Pilar Marrero
Các chuyên gia lo ngại rằng Thế Vận Hội có thể gây thêm áp lực lên các không gian xanh công cộng, đặc biệt là khi không có kinh phí để duy trì hệ thống ngay cả ở mức hiện tại, vốn đã không đủ.
Sau khi đầu tư gần $4 triệu vào quá trình tham vấn với cư dân Los Angeles về nhu cầu công viên và không gian xanh của họ, việc thiếu sự ủng hộ từ các nhà lãnh đạo thành phố dường như đã làm trật bánh một biện pháp bỏ phiếu nhằm tài trợ cho tương lai của những không gian này trên toàn thành phố.
Sáng kiến này, kết quả của nhiều năm làm việc của các nhà lãnh đạo môi trường địa phương và Đánh Giá Nhu Cầu Công Viên do Sở Giải Trí và Công Viên Los Angeles (Los Angeles Department of Recreation and Parks) thực hiện, đã không thể thu thập chữ ký cần thiết để đủ điều kiện do thiếu kinh phí, điều mà các nhà hoạt động cho rằng là do Thị Trưởng Karen Bass không công khai ủng hộ biện pháp này.
“Thị Trưởng Bass thiếu sự lãnh đạo,” Tori Kjer, giám đốc điều hành của tổ chức phi lợi nhuận Los Angeles Neighborhood Land Trust, chuyên thúc đẩy việc tiếp cận công bằng các công viên ở các cộng đồng thiếu thốn, cho biết. “Cuối cùng, chúng ta cần sự lãnh đạo của thành phố để ưu tiên vấn đề này.”
Áp lực lên không gian xanh
Thành phố Los Angeles sẽ sớm đăng cai các trận đấu của Giải Vô Địch Bóng Đá Thế Giới FIFA 2026 (2026 FIFA World Cup), và vào năm 2028, Thế Vận Hội Mùa Hè XXXIV (XXXIV Summer Olympic Games), hai sự kiện thể thao toàn cầu sẽ quảng bá hình ảnh của thành phố lớn thứ hai trên thế giới.
“Biện pháp này sẽ hỗ trợ Thế Vận Hội, chi trả cho nhân sự, hoạt động và bảo trì các công viên và trung tâm giải trí cần thiết cho năm 2028,” Kjer nói, ngoài việc cung cấp kinh phí hàng năm để giải quyết tình trạng bảo trì tồn đọng và tạo ra các công viên mới trong thế hệ tiếp theo.
Các chuyên gia lo ngại rằng Thế Vận Hội có thể gây thêm áp lực lên các không gian xanh công cộng, đặc biệt là khi không có kinh phí để duy trì hệ thống ngay cả ở mức hiện tại, vốn đã không đủ.
Thâm hụt hàng tỷ đô la
Theo một số nguồn tin thân cận với quá trình này, việc thiếu sự ủng hộ từ lãnh đạo cấp cao của thành phố đã làm cạn kiệt nguồn tài trợ tiềm năng cho chiến dịch thu thập chữ ký, mặc dù các cuộc thăm dò cho thấy các nguyên tắc của biện pháp này được công chúng ủng hộ.
“Các nhà lãnh đạo tại tòa thị chính đã làm suy yếu nguồn tài trợ và nhân sự cho các công viên trong những năm gần đây, và họ đang làm điều đó một lần nữa,” Jon Christensen, giám đốc Phòng Thí Nghiệm Chiến Lược Tường Thuật Môi Trường tại đại học University of California, Los Angeles, cho biết.
Christensen và các chuyên gia môi trường khác giải thích rằng hệ thống công viên của Los Angeles đang đối mặt với khoản thâm hụt bảo trì hàng chục tỷ đô la, và ngân sách hàng năm của nó thấp hơn nhiều so với nhu cầu.
Chỉ trong 5 năm, hệ thống công viên của thành phố đã tụt hạng từ thứ 49 xuống thứ 90 trong số 100 thành phố trên toàn quốc. Los Angeles chi $92 cho mỗi cư dân cho công viên, so với mức trung bình $283 ở các thành phố lớn khác.
“Các công viên hiện có đang xuống cấp và không được bảo trì đúng cách, và chúng ta chưa theo kịp tốc độ tăng dân số; chúng ta không bổ sung thêm không gian xanh khi Los Angeles mở rộng đáng kể,” bà Nola Eaglin Talmage, giám đốc chương trình Công Viên Cho Người Dân của tổ chức Trust for Public Land, cho biết.
Các yêu cầu bình luận gửi đến văn phòng Thị Trưởng Bass cũng như các yêu cầu gửi đến văn phòng Chủ Tịch Hội Đồng Thành Phố Marqueece Harris-Dawson đều không được hồi đáp.
Một số thành viên hội đồng bày tỏ sự ủng hộ đối với biện pháp này, bao gồm Eunisses Hernandez (Khu vực 1), Monica Rodriguez (Khu vực 7) và Nithya Raman (Khu vực 4), người mới đây tuyên bố sẽ tranh cử chức thị trưởng với bà Bass trong năm nay.
Đề xuất K
“Đề xuất K, một nguồn tài trợ cho công viên phân bổ $25 triệu hàng năm, sẽ hết hạn vào năm nay và không có thay thế nào,” bà Naomi Roochnik, giám đốc truyền thông của thành viên hội đồng Eunisses Hernández, cho biết.
Biện pháp này, được phát triển bởi các chuyên gia môi trường và dựa trên quá trình tham vấn kéo dài một năm với sự tham gia của hơn 100,000 cư dân Los Angeles thông qua PNA, dự kiến sẽ được đưa ra bỏ phiếu vào Tháng Mười Một, 2026.
