Hà Tường Cát/Người Việt
Ðấy là một thực tế nổi bật ở Thế Vận Hội London 2012 mà người ta có thể ghi nhận được qua nhiều khía cạnh.
Ngôi sao điền kinh Anh Quốc Jessica Ennis lãnh huy chương vàng heptathlon tại Thế Vận Hội và khi trang điểm tại phim trường Wella Studio ở London làm quảng cáo cho hãng mỹ phẩm Olay. (Hình: Getty Images)
Trước hết, khác với những kỳ Thế Vận Hội trước kia từ khởi đầu và cho đến giữa thế kỷ trước, ngày nay sự hiện diện của nữ giới không phải chỉ có tính cách tượng trưng, không còn đơn giản là sự góp mặt mà họ là thành phần chính nắm giữ vai trò quan trọng trong hầu hết các phái đoàn đại biểu quốc gia.
Ông Jacques Rogge, chủ tịch IOC (Ủy Hội Thế Vận Quốc Tế), đã nói trong buổi lễ khai mạc: “Lần đầu tiên trong lịch sử phong trào Olympic, tất cả các đoàn tham dự đều có nữ vận động viên. Ðây là một tăng tiến lớn về bình đẳng giới tính.”
Một cách thật chính xác, trong 204 phái đoàn thế vận đến London, đoàn Nauru chỉ có 2 nam vận động viên. Nauru là một đảo quốc nhỏ bé miền Nam Thái Bình Dương (21 km2 – 9,378 dân); nhưng kỳ 2008 ở Bắc Kinh, Nauru đưa đến 1 vận động viên duy nhất và là nữ.
Trong các đoàn, thành phần nam nữ gần như ngang nhau. Ðoàn chủ nhà Anh Quốc đông nhất với 554 người gồm 286 nam, 268 nữ.
Rất nhiều đoàn lớn cũng như nhỏ, nữ vận động viên đông hơn nam vận động viên. Hoa Kỳ 530 (261/269), Nga 436 (208/228), Trung Quốc 396 (171/225) hay Việt Nam 18 (6/12)…
Về thành tích, đã có một số trường hợp nữ vận động viên đạt thành tích cao hơn nam vận động viên, có nghĩa là nữ không hề yếu hơn nam như thông thường người ta vẫn hiểu. Chẳng hạn cô thiếu nữ Trung Quốc 16 tuổi Ye Shiwen trong môn bơi 200 mét hỗn hợp 4 kiểu, ở đoạn 50 mét bơi kiểu tự do cuối cùng, tính ra nhanh hơn Ryan Lochte tay bơi nam hàng đầu của Hoa Kỳ. Và sự kiện ấy đã khiến có những nghi ngờ về “doping.”
Ở bộ môn thể dục dụng cụ và nghệ thuật, đội tuyển nữ Hoa Kỳ đoạt 3 huy chương vàng – 1 đồng đội và 2 về cá nhân – trong khi đội nam chỉ đem về được 1 huy chương đồng. Tương tự như vậy trong các môn bóng đá, bóng nước, bóng chuyền trên bãi biển, các đội tuyển nữ chiếm huy chương vàng còn những đội tuyển nam đều thất bại.
Bộ môn bơi lội với tổng số 17 môn thi cho nam và 17 môn thi cho nữ, đoàn tuyển thủ Hoa Kỳ đoạt tổng cộng 16 huy chương vàng, 8 nam và 8 nữ,
Trong chiến lược tìm cách chiếm đoạt được nhiều huy chương, các đoàn tuyển thủ như Trung Quốc, Nam Hàn, Nhật Bản chú trọng đến khả năng dẻo dai, khéo léo của phụ nữ hơn là sức lực nói chung thua kém dân da trắng hay da đen. Vì vậy Trung Quốc đã có thể chiếm được một số huy chương nhiều vào hàng thứ nhì sau Hoa Kỳ, hơn Anh, Nga, Ðức và các nước khác. Ðoàn Trung Quốc giành tới 6 trong số 8 huy chương vàng ở môn nhảy cầu trong đó nữ chiếm đa số, và hầu hết huy chương trong các môn cầu lông, bóng bàn. Nam Hàn chiếm một số huy chương đứng hàng thứ năm, hay nếu tính theo huy chương vàng là hàng thứ tư, phần chính cũng nhờ vào thành tích của các nữ vận động viên.
