Thao Trường
Chẳng ai ngạc nhiên trước tin anh cầu thủ bóng rổ Ben Simmons của hội bóng rổ đại học LSU quyết định rời trường để gia nhập làng nhà nghề. Cũng chẳng ai ngạc nhiên khi nghe tin phần lớn những người đặc trách phần tìm kiếm cầu thủ mới cho những hội nhà nghề NBA đặt anh đứng đầu danh sách những cầu thủ đại học sẽ được chọn đầu tiên.
Buddy Hield, số 14 của đội Oklahoma Sooners, thảy banh vào rổ trước sự truy cản của Elgin Cook, số 23 của đội Oregon Ducks, trong trận chung kết bóng rổ đại học năm 2016 bảng miền Tây NCAA (NCAA Men’s Basketball Tournament West Regional Final) giữa hai đội Oklahoma và Oregon diễn ra tại Honda Center, Anaheim, California ngày 26 Tháng Ba, 2016. (Hình: Getty Images)
Với phần đông thanh niên Hoa Kỳ, ước mơ trở thành cầu thủ nhà nghề, ký giao kéo với một hội thể thao nào đó là ước mơ lớn nhất trong cuộc đời của họ. Vài năm trước đây, cuộc thăm dò của Viện Gallup cho hay khi được hỏi về ước mộng tương lai, 52% nam học sinh Mỹ nói rằng “chỉ ước mong trở thành một cầu thủ,” hơn hẳn con số học sinh mong sẽ trở thành bác sĩ, luật sư, kỹ sư hay thầy giáo. Điều đó, theo viện Gallup, “chứng tỏ từ thuở nhỏ khi được cha mẹ đưa đi đá banh, chơi bóng rổ, football, baseball v.v…, các em đã ước mơ khi lớn sẽ trở thành một cầu thủ nổi tiếng, không khác gì những cầu thủ mà em xem thấy trên T.V. hàng ngày.”
Ước mơ đó cũng là ước mơ của những sinh viên bóng rổ đại học. Không ai bảo ai, tất cả đều mong sẽ có ngày được một hội bóng NBA chọn, ký giao kèo lãnh bạc triệu, mỗi tối ra sân tranh tài, ngày ngày thấy hỉnh ảnh của họ xuất hiện trên truyền hình và trên mặt báo, trong đó có hình ảnh họ đang tranh tài hoặc hình ảnh họ đứng bên cạnh một cố người mẫu xinh đẹp tuyệt vời hay một cô ca sĩ nổi tiếng. Điều ít cầu thủ nghĩ tới: mỗi năm làng bóng rổ đại học Hoa Kỳ sản xuất hàng ngàn cầu thủ, nhưng chỉ có 150 người may mắn được NBA chọn, và chỉ có chừng chục người sau đó trở thành những cầu thủ tuổi, đảm bảo có thể kiếm sống bằng môn thể thao họ theo đuổi từ lúc còn bé.
“Số cầu thủ bóng rổ đại học Hoa Kỳ rất nhiều,” ông Mark McMahon của Ban Điều Hành NCAA nói trong cuộc tiếp xúc với báo chí hồi năm ngoái. “Quý vị cứ làm bài toán nhỏ là thấy ngay: chúng ta có 351 hội bóng rổ đại học, mỗi hội có 15 cầu thủ, tức chúng ta có gần 5,300 cầu thủ” Trong số này, ông McMahon nói tiếp, “tới 76% nghĩ rằng họ đủ sức đủ tài để trở thành cầu thủ nhà nghề, nhưng trên thực tế, chỉ có chừng 2% cầu thủ đại học đạt được ước mơ.” Đi xa hơn nữa, ông cho hay hàng năm Hoa Kỳ có chừng 100,000 cầu thủ bóng rổ trung học thuộc hàng “tên tuổi” nhưng “cơ hội đi thẳng từ trung học vào NBA chỉ có 0.3% mà thôi,” vì vậy “những cầu thủ từ trung học bước ngay vào NBA được chúng tôi gọi là thần đồng thể thao.”
Tại sao vào làng NBA khó như thế? Câu trả lời: làng bóng rổ nhà nghề NBA chỉ có 30 hội banh, mỗi hội có 15 cầu thủ, tất cả đều có sẵn những cầu thủ cột trụ cho từng vị trí, do đó, “chúng tôi chỉ cần những cầu thủ thật xuất sắc, đã chứng tỏ điều đó cho các hội thấy từ khi còn thi đầu cho những trường đại học, gần như chúng tôi không có thì giờ lẫn kiên nhẫn để chọn một cầu thủ sau đó ngồi đợi vài năm chờ anh ta trưởng thành.”
