 1: May 24 – June. 04, 2017
Tour 2: Sep. 06 – Sep. 17, 2017
5. Escorted tour South Africa’s Wildlife 14 ngày (Nam Phi Safari)
Johannesburg – Mpumalanga – Kruger National Park – Cape Town – Stellenbosch – Victoria Falls
Tour 1: Mar. 01 – Mar. 15, 2017
Tour 2: Sep. 16 – Sep. 30, 2017
Tour 3: June 01 – June. 15, 2017
Tour 4: Dec. 01 – Dec. 15, 2017
6. Escorted tour Fiji Island – Tân Tây Lan – Úc (15 ngày)
Fiji Island – Auckland – Bay of Islands – Melbourne – Phillip Island – Canberra – Sydney
Tour: May. 17 – 31, 2017; Oct. 17 – 31, 2017*; Dec. 01 – 15, 2017*

Các tour Châu Âu

1. Tây Âu: Morocco – Bồ Đào Nha – Tây Ban Nha (16 ngày)
Casablanca – Marrakesh – Rabat – Fez – Seville – Lisbon – Fatima – Madrid – Toledo – Avila – Zaragoza – Barcelona
Tour 1: May 01 – 16, 2017
Tour 2: Sep. 10 – 25, 2017
2. Tây Âu: Ý – Pháp – Tây Ban Nha – Bồ Đào Nha (17 ngày)
Rome – Vatican – Paris – Lourdes – Barcelona – Madrid – Avila – Toledo – Seville – Fatima – Lisbon
Tour 1: May. 06 – 22, 2017
Tour 2: Sep. 15 – Oct. 01, 2017
3. Tây Âu: Pháp – Tây Ban Nha – Bồ Đào Nha (15 ngày)
Paris-Lourdes – Barcelona – Madrid – Avila – Toledo – Seville – Fatima – Lisbon
Tour code FSP#1: May 06 – 20, 2017
Tour code FSP#2: Sep. 15 – 29, 2017
4. (Western Europe #1)Tây Âu: Anh – Pháp – Thụy Sĩ – Ý (15 ngày)
London – Paris – Geneva – Lucerne – Milan – Venice – Florence – Pisa – Rome – Vatican
Tour code WEU#1A: May 25 – June. 08, 2017
Tour code WEU#1B: July. 20 – Aug. 03, 2017
5. Đông Âu Luxury: Balan – Hungary – Tiệp – Áo – Slovakia – Slovenia – Croatia – Đức (16 ngày)
Warsaw – Krakow – Wieliczka Salt Mine – Budapest – Zagreb – Plitvice Lake – Ljubljana – Postojna Cave – Salzburg – Hallstatt – Vienna – Prague – Karlovy Vary – Dresden – Berlin
Tour code ELX-JUL: July 07 – July. 23, 2017
Tour code ELX-AUG: Aug. 23 – Sep. 07, 2017
6. Nga & Bắc Âu: Liên Bang Nga – Thụy Điển – Đan Mạch – Phần Lan – Na Uy (14 ngày)
Moscow – St. Petersburg – Helsinki – Stockholm – Oslo – Copenhagen
Tour code RUS-June: June 22 – July. 05, 2017
Tour code RUS-Aug: Aug. 10 – Aug. 23, 2017

ATNT Tours
Địa chỉ: 9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708
Điện thoại: (714) 841-2868 / (888) 811-8988
Website: www.ATNTtravel.com

Chưa có Ryancare và Trumpcare

Dân Biểu Paul Ryan chịu thua. Ngày Thứ Năm ông chủ tịch Hạ Viện đã ngưng không đưa dự luật cải tổ y tế của mình, gọi tắt là AHCA, ra biểu quyết, ngày hôm sau ông rút đành bỏ cuộc luôn, chấp nhận “không biết bao giờ” mới đưa ra một dự luật khác. Vì ông biết không đủ số phiếu chấp thuận.

Tổng Thống Donald Trump cũng thua. Ông đã từng tuyên bố ủng hộ dự luật của Ryan 100%. Ông dùng ngôi vị tổng thống tìm cách thuyết phục các dân biểu Cộng Hòa không hài lòng hãy bỏ phiếu chấp nhận. Ông đã gặp các dân biểu bảo thủ nhất để thương lượng; và ông đã nhượng bộ họ, cùng ông Ryan thay đổi nhiều điều như họ đòi hỏi. Ông cũng mạnh mẽ yêu cầu ông Ryan phải đưa dự luật ra bỏ phiếu ngày Thứ Sáu, bắt các đại biểu Cộng Hòa phải lựa chọn. Có lúc ông đe dọa các đại biểu ngập ngừng, nói ai bỏ phiếu “không” sẽ bị gán tội “vẫn muốn giữ Obamacare,” một đạo luật mà đảng Cộng Hòa đã chống đối suốt từ lúc bẩy năm tới nay. Cuối cùng, tài thương thuyết và khả năng chinh phục của ông Trump không hiệu quả.

Đây là một thất bại lập pháp lớn của ông Trump, sau khi những sắc lệnh hạn chế di dân tị nạn đến từ bẩy (sau xuống sáu) nước Hồi Giáo của ông bị nhiều tòa án bác bỏ hai lần trong một tháng. Nhưng ông Trump không phải là người dễ dàng chấp nhận mình thất bại. Vài giờ sau khi dự luật của ông Ryan bị rút, ông Trump đã lên tiếng đổ lỗi cho các dân biểu đảng Dân Chủ. Cái tội của họ là trước sau không đồng ý với ông. Ông tránh không kết tội những đại biểu Cộng Hòa bỏ rơi mình, dù đảng ông đang chiếm đa số.

Nhưng ông Trump có thể đã rút ra được một bài học kinh nghiệm: Làm tổng thống một nước dân chủ khác với điều khiển một xí nghiệp mình làm chủ. Ông chủ chỉ cần ra lệnh, nhân viên cứ thế mà thi hành, dù họ thích hay không. Vị tổng thống chia quyền trị nước cùng với quốc hội và tòa án, ba quyền hành tách biệt và hạn chế lẫn nhau.

Nếu vụ này diễn ra trong một nước theo chế độ nghị viện thì khác. Ông thủ tướng được các đại biểu cùng đảng, hoặc trong cùng liên minh cầm quyền cử ra. Dự luật mà thủ tướng đề nghị bảo đảm được tất cả các đại biểu trong đảng và liên minh đồng ý. Tại nước Mỹ, các đại biểu Quốc Hội không nhất nhất phải theo lệnh của đảng. Họ chịu trách nhiệm với các cử tri, những người bỏ phiếu cho họ.

Đảng Cộng Hòa đang chiếm đa số tại Hạ Viện. Nhưng nếu có 22 đại biểu Cộng Hòa nói “không” thì Dự Luật Y Tế của ông Paul Ryan sẽ không chiếm được đa số, vì tất cả các đại biểu Dân Chủ đều chống. Sau bao ngày thương thuyết và tạo áp lực, cho đến trưa ngày Thứ Sáu vẫn còn hơn 30 người nói “không,” thế là ông Ryan phải bỏ cuộc.

Những người chống đối đầu tiên thuộc nhóm bảo thủ cực hữu (House Freedom Caucus), vì họ thấy dự luật Ryan còn chưa bãi bỏ hết những điều họ chống trong đạo luật của cựu Tổng Thống Barack Obama. Họ coi dự luật AHCA, hay “Ryancare” chỉ là một thứ “Obamacare” pha loãng. Nếu đồng ý dự luật này, sang năm 2018, họ sẽ không được nhiều người cực hữu ủng hộ, nhất là những người góp tiền tranh cử! Cho nên họ đòi xóa bỏ chương trình mở rộng Medicaid (Medical tai California) mà nhiều tiểu bang đã áp dụng theo Obamacare. Trong ngày Thứ Năm, Tổng Thống Trump và dân biểu Ryan đã chịu nhượng bộ điều này, trái với lời hứa của ông Trump khi tranh cử. Nhưng đến tối Thứ Năm, nhóm cực hữu còn đòi xóa bỏ một điều khác trong Obamacare; điều khoản này bắt buộc các hãng bảo hiểm phải lo đủ 10 việc căn bản cho bệnh nhân như chữa trị các sản phụ và thai nhi, vân vân. Tới đó, ông Trump và ông Ryan cũng đồng ý. Chưa hết, họ lại đòi phải xóa bỏ cả nhiều khoản khác, như bắt các công ty bảo hiểm không được từ chối ký hợp đồng với những người đang có bệnh; bắt cho con cái 26 tuổi vẫn được theo bảo hiểm của cha mẹ; hoặc bắt phải chi 80% tiền đóng góp của bệnh nhân vào việc chữa bệnh. Dù được nhượng bộ, nhưng nhóm House Freedom Caucus vẫn chưa hài lòng. Vì họ thấy sau những thay đổi này, số khiếm hụt ngân sách sẽ chỉ giảm được $150 tỷ, không phải $337 tỷ như tính toán trước đó. Một “kinh điển” của các nhóm bảo thủ là không cho ngân sách khiến hụt.

Nhưng đến đây thì ông Ryan không thể nhượng bộ thêm. Vì ngay khi ông nhượng bộ các điều trước đó, rất nhiều dân biểu ôn hòa trong đảng ông đã phản đối. Trước khi ông Ryan nhượng bộ, họ đã nhìn thấy rằng với dự luật AHCA của ông thì nhiều cử tri nghèo trong đơn vị của họ sắp mất bảo hiểm (14 triệu trong toàn quốc, tăng thành 24 triệu trong ba năm). Với những thay đổi mới do nhóm bảo thủ yêu cầu và được thỏa mãn, nhiều người trung lưu và có tuổi nhưng chưa về hưu cũng khó mua được bảo hiểm, vì giá mua bảo hiểm sẽ tăng lên.

Mối lo của các đại biểu ôn hòa là nếu dự luật Ryancare được thông qua, sang năm 2018 khi họ tái tranh cử, các cử tri bị mất bảo hiểm sẽ “hỏi tội” những người bỏ phiếu cho “Ryancare!” Vì nếu AHCA thành luật thì những gia đình với lợi tức $50,000 một năm trở xuống sẽ thiệt hại tiền bạc rất nhiều. Những gia đình kiếm dưới $10,000 sẽ mất thêm $1,420 một năm. Ngược lại, các gia đình lợi tức từ $200,000 trở lên sẽ được lợi $5,600 một năm. Thay thế Obamacare bằng Ryancare là chuyển tiền từ túi người nghèo cho người khá giả.

Nhưng các người lớn tuổi bị thiệt hại hơn cả. Hiện nay, những người ở tuổi 60 với lợi tức $50,000 một năm phải chi trung bình 10% đến 15% lợi tức cho bảo hiểm y tế. Với AHCA, họ sẽ phải trả nhiều lần cao hơn. Tại Alaska, tiền đóng bảo hiểm của những người này sẽ tăng lên bằng 70% lợi tức, theo tính toán của Kaiser Family Foundation.

