BORDEAU, Pháp (NV) – Các nhà sản xuất rượu vang tại miền Nam nước Pháp đang bước vào mùa thu hoạch nho với một nỗi lo khác thường, đó là nhiều vườn nho thoát khỏi ngọn lửa nhưng vẫn có thể bị khói cháy rừng làm hư hương vị, khiến rượu vang niên vụ 2026 khó bán hoặc thậm chí không thể đưa ra thị trường.
Đài truyền hình France 24 hôm Thứ Sáu, 7 Tháng Tám, cho biết những vụ cháy rừng trong mùa hè năm nay thiêu rụi hơn 6,000 mẫu đất tại vùng Var và buộc hàng ngàn người phải rời nhà di tản.
Tại một vườn nho ở miền Đông Nam Pháp, nhà làm vang Gregory Guibergia nói mình may mắn khi ngọn lửa chỉ cháy tới rìa khu đất của ông. Một số hàng nho gần đám cháy bị nóng đến mức lá chuyển sang màu nâu và khô giòn, nhưng phần lớn những cây ở xa hơn vẫn xanh và trái vẫn có thể tiếp tục chín trước mùa thu hoạch.
Tuy nhiên, ông Guibergia nói vấn đề lớn nhất không còn là cây có bị cháy hay không, mà là khói đã ảnh hưởng đến trái nho đến mức nào. Ông nói với AFP rằng câu hỏi lớn là liệu rượu sau khi lên men có xuất hiện “vị khói” hay không và điều nguy hiểm là người làm rượu không thể biết ngay lúc này .
Var nằm trong khu vực sản xuất vang rosé quan trọng nhất của Pháp, với khoảng 30,000 mẫu vườn nho. Theo các ước tính được đài France 24 dẫn lại, cháy rừng trực tiếp phá hủy hàng trăm mẫu. Ông Guibergia, người đã làm nghề 25 năm, dự định thu hoạch và sản xuất từng lô nho riêng biệt để hạn chế nguy cơ nho bị ảnh hưởng làm hỏng toàn bộ sản lượng. Nhưng nếu rượu từ vườn nho 25 mẫu của ông bị đánh giá không thể bán, khoảng 90,000 chai có thể bị mất.
Các phòng thí nghiệm trong khu vực hiện đang kiểm tra nho để xác định mức độ nhiễm khói. Ông Clement Prelat, chuyên gia về rượu vang giải thích rằng chỉ cần một hoặc hai giờ tiếp xúc với khói cũng có thể đủ để các hợp chất từ khói kết hợp với đường trong trái nho. Hiện tượng này có thể chưa thể nếm thấy khi nho còn trên cây, nhưng sau quá trình lên men, những hợp chất đó có thể giải phóng và tạo ra mùi hoặc vị khói trong rượu.
Tình trạng này khiến các nhà làm vang rơi vào thế khó: họ phải quyết định có nên bỏ tiền thu hoạch nho khi chưa biết thành phẩm cuối cùng có bán được hay không.
Bà Lucie Demirdjian, một nhà sản xuất tại làng Ponteves gần đó, cho biết bà mất 11 trong tổng số 18 mẫu vườn nho vì cháy rừng. Bà đang chờ kết quả phòng thí nghiệm trước khi quyết định thu hoạch phần còn lại, bởi nếu rượu bị ám khói thì việc bỏ thêm tiền để hái nho và sản xuất có thể chỉ làm tăng thiệt hại. Bà Demirdjian nói người trồng nho vốn quen ứng phó với sương giá hay mưa đá, nhưng cháy rừng là một mối đe dọa mà ngành chưa có nhiều kinh nghiệm đối phó.
Ông Gregori Lanza, kỹ sư nông nghiệp, cho biết đến nay, những vườn nho bị máy bay chữa cháy phủ trực tiếp hóa chất chống cháy là các khu vực đã được xác định không thích hợp để làm rượu. Tuy nhiên, nho chỉ bị ảnh hưởng bởi khói không nhất thiết trở thành nguy hiểm cho sức khỏe người uống. Vấn đề chính là chất lượng và khả năng bán sản phẩm.
Kỹ Sư Lanza nói mùi gỗ cháy hòa vào rượu có thể không khiến chai vang trở thành thứ không thể uống, nhưng người tiêu dùng thường không muốn mua loại rượu có hương vị đó. Vì vậy, ngay cả khi rượu vẫn an toàn, các nhà sản xuất có thể quyết định không đưa ra thị trường.
Ngành rượu vang đang thử một số kỹ thuật để cứu sản phẩm. Ông Fabien Mistre thuộc hiệp hội rượu vang Correns cho biết các nhà sản xuất ở một khu vực khác của miền Nam nước Pháp từng thử dùng than hoạt tính để loại bớt vị khói khỏi rosé và vang trắng sau một trận cháy rừng năm ngoái.
Nhưng ngay cả kỹ thuật đó cũng không bảo đảm thành công. Ông Mistre cho biết sẽ chờ cho đến khi toàn bộ quá trình làm rượu kết thúc mới biết sản phẩm có thật sự thoát khỏi ảnh hưởng của khói hay không. Một vấn đề khác là bảo hiểm có thể không bồi thường thiệt hại thương mại chỉ vì hương vị rượu thay đổi. Ông Mistre nói dù không được bảo hiểm, vẫn sẽ không bán rượu nếu sản phẩm có mùi cháy.
Ông mô tả một cách đơn giản: Nếu rượu bị khói quá nặng, hương vị của nó sẽ giống như “thịt giăm-bông hun khói.”
Đối với các nhà làm vang ở miền Nam nước Pháp, những đám cháy có thể đã tắt, nhưng hậu quả thật sự đối với mùa vang 2026 chỉ được biết sau khi những trái nho sống sót đi qua quá trình lên men. Trong một ngành mà giá trị của chai rượu phụ thuộc rất lớn vào mùi vị, vùng đất và niên vụ, khói từ vài giờ cháy rừng có thể biến cả một năm lao động thành sản phẩm không còn người muốn mua. (MPL)
