LONDON, United Kingdom (NV) – Ông Andy Burnham, thuộc đảng Lao Động, người được gọi là “Vua phương Bắc” vừa chính thức trở thành tân thủ tướng của Vương Quốc Anh, người thứ bảy giữ chức vụ này chỉ trong hơn mười năm, một giai đoạn thay đổi lãnh đạo chưa từng có trong lịch sử chính trị Anh gần đây. Theo NBC News cho biết ngày Thứ Hai, 20 Tháng Bảy.
Ông Burnham, 56 tuổi, đã được bổ nhiệm mà không gặp phải sự cạnh tranh nào, sau khi ông Keir Starmer – nhân vật vốn không được lòng công chúng – đồng ý từ chức vào tháng trước do chuỗi thất bại trong các cuộc bầu cử, những lần “quay xe” về chính sách và các vụ bê bối.
Vua Charles III đã có buổi tiếp đón tân thủ tướng tại Cung Điện Buckingham sau cuộc gặp với cựu Thủ Tướng Keir Starmer, theo CNN. Rất ít hình ảnh về các cuộc gặp này được công bố, các đài truyền hình chỉ phát sóng cảnh quay bên ngoài cung điện. Nội dung chi tiết của các cuộc thảo luận vẫn được giữ hoàn toàn bí mật theo đúng nghi thức lâu đời.
Phát biểu bên ngoài ngôi nhà nổi tiếng số 10 phố Downing mà không cần văn bản hay bục phát biểu, một sự khác biệt có chủ đích so với phong cách trang trọng hơn của những người tiền nhiệm, theo nhận định của BBC, ông Burnham cam kết về điều ông gọi là “hãm phanh cho nước Anh,” hứa hẹn những thay đổi lớn nhất trong 40 năm qua của đất nước. Ông cho biết một kế hoạch mười năm đầy đủ sẽ được công bố sau trong năm, nhưng ưu tiên trước mắt là mang lại cho người dân “không gian để thở,” bao gồm hỗ trợ về chi phí sinh hoạt.
Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen cho biết bà mong muốn củng cố quan hệ EU-Anh, còn Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky chúc tân Thủ Tướng Burnham thành công, nói rằng sự hỗ trợ của Anh dành cho Ukraine “chưa bao giờ mạnh mẽ hơn lúc này.” Thủ tướng Australia Anthony Albanese gọi hai nước là “những người bạn, đồng minh và đối tác lâu năm.”
Về phía Hoa Kỳ, theo NBC News, Tổng Thống Trump từng coi thường ông Burnham, gọi ông là “thị trưởng của một thị trấn” và là người “có tư tưởng cực kỳ cấp tiến.” Tuy nhiên, vào cuối tuần qua, ông Trump đã ca ngợi những tín hiệu cho thấy ông Burnham có thể sẽ áp dụng cách tiếp cận mềm mỏng hơn đối với khu vực Biển Bắc của Anh – nơi các giấy phép thăm dò dầu khí mới hiện đang bị đình trệ do các chính sách về khí hậu.
Từ Liverpool đến Manchester rồi tới phố Downing
Hoạn lộ của ông Burnham khá dài và không bằng phẳng. Theo NPR, ông sinh ra ở Liverpool vào Tháng Giêng, năm 1970 và lớn lên tại một làng ngoại ô vùng Merseyside nằm giữa Liverpool và Manchester. Ông là con của một kỹ sư viễn thông và một nhân viên tiếp tân, được nuôi dưỡng trong một gia đình Công Giáo. Ông học tiếng Anh tại Đại Học Cambridge University. Một cựu giáo sư ở đây nhớ về ông như một sinh viên xuất thân từ tầng lớp lao động, say mê bóng đá nhưng vẫn có thể đọc thuộc Shakespeare.
Ông Burnham vào Nghị Viện năm 2001 và thăng tiến trong đảng Lao Động dưới thời Thủ Tướng Tony Blair, sau đó phục vụ trong nội các của Gordon Brown, bao gồm một thời gian làm bộ trưởng Y tế, từ năm 2007 đến 2010. Ông ứng cử vị trí lãnh đạo Công Đảng hai lần, năm 2010 và 2015, nhưng thất bại.
Năm 2017, ông rời Westminster để trở thành thị trưởng của Greater Manchester và giữ vị trí này trong chín năm trước khi giành thắng lợi trong một cuộc bầu cử bổ sung được chú ý vào Tháng Sáu vừa qua để trở lại Nghị Viện, mở đường cho ông tới vị trí lãnh đạo đảng và cuối cùng là số 10 phố Downing.
Vì sao có danh hiệu ‘Vua phương Bắc’?
Biệt danh này bắt nguồn từ đại dịch COVID-19, lúc đó ông Burnham là thị trưởng Greater Manchester. Ông đã nhiều lần đối đầu với thủ tướng đảng Bảo Thủ Boris Johnson về các biện pháp phong tỏa và hỗ trợ tài chính cho miền Bắc nước Anh. Ông cho rằng chính phủ quá tập trung vào London và các doanh nghiệp, trong khi người lao động ở miền Bắc cần được hỗ trợ nhiều hơn trước khi phải tuân thủ các quy định chặt chẽ.
Cuộc đối đầu công khai này đã mang lại cho ông sự chú ý và cảm tình rộng rãi khắp miền Bắc nước Anh. Các nhà bình luận bắt đầu gọi ông bằng danh hiệu “Vua phương Bắc” lấy cảm hứng từ bộ phim Game of Thrones.
Ông Burnham hứa sẽ mở rộng cái mà ông gọi là “chủ nghĩa Manchester,” một nền chính trị đặt “con người và địa phương lên trước đảng phái” ra toàn quốc. Ông nói trong chiến dịch tranh cử lãnh đạo rằng những gì đã xây dựng được ở Greater Manchester cần được nhân rộng ra cả nước, và ông biết cách để làm thay đổi một vùng đất.
Tờ Times of London dẫn lời chia sẻ của tân thủ tướng nói rằng ông buồn vì cha của ông, người đang mắc bệnh Alzheimer, không biết rằng ông đã trở thành thủ tướng Anh, dù ông gọi đó cũng là “thành tựu của cha tôi.” (KL) [kn]
