COPENHAGEN, Đan Mạch (NV) – Một thỉnh nguyện thư mang tính châm biếm trên mạng đang làm cả cư dân California lẫn người Đan Mạch chú ý, theo CBS News hôm Thứ Tư, 12 Tháng Hai.

Thỉnh nguyện thư tên “Denmarkification” kêu gọi quốc gia Đan Mạch mua tiểu bang California của Mỹ. Tính tới Thứ Tư, thỉnh nguyện thư này nhận được gần 230,000 chữ ký.

Thỉnh nguyện thư này được đưa ra nhằm đáp lại việc Tổng Thống Donald Trump tiếp tục đòi mua Greenland, lãnh thổ của Đan Mạch. Hồi Tháng Giêng, ông Trump thậm chí tỏ ý không loại trừ sử dụng vũ lực quân sự chiếm cả Greenland lẫn Kênh Panama.

Ông Mute B. Egede, nhà lãnh đạo Greenland, bác bỏ lời đề nghị của Tổng Thống Trump. Ông Egede tuyên bố người dân của ông không muốn làm người Mỹ.

Bằng ngôn ngữ mang tính mỉa mai, thỉnh nguyện thư Denmarkification cho rằng có thể Tổng Thống Trump sẵn sàng bán California vì giới lãnh đạo tiểu bang này thường xích mích với chính quyền của ông.

“Chúng ta hãy thành thật – ông Trump không thích California. Ông từng gọi đây là ‘tiểu bang hư hỏng nhất của liên bang’ và đụng độ với giới lãnh đạo nơi này suốt nhiều năm qua,” theo thỉnh nguyện thư này. “Chúng tôi khá chắc ông sẵn sàng bỏ nơi này nếu được giá.”

Ban tổ chức thỉnh nguyện thư này đặt mục tiêu gây quỹ $1,000 tỷ để mua California – nhưng hiện tại, họ chỉ nhận chữ ký, không nhận tiền đóng góp.

Vì băng dưới biển đang tan, mở ra nhiều tuyến đường hàng hải mới ở Bắc Cực, nên chuyên gia cho hay Greenland có vị trí rất quan trọng về chiến lược.

Nếu California trở thành lãnh thổ của Đan Mạch, có lẽ có thành phố đương nhiên trở thành thủ phủ ở đó: Solvang. Nằm ở Santa Barbara County, Solvang hiện đã mang biệt danh “Thủ Đô Đan Mạch ở Mỹ.” (Th.Long) [qd]

SAN DIEGO, California (NV) – Hai phi công được giải cứu sau khi chiến đấu cơ của họ rớt xuống vịnh San Diego trong khu 1401 đường Shelter Island sáng Thứ Tư, 12 Tháng Hai, Sở Cứu Hỏa-Cứu Hộ San Diego (SDFD) loan báo, theo đài ABC 10News.

Chiến đấu cơ bị rớt là chiếc E/A-18 G Growler, phát ngôn viên Hải Quân Mỹ xác nhận với ABC 10News. Hai phi công nhảy ra khỏi phi cơ an toàn rồi được vớt lên. Họ được tàu đánh cá giải cứu sau khi ở dưới nước chỉ 1 phút, Tuần Duyên Mỹ (USCG) cho hay.

Sau đó, hai phi công được chuyển qua tàu Cơ Quan Quan Thuế và Biên Phòng Mỹ (CBP) tại hiện trường, theo USCG.

Phóng viên ABC 10News đang tường thuật bản tin khác ở khu vực đó thì chứng kiến hậu quả tức thì của vụ chiến đấu cơ bị rớt ngay trước 10 giờ rưỡi sáng.

Ban đầu, SDFD tới hiện trường nhưng được thông báo không cần can thiệp vì lực lượng cứu hộ liên bang, gồm Hải Quân, Tuần Duyên và Cảnh Sát Cảng San Diego, đã vớt được hai phi công.

Cả hai phi công được đưa đi bệnh viện UC San Diego Health. Tính tới 11 giờ 45 phút sáng, giờ California, vẫn chưa rõ hai phi công bị thương ra sao nhưng tình trạng của họ ổn định. (Th.Long) [qd]

WASHINGTON, DC (NV) – Tám tổng thanh tra, bị Tổng Thống Donald Trump sa thải, nộp đơn kiện hôm Thứ Tư, 12 Tháng Hai, cáo buộc ông Trump sa thải họ “bất hợp pháp,” đồng thời yêu cầu tòa phục hồi chức vụ cho họ ngay lập tức, theo NBC News.

