LOS ANGELES, California (NV) – Có bao giờ bạn cảm thấy không thể nào từ chối người khách cho dù thâm sâu bên trong bạn không muốn làm điều đó? Hoặc có bao giờ bạn luôn đặt ưu tiên của người thân, chồng con, người yêu hoặc tất cả mọi người trên cả ưu tiên của bạn?
Nếu đúng như vậy thì bạn thuộc típ người “people pleaser,” tức là những người luôn cố gắng làm hài lòng người khác.
“Những người thích làm hài lòng người khác thường phải đấu tranh với bản sắc cá nhân của chính mình và có lằn ranh giới rất thấp, vì họ có cảm giác rằng giá trị của họ chỉ thật sự gắn liền với sự xác nhận bên ngoài,” nhà tâm lý Emily Nader, làm việc tại empathywithem ở Texas, cho biết. “Điều này dẫn đến việc họ không thực sự biết mình là ai, không biết cách tự bảo vệ mình hoặc sẽ có các mối quan hệ mất cân bằng.”
Đối với những người này, họ sẽ luôn nói có hoặc đồng ý với bất cứ điều gì vì sợ bị bỏ rơi, xung đột hoặc làm ai đó thất vọng. Ngoài ra, cảm giác sợ hãi có thể vô thức khiến bạn phải làm những việc mà bản thân không muốn, chẳng hạn như xuất hiện tại các bữa tiệc mà ngay từ đầu bạn không muốn tham gia, hoặc đảm nhận những nhiệm vụ nằm ngoài khả năng của bạn, theo trang mạng Well+Good.
Làm cách nào để ngừng làm hài lòng tất cả mọi người?
Điều quan trọng là bạn hãy lùi lại một bước và cân nhắc những thay đổi nào mà bạn có thể thực hiện trong cuộc sống của mình để giải quyết bất kỳ nhu cầu nào chưa được đáp ứng.
Dưới đây là một số bước giúp bạn hiểu được nguồn gốc của khuynh hướng làm hài lòng người khác, và cách làm thế nào để ngừng hành vi này.
1. Nhận ra hành vi của bản thân
Bạn nên chú ý và để tâm đến những hành vi làm hài lòng người khác của mình; nó xuất hiện khi nào, ở môi trường nào và trong tình huống nào bạn có các hành vi này, theo chuyên gia tâm lý Natalie Moore, hiện đang làm việc tại trung tâm Space For Growth Therapy & Coaching ở Pasadena, California.
Khi bạn bắt đầu nhận thấy hành vi làm hài lòng mọi người của mình theo thời gian, bạn sẽ nắm bắt tốt hơn về cách tìm ra các giải pháp thay thế những xu hướng này trong tương lai.
“Hãy cho phép bản thân nhận thấy và tò mò về hành vi của chính mình,” nhà tâm lý Emily Nader nói. “Việc ghi chép nhật ký cũng là cách tốt để bạn theo dõi hành vi và thói quen của mình.”
2. Xác định nguồn gốc việc bạn thích làm hài lòng người khác
Việc thích làm hài lòng mọi người có thể bắt nguồn từ thuở thơ ấu, như làm hài lòng cha mẹ. Ngoài ra, một số trải nghiệm đầu đời khác và các yếu tố bên ngoài cũng có thể ảnh hưởng đến xu hướng thích làm hài lòng mọi người như sau:
-Từ cha mẹ: Bạn chứng kiến hành vi này từ cha mẹ hoặc người thân chăm sóc mình từ nhỏ. Nếu một hoặc cả cha lẫn mẹ thường xuyên thể hiện các kiểu thích làm hài lòng mọi người, bạn có thể coi đây là hành vi bình thường và không nhận ra mình cũng lặp lại kiểu đó khi trưởng thành.
-Từ trải nghiệm đau thương: Những trải nghiệm đau thương, đặc biệt là các trải nghiệm xảy ra trong một mối quan hệ, có thể gây ra phản ứng chấn thương được gọi là “fawning” (tức nịnh nọt,) trong đó người sống sót sau chấn thương cố gắng giành được sự ưu ái của kẻ ngược đãi để giảm tần suất bị ngược đãi. Và hành vi làm hài lòng mọi người của bạn bắt nguồn từ mong muốn tránh xa xung đột và xoa dịu những người xung quanh.
-Từ kiểu gắn bó lo âu: Kiểu gắn bó lo âu (anxious attachment style) là tâm lý cảm thấy lo lắng và bất an trong các mối quan hệ. Chính vì vậy, những người như vậy thường khó tin rằng mọi người trong cuộc sống sẽ không quan tâm đến mình trừ phi họ chủ động nói chuyện hoặc làm điều gì đó để thể hiện tình yêu thương đó.
Nếu bạn có kiểu “anxious attachment style,” bạn có thể có nỗi lo sợ bị bỏ rơi và điều này khiến bạn phải làm hài lòng tất cả mọi người.
-Từ sự kỳ vọng của xã hội: Phụ nữ có nhiều khả năng trở thành người làm hài lòng người khác vì họ được xã hội hóa để hòa hợp với cảm xúc của người khác.
Một cuộc nghiên cứu hồi năm 2011 cho thấy, phụ nữ đạt điểm tuyển dụng cao hơn nam giới về mức độ dễ chịu, và điều này là do bị ảnh hưởng từ các chuẩn mực văn hóa trong xã hội từ trước đến nay.
3. Thực hành lòng trắc ẩn đối với bản thân
Khi bạn bắt đầu từ bỏ xu hướng làm hài lòng mọi người, điều cần thiết là bạn phải nhẹ nhàng với chính mình trong suốt quá trình.
“Vì những người làm hài lòng người khác sẽ hay tự trách mình và điều này sẽ khiến mọi thứ tệ hơn gấp mười lần,” chuyên gia Emily Nader giải thích.
Giải pháp để loại bỏ thói quen có hại đó là gì? Bạn hãy thử định hình lại suy nghĩ tiêu cực của mình khi chúng xuất hiện. Ví dụ, những suy nghĩ như “Tôi không đủ tốt” nên thay thế bằng câu nói “Tôi vẫn đang học hỏi và sẽ không sao nếu như nó không hoàn hảo.”
Ngoài ra, các câu khẳng định bản thân như “Tôi tốt,” hay “Tôi quan trọng” mà bạn ghi trên một tờ giấy nhỏ, sau đó dán nó ở nơi bạn có thể nhìn thấy mỗi ngày. Điều này sẽ tạo ra sự nhắc nhở cho bạn.
4. Nhận ra các nhu cầu của bạn
Làm hài lòng người khác bao gồm việc ưu tiên nhu cầu của họ đến mức bạn vi phạm ranh giới của chính mình. Vì vậy, việc nhìn vào bên trong và tìm ra nhu cầu của bạn là rất hữu ích.
Thoạt đầu, điều này nghe có vẻ phản tác dụng nếu như bạn quen với việc đặt nhu cầu của người khác lên trước nhu cầu của bản thân trong suốt cuộc đời.
Tuy nhiên, khi bạn tập cách suy ngẫm về những gì quan trọng đối với bản thân bạn sẽ giúp bạn nhận ra giá trị của chính mình, từ đó việc điều chỉnh hành động theo các giá trị cốt lõi để bạn có thể đáp ứng nhu cầu của mình một cách dễ dàng hơn. (YY) [qd]