Trong các môn điền kinh đoàn Hoa Kỳ có được một số thành tích do những vận động viên gốc dân da đen nam cũng như nữ, nhưng trong nhiều trường hợp không vượt hơn được các nam nữ vận động viên Jamaica, Kenya, Nigeria, Uganda.
Huy chương vàng đầu tiên ở London về tay một nữ xạ thủ Trung Quốc và huy chương vàng đầu tiên cho đoàn Anh do hai nữ vận động viên bơi thuyền. Mấy ngày đầu của những cuộc thi tài, nhiều ghế trên khán đài bỏ trống, thế rồi hình như Jessica Ennis đã làm thay đổi hẳn tình thế khi nữ vận động viên ngôi sao của đoàn Anh này thu hút sự chú ý của toàn thể khán giả nước chủ nhà kể cả hoàng gia với Hoàng tử William và Công nương Kate Middleton hiện diện tại vận động trường Olympic. Jessica Ennis chiếm huy chương vàng heptathlon (7 môn điền kinh phối hợp gồm chạy cự ly 100m rào, 200m, 800m, nhảy dài nhảy cao, ném tạ và ném lao).
Cho đến ngày Thế Vận Hội London chấm dứt, 85 đoàn đã chiếm được huy chương trong đó hơn 60 đoàn chỉ chiếm dưới 10 huy chương và không ít trong số ấy là nhờ thành tích đóng góp chính do từ phụ nữ. Lithuania, quốc gia nhỏ bé vùng biển Baltic chiếm 2 huy chương vàng trong đó huy chương vàng đầu tiên do Laura Asadauskaite môn pentathlon (5 môn điền kinh phối hợp: chạy 60m rào, 800m, nhảy cao, nhảy dài, ném tạ). Ấn Ðộ, quốc gia trên 1 tỷ dân nhưng chỉ có một đoàn thế vận 83 người với thành tích khiêm nhượng 2 huy chương bạc, 4 huy chương đồng trong đó người ta chú ý nhất đến nữ võ sĩ Mary Kom chiếm được huy chương đồng quyền Anh nữ, một môn mới được đưa vào Thế Vận Hội.
Thế Vận Hội 1900 là lần đầu tiên có nữ giới tham gia và chỉ trong 3 môn: tennis, croquet, golf; nhưng cho đến năm 1996 tại Thế Vận Hội Atlanta, 26 quốc gia vẫn còn từ chối gởi nữ vận động viên. Bây giờ 34 môn được tranh tại Thế Vận Hội đều cho cả hai giới. Những quốc gia Hồi giáo bảo thủ như Saudi Arabia, Bahrain, Qatar, Brunei,… cũng đều có vận động viên hai giới nam nữ tham dự. Saudi Arabia có 2 nữ là Sarah Attar và Wojdan Shaherkani. Cô sinh viên 19 tuổi Attar trường Ðại Học Pepperdine, California mặc y phục Hồi giáo quần dài áo dài tay, chạy cự ly 800m không qua khỏi vòng loại nhưng được khán giả cổ vũ nồng nhiệt vì ý nghĩa tượng trưng. Shaherkani gặp đôi chút rắc rối khi Liên Ðoàn Judo Quốc Tế không đồng ý cho mang khăn trùm đầu khi thi đấu, cuối cùng thỏa hiệp để đội chiếc mũ tương tự như mũ bơi. Cô thua ngay khi mới đấu được 80 giây, điều không có gì ngạc nhiên vì Shaherkani ở hạng 78kg và chỉ là võ sĩ đai xanh duy nhất giữa các đối thủ đai đen. Tuy vậy sự tham gia mới là quan trọng mà theo cô, “Ðây là mở đầu cho một kỷ nguyên mới của phụ nữ Hồi giáo.” (HC)