“Trong đơn kiện này, tổng thanh tra được bổ nhiệm đúng thủ tục của tám cơ quan Mỹ quan trọng – Bộ Quốc Phòng, Bộ Cựu Chiến Binh, Bộ Y Tế, Bộ Ngoại Giao, Bộ Nông Nghiệp, Bộ Giáo Dục, Bộ Lao Động và Cơ Quan Doanh Nghiệp Nhỏ – đòi bồi thường cho việc họ bị Tổng Thống Donald Trump và giới lãnh đạo cơ quan họ sa thải bất hợp pháp và vô lý,” theo đơn kiện nộp lên tòa liên bang ở Washington, DC.

Tám người này nằm trong số hơn một chục tổng thanh tra nhận được thông báo họ bị sa thải “do ưu tiên thay đổi.” Thông báo đó chỉ dài hai câu, được Văn Phòng Nhân Sự Tổng Thống gửi qua email sau khi Tổng Thống Trump nhậm chức được bốn ngày.

Trong đơn kiện, tám tổng thanh tra này cho rằng họ bị sa thải “trái luật pháp,” trong đó có đạo luật bảo vệ tổng thanh tra được Quốc Hội củng cố vào năm 2022. Theo đạo luật này, từ lúc Tòa Bạch Ốc thông báo với Quốc Hội ý định sa thải tổng thanh tra nào đó tới lúc người đó chính thức bị sa thải phải có ít nhất 30 ngày. Tòa Bạch Ốc cũng phải đưa ra lý do hợp lý để sa thải tổng thanh tra đó.

“Vụ sa thải này vi phạm đạo luật rõ ràng của liên bang – mỗi đạo luật đều được đa số thành viên Quốc Hội của cả hai đảng thông qua và được tổng thống ký thành luật – nhằm bảo vệ tổng thanh tra khỏi bị can thiệp đúng kiểu này bằng cách hủy bỏ nhiệm vụ giám sát hệ trọng, phi đảng phái của họ,” theo đơn kiện.

“Âm mưu sa thải này trái luật pháp nên vô hiệu,” theo đơn kiện. Tám tổng thanh tra này yêu cầu tòa cho phép họ trở lại làm việc tới khi Tòa Bạch Ốc làm đúng thủ tục. (Th.Long) [qd]

WASHINGTON, DC (NV) – Không chỉ trứng gà, nhiều sản phẩm và dịch vụ thông dụng ở Mỹ đều tăng giá hồi Tháng Giêng, đẩy lạm phát lên cao nhất tính từ Tháng Sáu năm ngoái, theo CNN hôm Thứ Tư, 12 Tháng Hai.

Tháng trước, giá cả tiêu dùng tăng 0.5% so với Tháng Mười Hai – nhiều nhất tính từ Tháng Chín, 2023 – khiến lạm phát hồi Tháng Giêng tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu Chỉ Số Giá Tiêu Dùng (CPI) mới nhất được Văn Phòng Thống Kê Lao Động (BLS) công bố hôm Thứ Tư.

Trước đó, chuyên gia kinh tế dự trù bản phúc trình của BLS hôm Thứ Tư sẽ không khác gì mấy so với Tháng Mười Hai.

Tuy nhiên, bản phúc trình cho thấy giá cả phần lớn sản phẩm và dịch vụ tăng vọt – một diễn biến bất ngờ giữa lúc vật giá tiếp tục đè nặng lên người Mỹ, Ngân Hàng Trung Ương (Fed) đang mong lạm phát chậm lại, và chính sách kinh tế của Tổng Thống Donald Trump khiến triển vọng kinh tế trở nên không chắc chắn.

“Cơn ác mộng lạm phát khắp cả nước từ lâu nay vẫn chưa kết thúc cho người tiêu dùng, doanh nghiệp và nhà đầu tư,” ông Chris Rupkey, chuyên gia kinh tế chính của công ty nghiên cứu thị trường tài chính FwdBonds, cho hay.