Nhiều người nghèo thuộc lớp tuổi này đã ủng hộ Tổng Thống Donald Trump trong cuộc bàu cử năm ngoái. Tại La Paz County, tiểu bang Arizona, nơi ông Trump đã chiếm 72% số phiếu, họ đang đóng 5% lợi tức cho bảo hiểm y tế, nhưng sẽ phải chịu phí tổn bằng 132% lợi tức nếu AHCA biến thành luật.

Khi ông Paul Ryan mới đưa ra dự luật AHCA, nhiều cố vấn thân cận của Tổng Thống Trump đã tố cáo rằng dự luật này là một cái bẫy đe dọa chính ông Trump trong tương lai, khi ông phải chuẩn bị tranh cử năm 2020. Dự luật này sẽ cắt bỏ Medicaid của hàng chục triệu người. Mà ông Trump, trong khi tranh cử trong đảng, năm 2016, đã từng hãnh diện khoe rằng ứng cử viên Huckabee chỉ bắt chước ông, “Tôi là ứng cử viên Cộng Hòa duy nhất tuyên bố sẽ không cắt giảm Social Security, Medicare và Medicaid. Sau khi đắc cử ông vẫn còn lập lại lời hứa “sẽ không có ai mất bảo hiểm.” Nếu AHCA thành luật, những lời hứa trên sẽ bị coi là nói dối.

Nhưng trong gần ba tuần qua, ông Trump vẫn cổ động cho AHCA, dùng địa vị lãnh đạo để tạo áp lực trên các đại biểu quốc hội Cộng Hòa. Vì ông muốn chứng tỏ đã làm được đúng một lời hứa khác: “Xóa bỏ và thay thế Obamacare ngay khi lên làm tổng thống” (ông còn nói, trong ngày đầu tiên vào Tòa Bạch Ốc). Nếu thực hiện được lời hứa lớn này, ông có thể hy sinh các lời hứa nhỏ hơn; các cử tri của ông vẫn thỏa mãn!

Dù thất bại không xóa bỏ Obamacare, ông Trump vẫn có thể cảm thấy mừng. Tâm trạng mừng này lộ ra khi ông đả kích các dân biểu đảng Dân Chủ, coi họ là thủ phạm gây ra thất bại của dự luật Ryancare. Ông tiên đoán rằng trong vòng một năm nữa chính phe Dân Chủ sẽ “đầu hàng” và xin cộng tác với ông để thay thế Obamacare! Vì ông tin chắc chương trình y tế của ông Obama sẽ thất bại, ngày càng nặng nề, không thể tồn tại được. Đảng Dân Chủ sẽ gánh trách nhiệm về thất bại đó! Ông Trump nói, “Vì họ đang làm chủ (tòa nhà y tế hiện nay!)”

Trong cách nói này, chúng ta hiểu ông Trump cũng có điều lo lắng nếu dự luật AHCA được thông qua! Lúc đó ông Trump và đảng Cộng Hòa đóng vai “làm chủ!” Khi dự luật này được thi hành, nếu xẩy ra chuyện gì “xấu” thì tất cả sẽ đổ lên đầu ông Trump! Mà ai cũng biết được hàng chục triệu người sẽ bị thiệt hại nếu AHCA được thi hành! Họ sẽ phản ứng như thế nào? Khi họ than trách, họ sẽ nhắm vào “Trump-Ryan Care!”

Chúng ta biết rằng bất cứ sự thay đổi nào cũng gây ra những xáo trộn, có người lợi, có người thiệt. Thay đổi cả hệ thống y tế của 300 triệu công dân Mỹ sẽ tạo ra các xáo trộn rất lớn. Trong chính trị nước Mỹ có quan niệm khác nhau về bảo hiểm y tế. Những người cấp tiến coi đó là một “quyền căn bản,” người dân Mỹ ai cũng phải được chữa bệnh, giống như quyền được sống với một mức lợi tức tối thiểu. Phe bảo thủ thì coi y tế là một lựa chọn của mỗi cá nhân, có bảo hiểm y tế hay không là trách nhiệm và quyền tự do của mỗi người.

Nhiều người chấp nhận cả hai quan điểm trên, và muốn cả hai phải được tôn trọng. Nhưng làm cách nào thực hiện được cả hai quy tắc đó? Nên nghiêng về phía quy tắc nào nhiều hơn? Đây là việc của các nhà chính trị, trong hành động lập pháp. Họ sẽ tiếp tục thảo luận, tranh đấu với nhau trong nhiều năm tới! Nhưng cuối cùng chắc người dân bình thường sẽ không thỏa mãn nếu một trong hai quy tắc trên toàn thắng, để cho quy tắc khác bị hy sinh!

TT Thổ Nhĩ Kỳ: Sẽ gọi lãnh đạo Âu Châu là ‘Nazi’ nếu bị gọi là ‘độc tài’

ANKARA, Thổ Nhĩ Kỳ (NV) – Tổng Thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hôm Thứ Năm dọa sẽ tiếp tục gọi thành phần lãnh đạo Âu Châu là “Nazi” nếu họ cứ gọi ông là “nhà độc tài.”

“Tại sao họ cứ gọi tôi, Erdogan, là ‘nhà độc tài’ mà tôi không có quyền gọi họ là ‘phát xít’ hay ‘Nazi?'” ông nói trong cuộc phỏng vấn dành cho hai đài truyền hình CNN-Turk và Kanal D, theo hãng thông tấn AFP.

Mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Âu Châu nay đang trong tình trạng căng thẳng trầm trọng sau khi các bộ trưởng Thổ Nhĩ Kỳ bị cấm không cho tham dự các cuộc vận động tại Âu Châu về cuộc trưng cầu dân ý sẽ được tổ chức trong tháng tới nhằm mở rộng quyền hành của ông Erdogan, bản tin AFP cho hay.

Ankara nói rằng thái độ của Âu Châu làm người ta nhớ đến thời Đức Quốc Xã và cũng tạo ra lo ngại về tinh thần kỳ thị chủng tộc và chống Hồi Giáo.

Hôm Thứ Hai, Đức cho hay việc ông Erdogan cáo buộc Thủ Tướng Angela Merkel dùng “các biện pháp Đức Quốc Xã” là điều “không thể chấp nhận.”

“Họ cáo buộc cá nhân tôi khi họ nói Erdogan là ‘nhà độc tài,’” ông Erdogan nói tiếp. “Do đó tôi sẽ tiếp tục dùng những từ ngữ này để gọi họ.” (V.Giang)

JOYA MIA – Nhà sản xuất và phân phối các sản phẩm chăm sóc móng – tóc và da

Gel 48 màu – Sơn bóng khô nhanh, tẩy nhanh – Máy mài giũa Nhật Bản
Giá đặc biệt giảm 50% cho độc giả báo Người Việt

Ðược thành lập năm 2011 tại Los Angeles – California, JOYA MIA (tức UV-Nails) là nhà sản xuất và phân phối các sản phẩm chăm sóc và làm đẹp móng chuyên nghiệp. Hiện nay công ty đã phát triển một hệ thống sản phẩm làm đẹp cho móng bao gồm máy sấy chuyên dụng, sơn màu và các lớp base & top coat đẹp mê hồn. Ðặc điểm nổi bật của các sản phẩm Joy Mia là chúng không chỉ đa dạng, chuyên nghiệp mà còn rất dễ sử dụng, có thể giúp người dùng tiết kiệm thời gian và chi phí đáng kể.

Cô Sindy Mark, Sales & Education Director của công ty cho biết, lần này Joya Mia rất hãnh diện giới thiệu đến tất cả các quý vị thích làm đẹp những sản phẩm độc đáo của công ty. Ðứng đầu là dòng sản phẩm Gel Products, nổi bật trong số đó là sản phẩm Gel MOOD CHANGING COLORS. Loại gel độc đáo này có thể biến đổi màu tùy theo thân nhiệt, nhiệt độ của nước rửa tay và nhiệt độ ngoài trời. Sản phẩm đẹp hoàn hảo, hấp dẫn với 48 màu cho quý vị tha hồ lựa chọn, mỗi lọ gel có thể biến đổi hai màu. So sánh giữa sơn lacquer và gel thì gel cho chất lượng cao hơn, độ bóng đẹp hơn, lên màu cũng đẹp hơn. Dưới nhiệt độ máy sấy, mỗi lớp gel khô gần như lập tức trong vòng 30 giây, cộng hai lớp là 60 giây. Sau khi khô gel cho bề mặt bóng đẹp, không sợ bị trầy xước. Ðặc biệt thời gian tẩy cũng rất nhanh, hoàn toàn không làm hư móng.

Base Coat & Top Coat.
Base Coat & Top Coat.

Một sản phẩm khác thuộc loại “best seller” của Joya Mia là TOP COAT, tạo bề mặt bóng đẹp, sơn xong đưa vào mấy sấy là khô và hoàn thiện ngay, người thợ không cần phải mất công chùi lớp sơn dính thừa đi, nhờ vậy tiết kiệm được thời gian thao tác trên từng người khách và làm được nhiều hơn.

Cùng dòng sản phẩm Gel sơn móng, còn một loại gel nữa có khả năng mê hoặc tất cả những người yêu thích làm đẹp, đó là CAT EYE GEL POLISH. Loại Gel độc đáo này có chứa chất kim loại bên trong, sau khi phủ gel lên móng, người thợ dùng thỏi nam châm nhỏ được cung cấp kèm theo, hơ lên móng tay để hút bột kim loại nổi lên bề mặt của lớp gel để tạo hiệu ứng mắt mèo. Kết quả không thể ngờ nổi: quý vị sẽ có một bộ móng lấp lánh đẹp một cách huyền bí. Nhìn vào có cảm giác như lớp màu đang chuyển động và nhảy múa dưới ánh sáng. Sản phẩm có đến 48 màu khác nhau, hoàn toàn không chứa chất độc hại đối với sức khỏe của người dùng. Cô Sindy Mark cho biết: “Chúng tôi là công ty đầu tiên tái giới thiệu sản phẩm này vào thị trường. Cho đến nay chúng tôi đã gặt hái thành công rực rỡ cả ở thị trường Beauty Salon và thị trường mua bán lẻ. Rất hy vọng trong thời gian tới đây sẽ còn mang lại cho quý vị nhiều ngạc nhiên thú vị hơn nữa!”

Efile.
Efile.

