WASHINGTON, DC (NV) – Kể cả khi giải quyết được các bất đồng nhằm tiến tới được một thỏa thuận thương mại và tránh các mức thuế trừng phạt, nhưng giới lãnh đạo Hoa Kỳ và Trung Quốc vẫn còn một vấn đề hục hặc dai dẳng đó là Hoa Kỳ yêu cầu Trung Quốc ngừng mua dầu từ Iran và Nga, bài phân tích của AP hôm Chủ Nhật, 3 Tháng Tám, ghi nhận.
“Trung Quốc sẽ luôn luôn bảo đảm nguồn cung ứng năng lượng để phục vụ lợi ích quốc gia,” Bộ Ngoại Giao Trung Quốc viết trên X hôm Thứ Tư, 30 Tháng Bảy sau hai ngày đàm phán thương mại tại Stockholm, đáp lại việc Hoa Kỳ đe dọa đánh 100% thuế.
Đây là một hành động đáng chú ý khi cả Bắc Kinh và Washington đều đang tỏ ra cởi mở và thiện chí trong việc đạt được thỏa thuận giúp giao thương giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới ổn định, sau khi giảm bớt mức thuế cao ngất ngưởng và các quy định khắc nghiệt về thương mại.
Điều này cho thấy Trung Quốc cứng rắn khi đối phó với chính quyền Tổng Thống Donald Trump, đặc biệt là khi chính sách năng lượng và đối ngoại tại Hoa Lục gắn liền với thương mại.
Sau khi đàm phán chấm dứt, Bộ Trưởng Ngân Khố Hoa Kỳ Scott Bessent nói trước các ký giả rằng khi nhắc tới việc mua dầu từ Nga, “Trung Quốc lập tức bày tỏ lập trường coi trọng chủ quyền quốc gia.”
“Chính vì chúng tôi không muốn can thiệp vào chủ quyền của họ nên kể như họ muốn trả mức thuế 100%,” Bessent cho biết.
Hôm Thứ Năm, Bessent cho hay các viên chức Trung Quốc là các nhà đàm phán “cứng rắn,” nhưng cho biết hành động kháng cự này không làm các cuộc đàm phán bị đình trệ. “Tôi tin rằng Hoa Kỳ đang có những bước đi cần thiết để tiến tới thỏa thuận,” Bessent nói với CNBC.
Hoa Kỳ tìm cách kìm hãm doanh số dầu thô của Nga và Iran, vốn là doanh thu chủ lực ở cả hai quốc gia, nhằm làm ngân sách quốc phòng của hai quốc gia suy giảm khi Moscow quyết tâm tham chiến với Ukraine cũng như việc Tehran chống lưng cho các lực lượng dân quân trên khắp Trung Đông.
Vào thời điểm Trump công bố kế hoạch đánh thuế toàn diện lên hàng chục quốc gia vào Tháng Tư, Trung Quốc là quốc gia duy nhất đáp trả và từ chối nhượng bộ trước áp lực từ Hoa Kỳ.
“Nếu Hoa Kỳ nhất mực đánh thuế, Trung Quốc sẽ chống chọi tới cùng, và đây là lập trường nhất quán của Trung Quốc,” Tu Xinquan, giám đốc Viện Nghiên Cứu Tổ Chức Thương Mại Thế Giới CIWTO tại Đại Học Kinh Doanh và Kinh Tế Quốc Tế ở Bắc Kinh cho biết.
Danny Russel, một nghiên cứu viên uy tín tại Viện Chính Sách Xã Hội Châu Á, cho biết Bắc Kinh hiện tự coi mình là “người nắm giữ quân bài trong cuộc đấu tranh với Washington.”
Ông cho biết Trump đã nói rõ rằng ông muốn một “thỏa thuận gây chú ý” với Tập Cận Bình, “vì vậy việc bác bỏ yêu cầu của Hoa Kỳ về việc ngừng mua dầu từ Iran hoặc Nga có lẽ không bị coi là một yếu tố phá vỡ thỏa thuận, ngay cả khi nó gây ra xích mích và trì hoãn.”
Một khi Trung Quốc tiếp tục mua dầu từ Nga, Tập Cận Bình và Tổng Thống Vladimir Putin có thể “giữ vững chính sách đoàn kết chiến lược” cũng như giảm đáng kể chi phí kinh tế cho Trung Quốc, Russel cho biết.
“Nói cách khác, Bắc Kinh không thể từ bỏ nguồn dầu mỏ từ Nga và Iran,” Russel nói. “Đây là nguồn cung ứng năng lượng chiến lược vô cùng quan trọng và Bắc Kinh đang mua dầu với giá rẻ như cho không.”
Cơ Quan Tin Tức Năng Lượng Hoa Kỳ (EIA) ước lượng trong một phúc trình công bố năm 2024 rằng Iran xuất cảng khoảng 80% tới 90% sản lượng dầu qua Trung Quốc. Nền kinh tế Trung Quốc được hưởng lợi từ hơn một triệu thùng dầu nhập cảng từ Iran một ngày.
Quốc Hội Iran đưa ra kế hoạch phong tỏa Eo Biển Hormuz vào Tháng Sáu sau khi Mỹ phát động oanh tạc các nhà máy nguyên tử tại Iran, tiếp theo Trung Quốc cũng lên tiếng phản đối việc phong tỏa tuyến hải hành vận chuyển dầu thô quan trọng.
Trung Quốc cũng là một khách hàng quan trọng của Nga, nhưng đứng thứ hai sau Ấn Độ về sản lượng mua dầu thô xuất cảng qua đường biển từ Nga. Tháng Tư vừa qua, Trung Quốc tăng 20% sản lượng dầu nhập cảng từ Nga so với tháng trước, tương đương hơn 1.3 triệu thùng một ngày, theo Viện KSE, một trung tâm phân tích thuộc Trường Kinh Tế Kyiv. (TTHN) [kn]