Chứng khoán Mỹ mất điểm sau khi BLS công bố bản phúc trình, vì nhà đầu tư lo ngại lạm phát đã quay đầu tăng lên và có thể khiến Fed tăng lãi suất trở lại.

Vào lúc mở cửa thị trường hôm Thứ Tư, chỉ số Dow giảm khoảng 395 điểm, S&P 500 tụt 1%, còn Nasdaq mất 1.1%. Lợi suất trái phiếu 10 năm vọt lên 4.6% do dữ liệu lạm phát nóng hơn dự trù. (Th.Long) [qd]

DETROIT, Michigan (NV) – Hai đứa trẻ sống cùng gia đình trong một chiếc xe van được cho là qua đời do giảm thân nhiệt sau khi ngủ qua đêm trong bãi đậu xe tại một sòng bạc ở Detroit giữa tiết trời buốt giá, cảnh sát cho biết, theo ABC.

Cảnh sát tìm được thi thể hai đứa trẻ chín và hai tuổi, chết cóng vào trưa Thứ Hai, 10 Tháng Hai tại bãi đậu xe Khách Sạn Hollywood Casino ở Greektown.

“Hôm nay là một ngày bi thương tại Detroit, chúng tôi phải nói lời tiễn biệt hai đứa trẻ, điều đó khiến chúng tôi phải ngẫm nghĩ lại vì sao lại ra nông nỗi này,” Thị Trưởng Detroit Mike Duggan cho biết trong cuộc họp báo hôm Thứ Ba.

Gia đình hai đứa trẻ được cho là sinh sống trong chiếc xe van được khoảng hai tới ba tháng và thường xuyên đậu xe qua đêm tại các sòng bạc khác nhau ở Detroit, theo quyền Cảnh Sát Trưởng Sở Cảnh Sát Detroit DPD Todd Bettison.

Vào khoảng 1 giờ đêm Thứ Hai, gia đình nạn nhân đậu xe tại tầng chín trong bãi đậu xe ở sòng bạc Hollywood Casino, cảnh sát cho biết. Vào một lúc nào đó trong đêm, chiếc xe ngừng hoạt động, có thể do hỏng hóc hoặc hết xăng, nên người mẹ gọi điện thoại cho một người bạn nhờ giúp đỡ, Bettison cho biết.

Tới 12 giờ 12 trưa Thứ Hai, người mẹ thấy đứa bé chín tuổi ngừng thở và lập tức gọi 911, Bettison cho biết. Sau đó bạn của người mẹ chở cậu bé tới một bệnh viện nhi đồng gần đó.

Trong khi kiểm tra tình trạng bốn đứa trẻ khác trong xe, gia đình chợt thấy bé gái hai tuổi cũng không còn thở sau đó người bà của các bé gọi 911, Bettison cho biết. Sau đó gia đình gọi lại cho bạn của người mẹ nhờ quay lại để chở bé gái đi bệnh viện nhi đồng, nơi vừa đưa bé trai tới, Bettison cho biết thêm.

Cả hai đứa trẻ được tuyên bố qua đời tại bệnh viện, Bettison cho biết. Văn phòng giảo nghiệm tử thi sẽ xác định nguyên nhân thiệt mạng, nhưng vào thời điểm này cảnh sát tin rằng các bé qua đời do giảm thân nhiệt. Vào thời điểm đó, nhiệt độ trong bãi đậu xe xuống dưới 32 độ F (0 độ C), Bettison cho biết.

Bệnh viện gọi cho cảnh sát lúc 12 giờ 47 trưa Thứ Hai để cho biết hai đứa trẻ đã qua đời, Bettison nói.

Cảnh sát vẫn đang điều tra sự việc đồng thời sẽ đệ trình lên Văn Phòng Công Tố Quận Wayne, Bettison cho hay.

Cảnh sát xác nhận rằng tổng cộng có bảy người trong xe, trong đó có hai người trưởng thành và năm đứa trẻ từ hai tới 13 tuổi.

Ba đứa trẻ còn lại được khám sức khỏe tại bệnh viện và đang ở cùng người thân, cảnh sát cho biết.

Cuối Tháng Mười Một 2024, gia đình này từng liên lạc với đội ứng phó tình trạng vô gia cư và cho biết họ không thể chung sống với gia đình nữa và cần một nơi trú ngụ, Thị Trưởng Duggan cho biết.

