Phóng viên nhật báo Người Việt thị sát vùng cháy ở Los Angeles từ trên cao
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Mỗi năm, hàng chục ngàn người ở Việt Nam bị nhiễm giun đũa chó, mèo từ thú cưng xâm nhập vào da, gan, não, phổi, gây nhiều hậu quả nghiêm trọng.
Báo VNExpress hôm 10 Tháng Hai dẫn lời Bác Sĩ Hoàng Đình Cảnh, Viện Sốt Rét-Ký Sinh Trùng-Côn Trùng Trung Ương, loan báo số ca mắc bệnh giun sán lây từ chó, mèo ở Việt Nam đang tăng mạnh.
Theo đó, trong năm 2024, riêng bệnh viện Đặng Văn Ngữ – cơ sở chuyên khoa điều trị ký sinh trùng thuộc Viện Sốt Rét, đã tiếp nhận gần 30,000 ca nhiễm giun đũa chó mèo, tăng gấp đôi so với năm 2023.
Con số này vượt xa mức trung bình cả nước, khi mỗi năm chỉ khoảng 20,000 người được phát hiện và điều trị bệnh ấu trùng giun đũa chó, mèo tại các tỉnh, thành của Việt Nam.
Bác Sĩ Cảnh nhận định việc nuôi chó, mèo làm thú cưng và thả rông là hai nguyên nhân chính khiến bệnh này gia tăng.
Nhiều người coi chó, mèo như bạn thân, thường xuyên ôm hôn, ngủ chung nhưng không chú ý vệ sinh, dẫn đến nguy cơ lây nhiễm cao. Đặc biệt, trẻ em là nhóm dễ nhiễm bệnh do thường xuyên chơi đùa với đất cát – nơi chứa trứng giun từ phân chó mèo.
Giun đũa chó, mèo (Toxocara) là loại ký sinh trùng sống trong cơ thể chó mèo, trứng giun thường phát tán ra môi trường qua phân. Khi con người vô tình ăn phải trứng giun qua thực phẩm, nước uống hoặc tiếp xúc với đất nhiễm bẩn, trứng sẽ phát triển thành ấu trùng và di chuyển qua các cơ quan như phổi, gan, mắt, não, thận.
Ngứa là triệu chứng phổ biến nhất do ấu trùng chết có thể gây hoại tử, tổn thương tế bào lân cận, dẫn đến các triệu chứng như ngứa, nổi mẩn, viêm phổi, tổn thương gan, suy giảm thị lực, thậm chí viêm não và màng não.
Quá trình điều trị bệnh thường kéo dài và phụ thuộc vào mức độ nhiễm bệnh. Một số bệnh nhân cải thiện sau một liệu trình, nhưng nhiều người cần 2-3 đợt điều trị, với sự theo dõi sát sao của bác sĩ để điều chỉnh thuốc phù hợp.
Để phòng bệnh, người dân cần vệ sinh môi trường sống, không để trẻ em chơi ở những nơi có phân chó mèo, rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, ăn chín uống sôi và tẩy giun định kỳ cho vật nuôi. Đặc biệt, cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với thú cưng, nhất là ôm hôn hoặc ngủ chung. (Tr.N) [qd]
ROSSMOOR, California (NV) – Lính cứu hỏa kịp thời giải cứu một phụ nữ mắc kẹt trên tầng hai căn nhà bị cháy ở Orange County chiều Thứ Hai, 10 Tháng Hai, giới chức loan báo.
Khi xe cứu hỏa tới hiện trường trong khu 12500 đường Foster ở Rossmoor khoảng 4 giờ chiều, căn nhà đang cháy dữ dội và khói tuôn ra từ cửa sổ, Cơ Quan Cứu Hỏa Orange County (OCFA) cho hay trên Facebook.
Lính cứu hỏa cho biết họ nghe được tiếng người phụ nữ la hét cầu cứu.
“Trong khoảnh khắc sống còn,” lính cứu hỏa đưa thang tới đúng chỗ, kịp thời giải cứu nạn nhân rồi đưa tới nơi an toàn, theo OCFA.
Nhân viên cấp cứu lập tức sơ cứu nạn nhân rồi chở đi bệnh viện địa phương trong tình trạng ổn định, OCFA cho hay.
Lính cứu hỏa cũng ngăn không cho lửa lan sang những căn nhà lân cận, OCFA cho biết. Nguyên nhân vụ cháy này vẫn đang được điều tra. (Th.Long) [qd]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Sau Tết Nguyên Đán Ất Tỵ, giá gạo xuất cảng của Việt Nam “giảm chưa từng thấy,” thấp nhất trong chín năm qua.
Báo VNExpress dẫn tin từ Hiệp Hội Lương Thực Việt Nam (VFA) cho biết hôm 7 Tháng Hai, giá gạo tiêu chuẩn 5% tấm xuất cảng của Việt Nam giảm $25 so với cuối năm 2024, xuống còn $399 một tấn, thấp hơn gạo cùng loại của Thái Lan $32, Ấn Độ $14 và Pakistan $5.
Các doanh nghiệp cho biết đây là mức giảm “chưa từng có,” bởi trước đây giá gạo xuất cảng Việt Nam luôn dao động $420-$535 một tấn.
So với mức đỉnh $663 một tấn hồi cuối Tháng Mười Một, 2023, giá gạo hiện tại đã giảm $264, tương đương 40%.
Không chỉ gạo 5% tấm, hàng 25% tấm xuất cảng của Việt Nam cũng giảm còn $371 một tấn, trong khi sản phẩm cùng loại của Thái Lan là $410, Ấn Độ $394 và Pakistan là $377.
Ông Đinh Ngọc Tâm, phó tổng giám đốc công ty Cỏ May, nhận định nguồn cung tăng do Ấn Độ quay lại thị trường, cùng với việc tồn kho lúa gạo trên thế giới lớn đã đẩy giá xuất cảng của Việt Nam xuống thấp. Đặc biệt, Ấn Độ có lượng gạo dự trữ cao kỷ lục, trong khi dự trữ lúa mì lại thấp hơn mức trung bình năm năm.
“Hiện tại, đơn hàng xuất cảng vẫn hạn chế. Ngay tại công ty tôi, đơn hàng đầu năm khá ít, đến Tháng Hai này vẫn chưa có đơn mới,” ông Tâm cho biết.
Lãnh đạo VFA cho rằng giá gạo điều tiết theo cung cầu, nhưng gạo thơm phẩm chất cao vẫn có thị trường riêng.
Việt Nam sắp bước vào vụ thu hoạch Đông Xuân – vụ mùa chính có sản lượng lớn nhất trong năm. Thời tiết thuận lợi nên sản lượng dự báo dồi dào, khiến nhiều nhà nhập cảng chờ mua với giá thấp hơn.
Theo Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn, trong Tháng Giêng, Việt Nam xuất cảng khoảng 500,000 tấn gạo, thu về $308 triệu, tăng 1% về lượng nhưng giảm 10.4% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.
VFA dự báo xuất cảng gạo năm 2025 của Việt Nam sẽ gặp khó khăn, có thể chỉ đạt 7.5 triệu tấn, giảm hơn 9 triệu tấn so với mức kỷ lục hồi năm 2024.
Dự báo mới nhất của Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cho thấy, nguồn cung gạo toàn cầu niên vụ 2024-2025 sẽ đạt mức kỷ lục 527.6 triệu tấn, chủ yếu nhờ sản lượng ở Ấn Độ và Trung Quốc đều tăng. Tiêu thụ gạo toàn cầu cũng tăng lên 526.4 triệu tấn, nhưng sản lượng vượt nhu cầu giúp thị trường chuyển từ thâm hụt sang thặng dư sau ba năm thiếu hụt.
Xuất cảng gạo toàn cầu năm 2025 dự kiến đạt 56.3 triệu tấn. Trong đó, Việt Nam có thể xuất cảng 7.5 triệu tấn, giảm 500,000 tấn do nhu cầu tiêu thụ từ Indonesia giảm mạnh, nhưng vẫn giữ thị trường quan trọng như Philippines và Trung Quốc.
Phản ảnh trên báo VNExpress, nhiều độc giả cho rằng giá gạo xuất cảng của Việt Nam “xuống đáy” nhưng trong nước thì thương lái không hề giảm giá.
“$400 một tấn tương đương với 10,200 đồng (40 cent)/1kg để xuất cảng. Trong khi người dân trong nước phải ăn với giá 16,000-18,000 đồng (62 cent tới 70 cent)/kg. Nghịch lý bán cho khách giá rẻ, bán cho người nhà giá đắt,” độc giả “hailepm1” ngao ngán nói. (Tr.N) [qd]
IRVINE, California (NV) – Một tài xế thiệt mạng sau khi chạy ngược chiều và tông xe khác ở Irvine sáng sớm Thứ Hai, 10 Tháng Hai, cảnh sát loan báo.
Vụ tông xảy ra ngay sau 1 giờ rưỡi sáng trên đường Jamboree, phía Nam đường Warner, Sở Cảnh Sát Irvine (IPD) ra thông cáo báo chí cho hay.
Tài xế chiếc Hyundai Elantra đang chạy hướng Nam trên làn đường hướng Bắc thì tông xe khác, IPD cho biết.
Tài xế chiếc Hyundai được chở đi bệnh viện và được công bố qua đời ở đó, theo IPD.
Người thiệt mạng là anh Joshua Kevin Soto, 29 tuổi, cư dân La Habra, Văn Phòng Giảo Nghiệm Orange County xác nhận.
Tài xế chiếc kia không bị thương, IPD cho hay.
Cảnh sát chưa biết tài xế chiếc Hyundai có say rượu hay ma túy không.
Sự việc vẫn đang được điều tra. IPD kêu gọi ai biết thông tin liên quan thì gọi cho điều tra viên Joshua Balos số 949-724-7024. (Th.Long) [qd]
DAEJEON, Nam Hàn (NV) – Nam Hàn rúng động vì vụ cô giáo đâm chết nữ sinh 8 tuổi ở trường tiểu học, theo BBC hôm Thứ Ba, 11 Tháng Hai.
Cô giáo này, độ tuổi 40, thú nhận đâm học trò sáng Thứ Hai ở thành phố Daejeon, miền Trung Nam Hàn, cảnh sát loan báo.
Người ta phát giác cô bé bị nhiều vết đâm trên tầng hai một tòa nhà trong trường lúc 6 giờ chiều hôm Thứ Hai. Sau đó, nạn nhân được công bố qua đời ở bệnh viện.
Người ta tìm thấy cô giáo này bên cạnh nạn nhân và cũng bị nhiều vết đâm mà theo cảnh sát, có lẽ do cô tự gây ra.
Hôm Thứ Ba, ông Choi Sang Mok, tổng thống Nam Hàn, ra lệnh điều tra vụ này và hối thúc cơ quan hữu trách “đưa ra biện pháp cần thiết để bảo đảm những vụ như vậy không bao giờ xảy ra lần nữa.”
