Những phát minh quan trọng trên chiếc xe hơi ngày nay (tiếp theo)

Tư Mỏ Lết

Trong tuần trước, chúng ta đã điểm qua bốn phát minh quan trọng trên chiếc xe hơi: bộ khởi động, số tự động, tiếp xăng cho động cơ, và động cơ turbocharger.

(Hình minh họa: Philippe Huguen/AFP/Getty Images)

Kỳ này xin được điểm qua một số phát minh khác đã đem lại sự tiện nghi cho người lái:

5-Tay lái: những chiếc xe nguyên thủy được lái bằng một cái cần lái dài. Công ty Pháp Panhard đã sáng chế ra chiếc bánh lái đầu tiên trên một chiếc xe đua vào năm 1894, và ngay sau đó là trên xe hơi thường. Tại Mỹ, Packard được ghi nhận là công ty đầu tiên cho bánh lái vào xe hơi vào năm 1899.

Vào thời đó, dù có bánh lái, nhưng người lái xe vẫn phải bẻ lái vẫn nặng, vì chưa có hệ thống trợ lực tay lái, mà xe thì mỗi ngày một nặng thêm. Đặc biệt là xe tải, nhu cầu trợ lực cho tay lái là rất cần thiết. Hệ thống trợ lực tay lái đầu tiên ra đời vào năm 1926 trên chiếc xe tải của General Motors. Vào thời đệ nhị thế chiến, hệ thống trợ lực này được áp dụng cho những chiếc quân đội, xe thiết giáp. Hãng Chrysler đã áp dụng lần đầu tiên hệ thống tay lái trợ lực bằng thủy lực lên chiếc xe Imperial đời 1951. Đến năm 1952, thì GM áp dụng cho chiếc Cadillacs. Sau đó, hệ thống trợ lực thủy lực được thay thế bằng động cơ điện, làm cho hiệu suất của động cơ tăng, do động cơ xe không phải vận hành bơm thủy lực. Bây giờ thì quí cô có thể lái xe một tay cũng được!

6-Quay kính tự động: Những chiếc xe chỉ cách đây khoảng 2 thập niên vẫn còn sử dụng tay quay cửa kiếng xe. Vậy mà cửa kính xe hơi lên xuống tự động đã có từ năm 1941, trên chiếc Packard 180s. Hệ thống quay kính xe bằng thủy lực bắt nguồn từ kỹ thuật dùng để mở mui các chiếc xe convertibles. Đến năm 1951, cũng chiếc Chrysler Imerial đã được trang bị mô tơ điện để lên xuống kính xe. Ngày nay, thì quay kính tự động đã trở thành tiêu chuẩn, cho nên những tay lái trẻ hoàn toàn bị bối rối khi ngồi trên những chiếc xe có tay quay cửa kiếng. Làm biếng hết biết!

7-Xe lái cả 4 bánh: Những chiếc SUV, xe vượt địa hình ngày nay đều có khả năng lái cả 4 bánh (4 wheel drive- FWD), để tăng độ ổn định của xe trên những con đường xấu, không bằng phẳng, trơn trượt… Chiếc xe của Hòa Lan 1902 Spyker được xem như chiếc xe hơi đầu tiên trên thế giới lái 4 bánh. Còn ở Mỹ, America’s FWD là công ty đầu tiên áp dụng nó vào năm 1911. Trong những năm đầu thế kỷ 20, tính năng FWD thường áp dụng cho xe tải. Vào thời đệ nhị thế chiến, kỹ thuật này được đưa vào các xe quân đội, và Jeep được trang bị FWD kể từ đó. Chiếc Land Rover FWD xuất hiện đầu tiên vào năm 1948, và Toyota Land Cruiser vào năm 1951.

8-Dây an toàn (seatbelt): Dây an toàn được đưa vào xe hơi vào năm 1949 trên chiếc Nash, sau đó đến Ford vào năm 1955. Ban đầu ở dạng lapbelt (thắt ngang đùi) như của dân đua xe. Ban đầu không bắt buột mà là tùy chọn, cho nên seatbelt bán cũng không chạy lắm. Volvo là công ty sáng chế ra loại seatbelt 3 sợi choàng qua vai, và đưa nó trở thành tiêu chuẩn có sẵn của xe vào năm 1959. Tuy nhiên, loại seatbelt 2 sợi như ngày nay có vẻ “ăn khách” hơn, khi nước Mỹ ra luật bắt buộc dây an toàn phải choàng qua vai từ năm 1968.

9-Túi khí (airbag): Mặc dù những phát minh đầu tiên về kỹ thuật túi khí bảo vệ khi đụng xe đã được ghi nhận vào đầu thập niên 1950s, nhưng mãi đến năm 1973 nó mới được áp dụng lần đầu tiên vào chiếc Oldsmobile Toronado. Lúc đó, airbag chỉ có ở vị trí người lái. Đến năm 1974, những chiếc Buick, Oldsmobile, Cadillac có thêm tùy chọn ở vị trí của khách ngồi cạnh tài xế. Vào thời đó, giữa chính quyền và các nhà sản xuất xe đã tranh cãi rất nhiều về vấn đề có nên đưa seatbelt và airbag thành thiết bị bắt buộc phải có của xe hơi. Đến năm 1998, airbag mới trở thành thiết bị bắt buộc trong xe hơi cho cả vị trí tài xế và khách.

10-Máy điều hòa: Để điều hòa không khí trong xe hơi, những chiếc xe đầu tiên chỉ có cách là… quay kính xe lên hay xuống! Sau đó, máy sưởi bắt đầu có mặt từ rất sớm, từ những năm 1910s và 1920s. Đến năm 1938, Nash bắt đầu có thêm chế độ thông gió bằng cách lấy khí trời qua hệ thống sưởi. Đến năm 1954, hệ thống điều hòa không khí đầu tiên xuất hiện trong chiếc Nash, khi mà máy lạnh, máy sưởi, khí trời được sử dụng để đạt được một nhiệt độ được chọn trước cho xe. Và hệ thống điều hòa tự động hoàn toàn như ngày nay đã được lắp đặt cho chiếc Cadillac 1964.

11-Nghe radio trên xe: Vào năm 1922, Chevrolet là những chiếc xe đầu tiên có lắp đặt thêm radio, vào thời đó còn phải xài pin riêng. Tuy nhiên, radio thời đó được lắp vào xe không phải từ nhà sản xuất, mà là từ một dịch vụ riêng, sau khi đã mua xe. Đến năm 1935, Chevrolet trở thành chiếc xe đầu tiên bán ra có lắp đặt radio sẵn cho khách hàng. Chiếc Becker Mexico là chiếc xe có cả hai băng tần AM/FM và hệ thống dò đài vào năm 1953.

12-Hệ thống định vị: Trước khi hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu (GPS) có mặt, thì Honda là chiếc xe đầu tiên có hệ thống định vị nội bộ cho xe vào năm 1981, có tên gọi là Electro Gyrocator. Vào thời đó, hệ thống này chỉ sử dụng bản đồ của thành phố Tokyo mà thôi. Nguyên lý hoạt động khá phức tạp, nhờ một con quay hồi chuyển có chứa khí helium (gyroscope) để theo dõi chuyển động của xe. Một cơ cấu phụ được lắp trên hộp số để cung cấp cho gyrocator thông tin về vị trí, tốc độ và khoảng cách di chuyển. Hệ thống định vị này đầu tiên rất mắc tiền, có giá bằng 1/4 giá trị của cả chiếc xe! Cũng không có con số thông kê cho biết rõ là bao nhiêu hệ thống này đã được lắp đặt cho các chiếc xe vào thời đó. Nhìn lại để thấy hệ thống GPS cho xe hơi ngày nay là một tiện ích vô cùng to lớn dành cho giới lái xe hơi, với một cái giá vô cùng “hữu nghị.”

Tóm lại, người Mỹ hãy ý thức rằng mình đang sống trong một quốc gia với những ứng dụng khoa học kỹ thuật vào đời sống nhanh nhất thế giới. Hãy trân trọng điều này. Ngồi trên một chiếc xe với đủ mọi thứ tiện nghi, với giá xe bằng phân nửa giá bán ở Việt Nam, người Việt ở Mỹ có thể tự hào rằng chúng ta đang sống ở thiên đường của tiện nghi, vật chất…

Luật Sáp Nhập Xí Nghiệp Công Ty

Luật Sư LyLy Nguyễn

Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Luật Khánh Tận Chương 7, 11, 13 cho cá nhân và cơ sở thương mại, xóa hết các loại nợ, tranh tụng trước Tòa Khánh Tận và khai phá sản hủy bỏ nợ thuế. Về Hoạch Định Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo di chúc và tín mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thuế, Luật Sư LyLy đại diện cho thân chủ trường hợp bị kiểm thuế, xin ngưng tịch thâu tài sản vì thiếu thuế, đại diện biện hộ trước Tòa Án Thuế và điều đình xin giảm nợ thuế. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Ngoài ra Luật Sư LyLy còn rất giàu kinh nghiệm về thuế lợi tức cá nhân, thuế trả nhân công, thuế mua bán và thuế tài sản ở hai cấp liên bang và tiểu bang. Luật Sư LyLy Nguyễn được chứng nhận hành nghề tại Supreme Court of California, United States District Court, United States Court of Appeals for the Ninth Circuit và United States Tax Court. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở 10221 Slater Avenue, Suite 216, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080. website: www.lylylaw.com

Các doanh gia muốn khuếch trương công ty thường theo một trong hai cách, hoặc kiếm thêm khách hàng rồi tăng nhân viên phục vụ, hoặc theo lối thông dụng hơn là mua hay sáp nhập với xí nghiệp thích hợp khác cùng loại.

Có rất nhiều lý do giải thích tại sao sáp nhập hay mua lại xí nghiệp khác có thể đáp ứng được đà phát triển nghiệp vụ.

Lợi ích sáp nhập xí nghiệp:

Do sự hợp nhất các phân vụ mua nguyên liệu, quảng cáo và hành chánh nên một công ty kết hợp chắc chắn có năng suất cao hơn hai xí nghiệp nhỏ. Cũng chính vì hòa nhập thành tầm vóc lớn nên công ty cũng đạt được mức tín dụng cao hơn và nhiều sản phẩm của công ty mới sẽ giúp quân bình ngân sách điều hành và lợi nhuận không bị trồi sụt. Bộ luật thuế liên bang Internal Revenue Code cung cấp một số điều khoản khuyến khích cho giảm thuế những xí nghiệp có nền tài chánh vững vàng được cơ hội mua lại nghiệp vụ khác đang gặp khủng hoảng. Nếu công ty đứng mua hội đủ vài điều kiện chặt chẽ của bộ luật thuế liên bang thì được phép khai một phần lỗ lã giới hạn của nghiệp vụ mua vào để giảm bớt thuế đánh trên lợi tức của chính công ty mình.

