WASHINGTON, DC (NV) – Chỉ huy tối cao đại diện cho Hoa Kỳ tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương đã nói chuyện với người đồng cấp Trung Quốc vào tối Thứ Hai, 9 Tháng Chín, theo ba viên chức Hoa Kỳ tường tận với các kế hoạch, trong bối cảnh hai đại cường quốc đang nỗ lực gầy dựng lại quan hệ quân sự nhằm tránh bùng nổ xung đột, NBC loan tin.
Đô Đốc Samuel Paparo, chỉ huy Bộ Tư Lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương USINDOPACOM thuộc Hoa Kỳ, điện đàm với Tướng Wu Yanan, chỉ huy Chiến Trường Miền Nam Trung Quốc, đơn vị chịu trách nhiệm về các yêu sách chủ quyền bành trướng mà Bắc Kinh áp đặt lên Biển Đông. Đây là cuộc điện đàm đầu tiên hai vị tướng lãnh quân sự trong khu vực chính thức ngồi lại với nhau sau nhiều năm.
Bộ Quốc Phòng Trung Quốc cũng xác nhận cuộc điện đàm, cho biết hai bên “nói chuyện rành mạch về các mối quan tâm chung.”
Trong cuộc hội đàm thu hình trực tuyến, Paparo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì tư liên giữa quân đội hai quốc gia nhằm “giảm nguy cơ hiểu lầm hoặc tính toán sai lầm,” theo bản ghi chép cuộc điện đàm do Tòa Bạch Ốc công bố.
Khi nhắc tới các “hành động không an toàn” gần đây giữa Giải Phóng Quân Trung Hoa PLA và các đồng minh của Hoa Kỳ, Paparo cho biết quân đội Trung Quốc có nghĩa vụ “tuân thủ luật pháp và chuẩn mực quốc tế nhằm bảo đảm an toàn cho các hoạt động,” bản tin cho biết.
Paparo cũng hối thúc quân đội Trung Quốc xem xét lại những diễn tiến mà ông cho là áp dụng “chiến thuật nguy hiểm, bức hại và có thể dẫn tới leo thang tại Biển Đông và không dừng lại ở đó,” bản tin cho biết thêm.
Hai tướng lãnh đều tương đối mới mẻ khi đảm trách vai trò: Paparo đảm nhiệm chức vụ chỉ huy vào Tháng Năm, còn họ Wu được bổ nhiệm vào Tháng Bảy. Bản tin do Tòa Bạch Ốc công bố cho biết hai vị tướng từng có một cuộc hội đàm “mang tính gầy dựng và tôn trọng,” đồng thời Paparo cũng lưu ý tầm quan trọng của việc giữ liên lạc với họ Wu cùng các nhà lãnh đạo đứng đầu bốn chiến trường khác tại Trung Quốc.
Viên chức tiền nhiệm của Paparo, Đô Đốc John Aquilino, thường yêu cầu gặp gỡ các tướng lãnh chỉ huy Chiến Trường Miền Nam Trung Quốc cũng như Chiến Trường Miền Đông, có thẩm quyền giải quyết cả tình trạng ở Eo Biển Đài Loan, nhưng Trung Quốc chưa từng gật đầu. Lãnh tụ Trung Quốc Tập Cận Bình từng cắt đứt liên lạc quân sự vào năm 2022 sau khi Dân Biểu Nancy Pelosi, Dân Chủ-California, lúc bấy giờ là Chủ Tịch Hạ Viện, viếng thăm Đài Loan, một đảo quốc dân chủ tự quản mà Bắc Kinh tuyên bố là lãnh thổ của riêng họ.
USINDOPACOM chịu trách nhiệm quản lý cả Biển Đông lẫn Eo Biển Đài Loan, nơi căng thẳng đang gia tăng khi các đồng minh của Hoa Kỳ có tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc liên tục đụng độ, đặc biệt là Philippines. Hôm Thứ Ba, hải quân Philippines đếm được tổng cộng 207 tàu thuộc lực lượng tuần duyên, quân đội và dân quân biển Trung Quốc hiện diện trên vùng biển được Manila tuyên bố chủ quyền từ 3 tới 9 Tháng Chín, truyền thông địa phương Philippines đưa tin, đây là con số cao nhất trong một tuần vào năm nay.
Trung Quốc và Philippines liên tục xô xát trên Biển Đông làm dấy lên mối lo ngại rằng Hoa Kỳ, quốc gia có hiệp ước phòng thủ chung với Manila, có thể vướng vào xung đột với Bắc Kinh. Mặc dù cho tới nay các viên chức Philippines vẫn chẳng mảy may suy nghĩ rằng liệu có nên để chiến hạm Hoa Kỳ hộ tống tàu thuyền Philippines trong khu vực hay không, nhưng vào tháng trước Paparo nói rằng đó là “một quyết định hoàn toàn hợp lý.”
Trung Quốc tố cáo Philippines xâm phạm trái phép vùng lãnh hải và cho biết họ đang hành động theo luật pháp quốc tế. Một bài bình luận hôm Thứ Hai trên tờ báo nhà nước Nhân Dân Nhật Báo cho biết bang giao Trung Quốc-Philippines đang “đứng giữa ngã ba đường.”
Lo ngại bế tắc khi thảo luận về những rắc rối này, Tổng Thống Joe Biden và họ Tập đồng thuận nối lại các cuộc trao đổi quân sự cấp cao tại một nghị hội thượng đỉnh diễn ra ở California vào Tháng Mười Một. Cả hai quốc gia đều công bố kế hoạch điện đàm giữa các tướng lãnh quân sự sau khi Jake Sullivan, cố vấn an ninh quốc gia cho Biden, dẫn đầu chuyến viếng thăm Bắc Kinh vào cuối tháng trước.
Một viên chức cấp cao trong chính quyền Tổng Thống Biden cho biết việc thiết lập lại băng tần liên lạc giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc là ưu tiên trong chuyến công du của Sullivan.
Hai cường quốc cũng cho biết Biden và họ Tập sẽ điện đàm trong những tuần tới, đây sẽ là lần đầu tiên họ ngồi lại với nhau tính từ Tháng Tư. Một cuộc điện đàm nhiều khả năng dẫn tới một cuộc gặp gỡ trực tiếp khác giữa hai nhà lãnh đạo trước khi Biden mãn nhiệm.
Hoa Kỳ cũng sẽ cử một phó phụ tá bộ trưởng quốc phòng tới Diễn Đàn Hương Sơn diễn ra tại Bắc Kinh vào tuần này, “đặt trọng tâm chưa từng có” vào nghị hội an ninh cấp cao này, hãng truyền thông nhà nước Trung Quốc Hoàn Cầu Thời Báo đưa tin vào tuần trước, trích dẫn nguồn tin từ các nhà tổ chức. (TTHN)
