TOKYO, Nhật (NV) – Đảng cầm quyền Nhật và đối tác liên minh của họ giành được chiến thắng lớn trong cuộc bầu cử Quốc Hội hôm Chủ Nhật, 10 Tháng Bảy, sau vụ ám sát ông Shinzo Abe, cựu thủ tướng, trong bối cảnh chưa thể khẳng định cái chết của ông sẽ ảnh hưởng đến sự đoàn kết trong đảng như thế nào, theo AP.
Cụ thể, đảng Dân Chủ Tự Do và đối tác liên minh Komeito nâng số ghế của họ lên thành 146 trên 248 ghế, vượt chỉ tiêu một nửa số ghế trong cuộc bầu cử Thượng Viện. Với kết quả này, ông Fumio Kishida, thủ tướng, sẽ cầm quyền mà không bị gián đoạn cho đến đợt bầu cử tiếp theo dự trù diễn ra vào năm 2025.
Như vậy, ông Kishida có thể thực hiện những chính sách dài hạn như an ninh quốc gia, chính sách kinh tế “chủ nghĩa tư bản mới,” cũng như sửa đổi Hiến Pháp hòa bình thời hậu chiến do Mỹ soạn thảo, một mục tiêu ấp ủ từ lâu của đảng của ông.
Đảng cầm quyền sau chiến thắng lớn lao vừa qua cũng khẳng định sẽ hoàn tất những gì ông Shinzo Abe đã đề ra.
Hiện tại việc đề nghị thay đổi Hiến Pháp là khả thi. Với việc hai đảng đối lập cũng ủng hộ thay đổi Hiến Pháp, thì khối cầm quyền đang có hai phần ba đa số, đủ điều kiện đề nghị thay đổi.
Ông Kishida hoan nghênh chiến thắng này nhưng không nở nụ cười vì cái chết của ông Abe, cũng như nhiệm vụ khó khăn là thống nhất đảng mà không có ông Abe. Trong một số cuộc phỏng vấn cuối ngày 10 Tháng Bảy, ông Kishida lặp lại rằng “sự đoàn kết của đảng là điều quan trọng nhất.”
Ngoài ra, ông nói rằng các biện pháp đối phó COVID-19, cuộc chiến Nga-Ukraine và giá cả tăng cao là ưu tiên của ông. Đồng thời ông sẽ cố gắng củng cố an ninh quốc gia Nhật và sửa đổi Hiến Pháp.
Ông Abe, 67 tuổi, bị bắn khi đang phát biểu vận động tranh cử ở Nara, thành phố miền Tây nước Nhật vào hôm Thứ Sáu, 8 Tháng Bảy, và chết vì mất nhiều máu. Ông là nhà lãnh đạo chính trị tại vị lâu nhất ở Nhật với hai nhiệm kỳ. Mặc dù từ chức vào năm 2020 nhưng ông vẫn có ảnh hưởng lớn trong đảng Dân Chủ Tự Do của mình.
Ông Mitsuru Fukuda, giáo sư quản trị khủng hoảng tại Nihon, cho biết cái chết của ông Abe có thể “là bước ngoặt” đối với đảng Dân Chủ Tự Do với những chính sách gây tranh cãi về bình đẳng giới, hôn nhân đồng giới và các vấn đề khác.
Sau vụ ám sát, cuộc bỏ phiếu hôm 10 Tháng Bảy mang một ý nghĩa mới, bởi vì tất cả lãnh đạo chính trị của Nhật đều nhấn mạnh vào tầm quan trọng của quyền tự do ngôn luận và bảo vệ dân chủ trước các hành vi bạo lực. Việc ông Abe bị giết có thể dẫn đến nhiều lá phiếu cảm thông. Tỷ lệ cử tri đi bầu hôm đó là khoảng 52%, cao hơn 3% so với mức 48.8% năm 2019.
Vào ngày cuối cùng của chiến dịch tranh cử hôm Thứ Bảy, 9 Tháng Bảy, các nhà lãnh đạo đảng tránh tiếp xúc gần với đám đông – một dấu hiệu cho thấy an ninh được thắt chặt sau vụ ám sát ông Abe.
Thi thể ông Abe được đưa về quàn tại đền thờ Zojoji ở Tokyo. Tang lễ dự trù được tổ chức trong vài ngày tới.
Hôm 10 Tháng Bảy, nghi can Tetsuya Yamagami, người ám sát ông Abe, được chuyển đến văn phòng công tố địa phương để điều tra thêm. Nghi can khai rằng mình ám sát ông Abe vì tin rằng ông Abe có liên quan đến một nhóm tôn giáo, nơi mẹ của nghi can đóng góp rất nhiều tiền của và bị phá sản. Nghi can không có vấn đề gì với quan điểm chính trị của vị cố thủ tướng.
Trong khi đó hôm 9 Tháng Bảy, ông Tomoaki Onizuka, cảnh sát trưởng tỉnh Nara, thừa nhận cảnh sát khu vực có sơ hở về an ninh khi để tay súng tiếp cận và bắn ông Abe.
Ông Abe từ chức hai năm trước vì vấn đề sức khỏe. Ông cho biết bản thân rất tiếc vì phải bỏ dở nhiều mục tiêu, bao gồm sửa đổi Hiến Pháp Nhật. Mặc dù một số người bảo thủ xem hiến chương hậu Đệ Nhị Thế Chiến là một sự sỉ nhục, thì công chúng vẫn ủng hộ văn kiện này.
Trong khi đó ông Abe, tiếp bước ông của mình là ông Nobusuke Kishi, cựu thủ tướng, muốn biến Nhật thành một quốc gia “bình thường” và “xinh đẹp” với quân đội hùng mạnh hơn thông qua liên minh an ninh với Mỹ và giữ vai trò lớn hơn trong các vấn đề quốc tế.
Ông Abe trở thành thủ tướng trẻ nhất Nhật vào năm 2006 ở tuổi 52. Năm 2012 ông quay trở lại chính trường, thề sẽ hồi sinh đất nước. Ông giành chiến thắng trong sáu cuộc bầu cử quốc gia và xây dựng một quyền lực vững chắc.
Trong khi đó Nhật được biết đến với luật súng đạn nghiêm ngặt. Dân số Nhật là 125 triệu người, nhưng chỉ có 21 vụ án hình sự liên quan đến súng năm 2020. (V.Giang) [qd]