Ði kèm với sản phẩm Gel sơn móng là máy sấy chuyên dụng LED NAIL DRYER. Máy có hai màu đen trắng với hai kích cỡ khác nhau, loại 11x11x5 dành cho Salon, với chế độ on/off tự động với ba nấc định giờ: 20-30-60”. Máy có hai màn ảnh, một cho thợ – một cho khách theo dõi, và hai chấu cắm điện, tiện cho người thợ muốn cắm đầu nào cũng được. Ðèn LED siêu mạnh, làm khô mọi lớp gel trong vòng 30 giây, mà không làm nóng tay. Loại LED NAIL DRYER dành cho sử dụng tại gia bé xinh, chỉ 8x6x6, cách dùng đơn giản, bật lên là có thể dùng ngay, thời gian khô trong vòng 45 giây. Dù là loại lớn hay nhỏ, máy LED NAIL DRYER đều hoạt động với tiêu chuẩn nhanh chóng và chuyên nghiệp.

Một sản phẩm không kém phần quan trọng trong việc làm móng là RECHARGEBLE E-FILE (máy mài móng, mài bột, mài gel để dễ soak off), để tiết kiệm thời gian, tăng hiệu suất làm việc thì chiếc máy JMD 3000 RECHARGEBLE E-FILE màu đen của Joya Mia là một lựa chọn tuyệt vời. Máy có bộ điều khiển xách tay gọn nhẹ, động cơ sản xuất tại Nhật Bản, có thể làm việc đến 8-10 tiếng đồng hồ cho một lần charge, bộ điều chỉnh tốc độ làm việc rất êm, và liên tục, có nút chạy tới và chạy lùi. Thời gian charge mỗi lần 1 tiếng. Bảo hành của công ty là 1 năm.

Nail Lacquer & Gel Polish.
Nail Lacquer & Gel Polish.

Cô Sindy cho biết thêm, “Ðể tạo điều kiện thuận lợi cho tất cả các quý vị muốn thử dòng sản phẩm độc đáo của Joya Mia, quý vị có thể gõ Code “NGUOIVIET” vào website để được giảm 50% giá niêm yết, không giới hạn số lượng đặt hàng. Free shipping từ 1-5 ngày trong phạm vi nước Mỹ. Ngoài ra, quý vị có thể đến các Beauty Salon để hỏi về sản phẩm để được hướng dẫn thêm. Công ty Joya Mia rất hân hạnh được phục vụ quý khách.


JOYA MIA
SINDY MARK, Sales & Education Director
Ðiện thoại: 866-398-9051
Website: www.joyamia.com
Muốn làm đại lý, liên lạc: [email protected]


 

Phật Giáo Hòa Hảo tưởng nhớ ngày Ðức Huỳnh Giáo Chủ vắng mặt

SANTA ANA, California (NV) – Ban Trị Sự Phật Giáo Hòa Hảo Miền Nam California vừa tổ chức lễ tưởng niệm ngày Ðức Huỳnh Giáo Chủ vắng mặt, hôm 19 Tháng Ba, tại hội quán ở Santa Ana.

Các tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo trong bộ quần áo nâu tập trung về để cùng cầu nguyện và cùng nghe kể về sự vắng mặt của Ðức Huỳnh Giáo Chủ do đạo hữu Phan Thanh Nhàn nhắc lại qua những sự kiện và diễn biến lịch sử mà ông dày công nghiên cứu.

Hai điểm chính ông nhắm đến là diễn biến sự việc trước khi Ðức Huỳnh Giáo Chủ vắng mặt, và thứ hai là những âm mưu đen tối của Cộng Sản đối với ngài.

Về diễn biến, vào thời gian thượng tuần Tháng Tư, 1947, tại miền Tây Nam phần, nhiều cuộc xung đột xảy ra giữa Phật Giáo Hòa Hảo và Việt Minh (Cộng Sản trá hình) có thể đưa đến hậu quả khôn lường, có hại cho thế đoàn kết thống nhất chống thực dân Pháp. Vì vậy Ðức Huỳnh Giáo Chủ phải thân hành cùng bốn cận vệ đi họp với Việt Minh vào đêm 16 Tháng Tư tại văn phòng của Bửu Vinh, ủy viên quân sự miền Tây thuộc Ủy Ban Hành Chính Kháng Chiến Nam Bộ.

Ðức Huỳnh Giáo Chủ không trở về sau buổi họp đó.

Không ai tin rằng ngài bị Việt Minh giết chết, vì trước đó ngài từng nói với các cao đồ kề cận rằng, có lúc ngài sẽ phải vắng mặt một thời gian dài, không thể biết được ngài ở đâu.

Ai cũng hiểu đó là chuyện thiên cơ màu nhiệm. Do vậy, dù biết Việt Minh tìm mọi cách ám hại mình nhưng ngài vẫn tới cuộc họp theo lời mời của họ. Do đó, tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo tin rằng biến cố đó, ngày Ðức Huỳnh Giáo Chủ vắng mặt, không phải là một tai biến bất ngờ mà là thời điểm thiên định để ngài tạm ra đi một cách huyền bí.

Và dù bao lâu đi nữa, tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo đều tin rằng rồi chắc chắn ngài sẽ trở lại khi thiên cơ đến kỳ. Ðiều này chính ngài đã nói: “Ít lâu ta cũng trở về, khuyên cùng bổn đạo chớ hề lãng xao.”

Về những âm mưu đen tối của Cộng Sản, theo đạo hữu Phan Thanh Nhàn, biến cố 16 Tháng Tư, 1947, không chỉ là riêng lẻ với Phật Giáo Hòa Hảo mà là nằm chung trong chính sách tiêu diệt tôn giáo của Việt Minh, tiêu diệt mọi thế lực có ảnh hưởng trong dân chúng, để sau cùng chỉ còn Cộng Sản độc trị.

Âm mưu ấy tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo ai cũng biết nên dù vận nước có đổi thay, Cộng Sản lên cầm quyền, áp dụng nhiều biện pháp tàn ác với Phật Giáo Hòa Hảo nhưng vẫn không thu phục được hàng triệu tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo cho đến ngày hôm nay.

Giáo Sư Trần Văn Chi, một nhân sĩ được ban tổ chức mời phát biểu, nhận định về nguyên nhân Cộng Sản phải thanh toán ngài, là vì uy lực của ngài đối với người dân Việt Nam. Sự hiện diện của ngài là một trở ngại lớn lao trên con đường Cộng Sản hóa Việt Nam.

Theo ông, về phương diện tôn giáo, Ðức Huỳnh Giáo Chủ là một nhà lãnh đạo tôn giáo Phật Giáo được ngài cải biên cho phù hợp nếp sống tín ngưỡng của người dân Việt và lòng yêu nước thâm sâu trước dã tâm của thực dân Pháp và những âm mưu đen tối của Cộng Sản Việt Nam trá hình trong Mặt Trận Việt Minh.

Tiếng Việt Dấu Yêu (Kỳ 289)

LTS: Tòa soạn trân trọng giới thiệu với quý độc giả và phụ huynh, góc Hoạt Họa Thiếu Nhi, một mục mới trên trang Tiếng Việt Dấu Yêu của nhật báo Người Việt, dành cho trẻ em sinh trưởng ở hải ngoại, học Việt ngữ qua hình ảnh bằng song ngữ về chú chó tên BOO trong sưu tập BBB. Cộng tác viên phụ trách là kỹ sư Huey Nguyenhuu. – Nguyễn Việt Linh

*Kể từ số báo Tháng Tư, chúng tôi kính mời phụ huynh tích cực tham gia Góc Hoạt Họa Thiếu Nhi bằng cách gởi hình của các con em, kèm theo tên và cho biết em đã làm được điều gì có tiến bộ và đáng khen, ở nhà hay ở trường. Hình của các em sẽ được gia đình BBB giới thiệu, mỗi em một lần, đứng một bên với chú chó tên BOO, trong góc nhà danh dự. Mục đích để khuyến khích tinh thần học hỏi, làm việc tốt của các em.

*Mọi hình ảnh và bài viết cho trang TVDY hay Góc Hoạt Họa Thiếu Nhi, xin gởi về email: [email protected]

Góc hoạt họa thiếu nhi

Kính thưa quý phụ huynh,

Ba Bố con chúng tôi xin hân hạnh được giới thiệu đến quý vị và nhất là các thanh thiếu niên Việt Nam những mẩu chuyện hí hoạ về chú cún con “Boo”, Boo Berry Bandit (BBB).

Tôi là cựu quân nhân Hoa Kỳ gốc Việt, là một người tỵ nạn đến Mỹ đầu năm 1981. Sau khi giải ngũ với cấp bậc Đại Úy Hải Quân ngành nguyên tử, tôi làm kỹ sư trong căn cứ Không Quân tại Los Angeles.  Hai con tôi một trai, một gái đang học lớp 7 và lớp 4 tại Placentia Yorba Linda Unified School District.

Meet Boo Berry Bandit là một tác phẩm tinh thần của ba Bố Con. Mong quý vị thưởng thức những câu chuyện dí dỏm hàng ngày, dựa vào những tin tức nóng bỏng, hay những câu châm ngôn dạy dỗ con cái làm người.

Huey Nguyenhuu

Tái bút: Boo cũng xin chào quý vị. Quý vị có thể xem thêm câu chuyện chúng tôi tại: http://meetbooberrybandit.blogspot.com/

BB-0325-1 BB-0325-2 BB-0325-3 BB-0325-4



Em viết văn Việt

Những bài viết của học sinh các trường Việt ngữ

1. Nhằm tạo một diễn đàn cho các em tập viết tiếng Việt, Ban Biên Tập trang Tiếng Việt Dấu Yêu kêu gọi quý phụ huynh và quý thầy cô khuyến khích các em viết văn, diễn tả bằng tiếng Việt những cảm nghĩ và ước vọng trong đời sống của các em. Ước mong nơi đây một sân chơi được mở ra và khu vườn văn hóa Việt sẽ được quý phụ huynh và quý thầy cô góp tay vun trồng, khuyến khích.

2. Trong các bài nhận được và chọn để đăng, chúng tôi cố ý giữ nguyên văn những gì các em viết. Vì thế, khi đọc đến những ngôn từ, lỗi chính tả và sai văn phạm, chúng tôi mong được phụ huynh và thầy cô chia sẻ và sửa chữa cho các em tại nhà hay trong lớp học.

3. Tất cả các bài viết dưới dạng MSWord, font Unicode; và hình ảnh dạng .jpg, xin gởi về địa chỉ email: [email protected] (Xin đừng gởi dạng .pdf vì không tiện cho việc layout).

Trân trọng cảm ơn quý vị.

Nguyễn Việt Linh 

Mẹ sanh em bé

Quỳnh Như, Lớp Một

Em  mới có em bé, đó là một em con gái. Em bé nhỏ síu, mẹ bồn em trong tay vẫn nhỏ dù có khăn lông bự. Bé nhỏ, nhưn mà khóc lại to. Mẹ nói bé đói nên khóc to cho mọi người biết, giống như em khi đói thì la cả làn đều nghe.

Em thích và muốn bồn em, nhưng mẹ khôn cho vì sợ em làm té em bé. Mẹ cho em ngồi bên em bé nhưn khôn đượt đụn vào em.