Ngoài ra cũng có một vài lý do cá nhân là động cơ thúc đẩy đưa đến quyết định sáp nhập xí nghiệp. Một chủ nhân sắp về hưu hoặc cần giải quyết những tranh chấp bất đồng trong nội bộ công ty nên muốn bán đi hoặc nhập vào công ty lớn để dễ bề thanh toán tài sản hơn. Đôi khi cũng có xí nghiệp tăng trưởng quá nhanh khiến chủ nhân phải cầu đến năng lực và tài nguyên của chính đối thủ cạnh tranh để có thể theo kịp đà phát triển. Trong một vài trường hợp khác cũng có xí nghiệp lâu đời có nền tảng bền vững muốn chia xẻ kinh nghiệm của mình trao đổi lấy mức lợi tức cao hơn của công ty nhỏ.

Phương cách sáp nhập hay mua lại nghiệp vụ khác:

Thông thường các nghiệp vụ hợp nhất với nhau bằng một trong ba phương pháp. Cách tốt nhất áp dụng cho mỗi hoàn cảnh riêng biệt sẽ được cân nhắc theo khía cạnh pháp lý của các luật thuế, luật chống gian thương và luật xí nghiệp công ty.

Trước hết là “mua tài sản” (asset acquisition). Đây là phương pháp sáp nhập theo đó “người mua” (buyer – là một người hay công ty đứng mua) bỏ vốn ra để mua lại một phần hay toàn thể tài sản của “người bán” (seller – là một người hay công ty đứng bán) để đánh đổi lấy chứng khoán, tiền mặt, hay tài vật của công ty đó. Nếu người bán là một công ty thì cấu trúc của nghiệp vụ này sẽ phải giữ nguyên vẹn cho tới khi hoàn toàn giải tán và sau khi số tiền bán được đã chia xong cho các cổ đông. Thông thường thiểu số cổ đông không cần phải nói năng gì trong việc bán nghiệp vụ này và vì lý do người mua không mua trọn vẹn tài sản nghiệp vụ đó nhưng chỉ một phần mà thôi nên người mua không nhất thiết phải gánh chịu mọi liên đới của người bán. Phương pháp “mua tài sản” là một cách thu nạp tài vật và trương mục hiện hữu của nghiệp vụ khác nhưng không dính đến trách nhiệm liên đới và nợ nần. “Mua tài sản” là phương cách tốn kém nhất trong các loại sáp nhập và thu mua. Ngoài ra còn gặp nhiều khó khăn trong việc sang chuyển các khế ước, thuê mướn và môn bài từ thành phần thứ ba cho nên trước bạ (title) của mỗi món tài vật bán đi phải sang tên riêng rẽ.

Kế đến là “mua cổ phần” (stock acquisition) còn được gọi là “tiếp thu” (takeover). Dưới phương pháp này thì “cổ đông đa số” – là số người nắm nhiều chứng khoán nhất của công ty – bán thẳng số cổ phiếu mà họ có cho người mua. Trường hợp hội đồng quản trị không chấp thuận cho bán thì cuộc mua này gọi là “tiếp thu không thân thiện” (hostile takeover). Theo phương pháp “mua cổ phần” thì không cần đến sự chấp thuận của hội đồng quản trị mới mua được một công ty. Văn kiện cần thiết để chuyển chủ quyền chỉ cần các chứng chỉ cổ phiếu (stock certificates), hợp đồng, hay bất cứ một hình thức giấy tờ nào mà thành phần thứ ba đòi hỏi mà thôi. Có rất nhiều vấn đề rắc rối trong việc tiếp thu. Thành phần “cổ đông đa số” mới vẫn phải chịu trách nhiệm liên đới đối với những món nợ xẩy ra từ đời sở hữu chủ cũ trước khi mua. Ủy Ban Trao Đổi Chứng Khoán (Securities and Exchange Commission) của chính phủ liên bang có thể bắt buộc công ty phải đăng ký cuộc mua bán này. Thành phần “cổ đông thiểu số” có quyền không nhượng bộ và tiếp tục nắm giữ các chức vụ cũ trong công ty là điều làm cho chủ nhân mới chưa chắc hài lòng.

Sau cùng là “sáp nhập theo luật” (statutory merger). Theo phương pháp này thì hai xí nghiệp cùng thỏa thuận hợp nhất lập thành một công ty chiếu theo luật lệ tiểu bang. Muốn được như vậy thì cần phải có ít nhất hai phần ba tổng số cổ đông của mỗi xí nghiệp cùng cả hai hội đồng quản trị chấp thuận. Như vậy sẽ có một công ty bị “xóa sổ” vĩnh viễn, chỉ còn một công ty “sống sót” sẽ tiếp quản tất cả mọi hoạt động thương vụ, tài sản và nợ nần của cả hai xí nghiệp. Cổ đông của công ty mất tích sẽ trao đổi số cổ phiếu hiện hữu của họ đổi lấy một phần vốn liếng tương đương trong công ty mới. Cũng có một kiểu sáp nhập tương tự gọi là “gộp theo luật định” (statutory consolidation), cả hai xí nghiệp cùng “xóa sổ” để thiết lập thành một công ty có tên khác. Phương pháp “sáp nhập theo luật” rất hữu ích bởi vì tất cả mọi sang chuyển trước bạ đều được thi hành tự động nếu mọi dàn xếp sáp nhập diễn ra theo đúng sự hướng dẫn của luật lệ tiểu bang và vì tất cả tài sản của cả hai xí nghiệp đều cùng tiếp tục tồn tại sau vụ sáp nhập. Mặt khác thì công ty “sống sót” phải hoạt động dưới cơ nguy chấp nhận tất cả mọi nợ nần và trách nhiệm liên đới của công ty “xóa sổ.” Đồng thời tiến trình sáp nhập rất tốn kém và mất thì giờ vì nhu cầu cần thiết của các buổi họp cổ đông cùng với tính chất kỹ thuật chuyên môn theo luật tiểu bang.

Hợp đồng mua-bán xí nghiệp (Buy-Sell Agreements):

Cũng giống như bất cứ khế ước trao đổi mua bán nào khác, giá cả là căn bản của hợp đồng mua-bán xí nghiệp hoặc tài sản của công ty đó. Cách thức lượng định trị giá của xí nghiệp muốn mua thường được ấn định trong sổ sách của xí nghiệp đó hoặc do một cuộc lượng giá độc lập bằng cách so sánh chỉ số giá cả với lợi tức trong kỹ nghệ của người bán hoặc bằng bất kỳ phương cách thích ứng nào khác. Phương pháp bán xí nghiệp có ảnh hưởng quan trọng tới trọn giá mua bán do yếu tố thuế má. Nhiều vụ sáp nhập xí nghiệp được miễn thuế nhưng nhiều vụ khác thì không. Muốn được chỉ dẫn rõ ràng công ty nên tìm chuyên gia kế toán hoặc luật sư chuyên môn về thuế để cố vấn giúp hiểu biết cách giảm thiểu thuế.

Trong hợp đồng mua-bán xí nghiệp cần có điều khoản bảo đảm lưu giữ những nhân viên nắm giữ chức vụ trọng yếu và những khế ước mướn người làm việc đều phải chuyển lại cho công ty mua thi hành. Người mua cũng cần duyệt xét lại các khế ước trao đổi song phương bởi vì có thể chứa điều khoản ràng buộc “thương lượng lao động” (collective bargaining) về qui chế đối đãi công nhân. Các chương trình hưu bổng của nhân viên thường cũng được chuyển lại cho công ty mua.

Người mua một xí nghiệp mà đem chứng khoán đổi lấy nghiệp vụ, hoặc có số cổ phần quan trọng được coi như người phát hành trái phiếu và có thể bắt buộc phải đăng ký với Ủy Ban Trao Đổi Chứng Khoán. Tuy nhiên người mua có thể được hưởng mức miễn trừ theo luật. Việc xác định công ty có phải đăng ký hay không hoặc đăng ký theo loại nào có thể ảnh hưởng tới khả năng bán đi số chứng khoán mà người bán công ty nhận từ phía người mua trả. Ngoài ra còn nhiều điều khác phải lưu ý tới dưới cả hai đạo luật chứng khoán liên bang và tiểu bang để nhận thức rằng cuộc sáp nhập hay mua lại xí nghiệp này có dính dáng đến trao đổi chứng khoán. Lời cố vấn của luật sư chuyên môn cho vấn đề này rất cần thiết.

Người mua nếu dùng cổ phiếu trả cho người bán thường thường phải chứng nhận rằng số cổ phiếu đó hợp pháp, có phép, và đã trả xong đầy đủ và người bán cũng chứng thực rằng số cổ phiếu đó đều hợp pháp. Người bán đồng thời cũng phải trình bày thêm những tin tức về tình trạng của nghiệp vụ sẽ được ghi chú trong các văn kiện tài chánh. Hợp đồng mua-bán nói chung thường giải trừ trách nhiệm cho người mua trước những liên đới nếu có xẩy ra trong tương lai mà không thể nào tiên đoán được trước khi mua tài sản công ty.

Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.

Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ 10221 Slater Avenue, Suite 216, Fountain Valley, CA 92708. Điện thoại: (714) 531-7080. Website: lylylaw.com.

Phiến quân phục kích giết 8 cảnh sát Ai Cập ở ngoại ô Cairo

CAIRO, Ai Cập (AP) – Phiến quân nổ súng bắn vào một xe buýt chở đầy nhân viên cảnh sát chìm ở ngoại ô thủ đô Cairo vào sáng sớm ngày Chủ Nhật, làm thiệt mạng tám người, kể cả một sĩ quan chỉ huy, trong cuộc tấn công được nhóm ISIS địa phương nhận trách nhiệm.