Nhưng “vì một lý do nào đó” mà nhà chức trách lại không đưa ra bất cứ giải pháp nào vào thời điểm đó. Nếu trường hợp này được coi là khẩn cấp, Duggan cho biết, thì đã có viên chức đảm trách trực tiếp tới gặp họ.

Thị trưởng yêu cầu xem xét lại toàn bộ hồ sơ của gia đình cũng như các dịch vụ hỗ trợ dân vô gia cư trong thành phố, gồm có hệ thống đường dây ứng trực và chính sách tin tức công cộng. Duggan cũng đề nghị một chính sách mới, trong đó các viên chức phải trực tiếp tới kiểm tra nếu có trường hợp liên quan tới trẻ em.

Duggan cho biết thành phố cũng tăng số lượng chỗ ở và giường ngủ tạm thời trước mùa Đông, nhưng quan trọng là phải bảo đảm rằng người dân biết làm thế nào để sử dụng các dịch vụ này. (TTHN)

BOSTON,  Massachusetts (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump tiếp tục muốn đóng băng ngân sách liên bang nhưng bị một tòa phúc thẩm liên bang bác bỏ hôm Thứ Ba, 11 Tháng Hai, sau khi trước đó bị một tòa sơ thẩm đình hoãn quyết định phong tỏa nguồn tài trợ chính phủ, NBC đưa tin. 

Một thẩm phán tại Rhode Island đưa ra quyết định chặn lệnh đóng băng ngân sách hôm Thứ Hai và ra lệnh cho chính phủ “lập tức thông qua nguồn ngân sách.”

Trong phán quyết hôm Thứ Ba, một hội đồng gồm có ba thẩm phán tại Tòa Phúc Thẩm Liên Bang Khu Vực 1 viết rằng “các bị đơn không chỉ ra bất kỳ thẩm quyền nào cho thấy họ có quyền yêu cầu đình hoãn ngân sách, hoặc đưa ra tác hại cụ thể liên quan tới việc thông qua nguồn ngân sách, hoặc họ sẽ chịu ảnh hưởng ra sao nếu không thực hiện được lệnh đình hoãn ngân sách theo yêu cầu.”

Bộ Tư Pháp mong muốn có hai phán quyết khác nhau cho mệnh lệnh tạm dừng liên quan tới việc Thẩm Phán Tòa Sơ Thẩm John J. McConnell ban hành lệnh cấm chính phủ tiếp tục phong tỏa ngân sách và một phán quyết khác cho thấy chính phủ vi phạm lệnh cấm. Các luật sư đại diện cho Bộ Tư Pháp cho rằng lệnh cấm của McConnell có phần mơ hồ, nhưng tòa phúc thẩm đề nghị họ nên kiên nhẫn.

“Trong số những vấn đề khác, chúng tôi tin rằng Tòa Sơ Thẩm sẽ mau chóng hành động nhằm đưa ra lời giải thích cần thiết liên quan tới lập luận của bị đơn rằng Mệnh Lệnh ban hành vào ngày 10 Tháng Hai ‘cấm cả Tổng Thống lẫn phần lớn Chính Phủ Liên Bang được thực hiện thẩm quyền hợp pháp của riêng họ nhằm phong tỏa ngân sách mà không được tòa sơ thẩm chấp thuận trước,'” tòa phúc thẩm viết hôm Thứ Ba.

Tòa phúc thẩm cho biết tòa sơ thẩm và chính quyền Trump nên đệ trình thêm các lập luận liên quan tới yêu cầu đình hoãn ngân sách của chính phủ cho tới chừng nào có kháng cáo đầy đủ vào Thứ Năm. Chính quyền Trump cũng yêu cầu tòa phúc thẩm đưa ra phán quyết đầy đủ về yêu cầu hoãn vào Thứ Sáu.

Bộ Tư Pháp chưa lập tức trả lời yêu cầu bình luận.

Một liên minh gồm có 22 tiểu bang đưa ra thách thức pháp lý sau tình trạng hỗn loạn và rối ren trên khắp Hoa Kỳ vào tháng trước liên quan tới một bản ghi nhớ được Văn Phòng Quản Lý và Ngân Sách OMB ban hành rộng rãi nhằm thực hiện một số sắc lệnh hành pháp của Tổng Thống Trump.