Em muốn cho bé ăn kẹo và bánh ngọt, mẹ nói khôn đượt, phải chờ em lớn. Bây giờ em chỉ bú sữa mẹ mà thôi.

Em quên mất, mẹ gọi tên em bé là Quỳnh Vi

—-

Thư viết cho Bố vào ngày sinh nhật con 16 tuổi

Đan Thư

Con cảm ơn bố vì người đã tập cho con tính tự lập tự lo, con quan sát người luôn tự tìm tòi, sữa chữa vật dụng trong nhà và điều đó đã làm con cảm phục, dạy con thế nào là một người lãnh đạo “from within” để có lòng tin từ mọi người xung quanh, và gìn giữ tình nghĩa với người đời, vì những quyển sách bố thường mang về nhà để con đọc nhằm nuôi dưỡng trí tuệ và nâng cao tri thức cho con, vì bố đã dành tình thương qua sự giản đơn trong từng bữa cơm, những bộ quần áo – từ sự vừa đủ để trang trải cuộc sống.

Và đến ngày hôm nay khi con sắp bước sang tuổi 21, con cảm ơn người vì đã luôn âm thầm dõi theo những bước đi và chặng đường của con. Càng lớn con lại càng cần thấy mình phải học cách làm người phụ nữ của gia đình nhiều hơn để làm 1 người con gái biết chăm lo cho đời sống gia đình.

Gửi bố kính mến sau nhiều năm chưa viết thư cho bố.



Tâm tình thầy cô
 

Luật hỏi ngã trong tiếng Việt

Trần C. Trí
(University of California, Irvine)

Các thầy cô dạy Việt ngữ vẫn thường dạy cho các em luật hỏi-ngã trong một số trường hợp các em phân vân không biết dấu nào là đúng bằng cách đưa ra hai loại kết hợp dấu thanh như sau:

Sắc – Ngang – HỎI
Huyền – Nặng – NGÃ

Vì sao các thanh lại được sắp xếp như trên? Sự sắp xếp này dựa trên tính chất của từng thanh. Ba thanh sắc, ngang và hỏi được xếp vào nhóm các thanh “cao” (trong ngữ âm học, nhóm này được gọi là upper register); còn ba thanh huyền, nặng và ngã là nhóm các thanh “thấp” (lower register). Luật hỏi-ngã dựa theo sự phân nhóm này với mục đích là tạo nên sự hài hoà về thanh (tone harmony) trong một số ngôn ngữ có thanh nói chung chứ không riêng gì tiếng Việt.

Luật hỏi-ngã của tiếng Việt được áp dụng vào những từ ngữ hội đủ ba điều kiện sau:

-Từ ngữ có hai thành phần.

-Một trong hai thành phần có dấu hỏi hay dấu ngã.

-Thành phần có dấu hỏi hay dấu ngã có thể đứng trước hay sau thành phần kia.

“Thành phần” ở đây có thể là một từ ngữ (hay “chữ”), hay cũng có thể là một vần. Như vậy, chúng ta cần phân biệt giữa VẦN (syllable) và CHỮ (word) trước khi đi vào tìm hiểu xem luật hỏi-ngã được áp dụng lúc nào và ra sao.

VẦN là đơn vị âm thanh bao gồm ba phần (i) Âm đầu (phụ âm), (ii) âm giữa (nguyên âm, nhị trùng âm hay tam trùng âm) và (iii) âm cuối (phụ âm). Thành phần giữa là quan trọng nhất, lúc nào cũng phải có, còn phần đầu hay phần cuối có thể vắng mặt.

Ví dụ:

Vần đầy đủ ba phần: xem – hiên – nguyên

Vần không có phần cuối: xe – hai – tiêu

Vần không có phần đầu: an – yên – oan

Vần chỉ có phần giữa: a – ai – oai

CHỮ là một đơn vị gồm một hay nhiều vần mang một ý nghĩa nhất định. Theo định nghĩa này, nếu một vần đã mang sẵn ý nghĩa thì nó đã trở thành một chữ. Điều đáng chú ý trong chính tả tiếng Việt là mỗi đơn vị mà chúng ta viết xuống giấy (hay in trên sách báo) là một vần chứ không nhất thiết là một chữ (trừ khi vần đó cũng là một chữ). Nói cách khác, trong tiếng Việt, mỗi vần phải cách nhau bằng một khoảng trống (điều này không thấy trong chính tả tiếng Anh hay tiếng Pháp chẳng hạn). Cũng vì cách viết này mà nhiều người lầm tưởng rằng tiếng Việt là tiếng đơn âm.

Việc phân chia tỉ mỉ các loại từ ngữ trong tiếng Việt đòi hỏi một bài nghiên cứu đi quá phạm vi của bài viết nhỏ này. Tuy nhiên, chúng ta có thể tạm phân loại một số từ ngữ chính trong tiếng Việt như sau:

Chữ một vần: nhà – cửa – xe (Mỗi vần đã có ý nghĩa)

Chữ hai vần: băn khoăn – năn nỉ – hồi hộp (Mỗi vần đều không có nghĩa)

Chữ kép: độc lập – khuyến khích – đại học – mơ mộng (Mỗi vần là một chữ)

Chữ láy: vui vẻ – chạy chọt – mơ màng – uể oải (Vần láy không có nghĩa)

Chữ đệm: đỏ loét – nặng trịch – dễ ợt – chua lè (Vần đệm không có nghĩa)

Xin mở một dấu ngoặc về hiện tượng láy trong tiếng Việt. “Láy” là hiện tượng một vần mô phỏng âm thanh của chữ hay vần mà nó kết hợp. Sư mô phỏng này có thể là âm đầu, âm giữa, âm cuối hay thanh). Để ý, chúng ta sẽ thấy hiện tượng láy không chỉ xảy ra trong những “chữ láy” mà còn được tìm thấy trong một số chữ hai vần (i ỉ, lập lờ, mênh mông) hay chữ kép (mơ mộng, ngủ nghê, học hỏi). Điều này cho thấy người Việt có khuynh hướng thích láy (Nhiều ngôn ngữ khác cũng có hiện tượng này. Ví dụ như trong tiếng Anh: Okie-dokie, easy-peasy, chit-chat, super-duper, flip-flop).

Trở lại với luật hỏi-ngã. Trong năm loại từ ngữ kể trên, chúng ta có thể dễ dàng thấy rằng luật hỏi-ngã không áp dụng cho Loại 1 (vì chỉ có một vần!) và Loại 3 (vì hai chữ độc lập kết hợp với nhau, không nhất thiết phải hài hoà về thanh). Lấy ví dụ chữ kép mệt mỏi; ta thấy rằng nếu chiếu theo luật hỏi-ngã kể trên thì đây là một sự vi phạm luật. Nhưng không phải vậy. Luật hỏi-ngã không được áp dụng vào chữ kép. Nếu hai chữ trong một chữ kép tình cờ hài hoà về thanh thì càng tốt (ví dụ như chữ lễ độ), nhưng không hài hoà thì cũng chẳng sao, vì đơn giản là không có luật lệ về thanh nào ràng buộc việc kết hợp hai chữ riêng rẽ.

Như vậy, luật hỏi-ngã được áp dụng vào ba loại từ ngữ còn lại. Thầy cô Việt ngữ thường dạy các em như sau: Khi phải viết một chữ hai vần, chữ láy hay chữ đệm có chứa một chữ hay một vần mang dấu hỏi hoặc dấu ngã mà không chắc chắn là dấu nào, chúng ta căn cứ vào chữ hay vần kia để quyết định. Ví dụ như trong chữ hai vần năn nỉ, nỉ là dấu hỏi chứ không phải dấu ngã vì năn là thanh ngang (không dấu).

Nhờ luật hỏi-ngã này mà chúng ta có thể giải quyết được một số trường hợp gây tranh cãi. Ví dụ như chữ viển vông. Nhiều người trong chúng ta cho rằng phải viết là viễn (dấu ngã) vì tính từ này có nghĩa là “xa vời, không thực tế,” vì chữ Hán-Việt viễn nghĩa là “xa.” Tuy nhiên, nếu chúng ta tra cứu một số từ điển có uy tín thì sẽ thấy phải viết là viển (dấu hỏi), vì theo luật hỏi-ngã, vông là thanh ngang (không dấu) thì viển ắt là dấu hỏi. Ngoài ra, cũng nhờ vậy mà chúng ta có thể xác định rằng viển vông là một chữ hai vần (không vần nào có nghĩa cả), chứ không phải là một chữ láy (một chữ có nghĩa kết hợp với một vần láy). Xét qua một trường hợp khác, cũng chính luật hỏi-ngã đã giúp chúng ta biết phải dùng dấu hỏi trong tính từ ngất ngưởng mà lại phải dùng dấu ngã trong tính từ ngật ngưỡng, tuy hai tính từ này có thể đồng nghĩa với nhau nếu nói về dáng điệu đi không vững của một người nào đó.

Trong một ví dụ khác, nhờ luật hỏi-ngã mà chúng ta có thể xác định được một thành phần nào đó là một chữ (có ý nghĩa) hay chỉ là một vần (không có ý nghĩa). Ví dụ như danh từ mình mẩy. Thoạt nhìn, chúng ta nghĩ đây là một chữ láy, vì phụ âm [m] được lập lại. Nếu đây là một chữ láy thì mình là từ ngữ chính, còn mẩy phải là vần láy, không có nghĩa. Nhưng nếu đã là chữ láy thì, theo luật hỏi-ngã, phải là mẫy chứ sao lại là mẩy??? Nếu tra cứu sách vở hay hỏi người am hiểu, chúng ta sẽ biết được rằng mẩy chính là một từ ngữ hẳn hoi, và nó cũng đồng nghĩa với mình. Hoá ra đây là một chữ kép có kèm theo yếu tố láy. Chẳng vậy mà trong tiếng Việt lại có thành ngữ đầu chấy, mẩy rận để chỉ những người không chịu giữ gìn vệ sinh thân thể!

Cũng cần chú ý là trong một chữ láy, vần láy phải hài hoà về thanh với từ ngữ chính khi vần này phải chọn giữa hỏi và ngã. Nhưng trường hợp ngược lại thì không, có nghĩa là một khi từ ngữ chính đã mang thanh hỏi hay ngã rồi (và không thể thay đổi được), thì vần láy nếu có mang một thanh không hợp với luật hỏi-ngã cũng không thành vấn đề. Ví dụ như trong động từ láy phỉnh phờ, phỉnh là từ ngữ chính, mang thanh hỏi, còn phờ là vần láy, lại mang thanh huyền, không hợp với luật hỏi-ngã. Tuy nhiên, luật hỏi-ngã không chi phối trường hợp này. Cũng vậy, trong tính từ láy nhiễu nhương, nhiễu là chữ chính, mang thanh ngã, nhương là vần láy, mang thanh ngang, tức là một thanh trong nhóm “thấp” kết hợp với một thanh trong nhóm “cao.” Một lần nữa, luật hỏi-ngã không can thiệp vào trường hợp này!