Chiếc xe chở cảnh sát Ai Cập bị phục kích. (Hình: AP Photo/Mohsen Nabil)

Đây là cuộc tấn công đẫm máu nhất nhắm vào cảnh sát kể từ Tháng Mười Một, 2015, tới nay, khi các tay súng lạ mặt tấn công một trạm kiểm soát, làm thiệt mạng bốn cảnh sát viên.

ISIS cũng nhận trách nhiệm về cuộc tấn công này.

Hãng thông tấn MENA của nhà nước Ai Cập cho hay các cảnh sát viên đang đi xem xét tình hình an ninh ở khu ngoại ô Helwan ở phía Nam thủ đô Cairo vào sáng sớm Chủ Nhật khi có bốn người đi trên chiếc xe pickup nổ súng bắn vào họ.

Bộ Trưởng Nội Vụ Magdy Abdel-Ghaffa ra lệnh mở cuộc điều tra về cuộc tấn công.

Trong bản thông cáo gửi tới báo chí, ISIS cho hay họ giết được tất cả mọi người trên xe, kể cả sĩ quan chỉ huy, tịch thu súng của họ trước khi rút lui.

ISIS cũng nói rằng mở cuộc tấn công để trả thù phụ nữ bị bắt giam. (V.Giang)

Kẻ lạ đột nhập vào tòa nhà LHQ, nhảy xuống sông trốn mất

NEW YORK, New York (AP) – Sở Cảnh Sát New York cho hay họ không biết điều gì xảy ra với một kẻ lạ đột nhập vào tòa nhà Liên Hiệp Quốc rồi bị phát giác khiến phải leo tường bỏ chạy rồi nhảy xuống sông East River biến mất.

Tòa nhà Liên Hiệp Quốc ở New York. (Hình: Mehdi Taamallah/AFP/Getty Images)

Nguồn tin từ cảnh sát New York cho hay các cảnh sát viên kéo đến tòa nhà này vào sáng ngày Thứ Bảy sau khi được nhân viên an ninh Liên Hiệp Quốc báo có kẻ lạ xâm nhập.

Nguồn tin này nói rằng hai nhân viên canh gác gốc Ethiopia thấy máy báo động thông báo có kẻ lạ nên đến điều tra, túm lấy người này.

Tuy nhiên, kẻ lạ vùng thoát được, nhảy từ bờ tường cao xuống đường FDR, bản tin của tờ New York Post cho hay.

Cảnh sát nhanh chóng kéo tới, nhưng người này nhảy xuống sông East River rồi biến mất.

Các thợ lặn được gửi tới tìm kiếm nhưng không thấy người đàn ông này.

Sở Cảnh Sát New York cho hay cuộc tìm kiếm tiếp tục hôm Chủ Nhật. (V.Giang)

Thứ Hai đầu tuần và chuyện tranh cử tổng thống

Nguyễn Văn Khanh

CỘNG HÒA: Chỉ vài ngày sau khi đắc cử, Tổng Thống Tân Cử Donald Trump sẽ cùng với người được chọn đứng phó “bắt đầu phỏng vấn những ứng cử viên cho chức thẩm phán tối cáo pháp viện, thay thế cho cố Thẩm Phán Antonin Scalia vừa từ trần hồi đầu năm nay,” đồng thời bắt tay vào việc “kết chặt thân tình với Quốc Hội” bằng cách mời lãnh tụ Thượng và Hạ Viện ghé thăm tòa lâu đài của ông ở Florida, đánh golf, ăn tôm hùm và nói chuyện quốc gia.

Một ủng hộ viên của bà Hillary Clinton nghe bà nói chuyện ở Oakland, California, hôm 6 Tháng Năm. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)

Trong những cuộc phỏng vấn dành cho truyền thông ngay sau khi loại được hai đối thủ Ted Cruz và John Kasich để trở thành người đại diện cho đảng Cộng Hòa ra tranh cử tổng thống vào Tháng Mười Một tới đây, tỷ phú Trump cho hay buổi tối ngày tuyên thệ, ông và tân đệ nhất phu nhân Melania sẽ ghé qua “một hai nơi đẹp nhất” tổ chức dạ vũ mừng ông đắc cử, ngay ngày hôm sau ông sẽ chủ tọa phiên họp với các tướng lãnh và viên chức cao cấp trong ngành an ninh, tình báo, duyệt xét lại tình hình quốc phòng và an ninh quốc gia.

Trong 100 ngày đầu tiên làm việc ở Tòa Bạch Ốc, các viên chức dưới quyền phải “hoàn tất bản vẽ bức tường ngăn chia biên giới Hoa Kỳ và Mexico,” ông sẽ hủy bỏ tất cả những sắc lệnh cho người cư trú bất hợp pháp được phép ở lại Mỹ mà Tổng Thống Barack Obama đã ký ban hành, đồng thời ký sắc lệnh “cấm không cho người Hồi Giáo vào Mỹ.” Ngoài ra, ông sẽ chỉ thị Bộ Tư Pháp phải điều tra xem Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang “có làm điều sai trái hay không,” cũng như “bắt đầu các thủ tục cần thiết để loại bỏ Obamacare.”

Cũng trong khoảng thời gian này, tân tổng thống Trump sẽ mời chủ tịch các đại công ty vào Tòa Bạch Ốc để báo trước “tất cả những món hàng họ sản xuất ở nước ngoài khi đưa trở lại Mỹ sẽ phải chịu mức thuế 35%.” Lý do: ông “phải bảo vệ quyền lợi của người Mỹ và của công nhân Hoa Kỳ,” những công ty nào lập cơ xưởng sản xuất ở nước ngoài khi đưa hàng trở lại Mỹ bán “sẽ bị đánh mức thuế rất cao.” Điều mới nhất: ông ủng hộ ý kiến tăng mức lương tối thiểu, nhưng chưa cho biết mức lương ông ủng hộ là bao nhiêu.

Trả lời câu hỏi về nhân vật sẽ được đề cử vào Tối Cao Pháp Viện, tỷ phú Trump cho biết Tháng Bảy năm nay “sẽ phổ biến danh sách chừng mười, mười lăm người” được ông chú ý tới “để cho dân chúng Mỹ biết những người tôi sẽ phỏng vấn gồm những ai.” Ông nhắc lại: danh tánh người được chọn vào Tòa Tối Cao “sẽ được công bố chỉ vài ngày sau khi đắc cử.”

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại dành cho nhật báo The New York Times, ông Trump nhìn nhận mọi người thắc mắc vì không hiểu “chính quyền Trump sẽ như thế nào.” Ông bảo đảm “mọi chuyện đều tốt đẹp, vì tôi không ra tranh cử để gây bất ổn cho đất nước.” Ông nói thêm “ngay từ ngày đầu tiên, tôi cùng với phó tổng thống và nhân viên sẽ thực hiện nhiều thay đổi rất lớn để nước Mỹ hùng mạnh hơn bao giờ hết.

Ông tỷ phú Trump cũng cho hay cô con gái cưng Ivanka sẽ tiếp tục làm việc trong công ty mà ông tạo dựng, nhưng đồng thời “con gái và con rể của tôi tiếp tục đóng góp ý kiến” như đang làm trong thời gian ông vận động tranh cử. Ông cũng xác nhận “đang tìm người đứng chung liên danh” nhưng không có biết những ai có tên trong danh sách, chỉ tỏ ý cho biết người được chọn có thể là một chính trị gia có kinh nghiệm.

Được hỏi ông đã nghĩ nếu đắc cử, sẽ chọn ai là ngoại trưởng, bộ trưởng Quốc Phòng, bộ trưởng Tài Chánh hay chưa, ông Trump trả lời có nghĩ tới nhưng không nhiều lắm “vì lúc này tôi phải dành thì giờ để làm sao thắng cử trước đã, không muốn mất thì giờ vô ích.”

DÂN CHỦ: Liệu ứng cử viên Bernie Sanders có đồng ý đứng chung liên danh với bà cựu Ngoại Trưởng Hillary Clinton hay không? Câu trả lời nghe được từ chính ông: chưa biết!!!

Trả lời phỏng vấn của đài CNN, vị thượng nghị sĩ đại diện cho tiểu bang Vermont nói rằng ngay lúc này, mục tiêu ông nhắm tới là “phải thắng những cuộc bầu cử sơ bộ còn lại” để trở thành ứng cử viên đại diện cho đảng Dân Chủ tranh cử tổng thống, nếu không đạt được điều đó, ông vẫn tiếp tục đi đến cùng “để đại hội đảng Dân Chủ (tổ chức tại Philidaelphia vào đầu Tháng Bảy) đồng ý với lập trường xã hội cấp tiến” mà ông đề ra.

Lập trường đó được sự ủng hộ của hàng triệu cử tri, trong đó thành phần trẻ và nhóm cử tri độc lập chiếm đa số, xem đó là lập trường đảng Dân Chủ phải theo đuổi. Đây cũng là hai nhóm được một số nhà quan sát dự đoán có thể không đi bầu, tức không ủng hộ bà Clinton, trong khi bà cựu ngoại trưởng cần sự ủng hộ tối đa của những người trong đảng để trở thành nữ tổng thống đầu tiên của nước Mỹ.

Trước câu hỏi nếu lúc này được bà Clinton mời đứng chung liên danh liệu ông có bỏ cuộc hay không, Thượng Nghị Sĩ Sanders trả lời “điều đó không xảy ra,” nhưng nói thêm sau khi cuộc đua chính trị giữa ông và bà cựu ngoại trưởng kết thúc, “đương nhiên bà Clinton và tôi sẽ ngồi lại với nhau để tìm hiểu xem cần phải làm gì” giúp đảng tiếp tục giữ Tòa Bạch Ốc. Ông nói thêm “điều quan trọng nhất vẫn là phải thắng ông Donald Trump (của đảng Cộng Hòa).”

Mặc dù cương quyết sẽ đi đến cùng, nhưng ông Sanders gần như không có hy vọng sẽ chiến thắng vì chính trị gia đang được hậu thuẫn mạnh mẽ chính là bà Clinton, người bị ông chỉ trích là có lập trường đi sát với giới tài phiệt. Ngay từ ngày đầu tiên khi ra tranh cử, ông đã nhiều lần nói đến điểm này, đồng thời nhấn mạnh những điểm khác biệt như “bà Clinton đã sai khi bỏ phiếu ủng hộ cuộc chiến Iraq, hoàn toàn sai khi ủng hộ thỏa ước thương mại với những quốc gia khác khiến người dân Mỹ mất việc làm, sai khi chỉ ủng hộ tăng mức lương tối thiểu lên $12/giờ trong khi công nhân Hoa Kỳ cần $15/giờ.”