Bản ghi nhớ yêu cầu các cơ quan liên bang “tạm ngưng tất cả hoạt động liên quan tới nghĩa vụ hoặc giải ngân các nguồn ngân sách Liên Bang cũng như các hoạt động khác liên quan tới các cơ quan có thể chịu ảnh hưởng bởi sắc lệnh hành pháp” trong các vấn đề như viện trợ ngoại quốc và các chương trình đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI). Sau đó, bản ghi nhớ bị hủy bỏ, nhưng phát ngôn viên báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết cùng ngày rằng lệnh phong tỏa ngân sách vẫn có hiệu lực.

Thẩm Phán McConnell chấp thuận việc các tiểu bang yêu cầu ban hành lệnh cấm tạm thời hôm 31 Tháng Giêng trong một phán quyết cho rằng “về bản chất, các tiểu bang có thể thành công trong một số hoặc tất cả các khiếu nại” rằng đóng băng ngân sách là một hành động vượt quá quyền hạn của tổng thống.

Sau đó, các tiểu bang cho rằng một số nguồn ngân sách vẫn còn bị đóng băng, khiến McConnell phải ban hành một mệnh lệnh vào Thứ Hai yêu cầu chính phủ tuân thủ lệnh cấm đóng băng ngân sách. Ông cũng phản đối việc chính phủ quả quyết rằng lệnh cấm của ông là mơ hồ.

Đây là lần đầu tiên từ lúc Trump nhậm chức cho nhiệm kỳ thứ nhì có một thẩm phán liên bang cáo buộc chính quyền tổng thống bất chấp lệnh tòa án, và điều này xảy ra khi chính quyền Trump vấp phải nhiều cản trở trong việc ban hành một số chính sách trong chương trình nghị sự do ông đề ra vì những thách thức pháp lý.

Phó Tổng Thống JD Vance viết trên mạng xã hội vào cuối tuần, “Các thẩm phán không được phép kiểm soát quyền lực hợp pháp của cơ quan hành pháp.”

Tỷ phú Elon Musk, người được Trump bổ nhiệm chức vụ điều hành Bộ Hiệu Quả Chính Phủ DOGE, một cơ quan đóng vai trò cố vấn cho chính quyền tổng thống, cũng phàn nàn về các thẩm phán vì không cho ông làm việc với một số cơ quan liên bang. Musk cho rằng có thể cần phải bất tuân một trong số các mệnh lệnh đó, đây là một quan điểm được một số nhân viên bất mãn trong Tòa Bạch Ốc đồng tình. (TTHN)

WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Ba, 11 Tháng Hai, Tòa Bạch Ốc ngăn không cho một phóng viên hãng tin AP tham dự buổi họp báo tại Phòng Bầu Dục sau khi yêu cầu thông tấn xã này thay đổi cách thức đưa tin về Vịnh Mexico (Gulf of Mexico), khu vực được Tổng Thống Donald Trump ban hành lệnh đổi tên thành Vịnh Hoa Kỳ (Gulf of America).

Phóng viên mà AP không nêu tên, chuẩn bị tham gia một buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc như thường lệ vào chiều Thứ Ba nhưng bị từ chối. Sau đó, một phóng viên AP thứ hai cũng bị cấm tham gia một sinh hoạt diễn ra vào ban đêm tại Phòng Ngoại Giao trong Tòa Bạch Ốc.

Trước đó trong ngày Thứ Ba, các viên chức chính quyền Trump đe dọa thực hiện lệnh cấm bất thường nếu AP tiếp tục giữ nguyên cách đưa tin về Vịnh Hoa Kỳ, điều này có thể tác động tới quyền tự do ngôn luận theo hiến pháp.

Julie Pace, phó chủ tịch cao cấp kiêm biên tập viên điều hành tại AP, cho biết hành động của chính quyền Trump là một quyết định không thể chấp nhận.

“Thật đáng báo động khi AP hoạt động báo chí độc lập nhưng vẫn bị chính quyền Trump trừng phạt,” Pace cho biết trong một tuyên bố. “Việc hạn chế cho phóng viên chúng tôi vào Phòng Bầu Dục khi chỉ dựa trên nội dung phần phát biểu của AP không chỉ là hành vi nghiêm trọng cản trở quyền thu thập tin tức độc lập cho công chúng mà còn vi phạm Tu Chính Án Thứ Nhất một cách rõ ràng.”