Khi dạy luật hỏi-ngã cho các em, tất nhiên là chúng ta không cần đi vào chi tiết như trên. Tuy nhiên, có được một cái nhìn có hệ thống về quy luật này giúp cho chúng ta tự tin hơn. Từ sự hiểu biết về những loại từ ngữ mà luật này áp dụng vào, khi cần thiết, chúng ta có thể giải thích một cách đơn giản cho các em hiểu lúc nào luật hỏi-ngã được áp dụng và lúc nào không.

Cụ Ông Nguyễn Công Vĩnh

10575011-CT1PG-OngNguyenCongV...

Cụ Ông Phêrô Bùi Minh Tam

10575403-CT14-Ong Phero BUI M...

Ông Phạm Văn Sáng

10575160-CP12P - Ong PHAM VAN...

Chile tuyên án 33 cựu nhân viên tình báo giết người thời độc tài Pinochet

SANTIAGO, Chile (NV) – Tối Cao Pháp Viện Chile hôm Thứ Năm tuyên án 33 cựu nhân viên tình báo quốc gia về tội bắt cóc và thủ tiêu năm người bị coi là thành phần chống đối, trong thời gian cầm quyền của nhà độc tài Augusto Pinochet.

Ông Alvaro Corbalán, cựu chỉ huy cao cấp của cơ quan tình báo CNI, bị án 15 năm tù về tội bắt cóc năm nhà tranh đấu chính trị hồi Tháng Chín, 1987, theo bản tin của hãng thông tấn UPI.

Cựu giám đốc cơ quan CNI, Tướng Hugo Salas Wenzel, cũng bị bản án 15 năm tù. Cả hai ông Corbalán và Wenzel đều hiện đang ở tù về các tội vi phạm nhân quyền. Có 21 cựu nhân viên tình báo khác nhận bản án 10 năm tù.

Tối Cao Pháp Viện Chile cũng ra lệnh chính phủ phải bồi thường cho mỗi gia đình nạn nhân số tiền là $575,000. Tòa nói rằng các nạn nhân bị bắt cóc, chích thuốc mê rồi đem bỏ xuống biển Thái Bình Dương.

Năm người này được coi là những người sau cùng bị chế độ Pinochet bắt cóc rồi thủ tiêu.

Ông Pinochet cầm quyền từ năm 1973 tới 1990. Thi thể của các nạn nhân chưa hề được tìm thấy. (V.Giang)

Nam Hàn trục vớt phà Sewol

JINDO-GUN, SOUTH KOREA - MARCH 24: Submersible vessel attempts to salvage sunken Sewol ferry in waters off Jindo, on March 24, 2017 in Jindo-gun, South Korea. The Sewol sank off the Jindo Island in April 2014 leaving more than 300 people dead and nine of them still remain missing. (Lee Myeong-Ik-Pool/Getty Images)
Hôm 23 Tháng Ba, chiếc phà Sewol đã được thấy nguyên vẹn trồi lên từ đáy biển sau 3 năm từ hình chụp trên máy bay.
JINDO-GUN, SOUTH KOREA - MARCH 23: Submersible vessel attempts to salvage sunken Sewol ferry in waters off Jindo, on March 23, 2017 in Jindo-gun, South Korea. The Sewol sank off the Jindo Island in April 2014 leaving more than 300 people dead and nine of them still remain missing. (Photo by Chung Sung-Jun/Getty Images)
Ngày 16 Tháng Tư, 2014, chiếc phà Sewol chìm ở vùng biển phía Tây Nam đảo Jindo, làm 304 người thiệt mạng, trong số đó đa phần là học sinh trung học đang đi nghỉ hè. Tai nạn được xem là bi thảm nhất trong lịch sử Nam Hàn hiện đại.
JINDO-GUN, SOUTH KOREA - MARCH 24: Submersible vessel attempts to salvage sunken Sewol ferry in waters off Jindo, on March 24, 2017 in Jindo-gun, South Korea. The Sewol sank off the Jindo Island in April 2014 leaving more than 300 people dead and nine of them still remain missing. (Photo by Chung Sung-Jun/Getty Images)
Chính phủ đang trong quá trình tìm mọi cách cố gắng nâng chiếc phà từ dưới nước lên với hy vọng các nạn nhân cuối cùng của thảm họa này sẽ được tìm thấy. Thân nhân của chín người mất tích vẫn yêu cầu chính phủ tìm xác người thân của họ.
JINDO-GUN, SOUTH KOREA - MARCH 24: Submersible vessel attempts to salvage sunken Sewol ferry in waters off Jindo, on March 24, 2017 in Jindo-gun, South Korea. The Sewol sank off the Jindo Island in April 2014 leaving more than 300 people dead and nine of them still remain missing. (Photo by Chung Sung-Jun/Getty Images)
Chiếc phà được trục vớt lên. Bộ Hàng Hải và Thủy Sản Nam Hàn chi $75 triệu để trục vớt phà Sewol sau ba năm chìm dưới đáy biển. Trước đó, công ty cứu hộ Thượng Hải từng thất bại trong việc này.
JINDO-GUN, SOUTH KOREA - MARCH 23: Submersible vessel attempts to salvage sunken Sewol ferry in waters off Jindo, on March 23, 2017 in Jindo-gun, South Korea. The Sewol sank off the Jindo Island in April 2014 leaving more than 300 people dead and nine of them still remain missing. (Photo by Chung Sung-Jun/Getty Images)
Rất nhiều chỉ trích khi chính phủ chọn công ty cứu hộ Thượng Hải để đảm nhận việc vớt xác phà, mặc cho công ty Trung Quốc này không có nhiều kinh nghiệm trong trường hợp phà Sewol. Ban đầu, công ty này đề nghị sử dụng cảng nổi và cần cẩu, nhưng phương án nhanh chóng tỏ ra không phù hợp. Họ chuyển sang cách “nâng kép,” đặt hàng chục sợi dây cáp xuống dưới chiếc phà rồi dùng hai sà lan kéo dây lên, mang theo phà Sewol.
JINDO-GUN, SOUTH KOREA - MARCH 24: A man pays tribute at a group memorial altar for victims of the sunken ferry Sewol on a pier at Paengmok harbour on March 24, 2017 in Jindo-gun, South Korea. The Sewol sank off the Jindo Island in April 2014 leaving more than 300 people dead and nine of them still remain missing. Workers are in the process of an attempt to raise the ferry from the water in the hope that the disasters' final victims will be found. (Photo by Chung Sung-Jun/Getty Images)
Một người cầu nguyện tại bàn thờ tưởng niệm các nạn nhân của thảm họa phà Sewol trên bến tàu tại cảng Paengmok vào ngày 24 Tháng Ba, tại Jindo-gun, Nam Hàn.
JINDO-GUN, SOUTH KOREA - MARCH 24: Submersible vessel attempts to salvage sunken Sewol ferry in waters off Jindo, on March 24, 2017 in Jindo-gun, South Korea. The Sewol sank off the Jindo Island in April 2014 leaving more than 300 people dead and nine of them still remain missing. (Lee Myeong-Ik-Pool/Getty Images)
Phà Sewol nổi lên mặt nước sau ba năm chìm dưới đáy biển. Ngày 23 Tháng Ba, một phần của phà Sewol được đưa lên mặt nước trong chiến dịch dự kiến kéo dài tám ngày. (Hình: Getty Images)

Tòa liên bang ở Virginia từ chối chặn sắc lệnh của TT Trump

MCLEAN, Virginia (NV) – Một chánh án liên bang tại Virginia hôm Thứ Sáu không đồng ý với một tổ chức nhân quyền Hồi Giáo yêu cầu chặn sắc lệnh di trú mới của Tổng Thống Donald Trump, theo trang ABC News.

Chánh Án Anthony Trenga đưa ra phán quyết hoàn toàn trái ngược với quyết định của chánh án liên bang tại hai tiểu bang Hawaii và Maryland.

Hôm 6 Tháng Ba, Tổng Thống Donald Trump ký sắc lệnh di trú thứ nhì, sau khi sắc lệnh đầu tiên bị một chánh án liên bang ở tiểu bang Washington chặn.

Sắc lệnh này cấm cư dân sáu quốc gia có đa số dân Hồi Giáo nhập cảnh vào Hoa Kỳ trong 90 ngày.

Ngoài ra, sắc lệnh cũng ngưng tất cả các chương trình tị nạn vào Mỹ trong 120 ngày.

Chánh Án Trenga viết rằng ông không muốn đưa ra nhận định về sắc lệnh di trú mới.

Vị chánh án, được cựu Tổng Thống George W. Bush đề cử, cho biết, việc ông làm là đưa ra phán quyết xem liệu sắc lệnh có “nằm trong quyền hạn của tổng thống hoặc vị tổng thống có lạm dụng chức vụ khiến hành động trở nên vi hiến hay không.”

Ông Trenga cho biết, ông đưa ra quyết định trên vì nguyên đơn không thể chứng minh bị đơn vượt quá quyền hành cho phép. Ngoài ra, về căn bản, sắc lệnh di trú mới khác với sắc lệnh cũ, trong đó, không thiên về những người theo Thiên Chúa giáo và không phân biệt tôn giáo với những quốc gia có phần đông là người Hồi Giáo, theo ông Trenga.

Trong khi đó, bà Sarah Isgur Flores, phát ngôn viên Bộ Tư Pháp, cho biết: “Vị chánh án đưa ra lời giải thích chính xác, sắc lệnh di trú hoàn toàn nằm trong quyền hành của tổng thống Hoa Kỳ trong việc bảo an ninh quốc gia.”

Ông Gadeir Abbas, luật sư biện hộ cho tổ chức Council on American-Islamic Relations trong vụ kiện này, cho biết, ông sẽ đưa vụ kiện lên Tòa Kháng Án Khu Vực 4 tại Richmond và vụ kiện sẽ diễn ra vào ngày 8 Tháng Năm.

Án lệnh này của Chánh Án Anthony Trenga không có ảnh hưởng gì vì đã có hai chánh án khác đưa ra phán quyết ngăn chặn sắc lệnh.

Tuy nhiên, đây sẽ là lý do để những người ủng hộ Tổng Thống Trump tin rằng sắc lệnh này hợp pháp. (Kh.L.)

Không đủ phiếu cho dự luật bảo hiểm, chủ tịch Hạ Viện đến gặp T.T Trump

Quyền lực chính trị của hai anh em tỷ phú Koch

WASHINGTON, DC (NV) – Trong nỗ lực cuối cùng để đánh bại dự luật cải tổ y tế thay thế Obamacare, mạng lưới của hai anh em gia đình họ Koch, Charles và David, thông báo khuya Thứ Tư, họ vừa thành lập một ngân quỹ cho cuộc vận động tranh cử năm 2018 cho các ứng viên đảng Cộng Hòa, nhưng nhấn mạnh quỹ này chỉ để dành cho những ai bỏ phiếu chống lại dự luật bảo hiểm y tế của Cộng Hòa.