Ông cũng chỉ trích việc bà Clinton nhận ủng hộ từ những nhóm siêu vận động (Super-PAC) “nhận tiền ủng hộ của tư bản và những nhóm quyền lợi,” gọi đó “là điều rất sai lầm,” ám chỉ nếu đắc cử bà Clinton sẽ phải trả điều ông gọi là “những món nợ chính trị.”

Bên bà Clinton nói gì về tin này? Câu trả lời nghe được từ những người đang làm việc với bà Clinton: “Chuyện chọn người đứng phó có được bàn tới, danh tánh một số nhân vật cũng được nhắc đến, nhưng chưa có danh sách những người sẽ được phỏng vấn.”

Lãnh tụ Bắc Hàn hứa cẩn trọng sử dụng võ khí nguyên tử

BÌNH NHƯỠNG, Bắc Hàn (NV) – Lãnh tụ Bắc Hàn Kim Chính Vân tuyên bố quốc gia này sẽ không dùng võ khí nguyên tử trừ phi độc lập quốc gia bị các quốc gia khác có võ khí nguyên tử đe dọa, theo tin từ giới truyền thông nhà nước hôm Chủ Nhật, đồng thời cũng đưa ra chương trình kinh tế năm năm để vực dậy nền kinh tế kiệt quệ của Bắc Hàn.

Ông Kim Chính Vân, lãnh tụ Bắc Hàn. (Hình: STR/AFP/Getty Images)

Bản tin của hãng thông tấn Reuters cho hay ông Kim Chính Vân hứa là Bắc Hàn sẽ tuân hành các quy định về không phổ biến võ khí nguyên tử và cố gắng tiến tới việc giải giới nguyên tử trên toàn cầu.

Bình Nhưỡng cũng sẵn sàng thảo luận để bình thường hóa quan hệ ngoại giao với các quốc gia đang có tinh thần thù nghịch với chế độ này, cũng theo bản tin của Reuter.

Bắc Hàn trước đây từng đưa ra các phát biểu tương tự dù rằng cũng thường xuyên đe dọa mở cuộc tấn công nguyên tử nhắm vào Nam Hàn và Mỹ, đồng thời cũng vi phạm các nghị quyết của Liên Hiệp Quốc khi theo đuổi chương trình chế tạo võ khí nguyên tử.

Lãnh tụ Kim Chính Vân cũng đưa ra chương trình kinh tế năm năm, theo đó sẽ phát triển nông nghiệp, kỹ nghệ nhẹ và tăng sản xuất năng lượng, kể cả nguyên tử. (V.Giang)

Bão lớn kéo đến Trung Bộ Mỹ, mang theo mưa đá và lốc xoáy

DENVER, Colorado (NV) – Bão lớn với sấm chớp, mang theo mưa đá và cả lốc xoáy sẽ diễn ra khắp vùng Trung Bộ Mỹ từ cuối tuần này đến đầu tuần tới.

(Hình minh họa: Doug Pensinger/Getty Images)

Cùng hệ thống bão gây ra lốc xoáy và mưa đá ở tiểu bang Colorado hôm Thứ Bảy sẽ tiến về phía Đông vào đầu tuần này.

Bản tin của AccuWeather cho hay khởi sự từ trưa cho tới khuya Chủ Nhật, khu vực kéo dài từ Trung Bộ Nebraska tới Trung Bộ Texas sẽ bị đe dọa của mưa bão với sấm chớp, và sau đó từ từ di chuyển đến Missouri, Arkansas, Louisiana và Đông tiểu bang Texas vào ngày Thứ Hai.

Các chuyên gia thời tiết cho hay đủ mọi hình thức của thời tiết xấu có thể diễn ra trong hai ngày này.

“Các trận bão cho đến ngày Thứ Hai sẽ mang tới các vụ sấm chớp, lụt lội và lốc xoáy cùng với mưa đá cỡ lớn và gió mạnh,” theo lời chuyên gia cao cấp về thời tiết Alex Sosnowski của AccuWeather.

Bất cứ ai đang tham gia các hoạt động ngoài trời được cảnh báo là hãy tìm nơi trú ẩn trong nhà ngay khi vừa nghe thấy tiếng sấm. Từ đầu năm tới nay, số người thiệt mạng vì bị sét đánh đã ở mức cao nhất từ năm 2001 tới nay.

Những người lái xe cũng được khuyên là cẩn thận hơn vì đường xá nhanh chóng giảm tầm nhìn khi mưa lớn kéo tới.

Tuy bão lớn không xảy ra ở mọi nơi, dân chúng trong khu vực bị đe dọa cũng phải theo dõi các báo động thời tiết trong suốt ngày Chủ Nhật và Thứ Hai.

Mưa bão sẽ tiếp tục kéo về hướng Đông sang ngày Thứ Ba, tuy nhiên đe dọa gây thiệt hại sẽ giảm nhiều.

Tuy nhiên khu vực khắp vùng Mississippi và Ohio vẫn có thể có mưa lớn.

Các dự đoán thời tiết mùa Hè này cho thấy khu Nam Trung Bộ Mỹ sẽ là nơi có nhiều mưa và thời tiết xấu. (V.Giang)

Sài Gòn, Hà Nội tiếp tục biểu tình vì cá chết


Công an ráo riết ngăn chặn, bắt bớ





SÀI GÒN (NV) – Dù bị công an tìm cách ngăn chặn cả ngày và đêm hôm trước, nhưng sáng 8 Tháng Năm, nhiều người ở Sài Gòn và Hà Nội vẫn tiếp tục xuống đường tuần hành đòi hỏi nhà cầm quyền Việt Nam phải công khai, minh bạch về vụ cá chết hàng loạt ở các tỉnh miền Trung.



Người biểu tình tại công viên 30 Tháng Tư trong vây của các lực lượng an ninh. (Hình: Facebook Sương Quỳnh)


Theo tường thuật của trang mạng “Tin Mừng Cho Người Nghèo” (GnsP), tại Sài Gòn, cuộc tuần hành “Vì nước sạch-Vì chính quyền minh bạch; nổ ra vào lúc 9 giờ sáng 8 Tháng Năm tại trung tâm Sài Gòn.”


Các hình ảnh đưa lên mạng xã hội Facebook cho thấy, đông đảo người dân cầm biểu ngữ đứng trong khu vực công viên trước Dinh Độc Lập trong vòng vây đông đảo của công an, các lực lượng an ninh chìm và nổi.


Người biểu tình cầm trên tay nhiều biểu ngữ “Hãy ngưng xả chất thải ra biển Đông,’ ‘Cá cần nước sạch, dân cần minh bạch,” “Yêu cầu lãnh đạo phải minh bạch nguyên nhân vụ cá chết,…”


Tin cho hay, người biểu tình tỏ ra ôn hòa khi bị bao vây. Nhiều người từ sáng sớm bị chặn không cho ra khỏi nhà. Nhiều người đã bị an ninh bắt đi. Các quán cafe ở khu vực Hồ Con Rùa bị buộc đóng cửa. Nhiều công an mang sắc phục và an ninh chìm đóng chốt theo dõi, dò xét người đi đường,…


Còn tại Hà Nội, theo GnsP tường thuật, nhiều người tập trung tại trước nhà hát lớn nhưng xe phá sóng, an ninh dày đặc. Có mấy nhóm chưa kịp tập hợ đã bị bắt.


“Khoảng 8 giờ 50, cuộc biểu tình chưa diễn ra nhưng một số người đã bị công an bắt, trong đó có bạn trẻ Dương Văn Tuấn. Đến 9 giờ 15, ông Lê Hồng Phong bị bắt vào công an phường Bồ Đề, Hà Nội trên đường ra Nhà Hát Lớn tham gia tuần hành phản đối Formosa xả thải gây thảm họa ô nhiễm môi trường.”


Tại cả hai nơi Sài Gòn và Hà Nội, trước khi cuộc biểu tình diễn ra, lực lượng công an đã đến tư gia của nhiều người kiểm tra hộ khẩu, hoặc chốt chặn nhiều nơi, ngăn cấm không cho những người này ra khỏi nhà… thậm chí an ninh mặc thường phục còn phá hoại tài sản của người dân.



Người biểu tình giơ cao biểu ngữ đòi chính phủ minh bạch vụ cá chết. (Hình: Facebook Tin Mừng Cho Người Nghèo)


Chủ Nhật tuần trước, hàng ngàn người biểu tình trên đường phố Hà Nội, Sài Gòn và một số tỉnh miền Trung, chống công ty Formosa xả thải đầu độc biển và đòi trả lại biển sạch. Người biểu tình mang theo nhiều biểu ngữ kêu gọi người dân cứu biển và cá tôm, bảo vệ môi trường và tẩy chay Fomosa.


Một số người tham dự biểu tình bị công an bắt. Nhiều người từng tham dự biểu tình, vận động dân chủ hóa tại Việt Nam bị công an ngăn chặn ngay tại nhà nên không thể tham dự.


Một tháng trôi qua, nhà cầm quyền Hà Nội, qua các bộ ngành và cơ quan chuyên môn tại địa phương, lại còn mời một số chuyên viên ngoại quốc tham gia nghiên cứu, đã làm các thử nghiệm để xác định nguyên nhân cá chết hàng loạt dọc theo nhiều tỉnh miền Trung. Đến nay, kết quả tìm kiếm nguyên nhân vẫn chưa hề được công bố công khai, đầy đủ và minh bạch dù có lời hứa hẹn từ cấp cao, mà người ta sợ rằng chỉ là tuyên truyền dối trá. (KN)

Bạn Phạm Lệ Hằng

Bà Dương Đình Nhạ

Cụ Bà Trương Thị Tư

Little Saigon: Tuần hành đòi hỏi minh bạch vụ cá chết ở miền Trung

Hình: Uyên Vũ




LITTLE SAIGON – Hơn 200 người tại Little Saigon tham gia cuộc tuần hành đòi hỏi sự minh bạch của Hà Nội liên quan đến vụ cá chết hàng loạt tại các tỉnh duyên hải miền Trung Việt Nam hôm 7 tháng Năm. Người tuần hành dương nhiều biểu ngữ với nội dung “cá đã chết, người đang chết, đất nước tôi sẽ chết. SOS,” “chia sẻ nỗi đau Hà Tĩnh, Quảng Bình, Thừa Thiên,” “toàn dân vùng lên, dành quyền tự quyết…” Đoàn tuần hành xuất phát từ tượng đài Đức Thánh Trần trên Bolsa, đi về hương Bushard, rồi quay ngược lại Magnolia trước khi trở về điểm xuất phát.