Chính quyền Tổng Thống Trump chưa lập tức đưa ra thông báo liên quan tới các lệnh cấm phóng viên AP và không có dấu hiệu nào cho thấy vẫn còn nhà báo khác bị ảnh hưởng. Từ lâu Trump vốn đối đầu với giới truyền thông. Hôm Thứ Sáu, chính quyền Trump trục xuất một tổ chức tin tức thứ hai khỏi khu vực văn phòng tại Ngũ Giác Đài.

Trước khi nhậm chức hôm 20 Tháng Giêng, Trump công bố kế hoạch đổi tên Vịnh Mexico thành “Vịnh Hoa Kỳ,” đồng thời ký một sắc lệnh hành pháp nhằm thực hiện quyết định này ngay khi ông vừa nhậm chức. Tổng thống Mexico trả lời với vẻ mỉa mai, còn những người khác cũng lưu ý rằng việc đổi tên vịnh có thể không ảnh hưởng tới các diễn tiến thường lệ trên toàn cầu.

Khu vực nằm giữa Hoa Kỳ và Mexico đã mang tên Vịnh Mexico hơn 400 năm qua.

AP cho biết vào tháng trước rằng ba ngày sau khi Trump nhậm chức, họ sẽ tiếp tục dùng danh xưng Vịnh Mexico nhưng vẫn nhắc nhở, lưu ý tới quyết định đổi tên của Trump. Là một hãng thông tấn toàn cầu đưa tin trên toàn thế giới, AP cho biết họ phải bảo đảm rằng tất cả thành phần độc giả đều có thể dễ dàng nhận biết danh xưng địa lý.

Cách thức hành văn tại AP không chỉ được chính hãng thông tấn này sử dụng. Cẩm nang hành văn “AP Stylebook” được hàng ngàn nhà báo và các tác giả trên toàn cầu tin dùng.

Cấm phóng viên AP là một hành động xúc phạm Tu Chính Án Thứ Nhất theo Hiến Pháp Hoa Kỳ, trong đó cấm chính phủ cản trở quyền tự do báo chí, Tim Richardson, giám đốc chương trình báo chí và thông tin sai lạc tại PEN America cho biết.

Hiệp Hội Phóng Viên Tòa Bạch Ốc WHCA cho biết Tòa Bạch Ốc đã có hành động không thể chấp nhận và kêu gọi chính quyền Trump thay đổi cách điều hành.

Trong tuần này, ứng dụng Google Maps bắt đầu dùng danh xưng “Gulf of America,” nói rằng “lề lối lâu đời” của họ là làm theo chỉ dẫn của chính phủ Hoa Kỳ liên quan tới các vấn đề tương tự. Apple Maps, cũng là một nhà cung cấp bản đồ trực tuyến hàng đầu, vẫn giữ nguyên “Gulf of Mexico” vào sáng Thứ Ba nhưng đổi thành “Gulf of America” vào buổi tối ​​trên một số trang thông tin điện tử, mặc dù khi tìm kiếm, trang thông tin điện tử hiện ra cả hai danh xưng ít nhất một lần. (TTHN)

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump ra lệnh tạm dừng và xem xét lại một đạo luật được ban hành nhằm định nghĩa các hoạt động kinh doanh của Hoa Kỳ tại thị trường ngoại quốc trong gần năm thập niên qua, tuyên bố rằng việc nghiêm cấm tình trạng “lót tay” cho các viên chức ngoại quốc đang kìm hãm năng lực cạnh tranh của Hoa Kỳ trong thời đại khắc nghiệt của thị trường toàn cầu, Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ VOA đưa tin.

Hôm Thứ Hai, 10 Tháng Hai, Trump ban hành sắc lệnh yêu cầu Bộ Tư Pháp tạm ngưng các cuộc điều tra đồng thời xem xét lại Đạo Luật Chống Tham Nhũng Tại Ngoại Quốc (Foreign Corrupt Practices Act – FCPA) ban hành năm 1977 trong sáu tháng tới, đồng thời cho biết “sau mệnh lệnh này, Hoa Kỳ sẽ có cơ hội mở rộng thị trường.”