Hôm Thứ Ba, trường này đóng cửa. Một số người dân địa phương đặt hoa và búp bê trước cổng trường.
Cô giáo này đang hồi phục trong bệnh viện, ông Yook Jong Myung, cảnh sát trường Daejeon, họp báo cho hay. Cô bị thương trên cổ, phải khâu mấy mũi, ông Yook thêm.
Hôm 9 Tháng Mười Hai, cô giáo này xin nghỉ phép sáu tháng vì bị trầm cảm, nhưng chỉ 20 ngày sau thì đi dạy trở lại sau khi bác sĩ đánh giá cô đủ sức khỏe để làm việc, theo văn phòng giáo dục Daejeon.
Trong thời gian nghỉ phép, cô giáo này từng có ý định tự tử, ông Yook cho biết, dẫn lời khai của cô với cảnh sát.
Vài ngày trước khi đâm nạn nhân, cô giáo này có hành vi bạo lực, chẳng hạn như kẹp cổ đồng nghiệp, theo văn phòng giáo dục địa phương. Hôm Thứ Hai, hai giới chức văn phòng này tới trường để điều tra vụ đó.
Sau đó, văn phòng giáo dục đề nghị cho cô giáo này nghỉ phép và tách cô ra khỏi đồng nghiệp kia. Cô bị bắt buộc ngồi bên cạnh bàn làm việc của hiệu phó để họ theo dõi cô.
Kể từ khi nghỉ phép hồi Tháng Mười Hai, cô giáo này cũng không dạy lớp nào, và không tiếp xúc gì với nữ sinh bị đâm, theo văn phòng giáo dục.
Cô khai với cảnh sát cô “bực bội” vì không được đi dạy trở lại. Cô cho hay cô mua vũ khí hôm Thứ Hai rồi đem tới trường và dự định tự tử sau khi giết học sinh nào đó. Cô khai cô không quan trọng tấn công học sinh nào. Rốt cuộc, cô đâm học sinh cuối cùng ra về. (Th.Long) [qd]
Tôi bị tù trên 26 năm, vào tù trước Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ, và được phóng xá sau hòa thượng. Khi được trả tự do, hòa thượng và tôi lại cùng nhau tiếp tục đóng góp cho công cuộc giữ vững nền móng của Ngôi Nhà Chung Giáo Hội về mệnh đồ tương lai của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất.
Nhớ lại, thấy buồn. Buồn là buồn viễn cảnh xã hội Việt Nam thấm thoát đã non nửa thế kỷ kể từ ngày thay ngôi đổi chủ đến nay, đất nước vẫn mịt mù tăm tối, đồng bào vẫn sống trong cảnh lầm than thống khổ mất tự do, xã hội không dân chủ, nhân quyền và tự do tôn giáo… Càng buồn là Chư Tôn Đức Tăng trước đây thuộc Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất (GHPGVNTN) vẫn còn khoảng cách tự chia nhau ra ba, bốn nhóm.
Giáo hội không có lực mạnh vì chưa được hợp nhất, một phần do bị thế quyền phân hóa, một phần do chính mình, cố chấp, nghi kỵ, thiếu bao dung nên sa vào ý muốn của kẻ bạo quyền. Đặc biệt, một thời gian dài tôi vô cùng buồn và lo âu cho bệnh duyên của Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ, vì hòa thượng là lương đống, là rường cột, là linh hồn của GHPGVNTN, Giáo hội cần và rất cần Ngài trong tình hình hiện tại.
Nghịch duyên thay! Khi những ngày nhìn thấy sức khỏe của hòa thượng ngày càng suy yếu, tôi chỉ biết âm thầm cầu nguyện Chư Phật, Chư Bồ Tát, Chư Lịch Đại Tổ Sư, Chư Tiền Bối Hữu Công, Chư Thánh Tăng Ni và Phật tử Tử đạo cùng Hồn Thiêng Sông Núi anh linh thùy từ gia hộ cho Ngài vượt qua cơn trọng bệnh hiểm nghèo, và mong sớm được phục hồi (tôi có ghé thăm được hòa thượng lúc 2g30 chiều 21 Tháng Chín 2023, trước lúc Ngài mất. Thấy hòa thượng đang thở oxy, nhìn tôi, ngài cố mỉm cười tay vẫy nhẹ chào trông rất yếu ớt.
Hòa thượng gắng gượng nói: “Bệnh ung thư xương đã di căn lên phổi, hay mệt lắm, nên phải hút dịch tràn. Còn nước còn tát, giờ chỉ còn trông chờ một phép mầu thôi!”
Tôi nghe như đau nhói cả tim mình, vì tôi lực bất tòng tâm, lòng tôi như chết lặng… Lúc ấy, có hai bác sĩ đi vào, rất nhiệt tình quan tâm thăm hỏi bệnh nhân, nhịp nhàng treo lọ thuốc đặc trị cho truyền chảy từ từ vào ven tay, và điều chỉnh chiếc máy theo dõi nhịp tim, hơi thở cho hòa thượng. Buổi viếng thăm lúc đó được ba mươi phút tôi từ giã về, và hẹn “hôm nào con sẽ đến thăm hòa thượng nữa.”
Khi về đến chùa lòng tôi cảm thấy bất an khi nghĩ đến Ngài. Tôi vội mời một Phật tử tinh thông y lý dòng dõi con cháu của Ngự Y triều Nguyễn, với dự định đưa vị này vào thăm hòa thượng để có thể giúp được gì cho bệnh tình của Ngài không. Nhưng vì chưa đủ duyên nên không thể thực hiện được ý nguyện này.
Người xuất gia ai ai cũng biết: Bệnh cũng là nghiệp, chúng sinh đa nghiệp, mỗi người mỗi nghiệp khác nhau, nên sinh cũng khác nhau và tử cũng khác nhau… không ai thoát qua khỏi cửa ải sinh tử. Trên đời nầy mình có thể chia sẻ giúp nhau đủ mọi thứ, nhưng bệnh tật thì không.
Nghiệp lực là một sức mạnh vô hình hết sức lớn lao, và vi tế tiềm ẩn do sự huân tập từ nhiều đời nhiều kiếp hay từ vô lượng kiếp chỉ có bậc đắc đạo giác ngộ hay thánh giả mới thấu rõ được.
Nhớ những năm tháng trong lao tù, có hai vị Tăng luôn được mọi người ngưỡng mộ kính trọng về tài năng và đức hạnh đó là Hòa Thượng Thích Đức Nhuận, nguyên chánh thư ký Viện Tăng Thống, nguyên cố vấn Viện Hóa Đạo GHPGVNTN và Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ. Nhị vị là tấm gương sáng, là hơi ấm lan tỏa tình yêu thương, là nguồn an ủi trong cảnh khổ nhục tù đày.
Đặc biệt, Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ – một vị cao tăng tài hoa, đa tài… thơ, văn, nhạc, họa, thư pháp, dịch thuật, viết sách, báo chí… được mời thỉnh giảng dạy đại học khi còn trẻ. Ngài biết nhiều ngoại ngữ: Anh, Pháp, Nhật, Đức, Hán, Phạn, Pali, Lào, Thái,… thông kinh bác lãm cả Nguyên Thủy-Đại Thừa, Thiền Tông, dịch Đại Tạng Kinh để lại cho đời…. Hòa thượng là một bậc văn tài hiếm có, túc thế thiện căn, quán đạo tinh tường, lợi căn đại trí… Nhất là những dòng thơ sâu sắc như nhả ngọc phun châu của Ngài thật vô cùng tuyệt bích.
Thời gian bị cầm tù tại trại Z30 A-Xuân Lộc-Đồng Nai, trưởng trại giam thấy Ngài có tài, nên kêu gọi hòa thượng tham gia dịch thuật các loại sách ngoại ngữ tại nhà, khỏi đi lao động vất vả mưa nắng bên ngoài, nhưng Ngài từ chối, và sẵn sàng đi làm ruộng, cuốc đất, khuân đất, đào ao, trồng rau, hái điều,… để đồng cam cộng khổ với các tù nhân cùng cảnh ngộ.
Hòa Thượng chỉ dùng cơm ngọ buổi trưa mỗi ngày một lần, chiều về uống chút bột sắn dây hay chút bột cam rồi ngồi thiền. Thân thể hòa thượng lúc đó rất gầy ốm, nhưng thần trí quang minh, nhiều hôm lao động về đi ngang suối gặp lúc trời mưa to, nước chảy xiết, anh em tù phải cõng Ngài sang suối, sợ kẻo nước cuốn trôi.
Hôm nào lao động buổi chiều về sớm được một chút, Ngài sang phòng rủ tôi đi thăm anh em ở các phòng khác, mọi người rất vui mừng khi hòa thượng đến chơi, tất cả quây quần bên nhau thân mật cùng ngồi dưới mái hiên chuyện trò đàm đạo vui vẻ, và nghe ngâm thơ, hát nhạc đấu tranh… những bài thơ, nhạc được các anh em sáng tác từ trong tù, và thỉnh thoảng là thơ văn của chính hòa thượng sáng tác nữa. Phong cách sống của hòa thượng rất bình dị, vui vẻ, hài hòa, thu hút được sự cảm mến kính trọng của nhiều tù nhân chính trị và tôn giáo (ở trong tù có rất nhiều linh mục, mục sư, chức sắc Đạo Cao Đài, Hòa Hảo, Tứ ân Hiếu nghĩa,…).
Mỗi buổi sáng, khi có tiếng kẻng báo hiệu thì tù nhân chuẩn bị ra sân tập trung đi lao động. Cho dù, có bị cưỡng bức lao động, rất nhọc nhằn vất vả, duyên may có hòa thượng bên cạnh, Ngài thường xuyên mang theo đường, cà phê mời toàn đội uống, nên không khí lúc nào cũng vui vui quên đi mệt nhọc, hoặc vừa làm hòa thượng vừa kể những mẩu chuyện đạo để mọi người thâm tín nhân quả và gieo niềm tin Phật pháp của ánh sáng chân lý. Có nhiều anh em ra tù xuất gia, có người ghé chùa Già Lam viếng thăm hòa thượng, hoặc có gia đình vợ con, nhưng nhờ hiểu Phật Pháp ngay từ trong nhà tù nên khi về xã hội sống rất chuẩn mực đạo đức, đây là công đức và hành trạng của Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ trong những năm tháng lao tù.
Tôi vẫn lấy làm đáng tiếc có sự khác xa nhau quá chênh lệch giữa tôi và hòa thượng là “Trí Tuệ” mà trong suốt cuộc đời nầy có thể cả kiếp sau, tôi vẫn theo không kịp sở học và trí tuệ uyên thâm của Ngài.