Thông báo đưa ra ngay trước ngày Hạ Viện có cuộc bỏ phiếu quan trọng được cho là thái độ quyết liệt nhất của mạng lưới bảo thủ có ảnh hưởng lớn lên chính trị Mỹ, để chống lại dự luật cải tổ y tế hiện đang bị tả xung hữu đột.

Các mạng lưới liên minh với hai anh em gia đình Koch cho biết họ chống lại dự luật vì nó không đủ mạnh để làm giảm hẳn chính sách bảo hiểm y tế của Tổng Thống Barack Obama.

“Chúng tôi muốn các nhà lập pháp phải hiểu rõ hậu quả đối việc bỏ phiếu cho một dự luật giữ cho Obamacare được nguyên vẹn. Chúng tôi có một quá trình theo sát các chính trị gia và buộc họ phải giữ cam kết, nhưng cũng sẽ ủng hộ và cảm ơn các chính trị gia vững lập trường và giữ lời hứa,” ông Tim Phillips, chủ tịch của tổ chức Americans for Prosperity (một tổ chức lớn trong mạng lưới của hai anh em ông Koch), phát biểu.

Thông báo này đẩy những dân biểu đảng Cộng Hòa hiện còn đang lưỡng lự không biết có nên ủng hộ dự luật cải tổ y tế của Tổng Thống Donald Trump hay không vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Nếu bỏ phiếu chống, họ có thể phải đối mặt với cơn thịnh nộ của một tổng thống hiếu chiến. Còn nếu ủng hộ, họ có nguy cơ phải đối diện với sự giận dữ của cử trị mất bảo hiểm y tế, cộng với việc mất sự ủng hộ của hai tỷ phú họ Koch, và của những tay tài phiệt cánh tả quyền lực khác, và những khối tiền mà họ mang đến cho những cuộc vận động tái tranh cử sắp đến.

Tài sản lớn

Charles Koch, 81 tuổi, và David Koch, 76 tuổi, là hai trong số bốn người con của tỷ phú Fred Koch, một kỹ sư hóa học lúc ở tuổi 27 đã sáng chế ra một phương pháp mới để biến dầu thô thành xăng và sau đó mở một loạt những nhà máy lọc dầu, cũng như đầu tư vào nông nghiệp và sản xuất hàng tiêu dùng, lập ra tập đoàn Koch Industries. Sau cái chết bất ngờ của ông Fred Koch, bốn người con trai của ông thừa hưởng gia tài. Dưới sự điều hành của ông Charles Koch, tập đoàn Koch Industries trở thành công ty tư nhân lớn thứ hai trên toàn quốc. Ngày nay, doanh thu của Koch Industries lên đến hơn $110 tỷ mỗi năm, và là công ty tư nhân lớn thứ hai của nước Mỹ, với khoảng 100,000 nhân viên. Ông Charles và ông David là hai người giầu nhất trong các anh em. Với tài sản khoảng $44 tỷ hai người đứng hàng thứ tư trong danh sách những người giầu nhất nước Mỹ và đứng hàng thứ sáu trong danh sách những người giầu nhất thế giới.

Ông Charles và ông David tạo ra một mạng lưới rộng lớn gồm các tổ chức phi lợi nhuận đổ hàng trăm triệu đô la vào chính trường. Qua hầu bao rất lớn của mình, hai anh em định hình chính trị Mỹ với quyết tâm giảm bớt luật lệ, thúc đẩy những tư tưởng tự do, đưa chính khách Cộng Hòa vào nắm chính quyền để thực hiện quan điểm của mình, đồng thời đẩy chính khách Dân Chủ ra khỏi chính trường để chấm dứt chính sách “chính phủ lớn, ngân sách lớn và những dịch vụ giáo dục, y tế lớn, trang trải bằng tiền thuế đánh vào các doanh nghiệp.”

Hai ông bị ảnh hưởng triết lý chính trị của cha từ những ngày còn trẻ. Ông Fred Koch, người chuyên xây những nhà máy lọc dầu ở Liên Xô trong thập niên 1930 không chấp nhận sự tồi tệ của chủ nghĩa cộng sản, và gieo rắc trong đầu các con trai một ác cảm về sự áp đặt của chính quyền vào đời sống người dân.

Tạo ảnh hưởng chính trị

Rất khó biết chính xác hai anh em gia đình Koch bỏ bao nhiêu tiền của riêng họ vào chính trường, vì họ đổ tiền cho những nhóm phi lợi nhuận không cần phải tiết lộ danh tánh người tài trợ. Tuy nhiên, theo nhật báo The Washington Post, mạng lưới các nhà tài trợ do hai anh em ông tổ chức đã bỏ ra ít nhất là $407 triệu trong mùa bầu cử năm 2012, và khoảng $900 triệu trong mùa bầu cử 2016.

Với khả năng mang những khối tiền lớn đến ủng hộ các cuộc tranh cử, hai anh em họ Koch nổi tiếng với quan điểm chính trị tự do cá nhân (libertarian) và bảo thủ, và thường được miêu tả như những nhân vật có ảnh hưởng quan trọng đến các cuộc bầu cử và các quyết định của chính quyền.

Cũng khó biết hai ông có tham vọng chính trị hay không. Nhưng chắc chắn, họ không phải là những tay mơ. Từ nhiều thập niên qua, họ đã tìm cách định hình chính trị và chính sách của Mỹ. Khởi đầu từ thập niên 1970, hai anh em bền bỉ tài trợ cho một loạt các cơ quan nghiên cứu về tự do mậu dịch và tự do cá nhân, gồm viện CATO và trung tâm Mercatus của đại học George Mason University. Ông David Koch hoạt động tích cực trong đảng Tự Do và thậm chí còn ra ứng cử phó tổng thống vào năm 1980.

Đơn cử một thí dụ về ảnh hưởng sâu xa của họ trên chính trường Hoa Kỳ, bình luận gia Jon Ward nhắc đến sự kiện việc Ủy Ban Quốc Gia Đảng Cộng Hòa thỏa thuận chia sẻ thông tin về cử tri của đảng với mạng lưới của của hai anh em gia đình Koch. Đó là một sự kiện khiến nhiều người trong đảng Cộng Hòa không cảm thấy thoải mái. Thành viên của ủy ban giờ đây tranh luận công khai rằng guồng máy chính trị của hai anh em này đang muốn kiểm soát hồ sơ của cử tri đảng Cộng Hòa để làm mạnh thêm ảnh hưởng của họ, thậm chí có người còn cho rằng các tỷ phú họ Koch còn đang có ý muốn kiểm soát đảng Cộng Hòa.

“Tôi nghĩ đó là một điều nguy hiểm và sai lầm khi chúng ta cho phép một nhóm cá nhân có lập trường mạnh mẽ và tài sản lớn, nhưng không phải chịu trách nhiệm trước ai được phép có quyền kiểm soát hồ sơ cư tri,” bà Katie Walsh, lãnh đạo Ủy Ban Quốc Gia Đảng Cộng Hòa, phát biểu.

Trong một bài bình luận về ảnh hưởng của anh em Koch trên chính trường Hoa Kỳ, Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders (Độc Lập-Vermont), từng là ứng cử viên tổng thống, nhận định:
“Anh em nhà họ Koch, thông qua việc chi ra hàng tỷ đô la để hỗ trợ và tạo ra hàng chục các tổ chức khuynh hữu, đã mang những ý tưởng cực đoan, trước đây chỉ phất phơ ở vòng ngoài làm thành quan điểm chủ đạo của đảng Cộng Hòa.”

“Hãy nhìn cho rõ,” Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders vạch ra. “Mục tiêu của họ không chỉ để dẹp bỏ Obamacare, cắt giảm An Sinh Xã Hội, chống lại việc tăng mức lương tối thiểu hoặc cắt giảm ngân quỹ dành cho giáo dục của liên bang. Quan điểm thế giới và mục tiêu cuối cùng của họ lớn hơn như thế nhiều. Họ muốn huỷ bỏ mọi đạo luật đã được ký trong vòng 80 năm qua đã bảo vệ tầng lớp trung lưu, người già, trẻ em, người bệnh, và người dễ bị tổn thương nhất ở đất nước này. Hủy bỏ mọi luật lệ!”

“Thực sự mà nói, chương trình nghị sự của anh em Koch là chuyển đất nước này từ một xã hội dân chủ có tầng lớp trung lưu mạnh sang một xã hội có quyền lực tập trung, trong đó đời sống kinh tế và chính trị của quốc gia bị vài gia đình tỷ phú kiểm soát,” ông Sanders khẳng định.

Một viễn ảnh đáng sợ cho những ai đồng ý với nhận định của Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders.

Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Sáu, ngày 24 tháng 3 năm 2017

Bluetooth là gì?

Nếu bạn đã có dùng loa không dây (wireless speaker) hay máy in không dây thì nhiều phần chắc là bạn đã dùng kỹ thuật Bluetooth để nối kết máy tính với máy in hay loa.

Bluetooth càng ngày càng thịnh hành vì tiện cho người dùng không phải có dây nhợ lung tung. Vậy thì Bluetooth là gì và hoạt động ra sao?

Từ “Bluetooth” ở đâu mà ra?

Không có từ tiếng Việt dịch chữ “Bluetooth.” Không thể dịch là “răng xanh” bởi vì kỹ thuật này không dính líu gì tới răng và vì vô hình nên không thể có màu xanh được. Nếu theo nghĩa của kỹ thuật đứng đằng sau thì Bluetooth có thể dịch là “chuẩn sóng vô tuyến khoảng cách ngắn.” Tuy nhiên cho gọn, trong bài này tôi dùng chữ Bluetooth.

Như vậy tại sao có từ Bluetooth? Câu chuyện này khá dài dòng và thú vị. Tôi xin kể sơ lược như sau.

Bluetooth là tên của một vị vua của xứ Ðan Mạch vào thế kỷ thứ 10. Vị vua này có tiếng đoàn kết được Ðan Mạch và Na Uy thành một nước. Ở Hoa Kỳ vào thập niên 1990, các công ty đua nhau phát triển công nghệ sóng vô tuyến khoảng cách ngắn một cách vô trật tự, không có một tiêu chuẩn rõ rệt. Các dụng cụ nhiều khi không liên lạc với nhau được.

Một nhóm chuyên ngành (special interest group) được thành lập để thiết lập một tiêu chuẩn chung cho công nghệ sóng vô tuyến khoảng cách ngắn này. Trong khi chờ đợi để có một tên gọi chính thức ông Jim Kardach, một chuyên viên của công ty Intel và là một thành viên của nhóm, đề nghị gọi là Nhóm Chuyên Ngành Bluetooth (Bluetooth Special Interest Group), dùng tên ông vua Bluetooth để làm nguồn khích lệ các nhóm khác nhau đoàn kết lại.