Mệnh lệnh mới lập luận rằng “việc Chính Phủ Hoa Kỳ quá khắt khe và thực hiện những hành động khó lường trước trong việc thực thi đạo luật FCPA nhắm vào công dân và công ty Mỹ, cũng như các hoạt động kinh doanh thông thường ở các quốc gia khác không những lãng phí nguồn nhân lực pháp lý vốn dĩ ít ỏi và đáng lý ra nên được dành riêng để bảo vệ quyền tự do của Hoa Kỳ, mà còn làm năng lực cạnh tranh kinh tế của Hoa Kỳ chịu tổn hại, từ đó ảnh hưởng tới an ninh quốc gia.”

Nhưng trong một đánh giá thường niên mới nhất về việc thực thi FCPA, Trường Luật Stanford cho biết tổng số lần quyết định thực thi trong năm 2024 “thấp hơn nhiều so với mức trung bình trong mười năm là 36,” với 26 trường hợp trong năm 2024 được Bộ Tư Pháp và Ủy Ban Chứng Khoán và Giao Dịch SEC đệ trình, đây là hai thực thể chịu trách nhiệm thực thi FCPA.

Sắc lệnh do tổng thống ban hành bị những người ủng hộ chống tham nhũng lên án.

“Thế giới đừng nên coi hối lộ và tham nhũng là chuyện thường tình,” Gary Kalman, giám đốc điều hành tổ chức Transparency International Hoa Kỳ nói với VOA trong một tuyên bố. “Công dân trong nước và các công ty dính líu tới các giao dịch tham nhũng sẽ bị sa lầy không ngước mặt lên nổi. Những kẻ phớt lờ luật pháp thường đưa ra nhiều yêu cầu hoạnh họe khiến các công ty giậm chân tại chỗ hoặc không được cấp giấy phép cũng như được phép thâm nhập thị trường ngoại quốc. Sau cùng, hối lộ chẳng đem lại lợi lạc cho đôi bên.”

Hôm Thứ Ba, các chuyên gia pháp lý tư nhân mau chóng làm rõ phạm vi và ý nghĩa của sắc lệnh.

“Đã là hối lộ thì vẫn bất hợp pháp,” công ty luật đa quốc gia Arnold & Porter đặt trụ sở tại Washington DC đưa ra vào sáng Thứ Ba cho biết trong tựa đề của bài phân tích.

Tám luật sư kiêm tác giả tiếp tục nói trong bài phân tích rằng theo luật pháp, hối lộ không những là bất hợp pháp đối với Quốc Hội mà còn trong các bộ luật tiểu bang, liên bang và ở một số quốc gia ngoại quốc. Họ cũng lưu ý rằng các quốc gia khác đã tăng cường thực thi luật chống tham nhũng.

“Trong thời điểm này chúng tôi khuyến nghị các công ty chớ nên vội vàng mà hãy tập trung tuân thủ như xưa nay,” các luật sư kết luận.

Dân Biểu Jamie Raskin (Dân Chủ-Maryland), một luật sư chuyên về hiến pháp, cho biết hôm Thứ Ba rằng sắc lệnh mới “vừa đặt nước Mỹ vào chung phe với các hoạt động kinh doanh tham nhũng ‘thường lệ’ trên toàn thế giới.” Ông cho biết sắc lệnh này cho phép các đại công ty “tự do trả tiền hối lộ, lót tay và cống nạp tài chánh cho các viên chức tham nhũng tại ngoại quốc.”

Raskin cũng điểm mặt Elon Musk, tỷ phú kỹ nghệ có mối quan hệ mật thiết với Tổng Thống Trump, đồng thời còn được bổ nhiệm vào vị trí dẫn đầu các nỗ lực cải tổ chính phủ và nhắm vào tình trạng lãng phí, gian lận và tham nhũng bằng cách thành lập và điều hành Bộ Hiệu Quả Chính Phủ DOGE.

Musk và các công ty do ông điều hành công khai đấu đá với SEC và Bộ Thương Mại, nhưng Musk cũng như các doanh nghiệp dính líu tới ông không có tên trong danh sách thực thi FCPA. (TTHN)