 



 


 



 


 



 


 



 


 


Góp một bàn tay với ‘Cơm Chay Tăng Thân Xóm Dừa’


FOUNTAIN VALLEY (NV) – Một bữa cơm chay với anh chị em Tăng Thân Xóm Dừa được hàng trăm đồng hương đến tham dự tại “Woman’s Civic Club of Garden Grove” vào trưa Thứ Bảy, 7 Tháng Năm.



Đồng hương tham dự Cơm Chay với Tăng Thân Xóm Dừa.


Mục đích của bữa cơm chay này, theo ban tổ chức, là để “cùng nhau góp một bàn tay cho bé nghèo đi học.”


Bữa cơm chay không phải là một bữa ăn thịnh soạn có cao lương mỹ vị, mà chỉ là những món chay dân dã, nhưng bữa cơm chay lại là một hành động thể hiện được tấm lòng “Hiểu và Thương” mà anh chị em cũng như những người tham dự đã thấm nhuần tư tưởng Phật Giáo mà Thiền Sư Thích Nhất Hạnh đã diễn giải và phổ biến theo giáo lý nhà Phật.


Tiếp xúc với chúng tôi, chị Bùi Hường và anh Quy Bùi trong ban tổ chức cho biết: “Đây là lần thứ 13, Tăng Thân Xóm Dừa chúng tôi tổ chức hàng năm đã 13 năm nay. Ngay từ lần tổ chức đầu tiên đồng hương đã đến tham dự rất đông và cứ thế năm nào cũng có trên 500 người đến tham dự. Điều rất đáng lưu ý là giới trẻ cứ mỗi năm một tăng dần, không chỉ ở số lượng tham dự cơm chay mà còn là trực tiếp đến sinh hoạt với Tăng Thân Xóm Dừa nữa.”


Về sinh hoạt, theo chị Bùi Hường cho biết thì anh chị em Tăng Thân Xóm Dừa, mỗi tháng gặp nhau một hai lần tại tư gia của những anh chi em trong nhóm cung ứng.


Anh nói: “Tại những cuộc gặp gỡ này, chúng tôi cùng nhau ngồi thiền rồi tụng kinh, sau đó nghe giảng pháp do các “Giáo Thọ” là những người được thụ huấn tại các lớp dưỡng tu ở Làng Mai Lộc Uyển. Phần lớn các Giáo Thọ đã được trực tiếp nghe Thiền Sư Thích Nhất Hạnh giảng pháp, thường xuyên dự các cuộc pháp thoại của Thiền Sư. Sau buổi giảng pháp chúng tôi cùng nhau dự một bữa ăn chay. Trong bữa ăn chay này chúng tôi cùng đàm đạo về bài pháp vừa được giáo thọ truyền đạt.”


Anh Quy Bùi cũng cho biết thêm: “Từ những điều học hỏi, nhóm Tăng Thân Xóm Dừa đã thực hiện vào đời sống. Mỗi năm chúng tôi có những buổi gây quĩ để giúp các em nghèo tại Việt Nam được đến trường và nếu có chí thì có thể theo học lên cao trên đại học để khi tốt nghiệp các em lại bắt tay vào công việc mà các em đã được hưởng. Bữa cơm chay là một trong hai hình thức gây quĩ. Một hình thức khác nữa là Đêm Nhạc Thính Phòng. Cả hai buổi gây quĩ này thu được bao nhiêu đều dồn hết vào quĩ cứu trợ và học bổng.”


Nghe đến đây chúng tôi mới nhớ ra rằng từ lúc đến bây giờ thấy rất nhiều bạn trẻ mặc những chiếc áo bà ba trắng bằng vải sồi có in hàng chữ Tăng Thân Xóm Dừa, tới tấp đi lại. Người thì đón khách, người thì dẫn giải những hoạt động của nhóm trong công tác từ thiện. Một số khá đông tất tả mang các mâm thức ăn chay đưa đến từng bàn niềm nở mời khách tham dự. Đó là những món ăn do chính tay anh chị em Tăng Thân Xóm Dừa cất công làm. Trong khi đó một Tăng Thân Xóm Dừa, cô Diệu Trang từ sân khấu trân trọng gởi lời chào đến mọi người tham dự, chúc mọi người tâm thân luôn được an lạc. Cô Diệu Trang cũng lược kể đến những hoạt động của Nhóm phát sinh từ sự Tỉnh Thức của mọi người trong nhóm Tăng Thân Xóm Dừa.



Một bạn trẻ trong Tăng Thân Xóm dừa tươi cười mang thức ăn đến từng bàn.


Hiện nay nhóm Tăng Thân Xóm Dừa đang trực tiếp tiếp tay xây dựng các ngôi trường tiểu học ở một số địa phương Nha Trang, bảo trợ các lớp mẫu giáo và khoảng 8 nhà trẻ tại Khánh Hòa Nha Trang và nhiều lớp bán trú có tên gọi là Hiểu và Thương phát sinh từ sự tỉnh thức khi thiền theo phương pháp của Thiền Sư Thích Nhất Hạnh. Từ năm 2004 được sự hỗ trợ của đồng hương hải ngoại, nhóm Tăng Thân Xóm Dừa đã hỗ trợ cho chương trình Cấp Học Bổng cho các học sinh y khoa nghèo đang theo học tại Đại học Sài Gòn. Cũng vào thời gian này, Tăng Thân Xóm Dừa còn bảo trợ được cho Cô Nhi Viện Lục Hòa tại Lâm Đồng.


Tiếp xúc với chúng tôi bà Quyên Đỗ, thành viên sáng lập Tăng Thân Xóm Dừa cho biết: “Đây là một nhóm anh chị em thực tập theo pháp môn Thiền của Làng Mai. Mỗi tuần hay mỗi tháng, tăng thân họp nhau để thiền tập, ôn tụng ngũ giới, học kinh điển và chia sẻ với nhau những kinh nghiệm trong sự thực tập sống tỉnh thức và an lạc. Tăng thân Xóm Dừa cho rằng làm việc từ thiện là một phương cách thể hiện lòng từ bi và là cơ hội để nhóm thực tập sự hiểu biết và tinh thần hòa hợp trong khi làm việc chung.”


Cô Nga Nguyễn, một bạn trẻ đã tham gia nhóm Tăng Thân Xóm Dừa từ 4 năm nay vui vẻ cho biết: “Cháu đến với nhóm Tăng Thân Xóm Dừa từ 4 năm nay rồi. Không chỉ có mình cháu đâu mà cả ông xã của cháu và ba sắp nhỏ nữa. Mục đích của chúng cháu là muốn học cách sống an lạc, an lạc không chỉ cho mình mà cả cho người xung quanh. Và chúng cháu thấy đã chọn đúng con đường phải đi. Chúng cháu hiện đang được sống an lạc và cũng mong mỏi mọi người như thế nhất là các trẻ em nghèo khó ở Việt Nam.”


Quí độc giả cần liên lạc với Xóm Dừa, xin gọi Dung (714) 891-8579, Thư (714) 861-4038, Nghi (714) 638-1768.

Sợ ông Trump


Lê Phan


Ở khắp các nơi ngày nay người ta chỉ nghe có hai điều về Hoa Kỳ. Điều đầu tiên là Hoa Kỳ không còn là một siêu cường như trước nữa; và điều thứ nhì là cả thế giới sẽ để mọi chuyện quan trọng sang một bên cho đến khi họ thấy kết quả của cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ. Nay còn thêm một đề tài thứ ba nữa còn cấp bách hơn: Một ông Donald Trump làm tổng thống sẽ là cơn ác mộng mà họ sợ không muốn trải qua.


Dĩ nhiên điều gọi là sự suy thoái của Hoa Kỳ đã toàn là nói quá. Hoa Kỳ vẫn là cường quốc duy nhất trên địa cầu này: quốc gia duy nhất có khả năng can thiệp ở bất cứ nơi nào. Hoa Kỳ đứng trên tột đỉnh của một hệ thống đồng minh đáng kính nể. Điều có thay đổi trong khoảng một thập niên gần đây là có một số điều cản đường – một bên thì là sự thay đổi thăng bằng quyền lực quốc tế và một bên là tâm lý chính trị đối nội ngày càng không muốn can thiệp vào thế giới bên ngoài.


Tuy vậy, hiện vẫn không có ai có thể đọ sức với Hoa Kỳ. Và sẽ còn nhiều thập niên nữa, và có thể là không bao giờ, trước khi Trung Cộng có thể có được tầm tay quân sự và sức mạnh kỹ thuật của Hoa Kỳ. Washington vẫn còn là người bảo vệ không thể thiếu được của trật tự toàn cầu. Thành ra, vâng, chỉ có người Mỹ mới có quyền quyết định ai họ muốn đưa vào Tòa Bạch Ốc, nhưng lựa chọn của họ sẽ là một chuyện vô cùng quan trọng cho tất cả mọi người.


Và chuyện đó còn quan trọng hơn nữa khi nay ông Trump đã trở thành người hầu như chắc chắn là ứng cử viên được đảng Cộng Hòa chọn. Đã có quá nhiều giấy mực, lời nói và hình ảnh được đưa ra về sự chiến thắng của ông trong các cuộc bầu sơ bộ: nào là về làm sao mà đảng Grand Old Party của cố Tổng Thống Abraham Lincoln vĩ đại đã trở thành tác giả của sự phá hủy của chính mình; về cách nào mà một nhà thầu khoán địa ốc kiêm tài tử truyền hình reality television đã nắm bắt được sự gia tăng tức giận và lo lắng của những người Mỹ đã thấy tiêu chuẩn sinh sống của mình suy thoái, vị thế xã hội sụt giảm và tương lai mù mịt mà theo họ là do toàn cầu hóa gây nên. Và ông Trump cũng đã thành công nhờ sự đóng góp của các cơ quan truyền thông coi ông như là món mồi ngon để lôi cuốn khán giả bất kể trách nhiệm của truyền thông.