Bản thân tôi sở học kém lại mang án tù lâu dài nên tri thức cạn hẹp, phước mỏng nghiệp dày, chướng duyên che lấp, muội tánh tối tăm, hành trì thối thất, căn cơ ám độn, do đó muốn góp phần mình cho đại cuộc xiển dương chánh pháp và hưng long Giáo hội thì tự xét thân mình tài sơ trí thiển, nhiều lúc khát khao phải chi được vài phần trăm của hòa thượng thôi, tôi cũng cảm thấy mãn nguyện kiếp nầy rồi.
Có những cuộc tiếp kiến của Hội Đồng Giáo Phẩm Trung Ương GHPGVNTN, và phái đoàn quốc tế, như: Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế Hoa Kỳ, các tổng lãnh sự hoặc chuyên viên cố vấn bộ ngoại giao các nước Anh, Pháp, Đức,… Hòa Thượng Tuệ Sỹ nói chuyện thông thạo, đến nỗi nhân viên phiên dịch cũng phải bất ngờ qua ứng xử đối đáp, giải thích, phân tích, các sự kiện liên quan từ thời vàng son của Phật giáo ở quá khứ cho đến giai đoạn bị kìm hãm, sách nhiễu, bách hại, phân hóa nghiệt ngã như hiện nay. Thật là tuyệt vời!
Hòa thượng rất xứng đáng là bậc thạch trụ tòng lâm của Phật giáo nước nhà; bậc trí lực sâu xa, túc phúc nhiều đời, gieo trồng nhiều cội đức nên mới có kiến đa thức quảng được như thế!
Tôi đồng ý câu nói của người xưa – “nhân vô thập toàn,” nhưng với tôi, Hòa Thượng Tuệ Sỹ là người thập toàn, những điều tôi xưng tán là theo những gì chính mắt tôi thấy, chính tai tôi nghe về hành trạng của Ngài. Tôi không nói những gì tôi không biết về Hòa Thượng Tuệ Sỹ. Và tất nhiên, tôi không thể nào thấy, nghe và biết hết về hành trạng của ngài. Những gì tôi viết trong bài này hoàn toàn là cảm nhận từ cá nhân tôi, không phải là cảm nhận của tất cả mọi người, vì mỗi người có cảm nhận khác nhau về người khác.
Trên đường hành đạo, phụng trì chánh pháp với nguyện lực bi mẫn để khuyến hóa tứ chúng đồng tu, hòa thượng đã đóng góp những công trình to lớn trong công cuộc hoằng pháp lợi sanh, những pho kinh sách đồ sộ của Ngài khi có dịp cầm trên tay xem qua và tôi tự nhận định bản thân mình không thể thấu hiểu hết nghĩa lý sâu xa… mà thoáng nghĩ chỉ có thể để dành cho các bậc khảo cứu, nghiên cứu. Riêng tôi xin tỏ thật có khá nhiều kinh sách của hòa thượng tôi vẫn đang để trưng bày trang nghiêm nơi gác kệ.
Tôi vẫn biết kinh sách của bậc thượng trí, bậc cao sĩ giữa thời mạt pháp luôn hữu ích cho đời, cho thế đạo nhân tâm. Học trò của Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ nay có nhiều vị ở trong lẫn ngoài nước đã là danh tăng, là hòa thượng, ni trưởng, là sứ giả của Như Lai đang tiếp nối mạch nguồn của ân sư để không phụ người đã dày công huấn dục.
Với trí tuệ nhỏ bé của mình, tôi biết được hòa thượng là người khiêm cung chẳng màng danh lợi, không thích những chức phẩm cao sang, sống thanh cần đạm bạc, chỉ đơn sơ là một học giả, là người thích cầm bút và giảng dạy. Còn việc được ủy nhiệm chức vụ Xử Lý Thường Vụ Viện Tăng Thống GHPGVNTN do Đức Đệ Ngũ Tăng Thống Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Quảng Độ ủy thác, là thế chẳng đặng đừng, buộc lòng Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ ra tay đảm đương gánh vác trong lúc nội tình Giáo hội ngàn cân treo sợi tóc.
Cuối cùng tôi chỉ biết nói lên lời thâm tạ và tỏ lòng túc kính bậc duệ triết, tôi tuyệt đối khâm thừa những giáo chỉ, ý chỉ để lại của Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ một lòng nghiêm cẩn và y giáo phụng hành.
Nam Mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát.
———–
(*) Hòa Thượng Thích Thiện Minh, người được cộng đồng quốc tế can thiệp trả tự do sau 26 năm chịu tù đày không lý do trong chế độ Cộng Sản, dành những ký ức đẹp nhất qua những ngày lao khổ, kham nhẫn cùng thầy Thích Tuệ Sỹ như một lời nhắc về ngọn đèn thắp sáng trong trái tim của những người học Phật.
QUẢNG NINH, Việt Nam (NV) – Xác nhận với báo Thanh Niên, hôm 10 Tháng Hai, một lãnh đạo Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, cho biết đã kiểm tra và yêu cầu chùa Ba Vàng dẹp bỏ các mô hình ma quỷ, cùng tranh ảnh “không phù hợp” trong “động Lục Đạo.”
“Mô hình ‘động Lục Đạo’ được cải tạo từ lối đi trong khuôn viên chùa Ba Vàng. Qua kiểm tra cho thấy một số mô hình ma quỷ chưa phù hợp nên chính quyền địa phương đã trao đổi để nhà chùa di chuyển các mô hình này. Đến thời điểm hiện tại, các mô hình này đã không còn đặt bên trong ‘động Lục Đạo,’” vị lãnh đạo Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố Uông Bí nói.
Theo đó, dịp Tết Nguyên Đán Ất Tỵ, chùa Ba Vàng cho làm “động Lục Đạo” có sức chứa khoảng 100 người.
Phía ngoài cửa là bảng thông tin giới thiệu, kèm mã QR code dẫn đến đường link mở ra trang web của chùa Ba Vàng có bài viết về “kiếp luân hồi.”
Trong bài viết này, chùa Ba Vàng trích câu chuyện luân hồi của một gia đình ở thị trấn Vụ Bản, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình.
Tiến vào bên trong, “động Lục Đạo” được chia làm nhiều khu vực với tên gọi như cõi Trời, cõi Thần, cõi Người, cõi súc sinh, cõi ngạ quỷ, cõi địa ngục…
Đáng chú ý, tại “cõi địa ngục” có những hình thù ma quỷ ở hai bên là hình nộm hoặc do người thật đóng giả, kèm những bức tranh, nhũ đá nhân tạo, hiệu ứng đèn màu… để gây cảm giác mạnh cho người xem.
Đi hết “động Lục Đạo” là khu thác nước trưng bày mô hình thầy trò Đường Tăng trong truyện “Tây Du Ký” đi lấy kinh.
Theo thông tin từ chùa Ba Vàng, đây là lần đầu tiên vào dịp Tết nhà chùa dựng “động Lục Đạo” để sáng Mùng Một Tết, sư Thích Trúc Thái Minh, trụ trì chùa Ba Vàng, đưa trẻ em đi “trải nghiệm.”
Phản ảnh trên báo Thanh Niên, nhiều người cho rằng chùa Ba Vàng lắm chiêu trò để moi tiền Phật tử, du khách đến thăm viếng.
Trước đó, hồi trung tuần Tháng Mười Hai, 2023, chùa Ba Vàng đã tổ chức chiêm bái “xá lợi tóc Đức Phật” để thu tiền tỷ và bị “dư luận xã hội phê phán, tạo ra nhiều thông tin trái chiều,” “gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới niềm tin của Phật Giáo và uy tín của giáo hội.”
Đến hôm 21 Tháng Giêng, 2024, sư Thích Trúc Thái Minh bị Giáo Hội Phật Giáo CSVN cảnh cáo vì “làm ảnh hưởng nghiêm trọng niềm tin Phật Giáo.” Theo đó, sư Thái Minh bị phạt “sám hối” và cấm tổ chức các sự kiện giao lưu quốc tế trong vòng một năm.
“Thích Trúc Thái Minh phải cam kết nếu tiếp tục để xảy ra những sai phạm tương tự làm mất niềm tin của xã hội đối với Phật Giáo, ảnh hưởng đến uy tín của giáo hội thì sẽ bị tước quyền trụ trì,” báo VNExpress dẫn thông báo của Giáo Hội Phật Giáo CSVN nhấn mạnh.
Đáng nói, Giáo Hội Phật Giáo CSVN không hề đả động chi tiết quan trọng là “xá lợi tóc Đức Phật” có thật hay chỉ là trò lừa bịp Phật tử để trục lợi tiền cúng dường.
Điều này khiến công luận đặt nghi vấn rằng sư Thái Minh được quan chức cấp cao “bảo kê” nên luôn “thoát nạn.”
Hồi năm 2019, sư Thích Trúc Thái Minh từng bị Giáo Hội Phật Giáo CSVN bãi nhiệm tất cả chức vụ và yêu cầu sám hối đại tăng 49 ngày do tổ chức “thỉnh vong,” thuyết giảng “vong báo oán,” cúng “oan gia trái chủ.”
Các hoạt động nêu trên bị kết luận là “vi phạm Hiến Chương Giáo Hội,” “làm tổn thương thanh danh giáo hội và tăng đoàn.”
Mặc dù bị nhiều “vi phạm pháp luật” nhưng sư Thích Trúc Thái Minh vẫn làm trụ trì chùa Ba Vàng cho đến nay. (Tr.N) [qd]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Kinh tế Việt Nam năm 2025 không tăng trưởng tới 8% như tham vọng của chế độ Hà Nội mà sẽ có thể thấp hơn nhiều, dù gia tăng đầu tư, kinh doanh.
Ngân hàng Standard Chartered của Anh quốc cũng như một số ngân hàng và định chế quốc tế, gồm cả Ngân hàng Thế giới (WB), đều đưa ra những dự báo khá thấp khi dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm nay.
Ngày 5 Tháng Hai, nhà cầm quyền CSVN ra nghị quyết thúc đẩy kinh tế tăng trưởng cho năm nay phải là 8% hay cao hơn. Năm ngoái, kinh tế tế Việt Nam tăng trưởng 7.1% nhờ xuất cảng hàng hóa gia tăng mạnh trong khi nhà nước chỉ mong mỏi đạt được 6.5%. Có thể từ đà phát triển ngoại thương đó, Hà Nội nâng chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế lên cao hơn.
Tuy nhiên, theo nghiên cứu và đánh giá của ngân hàng Anh Quốc nói trên, các dữ kiện cho thấy có dấu hiệu chậm lại, đặc biệt trong lãnh vực bất động sản, vốn vẫn gặp khó khăn lâu nay, là dấu hiệu ban đầu của sự hồi phục tăng trưởng kinh tế. Nói khác, Standard Chartered nhìn thấy kinh tế Việt Nam không nhảy vọt lên tới 8% như tham vọng của Hà Nội.