Người nói câu nêu trên là ông Steve Williams, từng làm việc với nhiều hội NBA trong vai trò “đóng góp ý kiến” để những hội ông lãnh lương chọn cầu thủ mới. Ông kể lại trong suốt 30 năm trời làm việc với NBA, “đại đa số cầu thủ thành công đều là những cầu thủ được chọn ngay vòng đầu,” do đó anh sinh viên nào được chọn ở vòng nhì trở đi “hầu như không có nhiều hy vọng sẽ ở lại với hội, phần lớn họ phải ra nước ngoài khoác áo của những hội nhà nghề của Âu Châu, Nam Mỹ hay Á Châu.” Ông vừa cười vừa kể thêm “thú thật cả cuộc đời tôi, tôi chưa thấy anh cầu thủ nào được chọn ở vòng cuối (tức vòng thứ 5) trở thành siêu sao cả. Tôi có dịp gặp một vài anh thật may mắn được hội giữ lại làm cầu thủ phòng hờ, nhưng thời gian họ khoác áo NBA rất ngắn, có khi chỉ một vài tuần lễ, lương cũng chẳng cao, do đó họ không có dư tiền để sống sau ngày giải nghệ.”
Trong số những đấu thủ thi đấu trên sân giữa hai đội Valparaiso Crusaders và George Washington Colonials diễn ra tại Madison Square Garden, New York City ngày 31 Tháng Ba, 2016 biết đâu sẽ có người được lên chơi ở giải bóng rổ nhà nghề NBA trong những mùa tới. (Hình: Getty Images)
Chính vì “khó lắm mới trở thành cầu thủ nhà nghề” nên “vai trò của các huấn luyện viên đại học trở thành quan trọng hơn nữa, vì họ là người đầu tiên đóng góp ý kiến với các cầu thủ, cho biết ai là người có thể rời trường để gia nhập NBA, hoặc đề nghị nên ở lại học hỏi kinh nghiệm đợi năm tới rỗi hẵng tính,” theo lời ông Lon Kruger, huấn luyện viên hội bóng rổ đại học Oklahoma. Ông nêu thí dụ trường hợp anh cầu thủ Buddy Hield, “năm ngoái anh ta muốn gia nhập NBA, tôi bảo ngay chắc chắn sẽ có hội chọn anh, nhưng tài năng của anh đứng cuối bảng vòng đầu hoặc đầu bảng vòng hai chứ không thể nào cao hơn được.” Lời khuyên đó -cộng với ý kiến của nhiều người khác- “giúp Buddy biết rõ vị trí của mình ở chỗ nào, cuối cùng anh ta đồng ý ở lại thêm một năm nữa, Tháng Sáu tới đây chắc chắn sẽ là một trong 10 cầu thủ được NBA chọn đầu tiên.”
Theo ông Roy Williams, huấn luyện viên hội bóng rổ đại học North Carolina, “không chỉ cầu thủ mà ngay chính các huấn luyện viên cũng mong muốn thấy học trò của mình trở thành cầu thủ nhà nghề,” nhưng “điều quan trọng nhất là phải cho các em sinh viên biết rõ tương lai của họ ở đâu, liệu có thể trở thành cầu thủ nhà nghề được hay không.” Ông kể lại tại Đại Hội Thường Niên NCAA, ông Chủ Tịch Liên Đoàn Thể Thao Đại Học Hoa Kỳ Mark Emmert nói rõ “phần đông lực sĩ, cầu thủ đại học đều có chung giấc mơ không tưởng là họ sẽ trở thành cầu thủ nhà nghề hặc tự tin họ có đủ khả năng trở thành cầu thủ nhà nghề.” Ông chủ tịch NCAA bảo thêm, “trách nhiệm của nhà trường và của các huấn luyện viên là phải cho các sinh viên biết thực tế như thế nào, cung cấp cho các sinh viên những tin tức cần thiết để họ chọn hướng đi tương lai, đừng bao giờ để họ cứ mơ mộng và cuối cùng thất vọng vì ước mơ không thành sự thật.”
Điều đó được dẫn chứng bằng quảng cáo NCAA thường cho chiếu trên truyền hình. Quảng cáo đó cho hay “Hoa Kỳ đang có 400,000 sinh viên tham gia các môn thể thao” và “hầu hết các sinh viên lực sĩ, cầu thủ này trở thành chuyên viên của nhiều ngành nghề khác nhau, chứ không phải trở thành lực sĩ, cầu thủ nhà nghề.” Xin lưu ý: điều này được áp dụng cho tất cả các bộ môn thể thao đại học, kể cả bộ môn bóng rổ tạo sôi nổi khắp nước trong 3 tuần lễ vừa qua.