Chuyện cũng đúng là các chính trị gia cả tả lẫn hữu trên toàn thế giới dân chủ đang chơi cùng một điệu nhạc. Bà Marine Le Pen, lãnh tụ của đảng National Front ở Pháp cũng rêu rao cùng một luận điệu bài Hồi Giáo, cũng như đảng cực hữu Alternative fur Deutschland của Đức. Ở Anh Quốc, phe ủng hộ Brexist đang dựa trên sự thù nghịch của dân chúng với giới cầm quyền để tìm cách tách rời quốc gia này ra khỏi lục địa của nó.


Nhưng người ta bảo chính trị thường rồi thì cũng thích ứng với hoàn cảnh. Cái điều hấp dẫn là nay có thể nói là, ờ thì mọi sự rồi cũng không quá tệ như vậy. Các ứng viên thường phải chiều lòng những tầng lớp căn bản ủng hộ họ trong các cuộc bầu sơ bộ rồi họ sẽ trở lại khu trung tâm để được lòng đa số. Khổ một nỗi, ứng cử viên Donald Trump sẽ không như vậy. Người hầu như chắc chắn là ứng cử viên của đảng Cộng hòa không phải là một người bảo thủ và càng không phải là một người Cộng Hòa. Nghị trình của ông pha trộn chủ nghĩa kinh tế mỵ dân cánh tả cộng với một chủ nghĩa quốc gia cực đoan đặc biệt xấu xí và đáng sợ của cánh hữu. Điều mà chúng ta được nghe bảo là chính sách ngoại giao của ông ta chỉ có thể được diễn tả là một chủ thuyết cô lập gây hấn, cũng không khác Bắc Hàn bao nhiêu. Đắp tường để chặn Mexico và cấm người Hồi Giáo vào Hoa Kỳ – đây không phải là những chính sách mà có thể dễ dàng sửa đổi hay là bỏ quên đi.


Nhưng người ta bảo nhau, nhất là những người thuộc cánh cựu trào trong đảng Cộng Hòa lý luận, ông ta không thể nào thắng trong cuộc bầu cử tháng 11 này. Ông ta đã gây sự và gây thù hận với 70% phụ nữ và cũng gây thù oán với một tỉ lệ cao hơn nữa người Mỹ gốc La Tinh và một người Mỹ gốc Phi Châu. Sự không hài lòng với cá nhân ông đã lên quá cao. Thành ra tính toán căn bản cho thấy ông ta không thể thắng được. Điều làm cho bên nhóm cầm quyền của đảng Cộng Hòa lo ngại là ông Trump sẽ đem luôn đảng của mình đi theo thất bại như ông. Bên Dân Chủ hiện đã có triển vọng đáng kể chiếm lấy đa số ở thượng viện. Ông Trump có thể để cho đảng Cộng Hòa mất luôn Hạ Viện.


Quả đúng là những người Cộng hòa có thể chọn ông làm ứng cử viên, nhưng là chuyện khác nếu người Hoa Kỳ đưa ông vào Tòa Bạch Ốc. Nhưng cũng đừng quên bài học của các cuộc bầu sơ bộ, khi các đối thủ của ông đã thường xuyên coi nhẹ ông Trump.


Điều cũng đáng ngạc nhiên là những người Cộng Hòa – những người bị ông Trump làm cho hoang mang nhất – có vẻ chắc chắn hơn là các đối thủ Dân Chủ của họ, tin là ông sẽ tự hủy trên con đường đi đến bầu cử. Bà Hillary Clinton sẽ là một tổng thống rất đầy đủ khả năng. Nhưng bên Dân Chủ biết là điều đó không làm cho bà thành một ứng cử viên tốt. Bà không có cái tài hấp dẫn quần chúng của ông Bill Clinton, một cái tài ông Trump có rất nhiều.


Và cũng vậy chính sách ngoại giao của ông Trump. Các khẩu hiệu dán trên các xe hơi đã nói rõ, tất cả là để làm cho Hoa Kỳ vĩ đại trở lại. Sẽ không có chuyện rón rén tiến đến vấn đề nữa. Những kẻ thù, đặc biệt ISIS, sẽ không biết cái gì đã tấn công vào họ. Không tiên đoán trước được, theo sách của ông Trump, là một sức mạnh. Đa phần tuy vậy ông chỉ kết chặt chủ nghĩa quốc gia quá khích vào với chủ nghĩa cô lập cố hữu.


Ông ta muốn các đồng minh Hoa Kỳ ở Âu Châu và Á Châu phải chi tiền hay là chứng kiến Hoa Kỳ rút quân đội về nhà. Ông rất thản nhiên nếu các quốc gia như Nhật Bản hay Nam Hàn phản ứng trước sự bất ổn của vùng Đông Á bằng cách xây dựng khả năng vũ khí hạt nhân cho riêng mình. Bởi khi không còn “cảnh sát quốc tế” nữa thì ai phải lo lấy thân. Ông thán phục Tổng Thống Vladimir Putin của Nga, bởi cũng như ông Putin, ông sẵn sàng bất chấp luật lệ có sẵn để đạt mục tiêu riêng. Những thỏa thuận mậu dịch được coi như là gây thiệt hại cho công ăn việc làm và doanh nghiệp Hoa Kỳ, tức là hầu hết các thỏa thuận mậu dịch, cần phải được xé tan và hàng loạt những thuế nhập cảng đánh vào hàng Trung Cộng.


Kết nối hết cả những điều này và điều ông Trump đang đề nghị, trên thực tế, là phá hủy hết các cấu trúc toàn cầu mà nhiều đời tổng thống Cộng Hòa và Dân Chủ đã dày công xây dựng sau Đệ Nhị Thế Chiến. Giả định căn bản nằm sau lý luận của ông Trump là Hòa Bình Hoa Kỳ- Pax Americana là một công việc hoàn toàn bất vụ lợi, một trật tự thế giới mà một nước Mỹ hào khoáng rộng rãi đã trao tặng cho một thế giới vô ơn.


Thực tế khó nuốt dĩ nhiên là những luật lệ và định chế này đã nằm vùng trong các quyền lợi của Hoa Kỳ trong hệ thống quốc tế. Sự phồn vinh và an ninh của Hoa Kỳ không thể tách rời ra khỏi vai trò lãnh đạo của họ trong quyền lực toàn cầu. Đó là lý do tại sao Trung Cộng và các quốc gia đang lên khác đòi có một tiếng nói mạnh mẽ hơn trong việc quản trị hệ thống toàn cầu này. Hủy bỏ hết tất cả chúng đi để cuốn gói về nhà sẽ giúp làm giảm thiểu rất nhiều uy quyền của Hoa Kỳ.


Người Việt chúng ta đã có một bài học rất đắt về việc khi Hoa Kỳ rút lui. Sự thiển cận của một số vị dân cử Hoa Kỳ, cùng với sự thúc đẩy của báo chí vốn đã thổi phồng cái xấu về miền Nam và đề cao cái tốt của miền Bắc khiến Việt Nam Cộng Hòa mất chính nghĩa ở Hoa Kỳ, kết hợp lại đã khiến quân đội chúng ta không có súng đạn để chiến đấu và đất nước của chúng ta tiêu tan. Cái bài học đó cho đến ngày nay vẫn còn được một số lãnh tụ Á Châu nhắc lại và bảo là liệu có tin được ở Hoa Kỳ không. Sự rút lui của Hoa Kỳ không những không mang lại “vĩ đại” cho Hoa Kỳ, mà ngược lại nó sẽ làm Hoa Kỳ mất hết những vĩ đại đang có.


Quyết định dĩ nhiên nằm trong tay người Mỹ, nhưng một lựa chọn ông Trump sẽ thật là tồi tệ cho tất cả mọi người. Một thành phố không có cảnh sát sẽ thành rừng hoang. Một thế giới không có cảnh sát cũng vậy.

Xúi trẻ ăn cánh (?) gà


Bùi Bảo Trúc


Cái tựa của bài viết, “Xúi Trẻ Ăn Cánh Gà,” chắc chắn sẽ/đã làm cho người đọc thắc mắc không ít. Chuyện xúi bẩy nhất định không thể nào là chuyện cần thiết. Xúi bẩy chỉ cần khi một hành động nào đó không phải là chuyện đem lại thú vị, thuận lợi, có ích… cho người ta. Những điều ngược lại có thể tạo thích thú, lợi ích thì nhất định không cần phải được xúi bẩy. Thí dụ món cánh gà chiên bơ, hay chiên nước mắm chẳng hạn thì cần gì phải đợi được xúi bẩy người ta mới ăn. Người Mỹ cũng rất ưa món buffalo wing. Không cần được xúi mới ăn.


Món chân gà trong thực đơn của mấy tiệm Tầu, với cái tên “phụng trảo,” nghe hấp dẫn và bí hiểm hơn cũng vậy. Không cần phải xúi, vẫn có nhiều người mê nó.


Thế thì tại sao lại có cái tựa nghe không thuận tai cho bài viết này? Lý do là vì có thể một vài người lại thấy… không thuận tai nếu viết đúng như người xưa vẫn nói từ rất lâu. Câu người xưa vẫn nói là “xúi trẻ ăn cứt gà.” Nhưng với một số người thì danh từ “cứt” không được thanh tao lắm nên mỗi khi đề cập tới nó, nhiều người tránh nói thẳng ra mà thay vào đó, chọn cách viết tắt chữ “cứt” thành “c…” Việc (viết tắt) này chỉ có thể làm được sau khi ông Bá Đa Lộc và mấy ông cố đạo Bồ Đào Nha đến Việt Nam và chế ra chữ quốc ngữ cho chúng ta. Có chữ quốc ngữ chúng ta mới biết viết tắt. Trước khi có chữ quốc ngữ thì các cụ muốn tránh nói huỵch toẹt ra thì phải làm sao? Không lẽ xẻ đôi chữ Nôm ra, dùng chữ “thỉ,” bỏ chữ “cát” đi hay sao? Dĩ nhiên là không được. Viết tắt như vậy thì ông Hàn Thuyên hay bà Hồ Xuân Hương, bà chúa thơ Nôm cũng chịu thua. Vậy thì cứ làm như người Anh, người Mỹ : “Call a spade a spade,” gọi cái xuổng là cái xuổng cho tiện việc sổ sách.