Tháng Mười Một 2024, Quốc hội CSVN họp khóa cuối năm đã đề ra chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025 là từ 6.5% đến 7%. Nhưng chế độ Ha Nội, qua ông Thủ tướng Phạm Minh Chính quảng cáo rầm rộ trên hệ thống truyền thông nhiều lần, lại đòi đẩy mức tăng trưởng lên 8% hay cao hơn để làm tiền đề cho tăng trưởng kinh tế cao hơn 10% từ năm 2026 đến 2030.
Năm nay là năm cuối nhiệm kỳ 5 năm của khóa 13 đảng CSVN, những kẻ cầm đầu chóp bu đảng phải tạo ấn tượng chuẩn bị cho đại hội đảng khóa 14 vào đầu năm 2026. Tô Lâm muốn nắm chặt cái ghế Tổng bí thư nên từ cuối năm ngoái đến nay khua gõ mạnh mẽ chủ trương “đẩy mạnh công cuộc đổi mới” mọi mặt.
Ông Thủ tướng Phạm Minh Chính cầm đầu chính phủ thì hò hét tăng trưởng kinh tế thật ấn tượng như nói trên, còn lạm phát cố giữ ở mức 4.5% đến 5%. Ngày Thứ Hai 10 Tháng Hai, TTXVN loan báo Quốc hội con dấu cao su của chế độ sẽ họp khóa bất thường ngay trong Tháng Hai này, dự trù từ Thứ Tư 12 đến ngày Thứ Tư 19 Tháng Hai, để biểu quyết “sắp xếp và tinh gọn bộ máy nhà nước” với nhiều đạo luật phải sửa đổi. Bên cạnh đó, chỉ tiêu tăng trưởng cũng phải sửa lại từ 6.5% lên thành 8%.
Để kích thích tham vọng tăng trưởng kinh tế cao hơn, ngày Thứ Ba 11 Tháng Hai, ông Phạm Minh Chính họp giới ngân hàng lại, kêu gọi họ “hy sinh một phần lợi nhuận để giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ nền kinh tế đạt mức tăng trưởng trên 8% năm nay”, theo bản tin VNExpress.
Theo Standard Chartered, tuy lạm phát tại Việt Nam hai tháng đầu năm nay vẫn giữ được dưới 4% nhưng những tháng tới đây sẽ bị nhiều áp lực hơn vì chi phí y tế, nhà cửa, thực phẩm và chi phí gia cư gia tăng. Những điều đó sẽ gây khó khăn nhiều cho Ngân hàng Nhà nước CSVN kềm chế lạm phát, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng tăng trưởng.
Các chỉ số vĩ mô chính yếu khác của Tháng Giêng cho thấy dữ liệu trong và ngoài nước phát triển vừa phải nhưng xuất cảng hàng điện tử tiếp tục được cải thiện. Vẫn theo nhận định của ngân hàng Anh Quốc nói trên, thặng dư thương mại rất lớn của Việt Nam với Mỹ có thể kích thích sự giám sát nhiều hơn của Washington.
Những thặng dư thương mại được thu hẹp phần nào những tháng gần đây nhưng chính phủ Mỹ sẽ để ý nhiều đến các loại hàng hóa gắn nhãn hiệu “Made in Vietnam” nhưng chỉ là gia công phần nào sản phẩm của Trung Quốc rồi xuất sang Mỹ đến tránh thuế quan trừng phạt. Trong cuộc họp hàng tháng của chính phủ ngày 10 Tháng Hai, người ta thấy ông Phạm Minh Chính thúc giục thuộc cấp “kiểm tra, kiểm soát về xuất xứ hàng hóa; chủ động, tích cực trao đổi với các đối tác về chính sách quản lý xuất xứ hàng hóa của Việt Nam”, theo trang mạng chinhphu.vn.
Giữa Tháng Giêng vừa qua, Ngân hàng Thế giới nhận định tăng trưởng của Việt Nam khoảng 6.6% cho năm 2025. Trong khi đó, ngân hàng UOB ở Singapore cho rằng Việt Nam tăng trưởng 7% năm nay. Họ cho rằng mức tăng trưởng này có được nhờ cái đà của năm ngoái dù có nguy cơ bị Mỹ đưa ra các biện pháp chế tài.(NTB)
Từ 50 năm nay, đã có một “cuộc chiến không tuyên bố” diễn ra ở Việt Nam. Đó là cuộc chiến về “chữ Bắc-Nam” giữa những từ ngữ cộng sản và Việt Nam Cộng Hòa, cuộc chiến làm xáo trộn đời sống tinh thần của dân chúng, đặc biệt là những người sống dưới vĩ tuyến 17.
Cuộc chiến chỉ để kéo người Việt ra khỏi nạn “nói một đàng, viết một nẻo”! Một cuộc chiến không cân sức giữa một bên là dân chúng nửa nước và một bên là nhà cầm quyền có đủ vũ khí và quyền lực!
Từ mấy chục năm nay, ở Việt Nam xuất hiện rất nhiều chữ mới như vậy, những chữ đều nghèo cả “chữ lẫn nghĩa.” Những chữ nghĩa của tiền nhân tạo ra trong quá trình di cư giờ đã bị xếp xó và thay vào đó là những dòng chữ xáo rỗng, những từ ngữ vay mượn của nước ngoài rất xa lạ với đời sống!
Tiếng Việt phong phú!
Một nhà nghiên cứu ngôn ngữ đã từng nói như vậy: tiếng Việt phong phú!
Do đặc điểm lịch sử của đất nước, tiếng Việt phát triển theo từng vùng và càng về phương Nam sự phát triển càng phong phú.
Ở đồng bằng Bắc bộ, trừ vài đô thị như Hà Nội, Hải Phòng có giao tiếp với người ngoại quốc, thì sau 1000 năm bị giặc Tàu đô hộ cùng với cách sống loanh quanh trong lũy tre làng, nên tiếng nói không phát triển bao nhiêu. Cạnh đó là chương trình giáo dục kéo dài 1000 năm sau đó đều là Nho học, đều là tiếng Tàu nên phần lớn dân chúng đều nói tiếng Việt lai tiếng Tàu.
Trong khi đó, miền Nam từ Quảng Trị trở vào, tiếng Việt phần lớn do người Việt-Mường ở vùng núi, vùng ít bị lai tiếng Tàu, mang vào, pha trộn với những sắc dân địa phương như Chàm, Tàu Quảng Đông và Triều Châu, Khmer, Stieng… cùng những thương nhân ngoại quốc được Việt hóa nên rất phong phú.
Tiếng Việt – gồm tiếng nói lẫn chữ viết – trước đây gọi là “chữ quốc ngữ, thứ chữ ghi âm tiếng nói của người Việt bằng mẫu tự Latin,” được sáng tạo miền Trung vào đầu thế kỷ 17 cách nay gần 500 năm. Khi đó, đã có nhiều người tin rằng, chữ quốc ngữ không đủ khả năng diễn tả hết những gì có và diễn ra trong cuộc sống.
Những nghi ngờ ấy có bằng chứng. Bằng chứng là cuốn tự điển Việt-Bồ-La của giáo sĩ Alexandre de Rhodes in vào năm 1651 chỉ có hơn 2,000 chữ. Lúc ấy, đất Việt mới giáp biên giới hai tỉnh Phú Yên-Bình Định ngày nay.
Song hơn 100 năm sau, khi nước Việt kéo dài đến mũi Cà Mau, cuốn tự điển của Giám Mục Bá Đa Lộc in năm 1773, đã có gần 30,000 chữ. Mà những chữ ấy từ đâu ra? Xin thưa, cũng của chính người Việt từ các miền Bắc, Trung đem vào miền đất mới. Bởi tiếng nói không tự mọc như cây cỏ mà được chính người Việt tạo ra trong quá trình gây dựng cuộc sống khi tiếp xúc với thiên nhiên, với các dân tộc khác.
Tiếng Việt càng được bổ sung ngày càng nhiều hơn sau 100 năm nữa được ghi nhận thông qua cuốn tự điển Đại Nam Quấc Âm Tự Vị của Huỳnh Tịnh Paulus Của, gồm hai cuốn in trong hai năm 1895 và 1896, có gần 60 ngàn chữ.
Điều đó cho thấy, tiền nhân của chúng ta đã dày công bồi bổ cho tiếng Việt ngày càng nhiều, ngày càng phong phú hơn. Rất nhiều chữ trong cuộc sống trước đó không có, được sáng tạo nên bằng cách “Việt hóa” những tiếng nói của dân tộc khác, tỉ như “cha mẹ” tiếng nói đầu đời của chúng ta, được Việt hóa từ âm tiếng người Quảng Đông “a pa, a má.” Hay chữ “xe” được Việt hóa từ chữ xa” qua âm tiếng Quảng Đông là “xế.”
Tiếng Việt nghèo vì ‘thói kiêu ngạo’
Thế nhưng sự phong phú ấy bỗng nhiên nghèo đi sau khi đất nước được “nối liền một dãy” từ sau Tháng Tư 1975.
Sau khi chiếm được cả miền Nam, người cộng sản bộc lộ hết thói kiêu ngạo mà giới nghiên cứu gọi là “kiêu ngạo cộng sản.” Họ tự cho là “đỉnh cao trí tuệ,” là “bách chiến bách thắng” vì đã “đánh thắng cả hai đế quốc Pháp và Mỹ.” Họ cũng tự cho mình “làm được tất cả” kể cả “biến sỏi đá thành cơm,” “thay trời làm mưa”… Song xưa nay giữa “nói được” và “làm được” chưa bao giờ đồng hành cùng nhau và khoảng cách giữa hai chữ nầy vô cùng lớn.
Thói kiêu ngạo đã khiến họ lầm tưởng rằng, họ làm được tất cả, và tất cả những gì họ làm đều đúng, kể cả thay đổi tiếng nói của cả dân tộc! Trước đây, thực dân cũng đã làm điều tương tự là buộc dân thuộc địa “phải nói và viết tiếng của họ” chớ không được “nói, viết tiếng bản địa.”
Nay thì người cộng sản buộc dân chúng cả nước nói tiếng của vùng đồng bằng Bắc Việt thông qua bức bình phong “thống nhất đất nước” mà không thông qua bất cứ thỏa thuận nào giữa các miền!
Việc đầu tiên họ làm là xóa bỏ văn hóa ở miền Nam, bằng cách dựng lên một phong trào “đốt sách” – một phong trào cho tới nay đã qua 50 năm, không ai dám đứng ra nhận là người tổ chức hay khởi xướng! Họ cũng từ từ loại bỏ dần những chữ quen thuộc ở phương Nam do các tiền nhân sáng tạo nên. Và chữ đầu tiên bị loại bỏ là chữ “nhứt” thành “nhất” trong tên phi trường Tân Sơn Nhứt để thành “sân bay Tân Sơn Nhất.”