Tuy nhiên, trong khi chờ đợi tên chính thức thì từ Bluetooth đã được các nhà báo sử dụng và được mọi người quen dùng. Nên Bluetooth được chính thức nhận là tên của chuẩn kỹ thuật sóng vô tuyến khoảng cách ngắn vào năm 1998. Chưa hết, biểu tượng của Bluetooth mà bạn thường thấy như dưới đây, không có ý nghĩa gì với chuẩn sóng vô tuyến mà chỉ là chữ viết tắt của ông vua Bluetooth trong cổ tự của vùng Scandinavia (thuộc Bắc Âu).

Biểu tượng Bluetooth. (Hình: openclipart.org)
Biểu tượng Bluetooth. (Hình: openclipart.org)

Biểu tượng này là một thương hiệu có đăng ký của Nhóm Chuyên Ngành Bluetooth. Nếu bạn thấy biểu tượng này trên một dụng cụ nào đó thì bạn biết dụng cụ đó có Bluetooth. Bạn cũng yên tâm vì Bluetooth của dụng cụ đó đã qua sự thử nghiệm chặt chẽ của cơ quan trên.

Bluetooth hoạt động ra sao

Một vấn đề căn bản của thời văn minh bây giờ là làm sao cho các máy móc điện tử liên lạc với nhau. Người ta đã giải quyết ổn thỏa nếu hai dụng cụ liên lạc qua đường dây, thí dụ như máy in cắm vào máy tính. Thường thì đó là “plug and play,” có nghĩa là cắm vào và dùng được ngay, không cần phải làm gì cả. Nhưng muốn dùng Bluetooth thì không đơn giản như vậy.

Một dụng cụ dùng kỹ thuật Bluetooth là dùng sóng vô tuyến radio để liên lạc với các dụng cụ khác ở gần và có cùng kỹ thuật Bluetooth. Một sản phẩm có kỹ thuật Bluetooth như ống nghe không dây (wireless headset) hay loa không dây thì có một chíp điện tử nhỏ xíu trong đó có Bluetooth radio và phần mềm để có thể giao tiếp với các dụng cụ khác.

Ghép cặp hai dụng cụ Bluetooth

Khi hai dụng cụ có Bluetooth muốn liên lạc với nhau thì đầu tiên phải qua quá trình ghép cặp (pairing). Bạn nào đã thử ghép cặp điện thoại di động với hệ thống Bluetooth trong xe hơi thì biết là nó khá rắc rối, phải qua tới khoảng 10 bước. Tuy nhiên, một khi đã ghép cặp một lần rồi thì lần sau hai dụng cụ tới gần nhau là tự động có thể liên lạc với nhau mà không cần phải ghép cặp lại.

Thí dụ như một khi điện thoại di động đã ghép cặp với xe nào đó thì mỗi khi vào xe mà có ai gọi điện thoại thì tiếng nói sẽ tự động vào hệ thống loa của xe, không cần phải nói trực tiếp vào điện thoại. Ðiều này rất quan trọng, nó giúp cho bạn không phải vừa lái xe vừa cầm điện thoại và nói chuyện. Nhiều tiểu bang ở Hoa Kỳ đã cấm chuyện này.

Kỹ thuật Bluetooth dùng nguyên tắc “truy tìm và lắng nghe.” Một dụng cụ, gọi là A, phát ra tín hiệu truy tìm những dụng cụ ở gần. Một dụng cụ khác, gọi là B, luôn luôn lắng nghe trên những tần số đã được định sẵn, nếu nhận được tín hiệu truy tìm của A bèn gửi lại một tín hiệu cho A với những thông tin cần thiết để hai bên có thể giao tiếp.

Vì vấn đề bảo mật, bạn không muốn ai cũng giao tiếp được với điện thoại di động của bạn, nên quá trình “truy tìm và lắng nghe” trở nên rắc rối. Thí dụ như khi dụng cụ B nhận được tín hiệu của A bèn báo cho người sở hữu mình là có A đang xin liên lạc, có cho phép không? Rồi còn phải trao đổi mật khẩu cho chắc ăn là hai bên đều biết nhau và đồng ý giao tiếp.

Những áp dụng của kỹ thuật Bluetooth

Có nhiều áp dụng của kỹ thuật Bluetooth, sau đây là những áp dụng được nhiều người dùng nhất.

– Rảnh tay (hand-free): Như đã nói, việc áp dụng kỹ thuật Bluetooth trên xe là một áp dụng rất có ích. Những xe đời mới thường có gài Bluetooth. Nếu xe bạn có Bluetooth thì bạn nên ghép cặp với điện thoại di động của bạn. Một điều lợi nữa là bạn có thể nghe nhạc có trên điện thoại di động dùng hệ thống âm thanh của xe qua Bluetooth trong khi đang lái xe.

– Nghe nhạc: Có nhiều dụng cụ nghe nhạc dùng kỹ thuật Bluetooth, như loa không dây (wireless speaker) hay ống nghe không dây (wireless headphone).

– Máy móc điện tử: Nhiều dụng cụ điện tử bây giờ liên lạc với nhau qua kỹ thuật Bluetooth như bàn phím, con chuột hay máy in.

– Ðồ chơi video: Bảng điều khiển của nhiều đồ chơi điện tử dùng Bluetooth.

Những áp dụng trong tương lai của kỹ thuật Bluetooth

Nhóm Chuyên Ngành Bluetooth tuyên bố là có rất nhiều phát triển trong tương lai cho công nghệ Bluetooth. Nhóm này đưa ra một chuẩn mới gọi là Bluetooth Smart. Chuẩn này dùng rất ít năng lượng. Một pin nhỏ như đồng tiền có thể dùng để chạy một dụng cụ có Bluetooth Smart cả mấy tháng, có khi cả mấy năm.

Chuẩn Bluetooth 5.0 sắp được tung ra có thể tăng gấp bốn lần chu vi hoạt động và hai lần nhanh hơn Bluetooth Smart.

Kỹ thuật Bluetooth sẽ cho chúng ta những khả năng: Máy hình của bạn có thể gửi hình ảnh hay video từ máy hình qua điện thoại di động hay máy tính mà không phải gắn dây. Khi bạn về tới nhà thì tự động cửa sẽ mở, đèn và hệ thống điều hòa cũng tự động bật lên.

Dùng kỹ thuật Bluetooth những dụng cụ giám sát y khoa có thể truyền những dữ liệu như là huyết áp, lượng đường trong máu tới thẳng các nhân viên y tế nhanh hơn. Những người thường có thể dùng kỹ thuật Bluetooth để luôn luôn kiểm soát những chỉ số y khoa của mình, như lượng đường và nhịp tim.

Hiện nay trên thị trường có bán nhiều dụng cụ có gắn Bluetooth như Fitbit để theo dõi những hoạt động của bạn trong ngày và truyền những dữ liệu này qua kỹ thuật Bluetooth vào điện thoại di động của bạn. Nhìn vào đó bạn biết là mình đã đạt được tiêu chuẩn hoạt động trong ngày hay chưa.

Theo Nhóm Chuyên Ngành Bluetooth thì hiện có 8.2 tỉ dụng cụ có Bluetooth và tiên đoán là sẽ có thêm khoảng nửa tỉ dụng cụ có Bluetooth mỗi năm cho tới năm 2021.

––––––––—-
Nguồn tài liệu: www.pcworld.com, http://electronics.howstuffworks.com, www.bluetooth.com, www.scientificamerican.com

Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, ngày 23 tháng 3 năm 2017

Chuyển tiền qua Facebook

Nhằm cung cấp ngày càng nhiều tính năng hữu ích cho người sử dụng, Facebook cho phép người dùng chuyển tiền cho nhau thông qua Facebook Messenger chạy trên các thiết bị Android, iPhone và Windows.

Khi tính năng này ra mắt năm 2015, Facebook chỉ hỗ trợ người dùng tại Mỹ và chỉ cho phép dùng thẻ Master và Visa Debit của các ngân hàng Mỹ (vì việc cấu hình sẽ dễ dàng hơn cho người dùng so với cách liên kết trực tiếp với tài khoản ngân hàng).

Ðến cuối năm 2016, Facebook Messenger kết hợp với dịch vụ chuyển tiền TransferWise để mở rộng việc chuyển tiền giữa các nước Mỹ, Canada, Úc, Liên Minh Âu Châu (EU) và cung cấp thêm chức năng chuyển đổi ngoại tệ.

Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách chuyển tiền trong nước Mỹ và cách chuyển tiền ra nước ngoài bằng Facebook Messenger trên iPhone. 

Chuyển tiền trong nước Mỹ

Ðầu tiên bạn phải thêm thẻ debit vào Facebook bằng cách mở Facebook -> bấm vào biểu tượng Settings (hình ba gạch ngang) ở góc dưới bên phải rồi chọn Payments Settings.

Tại màn hình Payment Settings, bạn bấm lên mục New Credit or Debit Card rồi nhập thông tin thẻ debit (ghi nợ) của bạn. Hiện Facebook Messenger chỉ chấp nhận thẻ debit khi chuyển tiền (transfer), thẻ credit chỉ dùng để chi trả khi mua hàng hóa hay dịch vụ trong Facebook.

Kế tiếp, bạn kéo xuống phần Security rồi cho hiệu lực PIN và Touch ID nếu bạn muốn cho phép mỗi khi giao dịch tiền bạc.

KHKT-Chuyen-tien-Facebook_2

Bạn kéo tiếp xuống dưới cùng rồi chọn Currency là US Dollars rồi trở về màn hình chính của Facebook.

Sau đó bạn chuyển tiền bằng cách vào Settings tại màn hình Facebook rồi kéo xuống dưới và chọn mục Send or Request Money.

KHKT-Chuyen-tien-Facebook_3

Trong màn hình Send or Request, bạn tìm và bấm lên tên người nhận tiền trong danh mục chat (có thể nhập tên vào khung Search để tìm cho nhanh). Sau đó, nhập số tiền cần gửi rồi bấm nút Pay (sử dụng nút Request khi cần yêu cầu người đó gửi tiền cho mình).

KHKT-Chuyen-tien-Facebook_4

Nếu đang ở Facebook Messenger, bạn bấm biểu tượng More có hình ba chấm nằm ngang (ở các phiên bản cũ là biểu tượng $) ở góc dưới bên phải màn hình chat rồi chọn Payment và bấm Done tại màn hình kế tiếp. Sau đó, chọn người rồi nhập số tiền như trên.

KHKT-Chuyen-tien-Facebook_5

Facebook cho biết số tiền này sẽ được chuyển ngay sau đó và hoàn toàn miễn phí. Tuy nhiên, ngân hàng nhận có thể mất đến năm ngày xử lý mới cho phép khách hàng sử dụng. Người nhận cũng phải sở hữu thẻ debit của ngân hàng Mỹ và đã khai báo trong Facebook. 