Chuyện “xúi trẻ ăn cứt gà” tưởng chỉ là một cách nói của chúng ta khi muốn đề cập tới chuyện khuyến khích, hối thúc ai đó làm một công việc mà chính người làm công việc xúi bẩy đó không sẵn sàng để làm, vì việc đó chắc chắn sẽ bất lợi, gây thiệt hại hay tổn thương cho người làm công việc đó.


Nhưng mới đây, ở Việt Nam, các trường học đã đem dùng một bộ sách có tên “ Thực Hành Kỹ Năng Sống” do nhà xuất bản Giáo Dục phát hành từ năm 2014. Bộ sách này gồm nhiều cuốn dùng để dậy các học sinh ở nhiều trình độ khác nhau nhắm phát triển kỹ năng sống, trở thành những người can đảm, dũng mãnh. Sách dậy các em không biết sợ là gì. Thí dụ dùng cưa một quả bom chưa nổ để lấy thuốc nổ trong quả bom. Hay dậy các em can đảm đi chân trần trên những mảnh thủy tinh vỡ. Toàn là những việc làm mà các cha mẹ của các em từng tốn bao nhiêu công sức để dậy các em tránh đừng làm. Ngay cả ông già Nguyễn Trãi cũng phải dùng mấy chục câu song thất lục bát trong Gia Huấn Ca để can ngăn dậy dỗ. Nhưng bộ sách “Thực Hành Kỹ Năng Sống” thì dẹp hết những lời can ngăn khuyên bảo đó để cố sao đào tạo được những người Việt anh dũng để dựng xây cho được một xã hội toàn những người anh hùng không biết sợ là gì.


Trong một cuốn thuộc bộ sách “Thực Hành Kỹ Năng Sống” có một bài kể lại chuyện trong một lớp học, cô giáo đã dậy cho các học sinh trong lớp của cô không nên sợ bất cứ gì trên đời, trong đó có cả chuyện ăn cứt gà. Một em học sinh tên là Ân đã được xúi bẩy để làm công việc đó. Lúc đầu em còn băn khoăn không biết có làm công việc đó được hay không. Nhưng sau những lời khuyến khích của cô giào, Ân ăn luôn đống phân gà và thấy cũng… được, không quá ghê rợn nên hết sợ luôn.


Em học sinh quả là một người can đảm không biết sợ là gì, khi cần em sẽ là anh hùng như Lê Văn Tám tẩm xăng vào người đốt kho xăng của Tây ngày nào, cho dù Lê Văn Tám không bao giờ là người có thật như trong trò dối trá của bọn Cộng Sản Việt Nam từ suốt mấy chục năm nay bất chấp những lời thú nhận của Trần Huy Liệu và Phan Huy Lê, theo đó, không hề có nhân vật Lê Văn Tám. Lê Văn Tám chỉ là trò dối trá của Trần Huy Liệu.


Ngày nay, nhà nước lại cần thêm những trò giả dối, bịa đặt theo kiểu Lê Văn Tám và đang muốn tạo dựng những thứ anh hùng tưởng tượng như vậy. Anh hùng vào lúc này là những người sẵn sàng ăn cá ở Vũng Áng và xuống tắm ở các vùng biển có cá chết để lấp liếm những trò khốn nạn của bọn đầu sỏ đã được nhét đầy túi những đồng tiền của bọn khốn nạn Formosa.


Sống chết mặc bay, tiền thì bọn khốn nạn đã nhét đầy túi…

Bé trai Trung Quốc sinh ra với 31 ngón

HUNAN, Trung Quốc (NV)Một bé trai ra đời ở Trung Quốc với 16 ngón chân và 15 ngón tay, theo tường thuật của nhật báo Anh The Independent.





 

 Bé trai Hong Hong ra đời với 16 ngón chân và 15 ngón tay nhưng hai bàn tay không có ngón cái. (Hình: Getty Images)
Hong Hong, nay được 4 tháng tuổi, bị mắc tật bẩm sinh polydactyly, tật thừa ngón do mẹ truyền lại, người có sáu ngón trên mỗi bàn tay và bàn chân.

Polydactyly là tật di truyền, nếu cha hoặc mẹ mắc tật này thì 50% đứa con của họ sinh ra sẽ bị tương tự.

Bé Hong Hong sinh ra ở Pingjiang County thuộc tỉnh Hunan, với 16 ngón chân và 15 ngón tay, nhưng không có ngón cái trên mỗi bàn tay.

Theo tường thuật của truyền thông địa phương, cha mẹ bé trai quan ngại về tình trạng di truyền nên đã đi siêu âm trước khi sinh nhưng kết quả cuộc rà thai bốn chiều không phát hiện được gì cả.

Theo tập san về khoa chỉnh hình American Journal of Orthopedics, polydactyly được cho là ảnh hưởng đến hai trong mỗi 1,000 người ở Trung Quốc, nhưng đối với bé Hong Hong thì đây là trường hợp hết sức bất thường nếu không muốn nói là không thể xảy ra được.

Mặc dù dư ngón có thể điều trị được nhưng chi phí giải phẫu rất tốn kém và khó khăn vì các bác sĩ phải tìm cách tạo hai ngón cái.

Hơn nữa Hong Hong còn quá nhỏ để có thể trải qua các cuộc giải phẫu và cũng chưa thể biết điều gì sẽ xảy ra cho em sau đó. (TP)

Các nhà giáo ở Mỹ mệt mỏi vì bị đòi hỏi quá nhiều


Lê Tâm
(theo CS Monitor)


Phải chăng xã hội đang đòi hỏi quá nhiều nơi nhà giáo các trường công lập ở Mỹ? Theo kết quả một cuộc thăm dò mới đây thì quả là như vậy.



Một lớp trong trường tiểu học ở California. (Hình: Getty Images)


Cuộc thăm dò, do tổ chức nghiên cứu giáo dục Center on Education Policy (CEP) thực hiện, cho thấy trong khi các nhà giáo phần nào cảm thấy hài lòng về tình trạng hiện nay trong lớp học của họ, khi nói đến lãnh vực nghề nghiệp của chính mình thì đại đa số các nhà giáo lại bày tỏ sự bực bội và cảm thấy không được giới chức có trách nhiệm về giáo dục lắng nghe, ở cả cấp tiểu bang và liên bang.


“Thập niên vừa qua là thời gian có nhiều biến động đối với nhiều nhà giáo,” theo lời bà Maria Ferguson, giám đốc điều hành CEP.


“Các nhà giáo có vẻ ngày càng tỏ ra mệt mỏi về những đòi hỏi đặt lên họ trong khi tiếng nói của họ lại không được lắng nghe.”


CEP thấy rằng có tới 46%, tức gần một nửa, các nhà giáo được hỏi cho hay chính sách do cấp tiểu bang hay liên bang đưa ra đang cản trở việc dạy học của họ. Đại đa số những người tham dự cuộc thăm dò, vào khoảng 94%, cho hay ý kiến của họ không được kể tới ở cấp tiểu bang hay liên bang. Trong khi đó, có khoảng 77% nói rằng điều này cũng đúng ở cấp học khu.


Khi được hỏi là điều gì sẽ giúp cho việc giảng dạy của họ được tốt đẹp hơn, có 49% các nhà giáo cho hay họ cần có thêm thời giờ để chuẩn bị cho buổi dạy tại trường và 47% muốn trong lớp có ít học sinh hơn.


Xem xét lại thời giờ các nhà giáo phải chuẩn bị cho học sinh học và thi các kỳ thi tiêu chuẩn có thể giảm sự căng thẳng mệt mỏi mà các nhà giáo hiện đang gặp phải, theo kết quả cuộc thăm dò.


“Không thể nào áp dụng một phương cách vào mọi trường hợp,” theo lời một nhà giáo khi trả lời người thực hiện cuộc thăm dò. “Tôi có các bài giảng cá biệt của mình; tiểu bang cũng cần phải có sự cá biệt trong lãnh vực thi cử khảo hạch.”


Đa số các nhà giáo tham dự cuộc thăm dò của CEP nói rằng họ cảm thấy phải dành quá nhiều thời giờ chuẩn bị cho học sinh thi các kỳ thi bắt buộc do học khu và tiểu bang đưa ra. Những người khác nói rằng họ không đòi phải bỏ các kỳ thi bắt buộc này, nhưng hãy giảm bớt số lần phải thi.


Các cuộc đình công của nhà giáo mấy tháng trở lại đây như ở Chicago, Detroit và các nơi khác đã có sự tập trung đông đảo để hỗ trợ các nhà giáo cũng như để phản đối hệ thống giáo dục bị coi là gây nguy hại cho cả thầy lẫn trò.


Tại thành phố Detroit, vụ đình công mới nhất qua hình thức gọi vào văn phòng thông báo nghỉ bệnh, đã có sự tham dự của 1,562 nhà giáo khiến 94 trong số 97 trường ở nơi đây phải đóng cửa.


Các nhà giáo Detroit hồi đầu tuần này đã tổ chức việc nghỉ bệnh sau khi giới chức trách nhiệm trong học khu loan báo là họ có thể không được trả lương trong mấy tháng Hè nếu học khu cạn tiền.


Tuy vậy, nhiều nhà giáo nói với CEP rằng dù gặp phải nhiều thử thách họ vẫn muốn tiếp tục đi dạy vì các học sinh và cũng vì ưa thích công việc của mình.


“Một trong những phần thưởng lớn nhất của nghề giáo là giúp học sinh nhận ra rằng chúng có quyền có những giấc mơ và mục tiêu để nhắm tới và chúng hoàn toàn có thể đạt được những ước mơ và mục tiêu này,” theo một nhà giáo khi trả lời CEP.

Hơn 200 ngàn người dân Ba Lan xuống đường ủng hộ dân chủ


WARSAW, Ba Lan (NV)
Khoảng một phần tư triệu người dân Ba Lan tràn ngập trung tâm thủ đô hôm Thứ Bảy, tuần hành đòi duy trì chỗ đứng trong khối Liên Âu và phản đối việc chính quyền hữu khuynh muốn dẹp nền dân chủ.

 
 Biểu tình ở thủ đô Warsaw lớn chưa từng thấy từ khi chế độ cộng sản ở Ba
Lan sụp đổ vào năm 1989. (Hình: Getty Images/Omar Marques)

AFP trích dẫn lời tòa thị chính Warsaw ước lượng có chừng 240,000 người tham dự, khiến cuộc biểu tình được xem là đông nhất kể từ khi chế độ cộng sản ở Ba Lan bị sụp đổ vào năm 1989.