Tôi chắc rằng họ cũng hiểu lịch sử rằng, Tân Sơn Nhứt là tên một làng ở Sài Gòn do tiền nhân đặt ra từ thời mở đất. Vì có nhứt thì có nhì. Kế bên làng Tân Sơn Nhứt có làng Tân Sơn Nhì. Còn nếu là Tân Sơn Nhất thì làng Tân Sơn Nhị ở đâu? Chữ nhứt cũng bị gạt bỏ khỏi đời sống tiếng Việt ở nhiều nơi như làng Tân Thới Nhứt cũng bị biến thành Tân Thới Nhất, hạng nhứt biến thành hạng nhất…
Thực ra, những chuyện họ làm không có gì mới. Từ hơn 2000 năm trước, khi chiếm toàn bộ sáu nước lân cận, Tần Thủy Hoàng cũng ra lịnh đốt sách, thống nhứt chữ viết, giết học trò… để thể hiện “cái uy” của ông ta. Song bạo chúa Tần Thủy Hoàng có lý khi làm điều đó, vì nước Tàu của ông ta vốn do nhiều nước hợp lại, tiếng nói, chữ viết khác nhau, nếu không “thống nhất” thì khó cai trị. Còn người cộng sản thì do kiêu ngạo muốn cho dân chúng miền Nam và những người trí thức, phần lớn đang bị họ giam cầm, biết thế nào là “đỉnh cao trí tuệ”! Do đó, họ ra sức tiêu hủy tất cả văn phẩm, loại bỏ toàn bộ trí thức của miền Nam, thay đổi chương trình giáo dục và thay đổi chữ nghĩa.
Tiếng Việt nghèo vì vay mượn!
Để thay thế những chữ Việt đã có của tiền nhân, họ mượn bình phong “thống nhất đất nước” bắt buộc người Việt phải nói và viết “tiếng của đồng bằng Bắc Việt” và vay mượn rất nhiều chữ Tàu!
Trước đây, đã từng có một “phong trào Việt hóa” ở miền Bắc. Thay vì kêu một nữ chiến binh, nữ bộ đội người ta đã dùng chữ “bộ đội gái”! Thế nhưng thói quen bao đời do sống lâu năm với người Tàu, người ta đã quen xài tiếng Tàu. Thậm chí, người ta phát hiện ra rất nhiều cán bộ cấp thấp và cấp trung trong bộ máy cầm quyền đã được tập huấn, đào tạo ở Trung Quốc!
Từ khoảng năm 1995 tới nay, trên báo chí, sách vở xuất hiện nhiều chữ lạ như ô tô, biển số, triều cường, hộ khẩu… thay cho xe, bảng số, nước lớn, sổ gia đình.
Trong tiếng Việt từ lâu đã có chữ “xe” được tiền nhân Việt hóa từ chữ “xa” của người Tàu qua âm tiếng nói của người Quảng Đông là “xế” để trở thành “xe.” Xe cũng để khẳng định đó là những phương tiện “chạy được trên mặt đất” phân biệt với những phương tiện chạy dưới nước là tàu. Vậy mà ngày nay, người ta đã cho “xe” vào sọt rác của sự kiêu ngạo, của sự vay mượn để chỉ còn “ô tô.”
Người ta khó hiểu vì sao không nói là “chích ngừa” mà kêu là “tiêm chủng,” không kêu “xe lửa” mà kêu “tàu hỏa,” “nước lên” gọi là “triều cường,” còn “gia đình” thì kêu là “hộ,” “đụng” lại kêu là “va chạm”…
Tiếng Việt nghèo vì… sợ!
Dù không nói ra, nhưng ai cũng thấy được rằng có một nỗi sợ âm thầm đang diễn ra trong cách dùng chữ Việt ngày nay. Với sự kiêu ngạo “ta làm là đúng” và phải “thống nhất” nên trong chữ nghĩa họ cũng thể hiện sự tự tôn ấy. Làm thì làm nhưng vẫn sợ! Dân gian có câu hơi tục “Vừa đ… vừa run” có thể dùng câu nầy để ví dụ cho nỗi sợ hiện hành!
Xin thưa, sợ những chữ Việt đã được chánh quyền Việt Nam Cộng Hòa xài, sợ lập lại tiếng Việt từ vĩ tuyến 17 trở vào! Hầu như toàn bộ những tiếng mà chánh thể Việt Nam Cộng Hòa dùng đều bị loại bỏ một cách không thương tiếc, dù những chữ, tiếng ấy rất phù hợp với hoàn cảnh. Tất cả các con rạch tự nhiên ở miền Nam đều bị biến thành “kênh.” Ai có chút học thức cũng biết rằng kênh/kinh và rạch là hai đường nước khác nhau hoàn toàn. Rạch là đường nước, sông nhỏ tự nhiên hình thành, còn kênh/kinh là do người đào, nhân tạo.
Vì sợ nên họ nỗ lực “sáng tạo” ra những chữ mới, song lại rất nghèo nàn nghĩa hoặc vô nghĩa để thay thế những chữ quen dùng lâu nay. Trong hệ thống giao thông họ dùng những chữ “ùn ứ,” “ùn tắc” thay cho “kẹt xe,” “vòng xuyến” thay cho “bùng binh,” “vòng xoay,” “nút giao” thay cho “giao lộ,” “bảng số” thay bằng “biển số”… Trong y tế thay vì nói bịnh “tiểu đường” thì lại dùng “đái tháo đường,” “đuối nước” thay cho “chết đuối,”…
Rất nhiều tiếng nói trong đời sống bình cũng thay đổi như “lượng” thành “lạng,” “ký” thành “cân,” “khoai mì” thành “sắn,” “bắp” thành “ngô,” “đậu phộng” thành “lạc,” “khổ qua” thành “mướp đắng,” “nước lèo” thành “nước dùng”… Tỉ như “nhà ổ chuột” diễn tả một căn nhà nhỏ có rất nhiều người ở, thiếu chỗ ngồi, nằm lẫn thoáng khí thì bị đổi thành “nhà lụp xụp.” Rất nhiều chung cư ở Sài Gòn, phòng nhỏ xíu ba bốn chục thước vuông, có sáu đến tám người ở, đồ đạc chật cứng đến mức không thở nỗi, mà nhà ấy đâu có lụp xụp! Những chữ quen thuộc của tuổi học trò như “niên khóa,” “thời khóa biểu,” “tam cá nguyệt,” “lục cá nguyệt,” “đệ nhứt,” “đệ nhị”… đã bị xếp vào dĩ vãng!
Không chỉ vậy, họ còn đánh tráo khái niệm nhiều từ ngữ để mị dân. Chẳng hạn chữ “giải phóng” có nghĩa là “sự tự do” thực tế bị biến thành “mất tự do.” Chữ “bị tước đoạt” bị đánh tráo nghĩa thành “của nhân dân do nhà nước làm chủ” hay “quy hoạch treo” rất khó hiểu…. Thậm chí, đá vô mặt người ta thì lại nói “mặt va vào chân,” giàu nhờ tham nhũng thì nói chớ “nhờ buôn chổi đót.” Hoặc nói rằng “bán vé số, trà đá” lợi nhuận rất cao nhưng người ta chưa từng thấy đại gia nào làm giàu nhờ bán lẻ mấy thứ ấy! Những từ ngữ trong các văn bản chánh thức như hành vi vi phạm, cơ bản, cục bộ, toàn cục… vô cùng khó hiểu vẫn được trích dẫn rộng rãi trên báo chí, sách giáo khoa.
Ông bà xưa có nói: tiếng nói là “sinh ngữ” – nghĩa là những chữ mới hay hơn, nhiều nghĩa hơn được tạo ra ở một thời điểm nào đó phù hợp với thời đại, thay thế những chữ trước đó chưa có, được đa số dân chúng quen dùng. Chế độ mới cũng làm như vậy. Song thay vì những chữ mới “hay hơn, nhiều nghĩa hơn” để thay cho chữ cũ, thì họ lại có những chữ mới nghèo nàn về nghĩa và rất khó hiểu với đa số dân chúng.
Tiếng Việt “nghèo bền vững” – một chữ mới đang phổ biến, bao lâu nữa?
Chưa biết! Điều này cần hỏi các giáo sư tiến sĩ ngôn ngữ ở trong nước.
E rằng, họ lại đề nghị đổi tiếng Việt thành tiếng Tàu mất!
Ôi! Tiếng Việt, bao giờ cho tới… ngày xưa?
WASHINGTON, DC (NV) – Ông Jerome Powell, chủ tịch Ngân Hàng Trung Ương (Fed), hôm Thứ Ba, 11 Tháng Hai, tuyên bố Fed “không cần vội” tiếp tục hạ lãi suất, theo USA Today.
Ông Powell lưu ý Fed giảm mạnh lãi suất hồi năm ngoái và nền kinh tế Mỹ hiện vẫn vững chắc.
“Vì chính sách của chúng tôi hiện tại ít hạn chế hơn nhiều so với lúc trước và nền kinh tế vẫn mạnh, chúng tôi không cần vội điều chỉnh chính sách,” ông Powell cho hay trong buổi điều trần trước Ủy Ban Ngân Hàng, Gia Cư và Đô Thị Thượng Viện.
Ông Powell nói giống như ông từng nói trong buổi họp báo hồi Tháng Giêng sau khi Fed quyết định giữ nguyên lãi suất. Cuộc họp kế tiếp của Fed diễn ra vào Tháng Ba.
Năm 2022 và 2023, nhằm kiềm chế lạm phát tăng vọt, Fed liên tiếp tăng lãi suất, lên 5.25%-5.5%, cao nhất 23 năm. Cuối năm 2024, Fed hạ lãi suất ba lần liên tiếp, tổng cộng đúng 1 điểm, nêu lý do là lạm phát tăng chậm lại.
“Hai năm qua, lạm phát giảm đáng kể nhưng vẫn hơi cao so với mục tiêu 2% của chúng tôi,” ông Powell cho biết hôm Thứ Ba.
Vì lạm phát vẫn khoảng 2.8% từ mùa Thu tới nay, cộng với nền kinh tế đang mạnh và chính sách kinh tế của Tổng Thống Donald Trump làm cho triển vọng kinh tế trở nên không chắc chắn, cuối tháng trước, Fed giữ nguyên lãi suất và tỏ ý sẽ bớt hạ lãi suất năm nay.
