BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Trung Quốc và Canada nên thúc đẩy bình thường hóa bang giao và hướng tới thiết lập quan hệ đối tác chiến lược, Ngoại Trưởng Vương Nghị nói với người đồng cấp Canada, Bộ Ngoại Giao Trung Quốc loan tin được thông tấn xã Reuters ghi nhận.
“Trong nhiều năm qua, bang giao Trung Quốc và Canada gặp phải những khó khăn và biến động, đó không phải là điều mà Trung Quốc mong muốn,” họ Vương nói với Ngoại Trưởng Mélanie Joly tại Bắc Kinh, Bộ Ngoại Giao Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố tối Thứ Sáu, 19 Tháng Bảy.
Joly thực hiện chuyến công du ba ngày kéo dài tới Thứ Bảy, theo lời mời của họ Vương, là chuyến viếng thăm Trung Quốc đầu tiên của một ngoại trưởng Canada sau bảy năm.
Bang giao song phương giữa hai quốc gia, thiết lập năm 1970, trở nên nguội lạnh năm 2018 sau khi Giám Đốc Tài Chính CFO của Huawei, Meng Wanzhou (Mạnh Vãn Châu) bị bắt giữ tại Canada và sau đó Trung Quốc cũng bắt giữ hai công dân Canada tại Trung Quốc. Cả ba người sau đó đều được thả, nhưng việc Ottawa tố cáo Trung Quốc nhúng tay vào nội bộ Canada khiến bang giao song phương trở nên căng thẳng.
Lần cuối cùng các nhà lãnh đạo Trung Quốc và Canada gặp gỡ là tại Indonesia năm 2022, thời điểm Chủ Tịch Tập Cận Bình chỉ trích Thủ Tướng Justin Trudeau liên quan tới cáo buộc rò rỉ thông tin về một cuộc họp kín.
Giữa Trung Quốc và Canada không có xung đột lợi ích, họ Vương nói với Joly, đồng thời nói thêm rằng duy trì và phát triển bang giao song phương là hành động đem lại lợi ích cho chính phủ lẫn người dân ở cả hai quốc gia.
Họ Vương cho biết các vấn đề liên quan tới Đài Loan, Tây Tạng, Tân Cương và Hồng Kông là chuyện chính trị nội bộ của Trung Quốc và Canada không nên đả động.
Bộ Ngoại Giao Trung Quốc dẫn lời Ngoại Trưởng Joly nói rằng Canada tôn trọng chính sách Hoa Lục thống nhất và sẵn sàng phát triển tích cực bang giao song phương cũng như tăng cường hợp tác trong các lãnh vực như thương mại và kinh tế, du lịch, biến đổi khí hậu và kiểm soát ma túy.
Họ Vương và Joly cũng bàn luận quan điểm về cuộc chiến tại Ukraine và xung đột Israel-Hamas.
Bà Mạnh, con gái nhà sáng lập Huawei, bị giam giữ tại Vancouver sau khi Hoa Kỳ ban hành lệnh bắt giữ tố cáo bà che đậy nỗ lực của các công ty trong việc cấu kết với đại công ty kỹ nghệ Trung Quốc nhằm bán thiết bị cho Iran, vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ.
Hoa Thịnh Đốn tìm cách khóa chân Huawei vì lý do an ninh quốc gia. Huawei phủ nhận rằng không rủi ro bảo mật nào cả.
Trung Quốc, cảnh cáo Canada nếu không thả bà Mạnh thì sẽ lãnh nhận hậu họa, cũng bắt giữ hai công dân Canada, Michael Spavor và Michael Kovrig.
Bà Mạnh được trả tự do năm 2021 sau khi đạt được thỏa thuận với các công tố viên Hoa Kỳ nhằm chấm dứt vụ án lừa đảo nhà băng và hồi hương về Trung Quốc. Hai người tên Michael, như thông tin vụ án từng công bố, cũng được thả sau gần ba năm bị giam giữ.
Canada cũng tố cáo Trung Quốc can thiệp chính trị.
Năm ngoái, Ottawa tiến hành điều tra các hoạt động bí mật của cảnh sát Trung Quốc trong phạm vi lãnh thổ Canada, nhưng Bắc Kinh lại chối bai bải rằng họ không dính dáng tới nội bộ Canada.
Tháng Tư vừa qua, cơ quan tình báo Canada kết luận rằng Trung Quốc can thiệp vào cuộc bầu cử 2019 và 2021, khiến Trudeau phải thành lập một ủy ban để điều tra xem liệu Canada có ngoại gián hay không. (TTHN)