Cuộc tập hợp trở thành vĩ đại khi cuộc tuần hành hằng năm ủng hộ Liên Âu nhập chung với cuộc biểu tình do sự kêu gọi của liên minh các tổ chức ủng hộ dân chủ và các đảng phái đối lập.

Đoàn diễn hành khổng lồ cầm cờ Ba Lan xen lẫn với cờ Liên Âu, hô to các khẩu hiệu ủng hộ dân chủ và ủng hộ khối Liên Âu.

Cựu Tổng Thống Ba Lan, Bronislaw Komorowski, một người cấp tiến, phát biểu: “Chúng tôi đến đây vì chúng tôi muốn tranh đấu cho tự do, cho nền dân chủ của Ba Lan.”

Cuộc biểu tình phản kháng diễn ra vào lúc đất nước ở Trung Âu này đang ở trong thời kỳ khủng hoảng chính trị, khởi đầu do những thay đổi mà chính quyền đảng bình dân PiS muốn thực hiện đối với tòa bảo hiến.

Hồi Tháng Ba, tòa này ra phán quyết rằng những đổi thay do chính quyền đưa ra là vi hiến và chính quyền nhanh chóng bác bỏ phán quyết của tòa án.

Kết quả dẫn đến một tình trạng bế tắt, tòa án bị tê liệt, khiến Ba Lan trở nên không có một nền tảng nào để kiểm soát hoạt động của chính quyền.

PiS gặp phải sự chỉ trích kịch liệt của Liên Âu và Quốc Hội Âu Châu, điều mà Warsaw bác bỏ như là một sự can thiệp không cần thiết vào nội bộ của mình.

Thị trường phản ứng mạnh trước cuộc giằng co, gây bất lợi cho đồng tiền zloty của Ba Lan, kể cả sàn chứng khoán của Warsaw. (TP)

Làm sao cho trẻ yêu nhạc và chịu khó tập đàn?

Huyễn Ký

WESTMINSTER (NV) – Phần lớn trẻ em gốc Việt được cha mẹ cho đi học hát hay tập một thứ nhạc cụ nào đó. Điều này phản ảnh tâm hồn ưa chuộng thi ca và lễ nhạc của người dân Việt, từ thuở xa xưa.

Hình minh họa. (Hình: Emmanuel Dunand/AFP/Getty Images)

Khi mới lớn, đa số thanh niên thiếu nữ đều tìm đọc thơ của các thi sĩ hay tự làm thơ, nhất là khi trái tim lần đầu rung động, tràn đầy cảm tình với một đối tượng nào đó. Những vần thơ hay dòng nhạc non nớt tự trỗi lên trong tâm thức các cô cậu mới biết yêu. Có lẽ còn nhớ nhiều tới thời hoa niên, nên khi có con cái, cha mẹ trẻ tuổi luôn nghĩ tới chuyện cho con học nhạc, giống như họ đang thực hiện ước vọng của chính mình.

Trong thực tế, các em bé thật sự yêu thích âm nhạc hoặc tự mình chịu khó tập luyện mỗi ngày dăm mười phút trên đàn chỉ chiếm một tỉ số rất nhỏ. Nếu được phụ huynh, nhất là người thầy khuyến khích, thì các em, sau thời gian hào hứng đầu tiên, mới tiếp tục tập những bài đàn càng ngày càng cần chú ý nhiều hơn. Một số nhỏ các em có năng khiếu bẩm sinh về thẩm âm, nghe đúng nốt nhạc, hoặc có thể chơi những bài tập đầu tiên dễ dàng, sẽ tiến mau và có hứng khởi để tiếp tục việc học nhạc.

Chúng tôi đã trao đổi với giáo sư Âm Nhạc James Sherry về vấn đề dạy nhạc cho trẻ em. Giáo Sư James chuyên dạy trẻ em từ khi học cao học tại đại học Yale, và ông cũng có nhiều năm kinh nghiệm trong việc hướng dẫn trẻ chơi nhạc trong các ban nhạc nhà trường khi làm luận án tiến sĩ về Trumpet Performance tại nhạc viện Peabody – trong hệ thống đại học John Hopkins. Giáo sư cho biết người thầy dạy nhạc và sự chăm sóc của phụ huynh, là hai yếu tốt rất quan trọng cho các em khi bắt đầu học nhạc. Nếu trẻ em chỉ yêu thích âm nhạc một thời gian ngắn, là chuyện dễ hiểu, vì tuổi nhỏ là tuổi các em muốn khám phá thế giới, chú ý tới mọi chuyện nên tâm trí các em thường nhảy từ chuyện này qua chuyện khác. Trong thời hiện đại, các em quen với các trò chơi điện tử trong iPad, iPhone, nên lại càng khó chú tâm vào chuyện học nhạc. Nhưng nếu các em có phụ huynh để tâm khuyến khích và gặp được thầy hiểu trò và yêu trò, thì chuyện học nhạc sẽ dễ dàng hơn.

Trong mấy tháng hay một năm đầu mới học nhạc, nếu các em được cha mẹ tập cho thói quen ngồi với nhạc cụ để tập mỗi ngày mươi lăm phút, từ từ trẻ sẽ có được kỷ luật. Vạn sự khởi đầu nan, khi các em biết chơi một bản nhạc có âm điệu hay và thích thú với nó, là các em sẽ có tương lai, không đòi nghỉ học, hoặc có được niềm vui khi đi học đàn.

Trẻ em sẽ chỉ tiếp tục chơi đàn trong thời gian dài nếu có nhiều yếu tố tâm lý như được thầy cô thương, cha mẹ khích lệ, hay chính em có niềm tự tin là mình giỏi hơn các bạn. Lý do quan trọng và sâu xa hơn nữa, là trẻ biết yêu cái đẹp của âm thanh, và em biết diễn tả được qua tiếng đàn, những điều không thể nói ra bằng lời cùng bất kỳ ai. Một khi các em biết lắng nghe và cảm nhận được âm thanh đẹp đẽ mình tạo ra trong tiếng đàn, là lúc các em sẽ hăng say tập mà không cần phụ huynh ép buộc nữa.

Giáo Sư James Sherry cho biết ông đã khuyến khích các em tập thổi trumpet tùy hứng , trước khi tập một bản nhạc. Khi được improvise (chơi theo lối “ứng tấu”), các em thích thú và hăng hái , và sau đó mới có kỷ luật tập theo bài bản. Ông đã luyện cho nhiều học trò nhỏ (9-10 tuổi), sau hai ba năm đã thắng giải để chơi trong ban nhạc của tiểu bang. Nhiều học trò cũ của ông (thập niên 1990) nay đã hoặc đang làm luận án tiến sĩ âm nhạc, hoặc chơi trong các dàn nhạc giao hưởng (Symphonic orchestra).

Vợ của Giáo Sư Sherry là Tiến Sĩ Đỗ Bằng Lăng, chuyên về trình tấu dương cầm, cũng phân tích về các nguyên nhân khiến trẻ ưa thích học đàn nhiều năm hay bỏ đàn sau ít tháng. Theo kinh nghiệm của hai vị giáo sư, một nguyên nhân rất lớn khiến trẻ bỏ tập đàn là tâm lý bất ổn của trẻ, nhất là khi các em sắp bước vào tuổi vị thành niên (pre-teen, từ 10 tới 12 tuổi) hay đang ở lứa tuổi teen.

Các em này lớn rất nhanh so với các năm trước, nếu không được phụ huynh chăm sóc kỹ lưỡng hơn, các em vốn nhạy cảm nên nhiều khi bứt rứt, khó chịu vì những thay đổi trong cơ thể. Trẻ vị thành niên thì muốn tìm một bản ngã riêng cho mình, nên các em không còn coi cha mẹ là thần tượng nữa, mà đôi khi chống lại các ý kiến của cha mẹ chứ không ngoan ngoãn vâng lời như khi dưới 10 tuổi. Thầy dạy trẻ cũng đóng một vai rất quan trọng trong việc các em yêu hay ghét học đàn. Nếu thầy trò có sự cảm thông, thầy hiểu và thương trò như con em, trẻ sẽ cảm nhận được điều đó, có khi nghe lời thầy cô hơn cha mẹ.

Ngoài ra thì còn vấn đề gia cảnh, các em sống như thế nào trong gia đình, có sự hòa hợp giữa cha mẹ không? Họ có vấn đề khó khăn gì về công việc hay tài chánh không? Khi có chút biến động trong hoàn cảnh sống, dù cha mẹ giấu kín, các em vẫn bị ảnh hưởng vì trẻ rất nhạy cảm. Nếu thân thiện và tin tưởng ở thầy cô, các em sẽ có chỗ để tâm sự, hoặc thầy tinh ý sẽ hỏi han các em, cho trẻ nhẹ lòng vì được nói ra.

Cô Bằng Lăng cho biết, chính cô đã giúp khá nhiều trẻ vị thành niên hoặc đã thành niên khi dạy dương cầm cho đại học Mahidol (Bangkok, Thái Lan). Giống như trẻ Việt Nam, các em sinh viên Thái Lan có nền nếp kính trọng cha mẹ và người lớn tuổi. Các bức xúc trong cơ thể hay tâm thân, ít khi dám chia sẻ với bố mẹ.

Sinh viên Kun có năng khiếu chơi dương cầm nhưng không thể diễn tả bài nhạc được theo ý em muốn. Sau vài buổi nghe em Kun trao đổi tâm tình, cô Bằng Lăng đã giúp em giải tỏa được vài khúc mắc tâm lý chìm sâu trong tâm thức em, và em trở thành một sinh viên âm nhạc xuất sắc, trổ được hết tài năng khi chơi đàn. Sau này, khi em Kun được học bổng qua Mỹ học PhD về âm nhạc, em vẫn tới thăm và giữ liên lạc chặt chẽ với cô giáo đã hướng dẫn em tận tình hồi trước.

Dạy đàn, theo hai Giáo Sư James Sherry và Bằng Lăng, không phải chỉ dạy cho các em chơi đúng nốt nhạc và thuộc lòng bài nhạc, mà có thể giúp trẻ thêm khả năng diễn tả tâm tình, khai mở những khúc mắc về tâm lý nếu có. Khi được huấn luyện đúng mức, trẻ sẽ trở thành một người biết thưởng thức, biết chơi đàn và có sự thăng bằng về tâm lý trong đời sống.

Tin mới cập nhật