Tháng Mười Hai vừa qua, Fed dự trù sẽ hạ lãi suất hai lần năm 2025, giảm so với bốn lần mà họ dự trù hồi Tháng Chín. Thị trường cũng đang dự đoán Fed chỉ hạ lãi suất hai lần năm nay. Theo dự trù, trong cuộc họp giữa Tháng Ba tới, Fed sẽ không hạ lãi suất. (Th.Long) [qd]
HÀ TĨNH, Việt Nam (NV) – Hôm 11 Tháng Hai, Công An Tỉnh Hà Tĩnh loan báo đã bắt giữ nghi can Trần Văn Huy, 41 tuổi, ở xã Cẩm Minh, huyện Cẩm Xuyên, để điều tra về tội “giết người.”
Nghi can Trần Văn Huy là hung thủ bắn chết anh Phùng Văn Phúc, 26 tuổi, ngay trong phòng ngủ nhà riêng ở phường Kỳ Phương, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.
Bản tin báo Tiền Phong cho hay khoảng 3 giờ chiều 10 Tháng Hai, người dân ở tổ dân phố Hồng Hải, phường Kỳ Phương, nghe tiếng súng phát ra từ nhà anh Phúc.
Nghe tiếng anh Phúc trong phòng ngủ kêu “bị bắn,” ông Phùng Thanh Chương, 56 tuổi, cha anh Phúc chạy vào thì thấy con trai bị thương, chảy máu vùng sườn trái nằm gục tại phòng ngủ, xung quanh máu chảy lênh láng.
Dù được người thân gọi xe cứu thương đưa tới bệnh viện cấp cứu ngay sau đó, nhưng nạn nhân đã không qua khỏi.
Kiểm tra các camera an ninh của nhà dân trong khu vực cho thấy, khi đó anh Phúc đang ngồi xem máy tính trong phòng ngủ, trong khi cha anh ngồi ở phòng khách xem tivi.
Sau đó, nghi can Huy đã đột nhập, đứng ngoài cửa sổ phòng ngủ, dùng súng bắn một phát trúng vùng bụng anh Phúc từ khoảng cách vài mét.
Sau khi bắn chết người, hung thủ lên xe gắn máy bỏ trốn, vứt khẩu súng CPC bắn đạn thể thao gây án cách hiện trường 3-4 km.
Nhận được tin báo, giới hữu trách tổ chức nhiều nhóm truy tìm hung thủ. Sau gần bảy giờ truy đuổi, khoảng 11 giờ khuya 10 Tháng Hai, nghi can Huy đã bị bắt giữ khi đang chạy xe gắn máy trên quốc lộ 1 đoạn qua xã Cẩm Trung, huyện Cẩm Xuyên – cách hiện trường gây án hơn 50 km.
Theo chính quyền địa phương, anh Phúc trước đây làm việc tại Philippines, mới về quê hai tháng trước.
Khai với công an, bước đầu nghi can Huy cho rằng mình dùng súng “bắn chim nhưng đạn lạc” chứ không cố ý nhằm vào anh Phúc.
Hiện công an đang tiếp tục lấy lời khai của nghi can Trần Văn Huy. (Tr.N) [qd]
NEW YORK, New York (NV) – Ông Steve Bannon, cựu cố vấn Tòa Bạch Ốc cho Tổng Thống Donald Trump, hôm Thứ Ba, 11 Tháng Hai, nhận tội lừa đảo hàng trăm ngàn người đóng góp hơn $15 triệu “xây tường biên giới” giữa Mỹ với Mexico, theo CNBC.
Ông Bannon, 71 tuổi, bị kết án ba năm tha tù có điều kiện sau khi nhận tội, nghĩa là ông không phải ngồi tù ngày nào. Cũng theo thỏa thuận nhận tội, ông không phải bồi thường bất cứ ai.
Bà April Newbauer, chánh án Tòa Thượng Thẩm Manhattan, cũng cấm ông Bannon giữ chức vụ nào hoặc gây quỹ cho hội từ thiện và tổ chức bất vụ lợi có tài sản ở New York.
Ông Bannon nhận một tội âm mưu lừa đảo cấp độ một. Ban đầu, năm 2022, ông bị truy tố sáu tội hình sự rửa tiền, đồng lõa và âm mưu lừa đảo.
Ông Bannon nhận tội ba tuần trước khi ông phải ra tòa xét xử trong vụ này.
Ông Bannon làm cố vấn cao cấp Tòa Bạch Ốc chỉ thời gian ngắn trong nhiệm kỳ đầu của Tổng Thống Trump, trước khi bị sa thải hồi Tháng Tư, 2017.
Ban đầu, ông bị liên bang truy tố một loạt tội liên quan tới vụ lừa đảo nhà tài trợ cho chiến dịch gây quỹ của tổ chức “Chúng Ta Xây Tường.” Chiến dịch đó thu được hơn $25 triệu.
Ông Bannon và ba người khác bị cáo buộc bỏ túi riêng số tiền đó và chỉ xây được 3 dặm hàng rào dọc biên giới Mỹ-Mexico.
Ông Bannon đang chờ tòa liên bang ở Manhattan xét xử trong vụ đó và đang tại ngoại sau khi đóng tiền thế chân $5 triệu thì được ông Trump ân xá vào đêm cuối cùng nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông hôm 19 Tháng Giêng, 2021.
Tổng Thống Trump không có thẩm quyền ân xá cho ông Bannon trong vụ án do Tòa Thượng Thẩm Manhattan phụ trách vì đây là tòa cấp tiểu bang. Tổng thống chỉ có quyền ân xá trong vụ án liên bang. (Th.Long) [qd]
“Trung Quốc đang vận hành kênh đào Panama. Chúng ta không trao nó cho Trung Quốc mà trao cho Panama, và giờ chúng ta sẽ lấy lại.” Tuyên bố gây sốc này của Tổng Thống Donald Trump trong bài phát biểu nhậm chức đã ngay lập tức gây tranh cãi. Giới quan sát quốc tế đặt câu hỏi về ý đồ thực sự của ông đằng sau phát ngôn hiếu chiến này. Nhiều người cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh với Trung Quốc đang là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Mỹ, phát ngôn của ông Trump có thể là dấu hiệu cho thấy một chiến lược đối đầu cứng rắn hơn đang được Washington triển khai.
Mới đây, ngày 2 Tháng Hai, Tổng Thống Panama José Raúl Mulino chính thức thông báo Panama sẽ không gia hạn Biên bản ghi nhớ về Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc, một động thái được cho là chịu áp lực không nhỏ từ phía Mỹ. Trước những lời lẽ cứng rắn của ông Trump về kênh đào Panama, càng cho thấy rõ hơn tầm quan trọng chiến lược của tuyến đường thủy huyết mạch này trong cuộc cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc tại khu vực Mỹ Latinh.
Điều gì khiến ông Trump quyết tâm “lấy lại” kênh đào Panama? Phải chăng đây chỉ là một chiêu bài chính trị hay ẩn sau đó là những tính toán chiến lược sâu xa hơn trong bối cảnh Mỹ đang tìm cách kiềm chế ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc tại “sân sau” của mình?
Lịch sử kênh đào Panama: Từ lợi ích Mỹ đến dấu ấn Trung Quốc
Kênh đào Panama có một lịch sử hình thành đầy biến động và phức tạp, được Mỹ hoàn thành xây dựng vào năm 1914 với chi phí ước tính hàng tỷ đôla, và không ít sinh mạng của công nhân Mỹ đã bỏ lại trong quá trình xây dựng do bệnh tật nhiệt đới. Từ khi đi vào hoạt động kênh đào Panama đã trở thành tuyến đường huyết mạch cho thương mại hàng hải toàn cầu rút ngắn hàng nghìn hải lý khoảng cách giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, đồng thời giảm đáng kể chi phí vận chuyển so với việc phải đi vòng qua Mũi Sừng hay eo biển Magellan. Đối với Mỹ, kênh đào Panama có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi hơn 70% hàng hóa thông qua kênh đào này là đến và đi từ bờ Đông và bờ Tây nước Mỹ. Chính vì vậy Mỹ luôn coi kênh đào Panama là một tài sản chiến lược và có lợi ích to lớn.
Tuy nhiên lời lẽ đòi “lấy lại” kênh đào Panama của ông Trump bị nhiều người đánh giá là thiếu căn cứ, và không thực tế. Thực tế lịch sử cho thấy Mỹ đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm trong mối quan hệ với Panama liên quan đến kênh đào này.
Vào năm 1902 Mỹ mua lại quyền xây dựng kênh đào Panama từ một công ty Pháp đang gặp khó khăn một phần cũng là để hạn chế ảnh hưởng của Pháp trong khu vực. Năm 1903 Mỹ dùng sức mạnh quân sự để giúp Panama tách khỏi Colombia, và thành lập quốc gia mới. Chỉ hai tuần sau đó Mỹ và chính phủ Panama non trẻ ký Hiệp ước Hay-Bunau-Varilla trao cho Mỹ quyền kiểm soát vĩnh viễn vùng kênh đào Panama.
Tuy nhiên, đến năm 1977, dưới thời Tổng Thống Jimmy Carter, Mỹ ký hai hiệp ước quan trọng với Panama. Đó là Hiệp ước về Tính trung lập vĩnh viễn và Vận hành kênh đào Panama (hay còn gọi là Hiệp ước Trung lập), và Hiệp ước kênh đào Panama. Các hiệp ước này quy định Vùng kênh đào Panama sẽ chấm dứt tồn tại vào ngày 1 Tháng Mười, 1979, và toàn bộ kênh đào sẽ được trao trả cho Panama vào ngày 31 Tháng Mười Hai, 1999. Cả hai hiệp ước này đều đã được Thượng Viện Mỹ phê chuẩn vào năm 1978.
Đối với ông Trump, việc Mỹ trao trả kênh đào Panama cho Panama là một sự “cho đi” một tài sản vô giá của nước Mỹ mà ông cho rằng Panama đã không biết ơn Mỹ khi giành được độc lập năm 1902, mà còn “bạc nghĩa” thu phí tàu thuyền Mỹ đi qua kênh đào trong suốt 25 năm qua. Thực tế thì phí qua kênh đào Panama được tính cho tất cả các tàu dựa trên kích thước, và các tiêu chuẩn khác theo đúng điều khoản “công bằng hợp lý và bình đẳng” trong hiệp ước đã ký. Không khó để nhận ra rằng ông Trump có lẽ đang “thèm muốn” nguồn lợi nhuận khổng lồ mà kênh đào Panama mang lại, nếu nó vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ.
Trung Quốc trỗi dậy và nỗi lo của Mỹ
Tuy nhiên có lẽ mối quan tâm của ông Trump không chỉ dừng lại ở lợi ích kinh tế đơn thuần từ kênh đào Panama. Điều khiến ông lo ngại hơn cả có lẽ là sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc, và sự hiện diện ngày càng gia tăng của Bắc Kinh tại Panama cũng như khu vực Mỹ Latinh nói chung.