Sáng kiến này sẽ tạo ra một nguồn tài trợ lâu dài, được bảo vệ bởi cử tri, để sửa chữa, tuyển dụng nhân viên và mở rộng hệ thống công viên của thành phố, ưu tiên các khu dân cư thiếu công viên, khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và cháy rừng, và sự giám sát chặt chẽ của công chúng.
Người dân Los Angeles yêu cầu những điều cơ bản
Trong quá trình tham vấn cộng đồng năm ngoái, “mọi người rất hào hứng khi được hỏi về công viên,” ông Darryl Ford thuộc Sở Giải Trí và Công Viên Los Angeles cho biết.
“Cư dân hiểu những hạn chế về ngân sách và về cơ bản đã nói: các ông có thể cung cấp cho chúng tôi cây xanh, ghế đá và một nơi để đi dạo không?” ông Ford nói.
Đối với ông Ford, PNA sẽ không bị lãng phí “bất kể điều gì xảy ra với nguồn tài trợ,” bởi vì giờ đây nó sẽ đóng vai trò là khuôn khổ cho các quyết định của thành phố. “Cho dù có nhiều hay ít nguồn lực hơn, chúng tôi sẽ sử dụng một khuôn khổ công khai rõ ràng để sử dụng tốt nhất từng đồng tiền.”
Tuy nhiên, triển vọng ngân sách sẽ khó khăn nếu không có nguồn tài trợ mới cho các công viên, bà Sarah Friedman, quản lý các chương trình đặc biệt tại Tổ Chức Bảo Tồn Đất Công Cộng, cho biết.
Thiếu đầu tư… kinh niên
“Tôi rất tiếc phải nói rằng tất cả đều quy về tiền bạc, bởi vì chúng tôi có một đội ngũ công viên rất tận tâm và một hệ thống tuyệt vời,” bà nói. “Nhưng chúng tôi không có đủ nguồn lực để chăm sóc những gì đang có hoặc để khôi phục, cải thiện và xây dựng các công viên mới ở những cộng đồng cần chúng nhất.”
Bà Freedman cho biết tác động của tình trạng thiếu đầu tư một cách kinh niên có thể thấy rõ trong toàn bộ hệ thống.
“Khi bạn nhìn xung quanh, mọi thứ đều xuống cấp. Nhà vệ sinh không được bảo trì, các cơ sở vật chất bị đóng cửa và rác không được thu gom,” bà nói. “Không phải vì các nhân viên nhà nước lười biếng. Sở Giải trí và Công viên đã bị thiếu nguồn lực trong nhiều năm.”
Alfredo Gonzalez của Quỹ Di Sản Tài Nguyên cho biết tình trạng này phản ánh một mô hình lâu dài trong việc lập ngân sách của chính quyền địa phương.
“Hầu hết các chính quyền địa phương không coi công viên là cơ sở hạ tầng quan trọng như cầu hoặc bệnh viện,” Gonzalez nói. “Công viên thường bị xếp ở cuối danh sách nên không nhận được đủ nguồn lực và luôn phải vật lộn.”
Tương lai của các công viên sẽ ra sao?
Các chuyên gia đều đồng ý rằng nếu không có nguồn tài trợ riêng, việc cắt giảm ngân sách bảo trì công viên vốn không đủ sẽ là điều không thể tránh khỏi.
Một sáng kiến tương tự của người dân có thể được thử nghiệm trong hai năm tới, nhưng cũng đang xuất hiện các kế hoạch cho một biện pháp về công viên trên toàn quận vào năm 2028, điều này có thể cạnh tranh với sáng kiến đó và có khả năng làm suy yếu cả hai.
Một biện pháp do hội đồng đề xuất sẽ rẻ hơn để đưa vào phiếu bầu nhưng khó thông qua hơn, đòi hỏi phải có hai phần ba số phiếu thay vì đa số đơn giản.
Các nhà hoạt động hiện đang tập trung vào việc đệ trình các đề xuất lên Ủy Ban Cải Cách Hiến Chương Thành Phố, hiện đang xem xét cập nhật văn kiện quản lý của thành phố.
Ngân sách bắt buộc cho công viên không được tăng suốt 90 năm
Một email được lưu hành giữa các đồng minh lưu ý rằng ngân sách bắt buộc cho công viên trong hiến chương đã không tăng kể từ năm 1937 và kêu gọi tăng gấp đôi khoản phân bổ. Ngân sách của Sở Giải Trí và Công Viên chỉ tăng bằng một nửa so với các sở ban ngành khác trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2023.
Dù những nỗ lực này có thành công hay không, cuộc tranh luận nhấn mạnh vai trò trung tâm của các công viên đối với tương lai xã hội và môi trường của thành phố, cũng như nhận thức ngày càng tăng rằng việc duy trì chúng sẽ đòi hỏi cam kết lâu dài chứ không phải chỉ là sự quan tâm định kỳ.
Hiện nay, các nhà nghiên cứu đều công nhận tầm quan trọng của công viên đối với phúc lợi công cộng và sự chênh lệch giữa các khu dân cư giàu có và thu nhập thấp.
“Chúng ta thường chỉ nghĩ về công viên như những nơi để giải trí, nhưng công viên cũng là những không gian xây dựng cộng đồng và sự gắn kết xã hội,” Dayana Molina, quản lý quan hệ cộng đồng tại Tổ Chức Bảo Tồn Đất Công, cho biết. “Thật tiêu cực khi người dân không có không gian thứ ba ngoài nhà và nơi làm việc.”
Những người ủng hộ cho rằng đây dường như là thời điểm thích hợp để tiến hành một biện pháp nhằm nâng tầm các công viên của thành phố lên mức xứng đáng.
“Cảm giác như một cơ hội bị bỏ lỡ,” Kjer nói.
(T.N. lược dịch)
