Trung Quốc lên tiếng ủng hộ Nga sau cuộc binh biến Wagner

BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Trung Quốc lên tiếng ủng hộ Nga vào tối Chủ Nhật, 25 Tháng Sáu, sau khi toàn thế giới chứng kiến cuộc binh biến ngắn ngủi, kéo dài 23 tiếng đồng hồ của đội quân đánh thuê Wagner, theo CNN.

Tình trạng quân sự bất ổn xảy ra tại khu vực Rostov-on-Don trong cuối tuần qua đặt ra thách thức nghiêm trọng đối với 23 năm lãnh đạo nước Nga của ông Vladimir Putin, một đồng minh gần gũi của ông Tập Cận Bình, chủ tịch Trung Quốc.

Trong một tuyên bố, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc cho rằng sự việc là “vấn đề nội bộ của Nga,” và hứa sẽ hỗ trợ Nga duy trì ổn định quốc gia.

Hôm Thứ Bảy, 24 Tháng Sáu, ông Yevgeny Prigozhin, lãnh đạo lực lượng đánh thuê Wagner, tổ chức một cuộc nổi loạn kéo dài chưa đến 24 tiếng đồng hồ. Cuối cùng ông Prigozhin thỏa thuận với Điện Kremlin đồng ý rút quân. Phát ngôn viên chính phủ Nga cho biết viên chỉ huy Wagner này sẽ phải sống lưu vong ở Belarus.

Bình luận tương tự cũng được đưa ra khi ông Andrey Rudenko, thứ trưởng Bộ Ngoại Giao Nga, bay đến Bắc Kinh để gặp các viên chức Trung Quốc vào hôm Chủ Nhật, 25 Tháng Sáu. Trong chuyến đi, hai bên tái khẳng định quan hệ đối tác chặt chẽ và tin cậy về mặt chính trị. 

Ông Rudenko cùng ông Tần Cương, ngoại trưởng Trung Quốc, thảo luận quan điểm về “quan hệ Trung-Nga” và các vấn đề quốc tế lẫn khu vực mà hai nước có cùng mối quan tâm. Trong khi đó ông Ma Zhaoxu, thứ trưởng Ngoại Giao Trung Quốc, cam kết “bảo vệ lợi ích chung” của cả hai nước trong “tình hình quốc tế phức tạp và bất ổn.”

Ông Tập gặp trực tiếp ông Putin 40 lần kể từ khi lên nắm quyền năm 2012, nhiều hơn bất kỳ nhà lãnh đạo nào khác trên toàn cầu. Trong những năm gần đây, hai nhà lãnh đạo đang đưa quốc gia của họ xích lại gần nhau hơn với cùng tham vọng thách thức thế giới cũ mà họ gọi là do “sự bá quyền của Mỹ” gây ra.

Tháng Hai, năm 2022, cả hai tuyên bố tình bạn “không giới hạn,” ngay trước khi ông Putin phát động cuộc xâm lăng Ukraine. Kể từ đó, Trung Quốc từ chối lên án cuộc chiến, thậm chí còn cung cấp hỗ trợ về kinh tế và ngoại giao cho Nga.

Nhưng khi cuộc chiến tàn khốc kéo dài, Bắc Kinh có những lo ngại rằng cuộc chiến này có thể khiến quyền lực của ông Putin gặp bất ổn. Và sự bất ổn đó được thể hiện rõ ràng nhất qua cuộc nổi dậy của Wagner.

Các chuyên gia đánh giá rằng xung đột ở Nga không chỉ gây rủi ro cho đường biên giới kéo dài giữa Nga và Trung Quốc, mà còn có thể khiến ông Putin mất quyền lực, tạo ra một chế độ mới thân thiện với phương Tây và xa cách với Trung Quốc.

Sự cộng sinh chính trị của Nga và Trung Quốc được thể hiện rõ khi cuối tuần qua, những bình luận về cuộc nổi dậy ở Nga được kiểm soát chặt chẽ trên mạng xã hội, khi nhiều người đăng tải tin tức kèm theo thành ngữ “môi hở răng lạnh.” Truyền thông nhà nước Trung Quốc tìm cách nhấn mạnh sự ổn định ở Nga và khắc họa ông Putin theo hướng tích cực.

Các video cảnh Wagner chiếm đóng cơ sở quân sự ở thành phố Rostov-on-Don được phát sóng trên khắp thế giới vào ngày Thứ Bảy, 24 Tháng Sáu. Tuy nhiên các hình ảnh này lại vắng bóng trên bản tin thời sự của đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV.

Thay vào đó, CCTV phát sóng khung cảnh giao thông bình lặng bên ngoài Điện Kremlin, cũng như bài phát biểu của ông Putin về trừng phạt những “kẻ phản quốc.”

Trong những tháng gần đây, Bắc Kinh thể hiện mình là một nhà môi giới hòa bình trong nỗ lực hàn gắn quan hệ với Châu Âu. Thế nhưng bản thân họ cũng tiếp tục thắt chặt quan hệ với Moscow.

Hồi Tháng Ba, trong chuyến thăm đầu tiên của ông Tập đến Nga kể từ khi cuộc xâm lăng nổ ra, ông Tập và ông Putin khẳng định sự đồng điệu trong một loạt vấn đề, đồng thời chia sẻ mối ngờ vực đối với Mỹ.

Tuy nhiên ở thời điểm hiện tại, sự nổi dậy của Wagner khiến động lực chung cho tầm nhìn của ông Tập trở nên lung lay mạnh nhất trong nhiều thập niên qua.

Một số nhà bình luận và học giả theo chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc cho rằng sự việc ảnh hưởng lớn đến hình ảnh của Nga và ông Putin. (MPL) [kn]