Từ năm 2017, Panama chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc, thay vì duy trì quan hệ với Đài Loan, và đến năm 2018, quốc gia này đã trở thành nước Mỹ Latinh đầu tiên gia nhập Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc. Điều này mở ra một loạt các dự án hợp tác kinh tế giữa Panama và Trung Quốc như dự án đường sắt cao tốc tuyến tàu điện ngầm ở thành phố Panama cảng container, và đặc biệt là dự án cây cầu thứ tư trị giá $1.4 tỷ bắc qua kênh đào Panama. Tất cả các dự án này đều được thống nhất dưới thời cựu Tổng Thống Panama Juan Carlos Varela sau cuộc gặp gỡ với Chủ Tịch Tập Cận Bình vào năm 2018.
Mặc dù vậy, các dự án này sau đó bị đình trệ hoặc trì hoãn, một phần do áp lực từ Mỹ, và một phần do nghi ngờ về tham nhũng liên quan đến các nhà thầu Trung Quốc. Tuy nhiên đến năm 2023 dự án cầu vượt kênh đào lại được khởi động lại sau khi hai bên ký phụ lục hợp đồng. Nếu được hoàn thành cây cầu dây văng hai trụ tháp dài 1,120 mét này sẽ nằm ở phía bắc Cầu Châu Mỹ tại lối vào Thái Bình Dương của kênh đào Panama.
Bên cạnh các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng sự hiện diện của Trung Quốc, còn thể hiện rõ qua việc tập đoàn CK Hutchison của tỷ phú Hong Kong Lý Gia Thành nắm quyền điều hành 25 năm các cảng ở cả hai đầu Đại Tây Dương và Thái Bình Dương của kênh đào Panama. Tập đoàn Landbridge của Trung Quốc cũng nắm giữ cổ phần chi phối tại Cảng Panama – cảng lớn nhất của Panama nằm ở phía Đại Tây Dương. Quy mô đầu tư này của Trung Quốc khiến Mỹ lo ngại về khả năng Trung Quốc sẽ dần kiểm soát kênh đào Panama, và gây tổn hại đến lợi ích của Mỹ.
‘Học thuyết Donroe’ tái sinh?
Khi sự hiện diện của Trung Quốc ngày càng gia tăng tại khu vực Mỹ Latinh, không khó hiểu khi ông Trump quan tâm nhiều đến kênh đào Panama. Tờ New York Post ngày 8 Tháng Giêng giật tiêu đề trang nhất “Học thuyết Donroe” (The Donroe Doctrine) để ám chỉ chính sách cứng rắn của ông Trump đối với khu vực Mỹ Latinh, và sự cạnh tranh với Trung Quốc.
“Học thuyết Donroe” là một cách chơi chữ dựa trên “Học thuyết Monroe” (Monroe Doctrine), một nguyên tắc chính sách đối ngoại của Mỹ được công bố vào năm 1823. Học thuyết Monroe tuyên bố các cường quốc châu Âu không nên can thiệp vào các vấn đề nội bộ của các quốc gia ở châu Mỹ, và ngược lại. Nó được xem là một tuyên bố về ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực và một sự cảnh báo đối với các thế lực bên ngoài.
Việc tờ báo New York Post sử dụng cách chơi chữ này với “Donroe” là một sự ám chỉ đến chính sách của ông Donald Trump, được cho là mang hơi hướng cứng rắn, và quyết đoán, tương tự như Học thuyết Monroe trong quá khứ, cho thấy giới truyền thông Mỹ đang so sánh hành động của ông Trump với những chính sách can thiệp mạnh mẽ của Mỹ trong lịch sử khu vực.
Cựu Nghị Sĩ Matt Gaetz, một người trung thành với ông Trump thậm chí đăng trên mạng xã hội X (Twitter cũ) về việc “giành lại kênh đào Panama từ Trung Quốc” chứ không phải từ Panama. Một nền tảng WeChat có trụ sở tại Trung Quốc còn ví von lập trường của ông Trump về kênh đào Panama như một phiên bản “vấn đề Đài Loan” của Mỹ về mặt chủ quyền. Mặc dù chính phủ Panama chủ động tiến hành điều tra về tài chính, và hoạt động của các công ty Hong Kong vận hành các cảng ở hai đầu kênh đào, thể hiện rõ quyết tâm kiểm soát vận mệnh của mình, song những căng thẳng liên quan đến khu vực này vẫn rất khó lường.
Cuộc cạnh tranh địa chính trị, và địa kinh tế giữa Mỹ, và Trung Quốc tại khu vực Mỹ Latinh, và Caribbean đang ngày càng leo thang. Việc Trung Quốc tiếp tục mở rộng tầm ảnh hưởng thông qua các dự án như Cảng Chancay tại Peru, cho thấy Bắc Kinh đang quyết tâm khẳng định vị thế của mình tại khu vực này.
Kênh đào Panama tiếp tục là một điểm nóng chiến lược. Cuộc đối đầu Mỹ-Trung tại khu vực này sẽ không hề hạ nhiệt, sẽ tiếp tục định hình các chính sách, và quan hệ quốc tế trong những năm tới.
NEW YORK (NV) – Quyền Thứ Trưởng Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ Emil Bove ra lệnh cho các công tố viên liên bang tại New York bãi bỏ các tội trạng tham nhũng chống lại Thị Trưởng New York Eric Adams, một viên chức cao cấp trong Bộ Tư Pháp cho biết vào tối Thứ Hai, 10 Tháng Hai.
Đây là mệnh lệnh yêu cầu bãi bỏ tất cả tội trạng chống lại Adams và không phải là một hành động có hiệu lực vĩnh viễn, theo viên chức Bộ Tư Pháp, tức là các tội trạng có thể được đệ trình lại trong tương lai.
Các cáo buộc vẫn chưa bị bãi bỏ đồng thời các công tố viên liên bang tại New York vẫn chưa lập tức trả lời yêu cầu bình luận vào tối Thứ Hai.
Các công tố viên sẽ đệ trình một yêu cầu bãi bỏ chính thức lên Tòa Án Địa Hạt Khu Vực Phía Nam New York do Danielle R. Sassoon, quyền biện lý Hoa Kỳ giám sát, nơi giải quyết các tội trạng. Ngoài ra cũng có một thẩm phán xem xét hành động bãi bỏ.
Luật sư đại diện cho Adams, Alex Spiro, gọi quyết định bãi bỏ như đã dự tính là một chiến thắng. “Tôi đã nói ngay từ đầu là thị trưởng vô tội, ông ấy sẽ thắng kiện. Và hôm nay ông ấy đã chiến thắng,” Spiro cho biết trong một tuyên bố.
Trong một bản ghi nhớ, Bove lập luận rằng bản cáo trạng chống lại Adams đệ trình vào Tháng Chín vừa qua quá gần cuộc bầu cử thị trưởng sơ bộ năm nay diễn ra vào Tháng Sáu, không những thế bản cáo trạng còn cản trở Adams trong việc hỗ trợ chiến dịch thực thi luật nhập cư và phòng chống tội phạm do Tổng Thống Donald Trump khởi xướng.
Bove cho biết vụ án liên quan tới Adams sẽ được một biện lý Hoa Kỳ mới do Trump bổ nhiệm xem xét sau cuộc bầu cử thị trưởng Tháng Mười Một.
Bove cho rằng các tội trạng có mưu toan chính trị nhưng không trích dẫn bằng chứng cụ thể. “Việc Thị Trưởng Adams từng chỉ trích các chính sách nhập cư do Chính Quyền tiền nhiệm đề ra trước khi đệ trình các tội trạng phải được lưu tâm,” Bove viết.
Văn phòng công tố viên bang cũng từng truy tố Thượng Nghị Sĩ Robert Menendez (Dân Chủ-New Jersey), người bị kết án 11 năm tù vào tháng trước sau khi bị kết tội hối lộ, cản trở công lý cùng các tội trạng khác.
Các bản cáo trạng chống lại Adams và Menendez, hai viên chức dân cử tiếng tăm trong Đảng Dân Chủ, trong chu kỳ bầu cử tổng thống 2024 nhìn chung được coi là một hành động chính trị như búa bổ giáng xuống Đảng Dân Chủ. Và thực tế cho thấy việc các tội trạng có thể được đệ trình nhằm chống lại Adams một lần nữa có thể khiến ông phải chịu ơn chính quyền Trump.
Adams từng là đội trưởng tại Sở Cảnh Sát New York NYPD, đắc cử chức vụ thị trưởng năm 2021, bị buộc tội trong một bản cáo trạng công bố vào Tháng Chín liên quan tới một tội danh đồng lõa với âm mưu nhận tiền quyên góp cho chiến dịch tranh cử từ công dân ngoại quốc cũng như gian lận bằng hình thức chuyển tiền qua nhà băng và hối lộ, hai tội danh vòi tiền đóng góp cho chiến dịch tranh cử từ công dân ngoại quốc và một tội danh vòi vĩnh và nhận hối lộ.
Bản cáo trạng cáo buộc Adams nhận $100,000 từ các công dân Thổ Nhĩ Kỳ lắm tiền nhiều của và từ ít nhất một viên chức chính phủ cho tiền vé máy bay miễn phí và tiền lưu trú tại khách sạn sang trọng trong một âm mưu tham nhũng kéo dài gần một thập niên.
Adams không nhận tội. Ông tuyên bố mình vô tội còn các tội trạng thì có mưu đồ chính trị và ông sẽ kháng cự lại tất cả tội trạng.
Vào ngày 16 Tháng Mười Hai, Trump gợi ý rằng ông sẽ cân nhắc ân xá cho Adams, nói rằng Adams “bị đối xử tương đối bất công” và ông cần phải xem xét vụ án, “vì tôi không biết rõ sự thật.”
Adams từng gặp gỡ Trump tại Palm Beach, Florida vài ngày trước khi Trump nhậm chức. Ông nói rằng hai người đã thảo luận một số vấn đề nhưng “không nhắc gì tới vụ tham nhũng chống lại tôi.” Adams cũng có mặt khi Trump nhậm chức.
Adams đắc cử chức vụ chủ tịch Quận Brooklyn năm 2013 trước khi đắc cử thị trưởng New York. Damian Williams, biện lý Hoa Kỳ được bổ nhiệm dưới thời cựu Tổng Thống Joe Biden, người công bố các tội trạng, cho biết Adams bị tố cáo nhận hối lộ và vòi vĩnh tiền bạc bất hợp pháp cho chiến dịch tranh cử từ lúc ông còn là chủ tịch quận.
Adams ra tranh cử thị trưởng trên cương lĩnh chống tội phạm, đánh bại ứng cử viên Đảng Cộng Hòa Curtis Sliwa, viên chức từng thành lập lực lượng tuần tiễu phòng chống tội phạm Guardian Angeles vào những năm 1970.
Williams tuyên bố từ chức vào Tháng Mười Hai sau khi Trump thắng cử.
