JERUSALEM (AP) – Trong lúc đang thăm viếng Israel hôm Chủ Nhật, ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng Hòa, ông Mitt Romney, tuyên bố Jerusalem sẽ là thủ đô của quốc gia này và nói Hoa Kỳ “có trách nhiệm luân lý lớn lao” ngăn chặn Iran chế bom nguyên tử.
Ông Mitt Romney phát biểu ở Jerusalem, phía sau là khu phố cổ, và tuyên bố thành phố này nên là thủ đô của Israel. (Hình: Uriel Sinai/Getty Images)
“Nên nhớ, các thủ lĩnh tôn giáo ở Iran đang thăm dò hệ thống phòng thủ của chúng ta. Họ muốn biết ai phản đối và tìm phương cách khác,” ông Romney nói. “Chúng ta sẽ không tìm phương cách khác trong sự quyết tâm bảo vệ Israel. Không bao giờ.”
Vị ứng cử viên tổng thống Hoa Kỳ đọc bài diễn văn, với phía sau là khu phố cổ, trong lúc những người ủng hộ ông lắng nghe.
Cả hai chính quyền Israel và Palestine đều muốn Jerusalem là thủ đô của mình, trong cuộc xung đột ở Trung Ðông nhiều thập niên qua.
Trong bài diễn văn, ông Romney công khai nhắc lại một số chỉ trích đối với Tổng Thống Barack Obama, mặc dù trước đây ông cũng chỉ trích chính quyền của vị lãnh đạo hiện nay không làm đủ để ngăn chặn Iran thử nghiệm vũ khí nguyên tử.
Vị cựu thống đốc tiểu bang Massachusetts cũng điều chỉnh lại phát biểu của một phụ tá của ông trước đó.
“Chúng tôi công nhận quyền tự vệ của Israel,” ông Romney nói với cử tọa.
Trước đó, ông Dan Senor, phụ tá của ông Romney, có nói với báo giới là “nếu Israel tự hành động, để ngăn chặn Iran phát triển khả năng nguyên tử, thống đốc (Romney) sẽ tôn trọng quyết định đó.”
Israel là chặng thứ nhì trong chuyến viếng thăm ghé ba nơi của ông Romney, chỉ vài tuần trước khi ông được đề cử làm ứng cử viên tổng thống tại Ðại Hội Toàn Quốc Ðảng Cộng Hòa ở Tampa, Florida.
Sau khi ghé London, nơi ông phát biểu về Thế Vận Hội làm nhiều dân Anh tức giận, ông Mitt Romney bay đến Trung Ðông. Sau đó, ông sẽ bay qua Ba Lan.
Tuyên bố của ông Romney liên quan đến Jerusalem không khác quan điểm của Israel bấy lâu nay, mặc dù Hoa Kỳ, và nhiều quốc gia khác, vẫn duy trì tòa đại sứ tại Tel Aviv. Không thấy ông Romney nói Tòa Ðại Sứ Hoa Kỳ có nên được dời đến Jerusalem hay không, nếu ông thắng cử.
Trước bài diễn văn, Thủ Tướng Benjamin Netanyahu chào mừng ông Romney như là một “đại diện của Hoa Kỳ” và nói ông đồng ý với ứng cử viên đảng Cộng Hòa của Mỹ trong quan điểm liên quan đến đe dọa nguyên tử của Iran.
“Mitt, tôi không thể đồng ý hơn với ông được,” ông Netanyahu nói. “Chúng ta phải trung thực và thừa nhận rằng tất cả phương tiện ngoại giao và hình thức trừng phạt không hiệu quả với Iran. Ðó là lý do tại sao tôi tin rằng chúng ta cần có đe dọa quân sự mạnh mẽ, cùng với phương cách ngoại giao, thì may ra thay đổi được tình thế.”
Tại Trung Ðông, ông Romney cũng sẽ gặp thủ tướng Palestine, ông Salam Fayyad. (Ð.D.)
