BRUSSEL, Bỉ (NV) – Ba cơ quan tình báo Châu Âu cho biết Quân Đội Trung Quốc bí mật huấn luyện khoảng 200 lính Nga tại Hoa Lục vào cuối năm ngoái, một số người sau đó trở lại tham chiến tại Ukraine, theo Reuters cho biết hôm Thứ Ba, 19 Tháng Năm.
Nội dung huấn luyện chủ yếu tập trung vào tiến hành chiến tranh bằng drone, chống drone, tác chiến điện tử, không yểm lục quân, bộ binh cơ giới, rà phá mìn và kỹ thuật chất nổ.
Chương trình huấn luyện này được ghi nhận trong một thỏa thuận song ngữ Nga–Hoa, ký tại Bắc Kinh ngày 2 Tháng Bảy, 2025. Thỏa thuận nói khoảng 200 quân nhân Nga được huấn luyện tại các cơ sở quân sự, trong đó có Bắc Kinh và Nam Kinh.
Theo thỏa thuận cũng có hàng trăm quân nhân Trung Quốc được huấn luyện tại các cơ sở quân sự ở Nga. Điều này cho thấy sự hợp tác quân sự hai chiều giữa Điện Kremlin và Trung Nam Hải sâu hơn so với những tuyên bố công khai.
Một giới chức tình báo nói cho Reuters hay rằng nếu Trung Quốc huấn luyện quân nhân Nga ở cấp chiến thuật và tác chiến, rồi những người này tham chiến tại Ukraine, thì Trung Quốc dính líu trực tiếp hơn vào cuộc chiến tại Châu Âu so với những gì thế giới từng biết.
Bộ Quốc Phòng Nga và Bộ Quốc Phòng Trung Quốc không trả lời yêu cầu bình luận của Reuters. Bộ Ngoại Giao Trung Quốc nói Bắc Kinh luôn giữ lập trường “khách quan và công bằng” về cuộc khủng hoảng Ukraine, đồng thời cho rằng các bên liên quan không nên “cố ý kích động đối đầu hay đổ lỗi.”
Reuters nhắc lại rằng Trung Quốc nhiều lần tuyên bố trung lập trong cuộc chiến Ukraine và tự giới thiệu mình là bên trung gian thúc đẩy hòa bình. Nhưng thông tin huấn luyện bí mật này làm suy yếu hình ảnh trung lập đó.
Trung Quốc và Nga từng tuyên bố quan hệ đối tác chiến lược “không giới hạn” chỉ vài ngày trước khi Nga mở cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022. Từ đó đến nay, khi phương Tây tìm cách cô lập Moscow, Trung Quốc đã trở thành nguồn hỗ trợ kinh tế quan trọng bằng cách mua dầu, khí đốt và than của Nga.
Bản tin xuất hiện ngay trước chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Thống Vladimir Putin, nơi Chủ Tịch Tập Cận Bình dự kiến tiếp ông trong hai ngày. Moscow và Bắc Kinh mô tả chuyến đi này là bằng chứng mới cho quan hệ “mọi thời tiết” giữa hai nước.
Drone đang là vũ khí then chốt trong chiến tranh Ukraine. Cả Nga và Ukraine đều dùng drone tầm xa để đánh mục tiêu cách hàng trăm dặm, trong khi drone nhỏ FPV gắn chất nổ đang thống trị chiến trường, khiến xe bọc thép và bộ binh di chuyển rất nguy hiểm.
Các báo cáo nội bộ của quân đội Nga mà Reuters xem được mô tả nhiều khóa huấn luyện tại Trung Quốc, gồm bắn súng cối 82mm với sự hỗ trợ của drone, dùng súng tác chiến điện tử để chống drone, dùng lưới bắt drone, huấn luyện bằng mô phỏng bay, điều khiển FPV drone, rà phá mìn và giải quyết vật nổ chưa nổ.
Về ngoại giao, Trung Quốc đang cố giữ hai vai cùng lúc: một mặt nói mình là bên trung lập, thúc đẩy hòa bình; mặt khác lại duy trì hợp tác quân sự và kinh tế sâu với Nga. Nếu thông tin của Reuters được xác nhận đầy đủ, vai trò của Trung Quốc không còn là “người quan sát trung lập,” mà thực chất là một bên giúp Nga nâng cao năng lực chiến trường, đặc biệt trong lĩnh vực drone và chống drone.
Từ góc nhìn Châu Âu, đây là dấu hiệu đáng lo. Trung Quốc không cần gửi quân sang Ukraine mới bị xem là can dự. Nếu Bắc Kinh cung cấp kỹ thuật, huấn luyện, mô phỏng, hoặc kinh nghiệm công nghệ giúp Nga chiến đấu hiệu quả hơn, thì Trung Quốc đang góp phần kéo dài khả năng chiến tranh của Moscow. Điều này làm tăng nghi ngờ của phương Tây rằng Trung Quốc nói hòa bình với thế giới, nhưng lại giúp Nga có thêm sức chịu đựng trên chiến trường.
Thế giới đang kỳ vọng Trung Quốc dùng ảnh hưởng của mình để thúc ép Nga chấm dứt chiến tranh. nhưng kỳ vọng hòa bình đó đang va vào thực tế quyền lợi của Bắc Kinh.
Trung Quốc không muốn Nga thất bại hoàn toàn, vì một Nga suy yếu có thể làm cán cân quyền lực nghiêng mạnh hơn về phía Mỹ và đồng minh. Bắc Kinh cũng không muốn chiến tranh leo thang mất kiểm soát, vì điều đó gây bất ổn kinh tế toàn cầu, ảnh hưởng đến thương mại, năng lượng và vị thế ngoại giao của Trung Quốc.
Qua việc can dự huấn luyện cho quân đội Nga tham chiến ở Ukraine, Trung Quốc hiện nay hành xử vai trò nước đôi, miệng nói ngôn ngữ hòa bình, nhưng hành động theo tính toán quyền lực. Bắc Kinh muốn được nhìn nhận như một nhà hòa giải, một cường quốc đem lại ổn định toàn cầu nhưng mặt khác lại muốn giữ Nga như một đối tác chiến lược chống lại trật tự do phương Tây dẫn đầu. (MPL)
