GYEONGJU, Nam Hàn (NV) – Đối mặt với những rạn nứt ngày càng sâu sắc trong trật tự thương mại toàn cầu, các nhà lãnh đạo Châu Á – Thái Bình Dương đã thông qua tuyên bố chung vào cuối cuộc họp thượng đỉnh APEC thường niên hôm Thứ Bảy, 1 Tháng Mười Một, tại Gyeongju, Nam Hàn, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết xây dựng khả năng chống chịu và chia sẻ lợi ích thương mại, Reuters đưa tin.
Thượng đỉnh APEC, tức khối Hợp Tác Kinh Tế Châu Á – Thái Bình Dương, do Nam Hàn đăng cai năm nay diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng và các chiến lược kinh tế hung hăng từ thuế quan của Mỹ đến kiểm soát xuất cảng của Trung Quốc gây áp lực thương mại toàn cầu.
Trước hội nghị, Tổng Thống Mỹ Donald Trump đã công bố các thỏa thuận thương mại với một số nước, bao gồm Trung Quốc và Nam Hàn. Nhưng sau đó ông Trump về nước trước khi bắt đầu họp thượng đỉnh.
Tuy nhiên, lập trường của Washington vẫn được thể hiện trong tuyên bố chung, vốn không không đề cập đến chủ nghĩa đa phương hay Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) như tuyên bố hồi năm ngoái.
“Đó là kết quả của việc các nước thành viên thừa nhận, ít nhất là ở mức độ nào đó, rằng sẽ rất khó để khôi phục một trật tự thương mại tự do dựa trên chủ nghĩa đa phương và WTO,” ông Heo Yoon, giáo sư thương mại quốc tế đại học Sogang University ở Seoul, nhận định với Reuters.
“Chúng ta không thể phủ nhận rằng có một sự thay đổi mô hình trong trật tự thương mại toàn cầu,” ông Heo Yoon nói thêm.
Với việc ông Trump ra về sớm, Trung Quốc đã thể hiện mình như là quốc gia ủng hộ thương mại tự do và cởi mở, vai trò mà Mỹ đã thống trị trong nhiều thập niên. Trung Quốc sẽ đăng cai thượng đỉnh APEC tại Thẩm Quyến vào năm 2026, ông Tập Cận Bình, chủ tịch Trung Quốc, thông báo.
Tuy nhiên, Giáo Sư Heo Yoon và các nhà phân tích nói rằng tuyên bố chung cho thấy các quốc gia thành viên thận trọng trong việc tạo ấn tượng rằng Mỹ đang làm suy yếu thương mại tự do trong khi thể hiện Trung Quốc như là người bảo vệ chủ nghĩa đa phương.
“Rất ít quốc gia tin rằng có thể tạo lập một trật tự thương mại mới mà không có Mỹ,” ông nói.
Trong bài phát biểu bế mạc tại APEC, ông Tập đã đề xuất thành lập Tổ Chức Hợp Tác Trí Tuệ Nhân Tạo Thế Giới, trong khi hội nghị thông qua các tuyên bố khác về thay đổi nhân khẩu học và trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng không đề cập gì đến các quy định về AI. (NNL) [đ.d.]