Chuyển tiền quốc tế

Nhờ kết hợp với dịch vụ chuyển tiền TransferWise mà người dùng Facebook Messenger có thể chuyển tiền giữa các nước Mỹ, Canada, Úc và Liên Minh Âu Châu (EU) với một mức phí khá thấp. Thí dụ, chuyển từ USD qua EUR là 1% cho số tiền dưới $5,000 + 0.7% cho số tiền trên $5,000, tối thiểu là $3/lần.

Nếu lần đầu tiên sử dụng TransferWise, bạn cần dùng trình duyệt web tại địa chỉ https://m.me/wisebot để khởi động TransferWise Bot trong Facebook Messenger, rồi bấm nút Get Start (sau này bạn vào Facebook Messenger là thấy tên TransferWise Bot trong danh sách chat). Từ bây giờ bạn sẽ chat với TransferWise Bot và nó sẽ hướng dẫn bạn từng bước trong suốt tiến trình gửi tiền.

KHKT-Chuyen-tien-Facebook_6

Thí dụ, bạn chọn mục Send Some Money khi được hỏi “Bạn cần gì?” Tiếp đó, khi được yêu cầu nhập thông tin và chấp nhận các quy định của TransferWise, bạn bấm nút Login rồi nhập thông tin với account Facebook.

KHKT-Chuyen-tien-Facebook_7

Bạn sẽ được yêu cầu chọn loại tiền tệ cho bên gửi (ở Mỹ) và bên nhận (ở nước ngoài). Lưu ý: hiện nay Facebook Messenger chỉ hỗ trợ tám loại tiền khi gửi từ Mỹ: USD, GBP, EUR, CAD, AUD, CHF, HUF, PLN và chín loại tiền để nhận ở nước ngoài: GBP, EUR, CAD, AUD, CHF, HUF, PLN, UAH, INR, không cho phép nhận USD ở nước ngoài.

KHKT-Chuyen-tien-Facebook_8

Sau đó bạn cần cho biết thông tin về người gửi và người nhận. Ðối với người nhận mới, bạn chỉ cần nhập địa chỉ email của người nhận, TransferWise sẽ gửi email cho họ và yêu cầu họ cho biết chi tiết tài khoản ngân hàng của họ để chuyển tiền. Bạn cũng sẽ được cho biết rõ tỉ giá ngoại tệ và phí gửi tiền (tùy theo loại tiền và quốc gia của bên nhận tiền) trước khi gửi để dễ dàng ra quyết định.

Phiên bản TransferWise tích hợp trong Facebook Messenger có nhiều hạn chế so với phiên bản chạy trên nền web, bạn có thể vào trang https://transferwise.com để tìm hiểu thêm về các quốc gia (lên đến 41, kể cả Việt Nam) và các loại tiền tệ mà dịch vụ này cho phép gửi/nhận cũng như các loại phí khi chuyển tiền.

KHKT-Chuyen-tien-Facebook_9

Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, ngày 23 tháng 3 năm 2017

Dân Mỹ tán thành được nghỉ việc lý do gia đình có trả lương

WASHINGTON, DC (NV) – Phần lớn người dân Mỹ đồng ý được nghỉ việc vì lý do gia đình hay bệnh có trả lương, và nghĩ rằng các công ty thay vì chính phủ phải trả chi phí này.

Tuy nhiên, họ bất đồng ý kiến về việc các công ty có bị bắt buộc phải cung cấp quyền lợi này hay không, theo một bản báo cáo đưa ra hôm Thứ Năm.

Những người được cơ quan nghiên cứu Pew Research Center thăm dò, ở mọi khuynh hướng chính trị và lớp tuổi, đều đồng ý với việc cho nghỉ có trả lương đối với các bậc cha mẹ mới có con, nhân viên đau bệnh và nhân viên phải chăm lo cho người thân trong gia đình bị bệnh, bản tin của hãng thông tấn Reuters cho hay.

Nhưng phần lớn người được hỏi phía đảng Cộng Hòa nói rằng giới chủ nhân phải có quyền quyết định có chi trả cho việc này hay không. Trong khi đó, phía Dân Chủ muốn đây là điều bắt buộc.

Người được thăm dò cũng không coi việc trả tiền nghỉ này là điều quan trọng cho Tổng Thống Donald Trump và Quốc Hội, coi vấn đề này ít ưu tiên hơn vấn đề khủng bố, công việc và di trú.

Bà Juliana Horowitz, một phụ tá giám đốc nghiên cứu ở Pew và cũng là đồng tác giả cuộc nghiên cứu, cho hay đây không giản dị chỉ là “có thêm nhiều người ủng hộ cho nghỉ việc vì bệnh có lãnh lương.”

Bà Horowitz nói đây là vấn đề phức tạp khi nói về việc ai là người nên cung cấp quyền lợi này và như thế nào.

Kết quả cuộc thăm dò cũng cho thấy sự khác biệt lớn lao về những người làm việc có mức thu nhập khác nhau.

Có 30% những người kiếm dưới $30,000 một năm cho hay họ không thể nghỉ khi cần phải nghỉ hay muốn được nghỉ, so với 14% những người có mức lương cao hơn.

Có tới 74% những người lãnh lương $75,000 một năm trở lên khi nghỉ được trả một số tiền lương, trong khi chỉ có 37% người có mức lương thấp hơn là có được điều này.

Phần lớn những người lãnh lương thấp cho hay chủ nhân của họ không hỗ trợ họ khi phải nghỉ việc ở nhà vì bệnh hay có việc gia đình. (V.Giang)

Cảnh sát di trú sẽ bố ráp các “an toàn khu của di dân lậu”

Học Khu Rancho Santiago khẳng định hỗ trợ sinh viên bất kể tình trạng di trú…

SANTA ANA, California (NV) – Hội Đồng Quản Trị Học Khu Đại Học Cộng Đồng Rancho Santiago (RSCCD) thông qua nghị quyết 17-06, tái khẳng định việc hỗ trợ tất cả sinh viên, bất kể tình trạng di trú, nguồn gốc quốc gia hay tôn giáo, trong buổi họp thường kỳ vào ngày 13 Tháng Ba, theo thông cáo báo chí của hội đồng.

Nghị quyết kêu gọi Tổng Thống Donald Trump tiếp tục chương trình DACA (Deferred Action for Childhood Arrivals), không trục xuất di dân bất hợp pháp sang Mỹ lúc còn nhỏ, để các em tiếp tục học.

“Nghị quyết của Hội Đồng Quản Trị RSCCD tái khẳng định các giá trị của hệ thống đại học về sự hoà nhập, đa dạng, và bình đẳng nhằm bảo đảm rằng hệ thống đại học sẽ tiếp tục phục vụ tất cả sinh viên bất kể chủng tộc, dân tộc, truyền thống, tôn giáo, nguồn gốc quốc gia, tình trạng di trú, giới tính, nhận dạng giới tính, định hướng giới tính, tình trạng bệnh tật hay khuyết tật,” Tiến Sĩ Raúl Rodríguez, tổng quản trị RSCCD, được trích lời nói.

Nghị quyết tái khẳng định cam kết của hệ thống đại học là tạo cơ hội cho tất cả mọi người đạt hết tiềm năng học vấn trong một môi trường đầy sự tôn trọng và hoà nhập, và một môi trường học bảo vệ sinh viên không bị áp lực và các hành động xâm phạm làm cản trở việc học đại học.

Ngoài ra, nghị quyết còn tái xác nhận cam kết của hệ thống đại học là tuân theo Đạo Luật FERPA (Family Education Rights and Privacy Act), bảo đảm quyền giáo dục và bảo mật gia đình và Bộ Luật Giáo Dục của California (California Education Code), trong đó quy định về sự bảo mật của hồ sơ sinh viên. Nghị quyết cũng có nói rằng “…nếu không có thẩm quyền hợp pháp, hệ thống đại học sẽ không cho phép các viên chức di trú liên bang được có mặt ở tại trường; thay các cơ quan liên bang thi hành luật lệ về di trú hoặc trợ giúp trong việc trục xuất; và chia sẻ hồ sơ của sinh viên, trong đó có thông tin về tình trạng di trú cho các viên chức di trú.

Ông John Hanna, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị RSCCD, đồng tình và khẳng định sự hỗ trợ các sinh viên trong hoàn cảnh này.

Ông được trích lời nói: ““Điều quan trọng là chúng tôi nói cho sinh viên biết rằng chúng tôi hỗ trợ họ. Mỗi người họ là một thành viên được tôn trọng trong thành phần sinh viên đa dạng. Sự đa dạng này làm cho hệ thống đại học và các trường của chúng ta đặc biệt và chúng tôi sẽ tiếp tục bảo vệ nó.”

Vào Tháng Mười Hai, văn phòng tổng quản trị hệ thống này đưa ra tuyên bố về giá trị và cam kết đối với các sinh viên không có giấy tờ hợp pháp. Vào cuối Tháng Mười Một, hệ thống đại học University of California cũng hứa sẽ bảo vệ sự bảo mật và quyền dân sự của các sinh viên không có giấy tờ hợp pháp và tiếp tục đón chào và hỗ trợ sinh viên, dù tình trạng di trú của họ ra sao. Trước đó, hệ thống đại học Cal State University tuyên bố tiếp tục bảo vệ quyền được giáo dục cho tất cả sinh viên, kể cả sinh viên thuộc DACA.

Santa Ana College và Santiago Canyon College là các trường đại học cộng đồng công lập trực thuộc RSCCD, phục vụ cư dân các thành phố Anaheim Hills, Orange, Santa Ana, Villa Park, và một phần của Anaheim, Costa Mesa, Irvine, Fountain Valley, Garden Grove, và Tustin. (L.N.)

Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, ngày 23 tháng 3 năm 2017

Bị rượt mà còn chống cự, cảnh sát trưởng bị bắt tại Texas

Theo tin CBS News, cảnh sát trưởng một thị trấn ở miền Ðông tiểu bang Texas bị bắt hôm Thứ Tư sau cuộc chạm trán với cảnh sát cấp quận hạt tại nhà riêng của ông này.

Cảnh sát di trú sẽ bố ráp các ‘an toàn khu của di dân lậu’

Theo tin từ CNN, cảnh sát di trú gọi tắt là ICE đặt các “an toàn khu của di dân lậu” trong tầm nhắm, bằng cách gia tăng áp lực buộc những nơi này phải hợp tác với họ.

Bảo mẫu thắt dây thun vào dương vật bé trai 5 tuổi tại Sài Gòn

Theo truyền thông Việt Nam loan tin, một người người cha tại Sài Gòn bất bình cho hay, con trai 5 tuổi gởi học ở trường mầm non do phường Tân Phú, quận 9 quản lý, đã bị bảo mẫu tại đây dùng dây thun cột thắt vào dương vật vì không chịu ngủ.

Tin mới cập nhật