Spiro, luật sư đại diện cho Adams, cho biết hôm Thứ Hai rằng “thị trưởng không bao giờ lạm dụng quyền hạn để trục lợi cho cá nhân. Ông cũng không dính dáng gì tới hành vi vi phạm luật quyên góp cho chiến dịch tranh cử.” (TTHN)
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Hôm 11 Tháng Hai, ông Bùi Thanh An, phó chủ tịch tỉnh Nghệ An, đã ký quyết định xử phạt ông NCC, 49 tuổi, ở huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, về việc “vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, bảo vệ và kiểm dịch thực vật, thú y, chăn nuôi,” số tiền 390 triệu đồng ($15,270).
Theo báo Dân Trí, trước đó, ông C. bị Công An Huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An, phát hiện đang vận chuyển hai xác khỉ mặt đỏ và một xác khỉ mặt vàng, đều thuộc nhóm 2B, trong danh mục “thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm” có tên trong “Sách Đỏ Việt Nam” và được thống kê trong “Sách Đỏ Của Liên Minh Quốc Tế Bảo Tồn Thiên Nhiên Và Tài Nguyên Thiên Nhiên (IUCN).”
Ông C. khai mua ba xác khỉ kể trên của một người không quen biết để mang về nấu cao – một dạng thuốc đặc được chiết xuất từ xương và thịt của con khỉ nấu trong nhiều giờ để hơi nước bay lên. Phần còn lại sẽ là phần cao.
Cơ quan hữu trách xác định, những vi phạm của ông C. đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự, nên đề nghị Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Nghệ An xử lý vi phạm hành chính.
Theo sách “Nam Dược Thần Hiệu” của Tuệ Tĩnh và “Trung Dược Đại Từ Điển” thì cao xương khỉ được coi là một loại thuốc bổ máu, bổ toàn thân dành cho phụ nữ kém ăn, kém ngủ, thiếu máu, xanh xao vàng vọt hay đổ mồ hôi trộm.
Tại Việt Nam, cao xương khỉ được rao bán trên mạng Internet có giá lên đến cả triệu đồng một lạng (100 gram). (Tr.N) [qd]
KYIV, Ukraine (NV) – Để tiếp tục được Hoa Kỳ quân viện, Ukraine đề nghị ký một thỏa thuận với Tổng Thống Donald Trump nhằm đổi lấy việc phát triển ngành công nghiệp khoáng sản tại Ukraine, có thể cung cấp nguồn đất hiếm có giá trị, rất cần thiết cho nhiều lãnh vực kỹ nghệ.
Vào đầu Tháng Hai, Trump từng tỏ ý muốn đạt được thỏa thuận này. Ban đầu, Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đưa ra đề nghị trao đổi vào mùa Thu năm ngoái theo kế hoạch giữ vững vị thế của Kyiv trong các cuộc đàm phán với Moscow trong tương lai.
“Tiềm lực đất hiếm trong vùng lãnh thổ do Ukraine kiểm soát thực sự to lớn,” Andrii Yermak, chánh văn phòng thuộc chính quyền Tổng Thống Zelenskyy cho biết trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với thông tấn xã AP. “Chúng tôi quan tâm tới kế hoạch hợp tác, phát triển với các quốc gia, trước hết là Hoa Kỳ.”
Đất hiếm tập hợp 17 nguyên tố thiết yếu trong nhiều lãnh vực sản xuất kỹ nghệ hàng hóa tiêu thụ, gồm có điện thoại di động, dụng cụ lưu trữ dữ liệu điện toán, xe điện và xe hỗn hợp xăng-điện (hybrid).
Chưa rõ liệu có phải Trump đang cần tìm các nguyên tố cụ thể ở Ukraine hay không, bên cạnh đất hiếm, quốc gia này còn có rất nhiều tài nguyên khoáng sản khác.
“Chúng tôi còn có lithium. Có thể là titanium, uranium, và nhiều loại khác,” Yermak nói. “Vô số kể.”
Trung Quốc, cường địch của Trump về địa chính trị chính, là nhà sản xuất các nguyên tố đất hiếm lớn nhất thế giới. Cả Hoa Kỳ lẫn Âu Châu đều tìm cách bớt lệ phụ thuộc vào Bắc Kinh.
Với Ukraine, nếu đạt được thỏa thuận này, họ sẽ được bảo đảm rằng đồng minh mạnh mẽ và có kiêu hùng nhất của họ không đóng băng nguồn quân viện. Bằng không, Ukraine sẽ bị tàn phá, họ đã sống trong bom đạn gần ba năm sau khi Nga xua quân xâm lược toàn diện vào ngày 24 Tháng Hai 2022.
Các nguyên tố đất hiếm tại Ukraine phần lớn chưa được khai thác do chiến tranh cũng như các chính sách quản lý ngành công nghiệp khoáng sản do nhà nước đề ra. Ukraine cũng không có nhiều kế hoạch hiệu quả nhằm định hướng phát triển khai thác đất hiếm.
Nhìn chung, nguồn tài nguyên thiên nhiên tại Ukraine vô cùng triển vọng. Quốc gia này được cho là sở hữu một trong những trữ lượng titanium lớn nhất Âu Châu, một thành phần quan trọng trong ngành hàng không vũ trụ, y tế và xe hơi. Ngoài ra Ukraine còn nắm giữ một số khu vực có trữ lượng lithium lớn nhất từng được biết đến tại Âu Châu, một nguyên loại cần thiết để sản xuất bình điện, gốm sứ và thủy tinh.
Năm 2021, ngành khoáng sản của Ukraine chiếm 6.1% tổng sản phẩm quốc nội GDP và 30% kim ngạch xuất cảng.
Theo ước tính, Ukraine không thể khai thác 40% nguồn tài nguyên kim loại do một số khu vực bị Nga chiếm đóng, We Build Ukraine, một tổ chức nghiên cứu đặt trụ sở tại Kyiv cho biết. Ukraine từng lập luận rằng Trump sẽ có lợi khi khai thác phần khoáng sản còn lại trước khi Nga mở rộng quy mô xâm lược.
Ủy Ban Âu Châu, nhánh hành pháp thuộc Liên Hiệp Âu Châu, xác định Ukraine là nhà cung ứng triển vọng của hơn 20 nguyên liệu thô quan trọng và kết luận rằng nếu quốc gia này gia nhập khối Liên Hiệp Âu Châu gồm 27 quốc gia, họ có thể chung tay gầy dựng nền kinh tế Âu Châu thêm vững chắc.
Chi tiết liên quan tới các thỏa thuận triển vọng có thể tiến triển trong các phiên họp giữa các viên chức Hoa Kỳ và Ukraine. Zelenskyy và Trump có thể đưa vấn đề này ra thảo luận trong cuộc hội kiến giữa hai nhà lãnh đạo.
Các công ty Hoa Kỳ tỏ ra lưu tâm, theo giới chức kinh doanh tại Ukraine. Nhưng việc tiến tới thỏa thuận chính thức có thể đòi hỏi một luật định, khảo sát địa chất và đàm phán các quy định cụ thể.
Chưa rõ các công ty Hoa Kỳ sẽ yêu cầu bảo đảm an ninh ra sao khi mạo hiểm làm việc tại Ukraine, kể cả khi đình chiến. Ngoài ra Ukraine và các công ty Hoa Kỳ áp dụng hình thức thỏa thuận tài chánh nào khi ký kết hợp đồng vẫn còn là một câu hỏi chưa có lời giải đáp. (TTHN)
QUẬN CAM, California (NV) – Rivian là một công ty chuyên sản xuất xe điện, có trụ sở chính đặt tại Irvine Nam California. Công ty sản xuất với số lượng nhỏ một số mẫu xe SUV, pickup và xe tải thương mại.
Theo trang mạng xe hơi caranddriver.com, hiện nay các chủ doanh nghiệp lớn nhỏ trên khắp nước Mỹ đang tìm kiếm một chiếc xe tải giao hàng chạy điện có thể đặt hàng với Rivian. Trước đây, xe tải điện Rivian chỉ sản xuất độc quyền cho Amazon từ năm 2019. Nhà sản xuất ô tô này vẫn giới hạn bán xe tải chỉ cho các doanh nghiệp, nhưng không còn yêu cầu số lượng tối thiểu cho một lần đặt hàng nữa.
Rivian lần đầu tiên bán xe tải điện giao hàng (Rivian EDV) vào năm 2019. Vào thời điểm đó, Rivian ký hợp đồng sản xuất 100,000 xe tải độc quyền cho Amazon. Thỏa thuận hợp tác với Amazon có thời hạn độc quyền kéo dài bốn năm.
Vào năm 2023, khi thời hạn độc quyền với Amazon kết thúc vào năm 2023, Rivian bắt đầu bán xe tải điện cho các công ty khác, nhưng chỉ với những khách hàng mua với số lượng xe lớn. Sang đến năm 2025, Rivian bỏ điều kiện này, sẵn sàng bán với mọi số lượng. Một doanh nghiệp gia đình chỉ muốn một chiếc xe tải điện cũng có thể đặt mua RCV.
Hiện nay Rivian EDV được gọi là Xe Tải Thương Mại Rivian (Rivian Commercial Vehicle, RCV.) RCV có hai cấu hình: Delivery 500 và Delivery 700. Phiên bản 500 nhỏ hơn, có tải trọng tối đa là 2,663 pound; tổng trọng lượng xe (GVWR) là 9,500 pound. Xe có không gian chở hàng hóa là 487 feet khối. Phiên bản 700 dài hơn và rộng hơn một chút, cho không gian chở hàng lên 652 feet khối, nhưng với tải trọng giảm xuống còn 2,258 pound, và GVWR vẫn là 9,500 pound.
Hệ thống truyền động của hai phiên bản là giống hệt nhau, với một động cơ điện duy nhất tạo ra công suất 320 mã lực và mô-men xoắn 299 pound-feet, dẫn động trục trước. Ước tính phạm vi di chuyển sau một lần sạc (theo EPA) của phiên bản 500 là 161 dặm, chỉ nhiều hơn một dặm so phiên bản 700.
Theo các tài liệu kỹ thuật từ Rivian, RCV có thể sạc AC thông thường đạt đỉnh ở mức 11 kW; trong khi sạc DC có thể lên đến 100 kW.
Giá khởi điểm cho RCV phiên bản 500 bắt đầu từ $82,900; trong khi giá cho RCV 700 bắt đầu từ $86,900.
Trong năm 2024, Rivian vượt qua mẫu xe tải của Ford E-Transit để trở thành mẫu xe tải bán chạy nhất ở Mỹ; với 13,423 chiếc so với 12,610 chiếc của Ford.
Các doanh nghiệp có nhu cầu về xe tải có thể đặt hàng trên trang nhà của Rivian: https://rivian.com/fleet/connect?type=rdv
(HD)
